장음표시 사용
11쪽
sum statuamus molesta cerebri destillatione urgeri, quae exi iam odico excrementorum prouentu sit orta: hic vero ex frigida humidaque ccrebri intemperie , quani vel alimen- . torum refrigerantium usus, vel gelidi coeli occursus pepererit: constat ipse statim initio tum immutata victus ratione tum aliis quibuscunque remediis corrigendam cerebri sit-gidam intemperiem, mox eximendum Omnem excrementorum prouentum : sc demum quae ab hoc fit destillati nem protinus conquiescere. Hac ratione simplicis omnis assed iis curatio pro causarum ordine procedat. In connexis quoque aut consequentibus, affectus omnes eo sigillatim extirpentur ordine, quo sibi ortu succedunt. Allectus enim prior statim initio eximatur necesse est, ut si crebrior ea destillatio tandem illabatur in ventriculi ni, cuius vitio tum nausea orta, tum deiecta appetentia, tum impedita sit concoctio, neque prosecto nautea tolli, neque appetentia, neque concoctio restitui potest, nisi expurgato ventriculo. Prorsus vero expurgari nequit no ante inhibita destillatione, neque haec inhiberi nisi vacuato cerebro sublataque frigida intemperie eius effectrice. Itaque nisi urgentius quid-ria sollicitet, primum corrigenda frigidior cerebri intem.
peries, dein quicquid genitum est excremeti purgandia est: ac si quid posthac gigni cotingat, id cuisu naturali derivandum in nares. his quum destillatio expurgata & nuersa fuerit , ventriculus omnino expurgandus, dum in eo nihil sit reliquum,atque Vanescant symptomata quae laboranti erati ira portuna. Haec utique vera est & exqui sta medendi ratio, ex causarum assectuumque serie ineunda. Affectus dico prcter natura qui vel in partibus ipsis vel in contentis in harescunt,id est, vel morbos vel intςriores eoru causas. Horum quippe vitium quodque contrario oppugnandia est. Symplomata vero inter haec plerumque apparent interiecta ,sed quorum tamen propria non est curatio , neq; his contrariuquicquam e regione obiicitur, quod sublatis assectibus ea protinus evanescant. Methodi atq; ordinis in uersio no in
do nihil ad curatione proscit sed & plerumq; morbii conduplicat .Quum enim pers stente causa de morbo nonnih Isubtrahitur, licet tu fortasse sibi aeger nonnihil leuatus est j videatur, mox tamen pari ferocitate morbus repetit, atque etiam interdit maiore: ut quum collecta fluxio calidis ve
12쪽
hementisque dissoluentibus discutitur, quae irruenti causamoi in vehementiorem asseriit & agitant. Atque haec quidem methodus in causarii ordiae quae vero in implicius ompositi; affectibus tenenda deinceps monstrabitur.
Q-m miati morbi insut quaenam curandi mohodue C A P. V.
OV V M disiuncti & disparati morbi in corpore confi
stunt sua in quisque seorsum medendi rationem obtineat Quinta sedibus longe distanc t unicuique sua possint remedia caeteris intactis adhiberi pollunt ij & sigillaturi &pariter omnes curari, minimumque refert cui prunum propria remedia decernas. Impliciti vero atque composti non nisi methodo ac ratione summa eximi possunt.Nam impliciti quoniam tam vicinis partibus insident, vi communiter ipsarum sunctiones impediant, vix propriam seorsum curationem habent. Multo magi est compositorum implicita sanatio. Etenim quum uni ei dEmque particulae penitus inhaerescant, & in unum quasi conflati cocant, quodcunque remedium unum quempiam, idem caeteros quoque pariter attinget. Quum igitur neque compositis neque implicitis,ssngulis liceat propria seorsum accommodare remedia: quumque omnium curatio eodem tempore probὰ admi-m irari nequeat, methodus omnino adhibenda in primis est, quae suuiis cuique ordine praestituat,& quid primo quid secundo , quid deuique tertio quartove loco sit sananduin
Porro autem ita varie concurretabus morbis accidit interdum ut omnino consentiant, quum unius curatio alteri sanando conducit, aut nihil laltem obest interda dissentiant, quum utriusvis curatio alicri incommodat moram lue ansere: nonnunquam vero parti in consentiant partim clii lentiant,atque eatenus unius curatio alteri & prodest Sc obest Implicitos morbos atque compositos qui aut cogruunt aut
inini in θ dissenti sit. Sc simul & seorsum sanare licet: iuuin- pie id seorsum sit ab utrovis incipere conceditur: ut si ocu tus suffusione & albugine teneatur implicitis affectibus, &quoxia proximae sunt sedes, potest suffusio adu deprimi pernante albugine, potest & albugo deleri permanente sui su cone pol fac d illae si videatur pariter eximi. Similiter si te
con uant, quaenam ranas ratiora ora.
