장음표시 사용
551쪽
dente evasisset ; postquam conquieV rit , majore auXilii mole subventurum. Non enim ambigue novi istius Regni tumultus portenduntur, MOVent arma Guia sani, irati, ut vulgo unt, quod sua majorumque tanta merita nulla Regis liber litate pensentur, cum interim duo juvenes noVi, nulla re , nisi arrogantia & superbia, insignes, magnis viribus & honoribus cumulentur. Neque hic consistunt. Volunt
post Regis interitum designari Regem, quilleligionem profiteatur Catholicam ; reVO-cantque denuo in scenam facras societates,& foedera adversus haereses instituta, in quibus sibi primas partes vindicant. Hoc est, cum praeclare intelligant, si Rex Νavarrae post Regis mortem rerum potiatur, nullum sibi in Gallia locum fore, mature obviam ire , & dum tempus est rebus suis Consulere, vel cum suima istius Regni perturbatione, conantur. Ac sane suspendit ingenS metus atque eripectatio omnes Gauliae populos, quisnam religionis status futurus sit Rege defuncto. plerique enim VetereS TituS, Omnesque ceremonias & sacra
sub Rege Navarraeo profanatum dissipatumque iri credunt, eodemque loco, &forte pejore, Catholicos tum futuros, quam huc usque fuerunt qui diversam religionem sectati sunt. Ea opipio res noVare
552쪽
44 Aug. Budequirvolentibus magnam praebet oportunitatem; praesertim iis qui a vetere religione numquam deflexerunt. Quo numero sunt Gui-siani; quorum praeterea ingens favor &gratia est apud populum, adeo ut voces interdum audiantur, quibus illis plus deser tur , quam Regi. Continuatam a Carolo Magno usque in hoc tempuS gentem, perpetuos Veteris religionis propugnatoreS, Regi & Regno Galliae nunquam non fidos, tametsi1 neglectos, aliis locum obtinentiabus , quem ipsi mereantur, nunc justa de caussa capere arma, munus Regis subire, & defendendam suscipere religionem. Stat
etiam ab illa parte, relictis gentilibus suis, Cardinalis Borbonius. Regi per literas &nuncios admonenti, Viderent quo progrederentur, responderunt, se nihil contra eum moliri, sibi manere fidem & obsequium, ne crederet fictis malevolorum cruminibus. Nihilominus appropinquare equitum Germanorum adventum fama
increbescit, jamque Lotharingiae imminere, & brevi hahiturum Guissium in armis ad viginti millia hominum. De p cunia si quaerat aliquis , unde sit suppeditatura , Vulgi ad hoc e edita re-1ponsio est, pecuniam deesse non pos. st , amicis & adjutoribus Ρontifice Miniamo , & Rege Catholico: nam hos non
553쪽
dubie cum Guisanis convenire. Enimvero si quis attendat quibus praecipue boni sint isti motus, non facile reperiet alios, quam Pontificem & Regem Catholicum; nam hujus quidem Ρrovinciarum quies,& coeptorum quos sperat eVentuS, non aliunde pendet quam a motibus & pertum batione illius Regni. Non fallunt illa Regem Navarrae, neque ab eo negliguntur,
quin & ipse ea comparat, quibus Vim pro pulset, & salutem muniat. Idem Regi operam suam adversus hostem desert. Rex eum animo quieto esse jubet, neque quicquam attentare ; tantum ita habere provisas urbes suas ne pateant hostium in- 1idiis ; fore sibi curae caetera. Nescio qua tenus is fidem adhibeat, nam non deliint
quibus suspicari libet, nihil inscio atque invito Rege a Guisianis coeptari. Alii quiadem hucusque Regem consiliorum Guissimorum eXpertem , sed eundem brevi cum illis sensurum, caussamque communia
Caturum judicant. Non quod eos praeci-Puo amore complectatur, sed quod M- arraeum ob veteres discordias & dissidium religionis magis oderit. Νeque mihi du-hium est, quin, si detur ipsi optio, quemvis Regni haeredem malit, quam NaVam raeum. Quid enim actorum suorum firmum 3 cujus assinis, aut etiam consangui Mm nei
554쪽
4s Augerit Busbequiinei statum inconcussum Τ cujus amici tunam nullam subituram mutationem hoc
successore polliceri sibi possit Τ Ρostremo
durum est post mortem praevidere flore tes fore , quos in Vita afflictos Volueris. Sed est dissicile talium rerum fontem & r dices recludere; ideo melius, dum tempus in apertum proserat, in medio reli quuntur. Novam haud ita pridem in caput Reginae Angliae conjurationem depre-nensam constanti fama circumfertur. HoΙ-landiae & Zelandiae populi toti sunt in apparanda classe , qua perrupto ponte An verpiae subveniant. Quod si minus su Cedat, aggerem maritimum qui est citra Bergas subruant, ac mare Antaerpiam umque immittant, ita ut deinceps naves irrito ponte ad moenia ejus urbis appelli possint, non sine miseranda accolarum clade. Tanta pertinacia est. Ipsi necessitatem vocant. XXVI. Martii, CD. B. LXXXV.
