Ius pontificium novum sive Analytica postremi iuris ecclesiastici enarratio. ...

81쪽

σs De Officio ordinari,

An aliis Principis nostri accessit, Suhagun. de c. deleg. c. praeterea nu. p ni yyy iuxta l. postulasti extra de Iudaeis c. I. de 4sic. orta. c. dilect.., bd '' 31. de App. c. I. de depos c. 2. d. adult. c. attendend. II. qu. q. c. contra idolorum 26. q. s.c.cu Episcopin deoD.ord. in 6. Sic d. 7. Paulus dicitur in Achis Apostolicis c. 8. 9. 26. accepi isse Epistolas a Principibus sacerdotum, non a Rege , auo Praeside Prouinciae, ut Christum profitentes vinctos Damasco Hierosolymam duceret,&, ut dicit, Ananias habebat potestate a Principibus Sacerdotum alligandi omnes, qujn & in carcerem trahendi dictis cc. prout Sacerdotes apprehendendi, in carcerandi & puniendi authoritate fungebatur Ach. c. .F.δcc. quare saecularis bra cliij inuocatio est necessaria cum rei filiat potentes, Vb opus est manu forti, vel de inodestia canonica, & prudentia, non necessiitate, Doctor Maraa de iurisid. p. 2. c. 2 per totum. quod d. c. 3. satis liquet. Et certe non me pa

rum mouet, quod D. Willibrordus Episcopus Ultraiectinus, qui maioribus nostris fidei nostrae initia trad:-dit : ijs qui pium suum testamentum , quod refert R. P.

Carol. Scrι b. In origin. Antu. c. F. impugnaturi essent, ill xta excommunicationis poenam, infligat pecuniaria in

auri librarum decem , argenti pondo quinquaginta Ante an nunciatam maioribus nostris Christi fidentiquid apud nos obtinuerit, memorat Tacitus de Mor: bus German. neque animaduertere , inquit, neque vinci neque perberare quidem nisi Sacerdotibio pervussum , notquasi in poenam vel Ducis iussu, sed vel ut Deo imperante. Agnouerunt ergo Sacerdotum magis quam Principum authoritatem,ab eorum iussu non pendentem , se immediate a Deo profectam . quae ratio arbitrari ni, facit, vel ideo ex more maiorum apud Germanos etiamnum ubi Catholica Religio adhuc lubsistit , Episcop maiore aut horitate passim vii , quam alibi gentium

Neque obstat quod communiter valde proclamati Episcopos non habere territorium nam tota Cortirdiocesis eis pro territorio est. xt Alciat in I. pupillud 23 ,

82쪽

territor rem D. de verb. signis. In tota enim dioces harent teri endi 5 distringendi facultatem : scilicet in ijs riminibus , & causis, quae ad eorum forum spectant: erinde ac ij, qui iurisdictionem & merum Imperium abendi, praeterquam quod 1 snguinem non fundant , ob irregu-aritatem, et a mutam percurere possinigrauiter, ut alij corpus. ut ad usum modernum loquamur, qui iurisdictionem, merum Imperium habent, ad crimina castiganda, metiam & altam iustitiam : ij crimine, saltem ea qualitate abent territorium: sed qui bassam, seu infimam iusti iam , is est Domini fundiarij. Neque tamen ideo minus ustitiarij mediae & altae iustitiae apprehendere, & carceare solent, caeteraque quae ad terrendum faciunt exerrere quod non possunt ipsi domini fimdialii: adeoque eque Ecclesia eo argumento excludi potest, praeseita iri tuae eo iure ab omni aeuo hic usa est . ideoque in Bulla direct ionis nouorum Episcopatuum ad Regis instaniam DCtar, singulis Belgij Episcopis ubi diocesis assig-1atur, diserte inseritur,pro territorio suo habere haec Alla loca. Sic etiam solet obijci Episcopum fiscum non

abere vel aerarium : in Brabantia tamen ex Concord. tum Carol. V. Imp. initis competit ei medietas bono-um Clericorum, Bastardorum, Urincipi altera, item fru-lvus absentium, litigiosorum , illaudabiliter deseruito-

'um Beneficiorum, aliaque .Sacra Congreg. Card. IO.