13쪽
cur frigida intemperie simulque obstructione sinplici tenetur, ex quarum permistione compositus est morbus, intemperiem medicamentis emendare licet, quae obstructionem nec expediant nec geminent: & hanc quoque expedire intemperie remanente: licet & simul iisdemque re- Ei Q βα- meditu illas tollere. Qinim impliciti aut compositi mor- D t. bi omnino dissentiunt; nec prorsus huic aut illi, sed utri-. ue mediocritate quadam & contrariorum permistioneuccurrendum. Sic increscenti phlegmone reprimentia, remedia digerentibus permiscentur. Sic et am ventri sulum frigidiorem di iecur calidius temperata iuuant,quaeque ex calidis frigidisque constant, Z modo horum modo illorum usus alternatus. Vbi uterque incremento iam Vires acceperit, quoniam contraria praesidia postulant,di Dficilὴ sanescunt ac plerunque desperati & insanabiles per-di y manent. Quum impliciti morbi partim consentiunt par- tim distentiunt, ab eo auspicandum , cuius curatio alteri s iiij. haudquaquam osticiat , & ab co sine quo alterius curaticcompleri nequeat: ut quum opsithalmiae implicatur albu-go , quoniam acribus haric aetergere non est quin noua accersatur fluxio aspereturque phlegmone, haec in pri in is quidem sananda, mox detergenda albugo. Quum etiam in parte ulcus est , idque cauum & inflammationi coniune iam , ulcus neque agglutinari neque ad cicatricem perduci potest , nisi carne impleatur: carne autem proba impleri non potest, nisi inflammatione sedata pristinam tem seriem pars receperit. Imo quae cicatricum inducunt, quia valide siccant, carni gignendae obsistunt, & quae carnem rcgignunt, inflammationem augent. Ne ise igitur est
in staminationem primum cxtingui, quae rationem eius obtinet, sine quo nequit curatio perfici: deinde carne ulcus impleri, tandEinque cicatrice obduci. Hanc medendi methodum dictant simplicium affectuum naturae, quaeque illis contraria opponuntur remedia. Horum quippe obseruatione cognosci potest, quid a quo, quid cum quo, quid post quod sanari possit. Ita quidem omnis absoluta videri
. . p vcst legitima morborum curatio, quam semper sequi Oportet dum nihil urgentius interueniet,quod hanc necessitate quadam interpellet.
14쪽
lN affectuum connexione plerumque vrgentiori vel imuerso & praepostero ordine in pr: mis succurrendum. Ab eo enim auspicanda curatio, a quo maxime aegro periculum impendet, in eumque primum medentis costium di g retigi debet Vrget aute & periculosus est affectus trifariam: θη d, o O aut propriae essentiae magnitudine, aut icta functionis prae 1μβι mo- stantia,aut facultatis offensae dignitate corpus uniueitum G gubernantis. Atque horsi quidem periculosissimus est, qui uniuersalem facultatem prosternit, & vires flagit corporis sKbernatrices, ut quarum conseruandatum gratia omnis instituatur curatio. Ab hoc sequitur qui praestan scin quandam & eximiam functionem laedit: minus his periculosus est qui magnus quidem existit,sed citra praestatis functionis aut virium iacturalia. Caeterum si 'inacio vel a functionis lisione vel ab affectus magnitu danc maius quam a virium iactura aegro periculum impedet, ab alterutro auspicandum, atque in id quod est grauissimu omni cura & cogitatione primum incumbendum, siue id ante suscepta curationem partum iam erat, siue recens dum legitima adhibetur curatio interueniat. Grauissimum autem dicere poΩfis,vel quod maximὸ aegrum in vitae discrime adducit, vel
de quo is grauissime queritur, cuius precib' & votis in te dum cedere cogimur Haec ut illustriora ex eptis fiant, memoria repetatur fit Fidior illa ante commemorata ventriculi intemperies eiusque cruditas ex celebri destillatione profecta,omnisque eius legitima curatio: cui tam si ut proposito seruiat hoc insuper addamus, tam frigida est e vi totus aeger inhorrescat,vixque queat consistere: mcdbi quidε vis atque magnitudo hac primum lenire hortatur, deinde ad destillationem quae eius causa est accedere, queadmodum aestuosum febris ardorem pleriique intermissa causa compescimus .Rursum vero id quoque ponatur, congestae pituitae vi usque eo ventriculi appetεtiam languescere caloremque remitti,nihil ut cocoquat, sinatque quicquid assumitur aut crudum deiici aut vomitione reddu laesae qui dem functionis nec Ossitas ac praestantia suadent in primis vcntriculum expurgandum, antequa irruens omnis destit . . Iatio sistatur. Hanc eandem pituita si tertio statuamus ita
15쪽