EPISTOLA XLIX. Λ Agnum in metu est bellum, subitum
quidem illud & inexspectatum, Regi ipsi pene visum prius, quam cognitum. Ante duos menses Dux Bullonius eum Ier litteras monuerat ut rebus suis consueret, parari bellum a Gisianis, quod a se
555쪽
se tum neglectum identidem ingemiscere dicitur. Auctor istorum motuum specie praecipuus Cardinalis Borbonius, revera, ni fallor, Duces Guilius & Maynaeus , &Cardinalis Lotharingius , fratres , DuXd'Aumale & Marchio d'Elhoeus patrueles, Dux item Mercurius Reginae frater , Orae Britonum & Armoricae civitatis Ρraesectus. Hos sequuntur multi alii, sed inferioris notae , quoS longum esset percensere. Caussae offensionum plures; inprimis aemu latio. Jamdiu aegre ferunt Guisiani, non se locum gratiae & honoris, quo se dignos Putant, apud Regem tenere ; divitiis &dignitatibus alios cumulari , sui nullam haberi rationem; jacere aere alieno Oppressos, ossiciis majorum & suis erga hoc Regnum contracto. Regem sibi duos juvenes selegisse , quos amaret, fOVeret, loco filiorum haberet, in quos Regni opes
enunderet, qui ejus interiore convictu assidue uterentur; cum ipsi non modo ab ejus congressis, verum etiam a conspectu objectis soribus contumeliose repellere tur. Huc accessit, ut opinor, suspicio nec temere orta , fore ut Navarraei soror, ejus Regni & latissimae ditionis haeres, nu- heret Duci Εspernonio, Comaestabili, ut Credunt, a Rege designato ; qua matrumonii conjunctione conciliatus Navarraeorim a ReX,
556쪽
s48 Aug. Busbequii Rex , alias iniquior, aequum se successioni illius praeberet. Huic incommodo , ut gravissimo , visum fortassis Guisianis ire
obviam; nam satis conitat eos, vel Νa-Varraeo, Vel Condari Regno, nulla auctoritate, nullo numero in Gallia futuros
Cardinalis Borbonius Regni successoris nomen affectat, fertque indigne sibi praeserrifratris filium, certioremque haeredem judicari. Adeoque fastidito Cardinalitio ha-him sibi placet in sagis, ut quibusdam delirare videatur. Ρersuasum habet deberi hoc a se Sedi Apostolicae, deberi religioni quam profitetur, deberi generi & dignit ii , ne huic Regi defuncto succedere alium quam Catholicum patiatur. Sic tanquam Conjurationis caput se inseri, & primas partes deposcit. Religio , bonum publi-Cum , conVentus ordinum, incolumitas Regni, salus bonorum, tralatitia reS ΠΟ- vas Volentibus usurpare , adsciscuntur, obtendunturque. Quin etiam afferri buula , jamjamque adesse dicebatur, quae Regi Navarrae & Condaeo omni spe succes-1ionis interdicit , ut inhabilibus & indignis. Haud scio quam utili ad conco diam exemplo, praesertim his temporibus, quibus triumphatis Ρersis , si unquam, Christianorum finibus pertimescendus sit Turca. Fallitur enim, si quis tam diutur
557쪽
Epistola. 'no bello aliud Turcae quaesitum putet, quam ut sibi ad excidium Christianitatis viam muniret, ut poliquam is hostis sive sublatus, sive domitus tuta terga praestitisset, ipse totis viribus de salute & Imperii
summa inaequabili certamine nobiscum diamicaret. Atque ea quae diri tam grata sunt in vulgus, sic animos multorum permovent, ut nesciam quid futurum sit. R gi quidem nihil potuit accidere, neque ii expectatius, neque incommodiuS, imp rato ab exercitu, nudo a pecunia. Vix est Catholicorum optimatum quispiam, qui non Guisiti consiliorum particeps, &fautor Occultus habeatur. Provinciae fere omnes nutant; praecipue civitates partim sunt infidae, partim praesidium accipere recusant. Ita ReX vix habet quo se vertat, inter certos hostes, amicos vel imbecilles, Vel eXiguos. Et quamquam agat omnia ut vires contrahat, tamen hoste jam propinquo , & jam accincto omnis festinatio κarda est. De uno Duce Mercurii mihi mirum, adduci potuisse , ut contra Regem indueret arma , qui sororem habeat Reginam, & sit ipse magnis & recentibus Regis beneficiis auctus. Sed & hunc movit jurium, quae praedecessores ejus Britonum gubernatoreS habuerunt, ereptorum.& ad Ducem Joysium ut maris Admiralium
