장음표시 사용
31쪽
firmiori naturae molestum est & graue quod licet per initia
sit purissimulti,diu tamen vix tale persinit: scd a nostri ca-hloris gubernatione destituturn,teri pote dierumq; numero corrumpitur fitque morborum causa. Cacochymia est vi- - πι- tiositas seu vitiosa humoris qualitas . qua is a iusta medio- critate desciscit. Sub hac humorum pernicies atque corruptela corporis sunctionibus incommodat e usque colluvie corpus seidescit & labefactatur. IEst autem ea bipartita, unamitior, tuum vel superuacui humores immodice accumulati sunt,uel succi in sanguine non, illa iusta naturali I; pr portione & concordia tenentur. Altera Asterior quum vel sit peruacui humore; vel sicci tum primi tum secundati j a naturali & conuenienti sua temperatione in vitium prolapsi lunt quod auri subflautiae aut temperiei corruptio quaedam est. Hortam utruni luc rtusum aut cum putredine aut ' citra putredinem obtingit. Latius vo o patebit cacuchymis appellatio,si excrementorum quoque vitia comprehendat. Content 'rum porro itia quibus sedibus insint & ubi PQ C,i niti Asita, no: se quidem maxuries portet. ante quam vacuentur. vitia. Plenitudo quae Graecis est ethora potissmum in venis atqque in corporis habitu consedit: at cacocsymia in otiane corpus dispergi diffundique solet. Sio fit autem Vacuandi coditoria νε- ratio con pectior corpus uniuersum in tres publicas regio-gt ora trones distribui partirique debet,quae proprii; lim tibiis & teri ' se minis circumsci tae tum varia superuacuoruin receptacu 'ν la tum vias expuigandi varias sortitae sunt. Vna Mereq; prima egula iri inediam iecoris partem dirigitur, in qua ventriculus, ve mel araicae quaecunqqe ad portas concedunt, caua iecoris,lien dc sis interiectum pancreas includuntur. Altera e medio iocineri in tenues partium singularum ve- Σι. d.
nas excurrit, comprehendens iocineris convexa , omne inque venam caualia atque illi comitem arteriam maiorem,
ad quicquid earum incidit inter axillas & inguina. Tertia τὸ fi.. regio nauiculos complectitur, membranas & ossa, omnem 'denique coi poris molem, quae ab ipso ingressu arteriarum venatumque minorum, in partes singulas & in summam extimamque cutem profertur. Magna profecto istarum regionum varietas, quum propriis finibus ita circumscripta lint, ut inter eas communionis minimum intercedat. At invito inaxima. cx rrorriis cuiusque vi ibus quurri .sii p . .
32쪽
alii; aliae coctiones,excremeta alia & viae ad expurgandum aliae: ex quorum animaduersione omnis sere medendi ratio ducta derivataque est. Praeter communes ac publicas corporis regiones,extant haud paucae arctiore , excrementit etiam subiectae, quae nec late dimanant nec in uniuersum corporis influunt. Hoc genus sunt cerebrum, pulmo
E cmatio si genera oe digerentia.