in os ventriculi defigi,ipsumque tam acriter ferire, rosionisque sensum inuehere, ut stigidos sudores, vitiumq; ἐesectionem ac syncopem accersat, ita quide maxime curationis methodum inuerti continget: tum quippe praeter- nussis omnibus, praeparandum ut pituita accurate abstergeatur. Tribus itaque hisce concurrentibus , postremum 'omniu maxime urgere solet,nisi forte i quod rarissimu estinvsu veniat, morbi magnitudine aut laesae functionis praestantiam plus negotij facessere. Omnε igitur eiusmodi cu-
Praeposte rationem extraordinariam dicere solemus. Alias aute pora cura- sterioris curationem prioribus prodesse,alias obesse c5tinito inuer- git. Prodest in his quae nunc commemoraui: quibus enim
D. praesidiis posteriora, iisdem & priora tolluntur .Eodε quippe pituita medicamento potest e cerebro atque ventriculo expurgari. Expetenda omnino optabilisque curatio , qua omnibus eadem opera medeamur. Quod si posteris medicatio priori neque confert neque Omcit, non Utique magna potest celeritate perfici, sed fere longius producitur: tum nihilominus tamen urgentiori obsistedum, aliis quoad fieri potest minime neglectis. Quum vcro urgentioris
euratio caeteris prorsus obest, atque contraria exposcit remedia, dum illi vacamu , reliqua deteriora fieri est necesse: quoru dein aut difficilior aut certe tonim si futura methodica curatio Hoc tamen optabilius est, quam urgetioris ferocia & effraenatione assiigi & prosterni grotatis vires. Laesio etenim morte est tolerabilior. Qui methodsi in omnibus nimium pertinaciter exquirit, pariter cum morbo plerumque hominε de medio tollit. Age vero donemus pituitam,quae in ventriculum e cerebro fluxit, ita demum . in venas initudi ,easque adeo obstruere,ut bilem coercear, hacque putrescente causum accendat:qui tam incosideratus aut rudis si, ut in perseuerantem destillationem totus incumbat,neglecta febre quae interim aegrotum sit peremptura Z Quis non potius properet in primis ardentem febrem tum vacuatione tum refrigerantibus restinguere,
etiam si quid in destillationε peccet aut etiam irritet E
. dem est atque etia multo manifestior in ea pleuriti de ratio,quam c capite ruens frigida destillatio, sensimque suc- .cingentem membranam subiens excitauit. saeuiori quoq; symptomata quod Vires nimiopere conuellat aut etiam prosternat,
17쪽
II prosterna in primis diligentErque succurrendum , mor- . -υ Do etiam interdum praetermisso. Quanquam enim sublato morbo protinus lymptoma vanescit,quod nusquam in p.is is, corpore subsistat: si tamen nimium graue infensamques. est,ne violentia aut pernicie iugulet, leniendum protinus, ipsique methodus inuertenda. Atque ea quidem sti tomatis fanatio est,no qua syinplomata sed qua aut offensa
rum vitium,aut noui cuiusdam affectus causa existit.Nam vigiliae, dolor excrucians, immodica omnis vacuatio, acuandorum suppressio, prohibita transpiratio & vires debilitant & morbos ingenerant. Itaoue urgente quouis symptomate quandiu virium robori fidimus, methodus
quidem tenenda nec contra artis praescriptum in aegrotantis gratiam uni vacandum symptomati. At s iam vires labant protinus symptomati occurrendum,morbo tantisper omisso, omnique ratione vires sulciendae & reficiendae, qud & naoibo obsistere di toto curationis spatio satis esse possint. Sic igitur temperanda sunt omnia, ut neque lab
tans malorum saeuitia crudelius torqueatur, neque delicata mollique medecina quae consenuisse videbantur recrudescant. Hactenus explicatum satis qua ratione uniuscuiusque affectus remediu pervestigetur, siue id simplex sue
compostum, siue unum,sive multa,& quo baec ordine congruenter & methodice afferenda sint. Nunc remedij desi
Ut remedi' quantitas definienda sit. CAP. VII. EXPUGNANDO morbo paria quodam modo opponenda adhibendaque sunt remedia. Vt tria erant ex quibus medendi ars constituebatur,remedij genus, quan titas & utendi ratio: ita tria sunt ex quibus illa nose oportet, affectus species, magnitudo & partis cui insidet conditio. Ex affectus specie remedii genus innotescit, ex illius . . magnitudine remedi j quantitas, ex partis conditione utendi V ia & ratio pervestiganda. Affectus speciem ostendunt l. Aia piopria ipsius signa quae demonstrativa dicuntur. Magni- e r. tudinem vero signorum symptomatumque vis ac impetus& tum a pristino & naturali habitu,tu ab eo qui ante morbum fuerat, recessus indicat .Hie autem ex laborantis natura ex aetate & consuetudine deprehenditur.Naturam di-ςo non modo rus an temperamentum,sed & organorum.