Marti j i6o8. Reuerendissimo Ioanni Miraeo Episcopo xiatu. scripsit ad relationem status Episcopatus, pro eo luadriennio Romae Distam, fas esse Episcopis aduersus aicos delinquentes in criminibus ad forum Ecclesiasti- tam pertinentibus nedum censuris, sed etiam pecunia- ijs, alijsque corporalibus poenis assicere eosque distrinyendide in carceres detrudendi facultatem habere , imo id censuras ita demum veniendum esse ubi personalisi ut realis executio fieri non possit , quemadmodum auetur decreto, c. 3. a. s. sitio is, inquit ulterius Cong. laici sectu praetendant , oportet Anq. T. inrisdictionem

83쪽

suavi nauiter tueri: interim quid opis postulauerit neque Sed Apo olicam , neque sacram Congregationem illi suam ope

bene nauanti defuturam, . I Porro in eadem Epistolat sacra Cong. pr ratur,ineXcommunicatione quae ne rutis est Ecclesiasticae dis munica- plinae, parce quidem ac sobile, non sine magno pietati iQΠς , , sensu,ac sii viscera secaret sua ipsi utendum esse.Caetervisu W0 D0 causae qualitas ex sacrorum canonum praescrip O d eat. Dastulauerit: rite ac recte ad continendos in ossicio si ' ditos, praesertim quae ad iurisdictionem Ecclesiastices tuendam, sine ulla trepidatione ad ipsius excommuni tionis sententiam seu declarationem esse procedendu S. Petrus cum Ananiam &vxorem ob mendacium v bis censoriis exanimasset , non animum tantum , sed corpus ad suam calligationem spectare demonstrans, in Actis Apost. refertur,c. .

Terruit Vrbent, Terruit Gentes:

Non ergo habuit territorium 3 Ecclesia nabet su iurisdictionem a Deo & non a lacularibus Principi bi *ψxhψ j colita extra de maiorit. Obed.c. euna ad verum dist. 96- - δυςψ ipsi, Apostolis iudicii tribunal ex COR . , ' fuisse ,ex ipsis Apostolorum dictis conuincitur : quos mitati sunt Apostolici viri, & eortim successores , de qr est elegans locus apud D. Clem. l. 2.c. 49. O SI Jχ-Jue 6. T. Ioannem Chryso. in I. D .ad Cor.c. 6.hom. I 6. B. Au, tu lib.quem scripsis deopere Monachorum,c. 29. Regnurnem Christi non est nomine tenus, sed ut populum rega virga ferrea,& tanquam vas figuli,cum opus fuerit, cinfringat: eaque potestas Episcopo Eccletiae Thyatu oc.c. 2. nec illi soli, sed omnibus F piscopis concie est, qui acciperent virgam de qua Psalmo ψ . virga ductionis virga regni tui, de qua Apost. in Epist. I. a c. . quid vultis in virga veniam ad vos ὶ Sanctus Aus stinus Hom.2an Apocalyp. Diph. hars 29. Ad hanc rarnem complura sunt exempla apud antiquos , exercu Episcopos iudiciariam potestatem . de magno illo

84쪽

orio cognomento Thauma turgo Gregorius Nicenus in ius vita testatur, de Sancto Ambrosio testatur Augustitias . 6. cons .c. 3. ipse de se Au gristinus in con-ione 4 .Sinesius ex Philosopho Gentili faetus Christia- us, ac deinde creatus Episcopus Epist. 17. exercuerunt quam iudiciariam pote statem,in casibus, qui vi sacrae otestatis etiam ad eos non pertinerent, bc succestares uidam eos usu iuris sui fecerunt, quidam usum de posi