Wh,- , T TI N C rectὰ vacuationis disserentiae duae statuuntur, uaris. II una uniuersalis, particularis altera. Universalis est quae communiter ab uniuerso corpore materiam subtrahit.Huiusmodi sunt sudor vel perspiratio ; sanguinis profusio,vo mitio & alui subductio. Harum siquidem quaecunque primum obtigerit,quanquam plurimum ac valide regionem' . Vnam, caeteras tamen etiam nutri consequutione quada in licet parcius exinanit. Vomitio primum quidem ac maxi- in E ventriculum, deinde si persistit viscera venas lite maio- . res,postremo corporis habitu. Alui deiectio primum & bunde intestina, ventriculum, viscera, prili ath; venas,deinde venas maiore , postremd minores habitumq; corporis. Sanguinis profusio primum venas exhaurit & arterias illis anastomosi coniunctas: exin corporis molem ipsaque viscera,ad primas usque venas progressa. Quae per euti fit dissipaetio, proximὰ quidem E corporis habitu dissoluit, secun- db e venis arteriisque grandioribus ad postremum e visce, ' ' ribus & ex intima corporis regione.Particularis autem euacuatio partem duntaxat aliquampiam excreinent Iu onere pressam leuat. Quo in genere est cerebri per palatum MnareS expurgatio excreatio,quq pulmonum & pectoris vitia extus lit,arenularum aut puriς ὰ renibus emictio sanguinis ab utero aut haemorrhoidibus profuso: haec enim podicem,illa uterum in primis, utraq; venam cauam expedit: quum aluus balano vel clystere mouetur, aut ex quovis loco per cutem fit eruptio, particulatis quoque vacuatio existit. Vnum quodque porro vacuandi genus alias sponte Glias arte fit. sponte quum citra ullam medicationem quip- Npiam e corpore est inditur.Id fit interdum natura duce, tuq
- - dum valet nobisque rectὰ moderatur Auicquid Vitiose
33쪽
αλιὰ se habet aut superfluit,id omne corpore excludit, Est que tum naturalis ta opportuna euacuatio. sit & interdum praeter naturam, quum imbecillior facultas, humores corporis regere atque cohibere nequit eosq; prorsum disssuere sinit: aut licet robustior vallai 6rque sit, interdum tam εhumoris copia vel acrimonia tantopere lacessitur, ut hunc E vas; receptaculisque suis proprio impetu foras exilire sinat. Vtraque symptomatica irrita praeter naturam null6- Θ ---que usui est evacuatio, quod benignus atque salutari; hu- mor pariter cu perniciolo promiscue, nullo delectu nulli L . que legibus prorupat. Artificiosam evacuationem perhibemus quae externi subsidi j ope suscitatur. Ea rursum bipartito scinditur. Vna legitima existit. quae quod vel qualitate vel quantitate negotium sacellit,duntaxat exterminat. Altera huic aduersatur extra ordinaria qua utilis &qui in nullo vitio est humor exigitu haec medentium culpa vel inscitia decernitur qui neque quod iustum,neque quod idoneuest perspectit in nabent.
Evacuationem natura non externa ope, sed suis duntaxat viribus maxi incque expultrice complet: medicus verbvariis subsidioni in generibus,quae in ea comparat Sc accOmodat.Profundendi sanguinis gratia vena aperit aut scaliello aut si rudine aut medicamentis quae ora venarum reerent. Purgationem molitur medicamentis,quae noxios humores e corpore eliciunt,ac dein eos foras vel vomitione vel deiectione pellunt. Perspi: ationem vero atque si dores,exercitatione, frictione, motu omni,aestu, balneis praesertim nitrosis, sulphii reis aut bituminosis & ex accidenti inedia. Per hanc enim tum nihil offertur alimenti, insitus calor humoris plutimum populatur atque dissipat. Multa insis pqr attenuantia medicamenta tum foris adhibita tum intro sumpta, corpus per halitum perque sudores digerunt. In partium quoque vacuationibus, cerebrum per nares expurgant errnina naedicamenta, & per palatum apo-pblegmatismi pectus & pulmones expediunt, quae bechica nuncupantur: renes & vesicam diuretica: uterum hysterica: aluum resoluunt balani & clysteres Ex unxquaeq; demum particula eruptionem mouent, adhibita digerentia, suppuratoria, amVctica, caustica: item hirudineς, cornua, cucurbitulae carificatio dc ferr- candens. Haec igitur Pra
34쪽
l MετHODI MEDENDIsidia 3c tanquam instrumenta medici ad omnes omias uni generum omniumque partium vacuationes sibi compararunt. Singulorum autem remediorum quae hic generatim percensui, tractationem iam timque Aligentius exequamur,ὶ venae sectione exorsi.
