Joannis Fieni Andoverpiani De flatibus humanum corpus molestantibus, commentarius novus ac singularis. In quo flatuum natura, causæ & symptomata describuntur, eorumque remedia facili & expedita methodo indicantur

121쪽

roa I o AN. FIENUS dent, illic mox animam hominis

M vitam latere, veluti ergastulo inclusam, proclamant. pariter quin que , quamvis nulla corporis per pharmaca evacuatio sit , magis ipsa phlebotomia periculi expers: ait men cum secta vena sanguinem in Iebete ob flatulentum spiritum i clusum contrenustere vident, Vitam cum sanguine effusam suspicantur: quem ob id repente, anzequam i Pescat, patientem absorbere C gunt. O audax chirurgorum tD Tantia, qui nesciunt aerem vitalis di animalis spiritus somentum; non modo per arterias cerebri, pulm nis, & cordis cavernas, sed per o cultam inspirationem & poros, uni

versos corporis artus perreptare, qui ob arteriarum cum venis coas istomosin, sanguini quoque Pe miscetur. Quem etiam ex flat lento di viscoso humore non in musculis modo, & omnibus quae distendi possunt membris nempe ventriculo, intestinis,jocinore,liene, septo

122쪽

DE FLATiBUS. 1οῖ sepro transverso, ac in lyso pueIperardm utero) crebro generari accidit: cujus tremulo motu agitatama rice, foetum in utero moveri puerperae falso suspicantur. Hunc, inCuam, tremulum non in musculis dumtaXat aliis membris, sed praecipue in corde, motum Graeci palmum appellant. Et certe si magna parvis conserre fas est, quemadmodum ventus visceribus terrae insusuS, erupturus tremulo motu Ierram conquasIat, sic aer fatulentus musculorum aliarumque Co

Poris partium, quae distendi possunt

velamine circumseptus, eas palmo concutit, donec per distentum velamen eruperit. Hactenus Langius. cujus sententiam confirmat Galenus ' in haec verba scribens: Id genus spiritus crastis ac Vaporo1US, nonnumquam sub membranis, quae ossa integunt, collectus detinetur, nonnunquam sub peritoneo, aliquando vero in intestinis di. ventre:

Lib. a. de Art. curat. ad Glave. .

123쪽

interdum & sub membranis must Ios circumdantibus, quemad-dum & sub membranosis tendon bus: nonnunquam autem S in spatiis, quae cogitatione percipiuntur

tum musculorum,tum aliarum Corporis fartium, quarum naturameX anatomicis administrationitas

didicisti, ad hunc quidem modun& musculus ipse spiritu impletur.' Admirabilis itaque flatuum vis κPotestas est, quae tanquam fulmen quoddam per insensiles ductus riabstrusas quasque latebras sese insinuans, vel ossa ipsa pervadit, ae in intimis medullis magna molestia afficit, inter os etiam & perioMoa. sic ingerens, hoc ab illo magno C natu divellit,diducitque: 8c distensionis sensum ingenti dolore affert.

Hinc multorum querimoniae de crurum tibiarumque vehementibus per intervalla molestiis, cum nulla tamen eΣtrinsecus intemperies , nullus tumor, nullus denique dum

premitur nisi ejus magna copia

124쪽

DE FLATIBUS. Ioscollecta ibidem sit) dolor afficit.

Hactennus - de Symplomatibus. nunc de prognosticis Πatuum alia quid dicamuS.C A P. X I. a. De prognosticis Flatuum OMnes a flatibus excitati affectus difficiles sunt, quocumque loco, si exitus iis negetur,subfistant. Hi namque quo densiores, & quavis in parte compactiores consederint, e diutius ibidem remorantur,

re dissiciliora periculosioraq; sym-

tes divellendo a sese distrahunt,d

lorem movent: dolor humorum defluxus provocax, humor autem in fissuras divulsorum oerporum se sim subintrans,ibi tumorem emite ex tumore fit cutis & membranarum distensio dc coarctatio: inde cum sanguis minime diffletur, cor ruptio & casoris praeter naturam auctio. Hic tumor si durus sit, renitens, ruber & pulsans, inflamma-

125쪽

tio: si vero albus tactui cedens, &a contactu foveam retinens, Cedema. Si autem albus, renitens, &pellucidus conspiciatur, Inflatio dicitur. Interdum & Hydropem Spiritus essicit. Cum ait Hippoc. 'ipsi flatus carnes pergressi, meatus corporis rarefecerint, sequitur post fatum humiditas,cui viam jam antea aer praestavit. irriguo itaque corpore ab humiditate facto, liquefiunt carnes, humoresque in suras descendunt, atque morbus fit qui Aqua inter cutem appellatur.