,ssionem iuri primitivo submiserunt. Quod quidem

on consistit in audientia tantum,ut quidam ad corticem ρrte Codicis tantum alligati censuerunt, sed vere habet iris diistionem, cognitionem, decisionem, de executio-

em ad quam familiam etia armatam habete Episcopi

os lianti viseram congreg. declarasse coram Pio T. ex Franc. rone refert Pias. Pr. p. a. c 3. n. . suo quidem etiam iure: ec ut delegati tantiam,vr vult Culac. in paratit. C.de vis. ndien . nisi forte in cognitionibus olim non mere sui ius, quas assumebant ut arbitri. Cui rei occasionem dein-

ps dc disse videri potest constitutio quaedam Constanni , quae quidem videtur intercidisse, sed cognosci sa- potest ex eiusdem rescripto ad Ablanium praefectum

aetorio, l. I. Episcopali iud. C. Theodosiano, O meminit Eu- CUstaue. us invita Constantini via de Busius in Commen- occasionurijs ad Pandectas D. de iudicise, ad i. i. credit, Ecclesiasticas nonnulli risdictiones subaudi in rebus non sacris natas esse ex hi Pi 0 ψ'iasi consueto arbitrio: quale etiam iurisdictiones seu ς' 'iles, & emphi te uticas primum introduxerit, ut con- etudine Europae fere generali receptum sit, ut Domiis fetidorum , vel emphi te uticorum fundorum de iitrouersi js inter Vassallos& emphileutas cognoscat: etsi alioquin priuatorum consensus iurisdictionem non tribueret. porro Constantini rescriptum ita ha- be

85쪽

7ο De Ussis OrdinaryIMP. CONSTANT IN. A AB LANIO P.RB Eli, ρη- s Clementiam nostram scisi tari voluisse quid de

sentemijs Episcoporum,vel ante moderatio nostra censeuerit, vel iii nc st= uari cupiamus, Abiani parens carissme. Itaque quia a nobis instrui polusi,olum prae, uta legis ordinem silabri rursus Imperio propagam M. Sanximus namque sicut edicti nostri forma declarat sicutentias Disicoporum quolibet genereprolatas,sive aliqua aetatis discretione inuiolatas, siemper incorrupta 1 seruari pscilicet ut pro sancto semper ac venerabiἰi habeatur, quicquid Discoportim fuerit sententia terminatu ni. Stur itas inter minores, sue inter maiores ab Episcopissuerit iudicatum, apud vos qui iudiciorum summam tenesis, ct apud caeteros omnes iudices ad execurionem noluimus perilem reamicum iitallitem habens, mepssso diue petitox erat, intemnitia vel decursis temporum currι

entia, re dicium eligit sacrosancta legis Antistitis; ilico , sine aliqua dubitationeatiamsi aba pars roragatur,ad Episcopism cum sermone litigantium dirigatur. Musta enim q1M in iudicio captiose praesicriptionis vincula non patin v tur, inuestigat 9 promit

sacrosanctae religIonis auctoritas. Omnes itaque cavsis qua rupratorio iure, vel ciuili tracla itur Episcoporumsententist reγmi-ηaiaperpeti Uabilitatis illi ormentur,nec liceat viterm retractare negocis vi, quod Discoporumβηrevtia deciderit. testimoniuetiam ab pilo licet Episcopo prohibitum omnes iudices viati bitanter acc*Iant,=Iecaltim audiatur, cum testimonium Episcopi a qualibet parte βι riti ιpromissam. Illud elum est veritatis aalhoritate firmatum, ilB incorruptum quod a sacrosancto homine coscien- Ia ineves, illibata protulerit: hoc nos edicto salubri aliquando censuimus, hoc perpetua lage firmamus , maliti a litiu=n semina

propcia maturo ne scedant. i quid itaq; debentent3svisio poturn Cirn entia nostia cesuerat, iam hac sium in lege complexi,