Quid ρο vitae mena sella vacuet. GA P. III.,VVM quatuor ex succis sanguis totus costet 3c coli aD re t iisque tenui sero perfusis, omnes quidem caloris S concoctionis quae in iecore terficitur cfficientia, ita ac ecurate exquisitξque permisti sunt, ut niallus ne nimium quidem a caeteris diminctus compareat. Incisa vena idque patente satis foramine,continendi se cultas nequit obliquis fibris tam arm sanguinem continere ac in hibere, quin is aperta via excidat denuatque. Imo si sorte conetur auidius complecti atque supprimere, contractis venis hunc uberiuς e vulnere prosundet.Ε manat autem,non quemadmo-
. dum in purgatione seorsum hic illExe sumor,sed sanguis
niuersus,qualem in venis haberi commemorauimus. Atque tametsi moderatus aut etiam paucus sit, motu tamen impetuque suo prorumpit, nihil aut minimum protruden-ν, misia te natura. Neque per morbos in quibus vitiosa est humo- uiev id rum constitutio,natura potest sic opus moderari, ut aperta ans πη io vena solum.quod vel redundat vel vitio contaminatum
rein concoctione praeparatum ab aliis segregat: ac tandem tomia. per vias idoneas excludit: at nihilominus si tum venam incidere contingat,per eam minime possit tantulo tempore vitiatum humorem secernere atque exigere. Quod Auicenas ait plilebotomiam bonum sanguinem rapere, malum vero intus resin quere, quodque metuit vena secta aeger
. vel ad biliosorum effervescentiam ves ad pituitosorum cruditatem perducatur: si de permistis venarum humoribus id protulit,falsissimum & inconsiderantiae plenissimum est. Neque enim serum prius quam bilis,neque hqcprius quam pituita ves melancholia, neq. inutilis & deprauatus humor antequam integer & familiaris elabitur. Hoc & quotidi
nus rerum euentus dilucide commonstrat.Dum enim la
suis effluit,simplex quide & uniusinodi apparet. Exceptus deinde protrio disperdito calore mox totus concrescit, W- hisque
35쪽
ili'; partes omnes in suam quaeque regionem contendiit. Serum per summa innatat, urinae haud absimile , bili; tenuis & florida concreti languinis pars sit suprema, melancholia subsidet,sanguis rubetior & pituita pallidior media tenent. Constans sit igitur prςcisa vena omnes qui in venis
conditi sunt humores aequabiliter vacuari. At vero unde quibus ex locis euacuatio fiat, ii aerendurn .Quum proflues
liquid usque sit sanguis, quisquis iecto loco vicinior assistit, primus quidem exilit, deinde qui illi iunctus continuat
que est, deinceps vero totus non modo e venis & arteriis, verum etiam e vis eribus & ex habitu corporis emanat. Est enim admirabilis quaedam continuatio series'; venarum, auam sanguis sic totus transfunditur,ut patete via Vni-iς plerunq; cum anima excedat. Fit aute sanguinis per venas & arterias transmissio , dum toto corpore analogia
quaedam sit & aequabilitas mam inanitae & indigentes partes fibris oblongis trahunt e plenioribus, & pleniores illis subsidio veni ut copiaque grauatae in vacuas illas onus ilia deponunt. Adde suod sui iis & liquidus humor seonte sua
decliuiore; inanEsque regiones consequitur,in ealque procumbit. Itaque venae sectio quascunque venas depleuerit, uniuersum corpus euacuat. Hinc duplici illa nomine viai- Uersalis cessetur,& quod omnes humores ex quibus sanguis constituitur,& quod ei uniuerso corpore detrahat. At cer-tὰ non aequabiliter: quum enim partes ordine quoda constituis sint, prius ac magis E propinquis quam o distantibus
qu si inque aliae venae in alias propagentur partes, celerius atque validius ab iis quae e directo, quam quae ex transve so possita sunt hauriet. Haec rerum nominumque explanatio praetermittenda videbatur vacuandi praeceptis, quae dc- inceps traditurus sum.' humorum vitia phlebotomia vacuet e menis. CA . II II.