18쪽
3 METHODI MEDENDI conserinationem & situm, o mi Emque insitam forum con stitutionem. Consuetudo constat ex vitae genere , ex silp e- .. . . riore Victus ratione & ex anni tempore, coeli statu ct xegi
ne in qua quis plurimum versatus est. His si propxi .sgn
accedant quae alio loco prodita sunt a nohis, certum indubitatumque euadet,quaenam aut totius corporis aut partis
affectae pristina fuerit constitutio. Ad hanc deinde si morbi magis itudo symptomam vi percept/ cosera ur, plane con stabit quatum morbus a pristino habitu recellerit & quam valida decernenda sint remedi . Cognitus sit Diod ante morbum calido siccoque temperamento. Theon vero sti-gido atque humido ambos per aequi adoriatur subris eph4mera.Theoni qui a pristino habitu lungius recessit, frigidiora remedia quam Dioni decernenda 1 urit, grauids qinp- AD 3disi l. pe & pexiculosius ex Hippocratis sententia laborat, quod
ipsius naturae,aetati atque consuetud vini minus colantaneus sit morbus. Eadem ratione senex,qui iuxta ac iuuenis tactiis iudicio sebricite stigidiora tandem quam iuuenis exposcet auxilia, licet ad ea sensim veniendum esse horteti virium imbecillitas. Similiter quum p itui totum atq; biliosum par causus invadit,biliosus cognato morbo minus periclitatur , huicque leuiora medicamenta tum bilem pur- tgantia tum restigerantia quam pituitolo congruut. In partibus quoque si tendo pari atque caro vel humorum infiixu vel vicere ictatur, sicciora quam caro remedia postulat. Et ut generatim coplectar aduersiis omnem assectum praeter naturam adhibendum eo usque.contrarium cst reme-' diu ni,dum in naturalem aut certe in pristinum habitum sit regressus. Id autem alias semel & uniuersim fit,alias s en sin aut paulatim Remediu quod par mozbo existit, quodque tanto recellu quanto & , orbus a naturali distat, cum uidem omnino & uniuersim eximit atque persanat. Etenim si quatuor numeris corpus incaluit, quicquid quatuor quoque numeris frigidum paribus viribas ei conuenieter adiungetur id quidem vehementer immutabit, pariterque tantundem ab eo vicistim immutabitur, dum mutua amborum pugna mediocritas quadam emergat.Vt enim
s in aquam seruentissimam alterius gelidae par modus infundatur permistione tepor exurgetuta corporis sanguinivumoribusque valde calidis, si aut alimenta aut medica . menta
19쪽
menta paribus viribus frigida, nec dii in ventriculi calore
prorsus obtusis acceditnt, perfusione temperies inducetur. . Si quae vero partes incaluerunt vehementius, eorum attactu adhaessique pristinam mediocritatem recipient. Ad huc modum humoris lenti &glutinos adhaesione in omne de- .rergit medicamentum aeque validum.& vitiosi exuperantiam Vniuersam tollit medicamentum quod Euic semel detrahendae sit satis At vero quod suppar tinfirmiusque morbo est hunc quide istinuit eaq; ratione iuuat, sed nec pror- sus tollit nec persanat .Quod enim ordine secundo frigidusit haudquaquam potest quarti . sudinis calidum affectum semel & uniuersim extinere, ted eius tamen portionem aliquam delet detrabisque. Nani licet ab effictu vehemen