558쪽
Aug. Busbequii translatorum, injuria. Urbs Aurelia primae est post Lutetiam auctoritatis; stat a partibus Guilianis. Oppidum Norma niae maritimum Caen , cui arx imminet munitissima, est in potestate Marchionisd'Εlhoeus Arcem tenet d'O, quondam inter intimos Regis , nunc GuisitanuS. Complura alia loca Dux d'Aumale occupaVit , ad quae recuperanda proficiscitur
Dux Joysius. Blaya locus hauci longe Bu degata dissitus, & a quo multum noceri
illi civitati potest , si Regi fidelis esse pergat. Lans accius junior, & ipse Guisianus, eum praesidio insedit. Bris accus Andium arcem tenet. Sic plures partim per Galuliam projecta Regiae Majestatis reVerentia quotidie desciscunt. Tentata quoque Ma silia, sed inauticato. Ergo hic rerum status Ducem Espernonium, juvenem alias tantae superbiae, ut Regii generis homines
aperto capite, ipse operto se alloquentes audiret , aliquanto comiorem reddidit, ut & ipse pileo manum admoveat. Itaque Vulgari joco , pileum quem antea ignorare videbatur ubi esset, jam reperisse dicitur. ReX circumquaque suos Oratores dimisit, qui saevientes animos lenirent; sed nihil aequi reserunt. Regina senior etiamnum est apud Guisium, cujus atroces in filium querelas saepe audire cogitur. Eodem a
559쪽
cessit Cardinalis Borhonius, ante cujus ad ventum negabat Guisius ad se de his rebus adiri debuisse. Sibi nullam praecipuam potestatem, sed ut unumquemlibet foederi sancto sive sacro militare. Est ibidem cum amplissimis a Rege mandatis ArchiepiscOpus Lugdunensis. Si quid transigi possit. ea una spes Galliae salutis. Itaque magna est expectatio reditus Reginae, quo Vel optata cum Guisitanis pax reseretur , Vel perniciosi ducetur belli initium. Sunt qui
assirment non aliter de pace conVenturum.
quam si Regi Catholico restituatur Came-Tacum. Adeo non dissimulanter prae se ferunt Guisiani, se communicatis cum Rege Catholico consiliis arma movisse. Regina Angliae, quam non latet quam ista ad se pertineant, sex millia equitum aere suo Conductorum auxilium Rem Offerre dicitur , optione data sive Anglos malit, sive
Helvetios. Rex quoque Navarrae magnum. offert popularium suorum nume-Tum , ut qui Vereatur, neque temere, ne
haec postrem6 in suo capite cudatur faba. De caede Marchionis Richeburgi, &, ut etiam ajunt, Billii, & quorundam aliorum ad pontem Antverpiensem haud dubie Caesarea Majestas Vestra audierit. Vereor ut semper eadem scribendi facultas
suppetat , itineribus quibus Metam &Mm 4 Nanis
560쪽
s sa Aug. Bussequii Nan eum itur alterutrius partis militibus infestis , omnia scrutantibus ac dissipantia hus. Ac nescio an hae ipsae litterae perV dere sine naufragio poterunt. XXV. ApriliS,cla. D. LXXXV.
EPISTOLA L. CVisus oppidum Verdunum Cum no
nulla resistentium caede intercepit. ActGuisianorum item factionem Lugdunum& Nantes defecisse creduntur. Ex Anglia novi motus detectio, conscio Comite Arundellio captoque, nunciatur. XXVIII. Aprialis , cIῖ. II. LXXXV.
EPISTOLA LI. NEllum strenue gliscit, nihil tamen gestum valde commemoratu dignum Clerus dicitur suppeditare Regi quot me sibus centum millia coronatorum in sumptum belli , cum eo ut Rex terminum quem Humenotorum migrationi finierat contrahat quemadmodum sicit, ut ex ediacto quod his conjunctum est, Majestas Vestra videre poterit. Sed tamen ne sic quia dein Rex lidem facit se revera & sincere cum sacra societate sentire, & in partes illag