HVM o R v Μ qui aut peccat in vehis aut ex bis affatim
defluunt, proprium accommodatumque remedium est venae sectio. Illos quippe euacuat, hos reuellendo sistit. In primis autem de euacuatione, mox de reuulsione prςcia piam. Humorum qui in venis conduntur virium, aut plothora aut cacocbrinia est. Plethora exuperant liq; sangui
36쪽
S3s 9 METHODI MEDEND IPlem nis unicum ac proprium remedium est venet secti .Qusimo pi que si plethora duplex, una pura ex optimorum succorupari quodammodo portione constans, altera impura caco-chymiae particeps, quae vitiosorum est humorum in venis redundantia, utrique secta vena succuriit. Quu igitur musculi solidi atque distenti nec n5 venae amplae atque tur otes peri culum minantur, protinus sectioue venae est opus. Ilaec enim dolores extensione placat, corpus graui ponde-- . quisis re leuatii cring t & quasi recreatum alacrius expeditiusque' νυ, his a reddit ad omnis generis functiones: quinetiam insito ca- grauis est. lore liberalius ventilato reseratisque arctioribus vii; & spiraculis,morbos arcet,quorum discrimen impendebat. Di crimen aute est vel ne distenta vasa dehiscant aut disrumpantur, Unde partium insammationes obtingunt, & ha morrhagiae: vel ne oborta uniuersalis obstru ctio in situm
calorem restinguar,stranguletque vires alioqui validas,unde ardentissima febris aut repentina mors irruit. His vero malis neque purgatio neque exercitano neque inedia tuto ac repete quemquam prohibere potest. Plethora pura sanguine tutissime demitur. Impura vero non aeque tuto, quoramen ea simplici tropinquior magisque assinis lacrit, hoc
sanguis abundantius mittendus: parcius vero atque restri
ctius quo fuerit impurior In iis igitur qui praua in costitutione sortiti, venas supra modum renis erunt, aut qui licet proba essent constitutione,vitiosis tamen se cibi ς impleu runt, eousque solum cximendus sanguis est,dum plenitudi- . nis pericula vitentur. Nam reliqui; impuritati purgatio dein accommodatur. Calida autem biliosaque plenitudo omniti impurarum tutissime vena secta tollitur: ut quae non eam modo minuit, verum etiam refrigerat. Melancholica plenitudo parcius id auxili j genus tolerat: non enim eous que calida existit ut refrigerationem postulet. Puuitosa omnium certe minime: quum enim impense frigida sit,san--. guinis mi ilionem auersatur, qu e magis cruditatem restigerans ita conduplicat, vix ut unquam concoqui emenda-riq; possit. Sed & huic sere comes virium imbecillitas la
Iam vacuationem minime tolerat. Quocirca decernenda non est,nisi venae supra modisin confertae graue periculum minentur: quumq; necessitas exposcet non id semel & Vni.
verse,sed sensim ac partite ten*andum ea ratione qua post' hac
37쪽
hac explicabimus. In omni igitur impura plenitudine a secta vena auspicada est vacuatio, sine qua vix tuto purgatio
decernatur. Etenim medicamentum quod praesertim vali-Jius sit tum calore tum trahendi secultate, humores exagitans perturbans 3 plethoricum corpuς,in grauius id discri- Plenitudomen adducit. In uniuersum autem plenis turgentibusque x et v ara venis,si non prosit, obesse tamen non potest moderata sanguinis missio. Iam vero altera plenitudo quae ad vire reser tur haec autem signis non facilὰ agnosci potest: licet neque
vasa diducere neque Aisrumpere neque ingenitum calorem obruere possit, quoniam tamen imbecillas vires pre- init, ne qua fortasse putredo aut humorum corruptela iuccedat, venae sectione minui potest, quae tantum relinquat, quantum natura facilὰ gubernet. Sed & ea quoque quo- - ' ς cocis niam nullius periculi praesentis metu urget, aut victu par- 'qciore aut inedia utiliter subtrahitur. De sanguinis humo- iis,a errumq; corruptione alit putredine quae in venis citra plenitudinem consistit quae nuncupatur cacochymia, quam etiam nonnulli appellant plenitudinem ad vires, maior dubitandi occasio existit, num etiam possit commode vena secta demi. Simplicem venarum cacochymiam secta vena minuere tutum est ac vide, copiae