86쪽

Fopi: & quidem ad Prouinciales vocari, & venire de-ent omnes Episcopi,&qui iurisdictionem Episcopalem doteleabent intra Prouinciae limites, c. ConuentibuS I. q. 7. c. debent:&Iadrianus alij vocari possiant, non ut definiant, sed quos ad c liberent.Episcopi qui sub nullo Archiepiscopo sunt, senet eligant & compareant, imposterum in illius synodis luis priuilegijs in reliquis, id. Ieg. 2 . c. a. Episcopii. et Archipresbyter exemptus eligere potest non obstane contradictione Cleri sui, & electio per eum facta ob-

gat successores,ex Cong. Conc. Sero V.Conc. g.3.Capitula Fathed. inuitanda sunt non cogenda. Abb. in c. vlt. de his Hi sunt a presat. sne Con. Celebrandae autem sunt si n- .ulis trienni js,ut dioce sanae quotannis ,1s. 2 .c. 2. Porro uae in Synodis Prouincialibus tractanda sint, enarrat

Episcopi quibus in causis itanquam delegati proce

ant suis locis dicitur, sed eas ex Coia c. Trid. conglome' ea ii xt AZor.Inst.More. 2. l. s. c. s. . praeserὴm Trid. . . c.2. s. 6. proce-6.c. 7.s. I s. c. s. s. 2I. c. 3. q. c. 6. c. 7. s. 22. c. s. dam Vt 2 q. c. I q. Et p. 2. L .c. 2I. in m. agglomerat casus, quibus Episcopi in Monaclios etiam exemptos ha- erat authoritatem,& Serol. l. I. V.E Ommlimcatio g. I olligit plures casus in quibus eis censuras infligere po- de reliquis exemptis, Utile Scrol. pr. p. I. R. exemptio,' oncit. Trid. ses 2 q. c. S. I 3. c. 6.T. 8.Archiepiscoporum, quatcnus eranti ordinarij iudices piscoporum iure antiquo,cfEpi opus i. 2.3 s.caus. 6. q. q. Archiepisquis piscopinyct .causti.q. 3. Abbas ct alii in c. Pastora- scoporu's h. t.iurisdictionem intitauit, ut nunc eorum iudices sint VIhoxi α causis grauibus Papa : in minoribus Concit. Prouin. - uod tamen solum intelligo de criminalibus, de quibusonant verba: ha ciuilibus natat credo mutatum. Et inliis forte recessum a iure antiquo , ut a pluribus Epi-xopia iunctim serio magis examinaretur, tum insuper

87쪽

a De officio Ordinar,

quod aliquando contingere potest, ut ob appellationes, di similia aliquando inter Archiepiscopos & Episcopossint aliquae dissicultates, ob quas forte affectui nonnihil darent. Vt visit,imminuta est hic Archiepiscoporum au- 16 thoritas,ut teti/m in c. s. eod ne Archiepiscopi, t etia visi Nonnihil lata tota sua diocesi non visitent suffraganeorum , nisi imm causa in Conc. Prou. cognita, quae tamen Archiepiscopi visitatio in usu esse desierat ante Conς Vt per d. c. cum multis inditionibus Conc. Prou. non celebrentur, nisi rari ssime, ut in Prouincia Mech liniens. erectis nouis Episcopalibus scilicet anno IJ6o. tria tantum numerantur, sint Episcopi ab omni impetitione immunes. Deo laus, quod tales hic sint, qui monitione non δ' . egent, simili tamen exceptione visitationem tordinarii Axςhi ςpy exeludit Capitulum Colleg. Eccl. i. donec is visitaritis o suam Ecclesiam Cathed. cuius Capitulum cum eo in aeuiterna dioeesimi lite est, & ius vult Episcopos visitationes ita as incipere

