Gerardi Bergensi ... De praeseruatione et curatione morbi articularis et calculi, libellus

51쪽

11 DE PRAE S. ET CURAT.

an is,seniculi, an .3.ij. trium florum cordialium an.P.ij. fiat decoctio ad lib.jygin aqua mellis despumata,&ar mariZetur cinamomi S. ij. pul. diamargariti calidi S.j. sumat In ne 3. quatuor, Vel quinque pro Vice, ubi prius comederit 3. ij. albcuius sacchari ex praedictis: extrinsecus vero mollibus frictionibus, v t nimirum molliter & sine molestia materia in interioribus relicta ad exteriora prouocetur. Si vero hic morbus Vt plerum que fieri soletin ab humoribus sanguini commixtis proueniat, Vcnae sectio eo modo, quo praedi

ctum est, institui debet , & p stea sequenti die purgatio , nisi

quoque humor crassior esse ex lolio appareat, quam Vt medica

mentum

52쪽

MORBI ARTICULAR. 13mentum purgans commode sequi posset, in quo casu humor prius praeparari debet secundum modum prius dictum, atque deinde purgari , idque toties est faciendum donec omnis caussa antecedens fuerit ablata. Si ob imbecillitatem naturae, humor ad articulos expelli non

possit sed in interioribus laetinquatur , pro diuersitate loci quem occupat, diuersos caussat morbos, eosque fere lethales : si enim impingitur in substantiam iecoris, hepatidem excitat: si in maiores venas , febrem continuam : si vero in membranam costas succingentem,pleuritidem. Verum hisce morbis occurrendum est, si curari poste videantur,

53쪽

14 DE PRAE S. ET CURAT semper tamen mitigari debentinsecundum propriam curandi ra tionem & methodum, quae ex alijs libris peti debet: victus ratio

hunc in modum4nstituatur: Cholerici , quiaJcalorem habent fortem & dcpascentem, copiosiore egent alimento , quam phlegmatici, qui calorem habent debilem , &ifere nutrimentum suum secum portant: in utrisque tamen diligenter curandum cst, ne

quid exhibeatur , quod vel dif

ficulter concoquatur, vel facile corrumpatur: nam ratione doloris , Ut plurimum lenta qtuodam ebris est coniuncta, quae calorem naturalem diminuit, S Omnia,quantum cx se cst, ad putria inciri CCnuertit. Non minus quCque .curandum

54쪽

MORBI ARTICULAR. ssdum, ne copiosius alimentum as. sumatur: nam alioqui calor nativus circa id occupatus caussam morbificam minus concoquit, dc superare nititur. Cholerici itaque viantur carnibus boni succi & facilis concoctionis , quae ex se frigidae sunt, vel herbis frigidis sunt alteratae, de quibus capite De pr seruatione satis dictum est. Vtantur quoque oleribus ex malua, spinachia , α praecipue lactuca, confectis, quae

praeterquam quod refrigerat, etiabonum succum gignit . Vtantur quoque rusculis carnium laudabilium, in quibus incoctae fuerint herbae frigidae & humidae, vci vel-

pertino tempore hordiam secun

dum communem rationem confe-

55쪽

16 DE PRAE S. ET CvRAT.cto. Pro potu vero utatur aqua hordci, cui in sine decoctionis adiectu

sit modicu rosarum siccaru rubearum , vel paululum syrupi ex rosis siccis, vel f rupi granatorum, ne

bilescat in ventriculo calido, statimque cum ab igne fuerit remota , coletur, ne turbida fiat, & ingrata bibentibus reddatur. Phlegmatici quoque Utantur carnibus boni succi, & facilis concoctionis, sed quae natura sua sint calidae, vel aromatis calidis fuerint alteratae, nisi febricula vel calor ex magno dolore adfuerit: tunc enima calidis cibis cauendum est, qui symptoma maius est quam mor bus , vel harum iusculo vel contuso, secundum quod prudenti me dico magis videbitur conuenire. Pro

56쪽

MORBI ARTICULAR. 1 Pro fotu Vero viantur aqua mellis confecta secundum modum capi

te De pneseruatione praescriptum: magis tamen sit diluta, si calor febrilis adfuerit, qui ut plurimum prouenire solet ratione doloris. - Et quia magni dolores spiritus dissipare solent, & vires deljcere, necessarium quoque fuerit, quod

cholerici subinde viantur electuario trium santalorum, vel diamar garito frigido, vel conserua rosarum .is Phlegmatici vero dia

margarito calido, aromatico rosato, conserua boraginis, de simili bus: si calor multus adfuerit, praedictis commisceantur electuaria frigida', quale est electuarium dia rhodom abbatis, diamargariti fri

gidi , & similia. D ue De

57쪽

18 DE PRAE S. ET CURAT. De medicamentis localibus. Os Τ QvΑM medicamenta toti corpori destinata, mediocriter fuelint a nobis explicata, superest nunc ut ad particularia quae topica siue localia nominantur accedamus: in quorum tracta tione hunc ordinem seruabimus, uti prius declaremus ea quae caussa calidae, deinde vero, quae causae

fit idaeisconuenientcri accommo dari pollini: antea tamen omni bus notum esse velim, medicamenta ista parum vel nihil potius auxilij allatura, nisi prius corpus pRrum & syncerum fuerit ab excre mentis . Quoniam autem communiter articulari morbo laborantes,

58쪽

MORBI ARTICULAR. 19 in dorsum cubant, eorum renes& lumbi ita incalescant, ut tandem intemperiem contrahant calidam , cui hunc in modum occurrendum erit. N. infrigidantis Gal. recenter facti 3. j. & eo regio renum bis in septimana inungatur, ita tamen ut ultra quartam

horae partem supra locum affectu non telinquaret , sed diligenter abstergeatur, dc denub iterum fiat inunctio , iterumque absterso ut

rius, usque ad quatuor vices : a-ioqui a corpore nostro excalfa-etiim non refiigeraret, sed calorem

ageraret,rcnum augelet.

T viM o REs articulares calidi huncin modum consideradi sunt: vel enim sunt cum magno S intolerabili dolore', vel cum magno

. il

59쪽

feruore & caliditate , quae pri vel auferenda sunt, vel saltem mitiganda , antequam vera curatio instituatur. Si itaque dolores fuerint magni & intolerabiles , ita Vispiritus dissipenturi, vires proster nantur, & aeger in syncopen squ*mors parua est , & pius iterata, mortem magnam inducere solen

s, pius incidat , vel periculum lix

quod incidere possit, tunc narco licis & stupefacientibus statim erit utendum,quae iaci temperies par tis soluatur , & calor nautius extinguaturὶ potius adhibenda sunt, quam permittere totum corpus ex intolerabili dolore perire. In hunc

autem modum commodus eoruni

usus esse poterit. Medulla: pa'nis seculini in lacte maceratae, Sparum

60쪽

parum coct J. ij. vitellum oui unius , opij S. j croci Θ.si. olei rosatim s commisceantur omnia inter se, & fiat cataplasma supra locum dolentem applicandum, tam diu donec stupor & aliqualis insensibilitas fuerit introducta , Verum tunc statim remoueatur, atque stupor qui partem imbecilliorem reddidid continuo medicamentis calidis ad mediocritatem reducatur: nouissime aurem vera curatio Vt

postea dicetur instituatur. Si Vero dolor fuerit magnus & intolerabilis , sed vires constent, & periculum nullum syncopis immineat, hunc in modum leniendus erit. Luteum oui unius, olei rosatij j ij.vini Rhenensis modicum, commisceantur omnia inter ic, de sat