tamen ac virium ratione suscepta Licet enim dii in hac vena secatur, omnes humores aequabiliter prodeant, & vnδ eademque ac ante restet humorum proportio: quoniam tame detracta oneris portione quo natura premebatur, vires nihilo imbecilliores, sed alacriores plerumque evadunt, quod reliquum est facilius serunt, minoreque negotio domant atque conficiunt. Ita sano per cotinuas sebres quit humorum summa etiamnum cruditas & putredo in venis est plerumque missis sanguine urinae quae rubrae crassae ac turbidae fuerant, mox puriores apparent, concoestionisque notas exhibent. Ita quidem ex artis principiis isthaec praecepta duci videntur atq; stabiliri ut in secanda vena perinde ac in diiudicandis litibus facti quam iuris quaestio saepe sit obscurior. Exercitari igitur unumqueinque in his signis oportet,quet tum plenitudinem tum vniuscuiusque humoris exuperantiam situmque demonstrant. Neque imperitorum more, si vel nares
stillant sanguine vel urinae rubicundae sese osserunt , protinus impera da venae sectio. Etenim iacile sanguis prorum-
38쪽
ag METHODI MEI 1NDI pit,non ex plenitudine solum, quodque eam vacuationem eaoth mia moliatur natura, sed aliis compluribus ex causis.Quibus e- visi ru vi' nim exesa sunt venarum oscula: quibus etiam viscera prae- sexti inque techir imbecillum vel scirrhosiim euasit, iis saepe kὰ ἡ,- . singuli fluit E naribus,haud secus atque hydropicis. Quin- mendatur. Etiam urina rubescit cruentaque reddith in attritu calculi renum. Flauescit ex ictero simplici, ex scirrho hepatis atque etiam ex ascite. Ne ino tamen per hos assectus rectὰ venam secuerit. Itaque ex iis solum noti; quae uniuscuius que humoris exuperantiam de nunciant, venae sectio t uto. decerni potest. Haec una omnium humorum qui in venis maioribus conditi sunt vitio expedite succurrit: e6que liberat si illinc, non autem E male assectiς visceribit; originem habet: tum enim ut aliquando pleni hi Mexe li muri praestantior accommodatiorq, est purgatio. Ex bis igitur constare po est quae humorum vitia vena secta Tacuet: Nunc Vt e venis prorumpentes humores reuellendo sistat, expo-
Eeuulsio atque derivatis ut per venae sectionemfat.
VN v M prorumpentis sanguinis remedium est revulsio:
idque siue seras vi δ naribus aut ex utero, sue in partem aliquam abscessirin facturus illabitur. Est autem reuul--n παροι sio illabentis humoris in contrarium tractus. Hoc quippei s, ihil celeriuq fluxionis impetus cohibere potest. Contra' ' ria mathematicis sunt quae uniuς & eius de rectae lineae cxtrema tenent, ad quae qui sunt motus contrarij dicuntur. Medicis vero contraria quae in eiusdem venς recto processisse,per quem humorum cursus est, quam longissime distat. Aperta porro vena primium quide pars vulneri propinqua exinanitur, haec dein e longinquis sanguine prolicit. Quu-que id rectarum fibrarum ope compleati illas squidem trahendo ut transuersias expelledo natura destinauitὶ plus sanguinis & expeditius ab iis partibus, in quas fibrae diriguntur,quam a caeteris eripiet Imo etiam ii nihil venaeetrahat, κνύ ιν, humores tame sponte recto fibrarum cursu defluent. Qui- seu νωτ cunque in dextris sunt, de tra coiect intur: qui in finistris, 'υθυ eL- sinistra: laudanturque humorum cursus qhicunque in directo. rectum seruntur: qui vero oblique in transuersutia, vitio
39쪽
gantur tanquini Violatae naturae & perturbationis indices. Nomine quidem contraria sunt. ante pone,ad dextram ad laenam,sursum deorsum, intro soras. Caeterum in humorum revulsion ne illa quide contraria sunt, nisi S in fibrarum venarumque recto cursii collocentur. Pleuritidi dextrae nequaquam contrarium est latus sinistrum : at inflammato cruri dextro esitrarium est sinistrum. Hic enim cona'. munis & directa venarum societas, per quam finistria crux incisum euocat e dextro: at E flextro latere nulla. vena rectis fibri; in sinistrum concedit. Proinde huius secta vana, dextram pleurit idem non adimit, sed noxium humorem vel inflammata parte linquit, vel puro languini permiscet,