piis/yn domestica , sunt enim huius Canonici fratres Episcopi. sic Tacit. laudat Agricolam in elui vita. a se, inquit,suisti orsivi primam domum suam coercuit, quod plerisque haud minus μrduqm est, quam frouinciam regere. An autem quod dicitur c. o. sis 1 . quod Episcopi tanquam Sedis Apostolicae delegati ius &potestatem habeant, &c. ita intelligendum si ut possit Episcopus declinare iurisdictionem Metropolitani, Cong. Conc. censuix non posse, in casibus illis, in quibus ante Concilium tanquam ordinarius poterat uti eodem tute, eademque poto

stat ea

Archiepiscopi olim' Prouinciam suam vistantes,&pallio uti.&Pontificalia exercere ubicumque poterant, etiam celebrare Pontificaliter Clem. fin. de priuileg. nunc

non potest Trid. quod etsi loquatur de Episcopis, locum habet &in Archiepiscopis Serol. pr. p. I. V Archiep. exceptis locis exemptis suae prouinciae Serol. ibid. Quoti-

88쪽

Capita Iurisdict.

Liber I. 73

Quotidianae & nimis frequentes esse solent quae- Diones de iurisdictione inter Episcopos , &tula , qualis & seruentissima fuit inter Reuerendissit Mina Levinum Torrentium Episcopum, & Capitulum Antuerpiens quod amplissima olim habuit priuilegia, ut non facile vicinum aliquod Capitulum subterfugere possit ea sequi , quae contra illud decisa sunt; Praesertim in ijs quae vigore Concit. Trident. Episco-Pis competunt, tametsi Capitula quam maxime sint cxempta. In ijs vero ubi exemptio dubia est , Episcopus exasse sua iurisdictione uti potest , adeoque etiam in casu capituli 6. ses. 21. solus procedere , donec Capitulum per tres conformes sententias docuerit de legitima sua exemptione , ut Congr. Concit. Reuerendissimo Ioanni Maidero Episcopo Ant-uerpiens. respondit. Itaque ob usum quotidianum inserenda duxi puncta, quaestionesta decisiones An tuer-piens. Antς quae tamen animaduerti potest, per cap. 8.sem. 22. non permitti visitari Collegia, quae sub Regum sunt immediata protectione, sine eorum licentia : ut est Capitulum Antuerpiens. per literas Freder. Imperatoris,anno ii s7. cuius regalia in Principes nostros transierunt, postquam ab Imperio subducti superiorem non recognoscunt,u t alibi latiusdiximus ac plurium Ducum diplomata. unde Reuerendissimus Maximilianus EpiscopusCarneracens. post d. Concit.ante eiectionem Episcopatus visitans hoc Capitulum non licentiam tantum Regis Catholici obtinuit, sed& Regium Consiliarium deputatum secum duxit. Anno HII7. mandatu Principis nostri visitatae sunt Canonicae Montenses per Illustr. Archiepiscopum Cameracpias.&R. D. Beudot nunc Episcopum Audomarens in qua visitatione receperunt usum Breuiarij Romani. huiuimodi difficultas inter Episcorium Namurcens &Capitqlum Ni uellen. fuit, illo vo lente ,hoc negante visitationem: sed quia Capituli priuilegia id haberent,ut visitentur a Decano S.Petri Louanij, ci S. Ioannis Busicoducis, etsi Episcopus non doceret

89쪽

dissiculta

ρο, ε

delicentia Regis,& illud sit sub immediata Imperatoris & Ducis Brab. p tectione, fuit Capitulum per senten, tiam Concilij Brab. 3. Decembris I373. condemnatum, ut admitteret visitationem: sed ratio erat, quia huiusmodi conseruatorias Conc. Trid. stultis I .c. a. S propter' ea ut ante visitatores,ita nunc ordinari j visitationem tenebantur admittere; seu poterat ea sentetitia suprensi Concilij pro consensu accipi. Itaque ut ad rem redeamus, & causam Episcopi & . Capituli An tu erpiens. Cardinales censuerunt pristina quondam Ecclesiae collegiatae, quae postea in Cathedralem erecta est , priuilegia , capitulo contra Episcopi iurisdictionem non amplius suifragari , in ijs , quae concernunt iurisdictionem ipsus Epi-' scopi, de praesertim in casibus , in quibus iurisdictici a Concit. Trident. ipsi Episcopo tributa est. & ijsdem