Omnisus his affectibus ii spiritu

flatuoso excitatis, maximo peric

Io subjiciuntur illi, quorum in corporibus diu perduraverit. Quare recte habet Aphorismus ille : Quiabus tormina adsunt, & circa umbilicum cruciatus 8c lumborum d lor, qui neque medicamento, neqgaliter solvitur, in siccum Hydr pem firmatur. Medicamentis autem , neque aliis remediis solvu

turi

126쪽

DA FLATIBUs. Tortur, quod earum partium habitualis quaedam intemperies est: qua perseverante Tympanites fit, omnium specierum Hyaropis perniciosissima, quam, saltem confirmaram, nunquam a quoquam percuratam

vidi. Si itaque perniciosus est, imo lethalis tympanites, quod flatus

eum excitantes nullis remediis propter foventem causam cedant: me

rito dixit Hippocrates: ' Absque

sono dc crepitu flatum exire, maXime salutare esse : praestare tamen cum sono prodire , quam ibi eum revolvi; quod ex tali revolutione vehementissimi dolores cruciatusq; consequantur. Veruntamen si qui verecundia moti, citius, cum sani sunt, mortem oppetere velint, quam ventris edere crepitum: nihilominus tamen multis audientibus id fecerint: alterum duorum scire oportet, vel delirare cos,vel dolore

asiligi. Si vero de industria crepitum emittat, nihil mali praesagit, - E 6 nisi ' Prognois. lib. I.

Duili so

127쪽

melius sit. Sonus enim aut spiritus flatuosi copiam, aut vasorum angustiam designat, qui tamen in recentibus praecordiorum tumoribus 8c doloribus obauditur non malus. Dolores teste Hipp. tumoresque praecordiorum qui recentes sunt 8c sine inflammatione: sonus in praecordiis excitatus dii luit,magisque si cum stercore & urina excellit. Sin auicin ipse non excesserit: at prodest tamen ad inferiores partes evolutus. Hos praecordiorum recenteS tumores, quod a solo flatu

distendantur, dissolvi dixit sonitu in

praecordiis excitato. is enim cum flatus indicium sit, eumque humori &solidi corpori permixtum esse ostendat, nihil nili utile quiddam

significare potest, nempe, aut ii tum cum humore, cui permiXtus est, per sedem excerni, aut si non eXcernatur, saltem ad inferiores aliquas partes descendere, ac sic ab

128쪽

DE FL ATIBUS. TAEutroque symptomate, dolore dc tu more , infirmum liberare. Hanc suam sententiam alio loco confirmat idem Hippocrates . dicens: Quibus elata Hypochondria murmurant lumborum superveniente dolore , alvus humectatur, nifi in

serne flatus erumpant, aut urinae

multitudo prodeat. Hypochon-dria murmurare, nihil aliud est, quam in ipsis sonitum a flatu excitari P eademque efferri, est tumida turgidaque fieri. Sed quomodocunque fiat, sive flatus seorsim, distributo humore per sedem

erumpat, sive cum mediocri humore permistus deorsum vergat:

prorsus sine periculo est, & brevi matio h tumore dc dolore liberat. Quippe lien & jecur bina. viscera in hypochondriis sita ; si vehemen- .rer Aoleant, id fit vel propter fortem inflammationem, vel ob spiritum fatuosum; si ob hunc superveniente febre doloris fit solutio: sob. σἰ, in a. Qui-

129쪽

x Io Io AN. FI EN USQuibus ait Hipp. jecur veheme ter dolet, iis febris superveniens solvit dolorem: febrili nempe in lore flatum discutiente. Inflammationi autem non supervenit f hris , sed ab initio adest: nec do lorem solvit, sed multo eum re dit auctiorem. Porro febrilis calor quod flatum discutiat, vel ex eo

Iaxet, quod qui auruginosi sunt, exatu passionibus raro corripiantur, ob eam causam,quod calida eorum

constitutio sit, dicente Hippocrate : l Auruginosi non multum sunt ventosi. Calida namque hujusmodi corporum dispositioue utpore buliosa, haud patitur flatus accum lari, eosque dominium exercere, sed ilico resolvit & conficit. Phlogmaticis vero, re qui humido α. frigido ventriclis sint, item re sanguineis admodum sunt famili res, facilisque his in colicum dot rem prolaplus. Quod autem colici dolores vehementissimi majus pe

130쪽

DE FLATIBVS. III riculum adserant, quam mitiores ;& omnimoda excrementorum &flatuum retentio, horumque in un

Coli parte fixa collectio difficilior sit, quam si vagabundi per omnia

discurrant, lippis dc tonsoribus, ne dum medicis, notissimum e se e istimo. Quare etiam minus aderit periculi, cum per injecta clysmata natus elicitur, recrementa dejiciuntur, indeque levatur dolor, quam si nihil horum eveniat. Atqui deli

rium, contractio nervorum, animi deliquium, pestium extremarum

frigiditas, sudor frigidus, vomit

continuus, omnimoda lacum re

tentio, si 1 flatibus excitentur, squod sit dum hi h venenata materia Originem sumunt lethalis morbus est, 8c horribili convolvulo intereunt miseri. Optimum itaque est corpus a flatibus prorsus liberum esse, aut saltem eos facile discuti. id quidem haud fieri potest, nisi sedula praecautione, quam prophylacticen Graeci appellant , boRa victus