vel l quod frequentissime accidit j sinistratri pleuriti detriinuebar. Ouum itaque omne eo spectet consilium ut a loco phlegmone occupato plus sanguinis ac celerius quam a caeteris partibus hauriatur, vena praecidetur quae sit in directo situ partis affectae. Sic enim & naturam cum ratione, de Hippocratem summum virum imitabimur,qui in pleuritide interiorem brachii venam secare iubet, ab eo latere quod dolore sit affectu. Neque vero solum in dextra seu ritide, verum etiam in iecoris inflammatione Icui tamen venae omnes societate igngunturi interiorem dextri cubiati tundit qua non comparente, mediam siccat: si nec ea soprofert, afl humeralem colagere mauult, quam ad interiorem sinistri braclii j tantam scilicet vim his attribuens, tuae
sunt in directo situ. Itaq; revulsio e directo euides subsidia
celeriter adfert,e transuerso nullum.Vena porrδ ampla coriose , vicina validE atque celeriter trahit. Quum igitur masna vehemensque fiet inflammatio ex humore scilicet maligno cuius fluxio sit praeceps,& locus in quem pro mbit nobilis eximii ve sensus ampla vena finitimo loco secada, ut quae plus celeritis atque potentiti; ab affecta sede vacuet. Sid verb assectus mitior est, anputa vena eligenda,
eaque distantiore loco, ut minus, tardius & ignauius eu cuet.Eiusmodi reuulso omnis praeterqua quod fluxionem
sistit, ab assecta quoque parte prius putrem & inquinatum
sanguinem , quam ex reliquo corpore benignu atque syn- ceruin detrahit. Neque tum metus vlli sit nouae fluxionis proritandae. Quum enim pars laborans magis quam cae
era exinanita fuerit. si ad penuria usque detractum sit, vix Cc tu
40쪽
denuo alia humorum fluxione confitetabitur,nisi sortὸ no .uo peccetur vivendi errore. Distantes enim indigentia auidae, proprium sanguinem elabi non sinent: nec pars assecta De nisi dolor aut calor restet vehemens ab illis quicquam eri- plex,ut flux se imbecilla, nec multo egenet alimento. Mald , Muis. Igjtur Arabum dogmate censetur , praecisam in pleuritide eiusdem lateris venam fluxionis impetum augere , ac pro inde quum ingens est plenitudo , ne fluxio geminetur, compiam primum vel ex inseriore pedis vena subtrahendam: deinde ex aduersi cubiti interiore reuellendum , poshemo reliquias ex eodem latere derivanda .Quid hoc qu so consili j & prudentiae aegrum toties torquere, quem semel possis malo redimere 3 Profusus ad indigentiam ex laborante latere sanguis, copiam e sonte plenissimo haurit, simulque
phlegmone obses tam partem reuelat, nulliam metum aiferen ς nota et furioniς. At ex aliis venis quς ε directo no sunt, nam copiam imminuit,nequicquam tamen deprauati elicit, neque oppressae parti leuatnento est: aut certe putris humor E parte motus , puro venarum sanguini permiscetur, redditurque malum quod corrigendum fuerat pristino doterius Quum autem d directo secatur,vacuat, reuellit atque derivat. Vt fluxio lenta atque diuturna tutius E distantissimis euellitur,ita & quae sutura est arςetur : sic enim in tral ctum nouae viae longiorem conuersa, sensim a pristino citra
virium ostensionem desciscit. Deriuatio est humoris illapsi
--;uia tractus in vicinu latus. Fit autem aperta ea vena quae in as-α,υm sectam partem inseritur. Per quam ea modo alimentum H iratis. capessit, modo noxium humorem influentem excipit. Quocirca quum iniecto scalpello ea vena praeciditur, pars multitudine defesta illac onus suum abiicit. Opportune autem . derivatio administrabitur, quum revulsione praemissa fu-- xionis imitetus & ardor iam resedit, neq; denuo recentis &inopinati suspicio est: simulq; humor adhuc liquidus est in
parte,c qua remeare potis est. Si vero usque adeo in Archim esse parti coniectura est, ut omni fluendi renacandique habilitate sit orbatus quod in diuturnis inueteratisq; infammationibus frequens est, in quibus sciri hosa: quaedam rcliquiae inhaerent nulla utique derivatio venae sectione, sed mentis & emplasti is mollientibus digerentibusque tentan-.