tiore id sortasse victum & quasi extinctum sit,ea tamen veluti colluctatione aut sibi parem aut aliquanto minorem rea, , , m alterius portionem iustulit. Curando igitur affectui con- λ princitra uin remedium alias quidem par, aliis infirmius adhi- M. bendum , his fere legibus. Leuior affectus pari contrario semel uniuersimque summoueri potest quandoquidem 'nullam id corpori viribusve insignem vim insert. Extremis quoque morbis extrema diligentissimc Winedia authore Hippocrate sunt adhibenda.Praecipites enim sunt Macerrimi, ut apo plexia,quique breui opprelluri sint vires &extincturi. In quibus etiam morbis materia turget, suoque motu & instabilitate omnia coniurbat statim inlato valentissi initin medicamentum adserendum est. Praestat enim nonnullo virium dispendio morbum distulere,quam sinere ut ea Materia principem aliquam partςm obruat,& nullo subsidio uniuersae vires mox collaba itur, SP cocidat. Mediocris autem a laetus quoniam nec praeceps est nec periculosus lente paulatimque tutius eximitur. Non enim citra corporis ostensionem,& magnam perturbationem ia- cturamque naturae,uniuersum repete demoliri licet, quod in contrariorum validorum pari robore magna vi & vrii' . h. si usque iactura confligatur, inultoque magis si corporis aut lib.1. partis astectae substantia rara aut eximio sensu praedita sit. Ita enim pronunciauit. Hippocrates viii uel sim & repente vel vacuare veI replere vel caliacere V et refrigerare, Vel alio quouis modo cog pus mouere periculosum,omne siquidem ramium naturae inimichbri: paulatim , eio quod .lit,tutturi.
20쪽
Quum enim lentὰ id paulati inque fit, utrique tum morbo tum naturae consulitur: morbus si quidem abigitur, natura quam minimum fieri potest offensa. Bisariam autem' lentd paulatimq; curationem fieri contingit, contrariis qua aΗt pari aut inseriore sint reces luet ordine. Nam & cotraria pa- ria si exigua quantitate adhibentur, & quae inferiore sunt recessus ordine identidem repetita, morbum blande sensimque eximunt.Q bd entin ordine tertio frigidum est, si morbo paris ordinis applicetur quantitate modica,no vniuersum potest semel repente ine discutere: at identidem sepiusque repetitum potest. Atque haec profecto tametsi copia non magnopere laedunt, tempore tame qualitati; noxiae labem corpori quandam inurunt, ut non admodu tutus sit eoru usiis. Non enim immodicum corporis calorem congruenter vel opto vel mandragora vel hyoscyamo,exi sua licet portione repetita extingues: neque exuperantem
humorem parua portione vel scamino iiij vel colocynthi-τμω o dis repetita ut liter detrahes. Tutior altera est quae lentὶ paulatimque fit curandi ratio, contrariis blandis & quq inferiore sint ordine,sed aut repetitis aut interdum copia maiore adhibitis. Sensim quippe multoque octo & tempore affectum omnem depellunt,nullo aut certe quἱm minimo eorporis & virili dispendio,nec ulla qualitate noxia in eo pus inducta. Ne tamen usqueadeo imbecillae & languidae sint remediorum vires ut nihil verὰ proficiant. Siquidemnaoruus vehementior illas plerumq; sic aspernatur & contemnit, ut his vel iteratis nihil cedat. Sic vero blandet sint ut
tamen aliquantum4uirent, ne remediorum blandimentis
quod saepe fit morbus exasperetur. Viribus imbecillis leuis lentaq; curatio necessaria: ea quoq; semper opiada: nisi
morbus vehemetior accelerare cogat.Tuta squiclem ea est
ac iucunda,& quq sit cito fit si sat bene. Hac paulatim medendi lege si omnia recta ratione geruntur, neque id succedit quod ratio postulat, non protinus, inquit Hippocrates, ad aliud est transeundum. Tametsi enim manifesta utilitas
necdum ulla sit secuta, & tardior sit remediorum eventuude recta tamen medendi via decedenaum non est. Impetita stoliditas nihil ratum cerisimve obtinens, huc illuc periam ne remedij genus oberrat. Dum tamen in eodem temediorum genere colistas,per multa & varia evagari licet, ne