verbis contra De canum & capitulum Antuer piense post resolutionem tribus repetitis vicibus unanimi consensia captam , pronunciauit Greg. Iq. 2O. Iulij II39 i. cui resolutioni consonat c. cum inserior I 6. de maior

o Obed. Ex Epistola Illustrissimorum Carae

extracta.

S acra cρηgregatio Illustris Patrum iamdudum deciditpriuk--

legia Capitula Ecclesia Antaevaeum ea collegiata esset conces se,ηρnsuifragari amplius capitulo post eius erectionem in Cathedralem sed cumposlia Episcopo uniuersa iurisdicti,nerti volenti, Capitulum obiecisset iuramentum,censiuit id iuramentum, si rere ita prolitum est, diligenter esse custodiendum, atque obstare Di scopo quo minus iurisdicIionem qua legitime ante erectionem quibusdam in ca bus Capit.competebat, sibi vendicaret,illis duntaxat, casibus exceptu in quibus per Comi Trid.decreta Episcopo tributa silmsdictio, quaeque in formula iuramenti exhibita ipse Episcopo reseruantur,oliteris Cong. ad Disc.riei 5.m3, Anniis a. d. ., gida: bi2 ii figida: comprehen suηt. Torina

90쪽

Formula Iuramenti.

II rooc. O libertates, priuilegia,exemptiones,nec non consuetutidines praescriptM, O Iura omnia Mingula, Deca=io ct Capita 'Io dictae fcclesia Cathedralis, cy'ibus temporibtus Reueyendiis. Dorimino um Cameracen aut i ct v unt,obseruare, nulloque morido instingere,neque in praeiudicium: rum aliquid attentare aut is per omnia decretis 2 constumonibus sacri generalis Concit Tria. caeteraque ovi via faccre qua Cistho cum Disivam , ct ῆὸ- numpastorem decent j me Deu3, c. Ipiscopi Antuerp. memoriale. IIlustrisi ac Reuerendiis. Domini.Tota praetens exemptio O iu risdictio quam Capitulum Aniuei p. praetendit, decretis ConciLTrid. obulat, se propterea intrat exceptio in pratenso iurameto Episcopi reseruata. Priuilegium enim Alaxandri eximit Capitulli. Uicarios, Capellanos, beneficiatos,alio qua beru:tores es personas a iurisdictione, vi iratione, est potestat etiam in alluc. voletes do priuil. in 6. ut novpsint conueniri coram Episcopo Cameracen si Leo X. extendit hanc exemptionem etiam ratione populi, ita quod eius occasione coram ordinario trahi non possint. ac etiam ratione domus urortuariae alicuius suppositora capitulo.

In 'per in eodem priuilegio , datur potestas deputandi conse se sarios ct absoluendi a casibus Episcopo reseruatis. Ac in' super dandi dimissoriales de proraouendo etiam extra tempora.

Primo igitur visitatis tam capituli sita cathedralis quam reliquarum Ecclesarum ct locorum diocesis, Di copo tribuitur in

c. aes I 6.&c. 3Tes 2 . nec in hoc capitulum ostendit habere ali quod tua visitan :. Secundo,cognitio causari in criminalium con-cra personas capitulares ex c. 6sess. 21. Discopo cum adiunctis demandatur.Tertio,quo vero adcaeteras personas de Ecclesia Cathe

drali,quae non sunt de capitulo sublestio soli Discopo datur iu

s. qui vero d. cap. 6. de in cap. ad haec I. se si . cap. a .i coque cum causas criminales cessat omnis exemptio data