장음표시 사용
31쪽
ipso recitandas: 2O autem a tachygraphiS, cum pontifex eas populo frequenti diceret, eXcepta. Ho- miliae haec Stationum ritui ab eo instituto accomodatae Sunt. 5' HOMILIARUM IN EZECHIELEM PROPHETAM
LIBRI II, Μariniano Ravennae episcopo dicati, 'λquorum PrimuS Hom. I- Ia) quatuor Priora EZechielis capita, alter vero Hom. I 3-a a) caPut qua drageSimum explanant: cuius explicatio capitis minaci Agilulfi Romam adventu interru Pta an. 593),
nunquam POStea Perfecta CSt. Sermones hi nec ad Stationes nec ad liturgiam reseruntur: Gregorius Subtiliter typicum Verborum Prophetae SenSum inquirit exPOnitque, exemplum omnibus qui Sacrarum Scripturarum studiis, media aetate incubuerunt, ita PraebenS. Ceterum, in omnibuS Sui S orationibuS non tam altiora divinae sapientiae cacumina attingere GregoriuS Studet, quam uSui vitae aptam accomodationem mavult, notione manifeStam VerbiSque Perspicuam. SACRAMENTARII GREGORIANI consectio rei litur-gicae correctioni atque emendationi praesertim Stationum ritui, a Sancto pontifice inStituto, con nexa CSt. At OPUS, quo nunc extat modo, Seriori
aetate Saec. um) est ascribendum: quin imo clar. DUCHESNE Sacramentarium maeriani illud appel-
32쪽
landum cenSet, cum ab Hadriano Papa sit Carolo
Re quidem vera, mirum omnibus criticae artis peritiS videtur, a nullo ex probatissimis pontificis vitae Scriptoribus de hac Gregorii veteris Sacr nacularii Gelasiana emendatione mentionem fieri. Ceterum, Setcram utarii emendatio Gregorio tributa nemini admirationem movere debet, Cum Communi medii aevi hominum fama, ipse velut pater omnium ex quibus vita EccleSiae tunc temporiScoaluerit habitus sit, praesertim prOPter immutationeS quaS rei liturgicae vere intulit.
De ANTIPHONARII GREGORIANI auctore quaeStio ab illa de Sacraniculario pendet, cum tamen Certi SSi me conStet Sanctum pontificem cantu i Eccle- Siae operam impendisse frie, et A Veluiae modos, ut ipse fatetur, emendando. Huic Vero quaeStioni utcumque erit SatiSfactum, emendationeS liturgicae, haud dubie Gregorio aScribendae, ad canonem MiSSae, qui primam Sacrum utarii Gregoriani Partem conStituit, reseruntur, atque ita enumerantur: IV Verba, die fuc u9S VOS... v merari, Supplicationi Hanc iritur adiecta; 2' oratio Pator nosser statim ante fractionem paniS recitata; 3' A lleluiae cantu S, Post Gra-
33쪽
dualem tempore tamen Quadragesimali exempto)
modulatuS.InSuper, et Subdiaconis quominus tunicam induerent et diaconis ne quid aliud praeter Evangelium in missarum SolemnibuS canerent, Prohibuit. De HYMNiS Gregorio adscriptis nec verbum facimuS Cum omnibuS compertum iam Sit, ipsos Gregorium auctorem non habuiSSe. Ex quibus omnibus patet, induStriam a Gregorio in re liturgica explicatam potiuS in emendando atque corrigendo quam in efficiendo fuisse, ideoque ille α Patris caeremoniarum γ tituluS, quo studioso poSteritatiS consenSu OrnatuS CSt, non Sine aliquo est modo accipienduS. IV.
I. De Codicibus. - Collectionem illam principem Scrinio Lateranen Si aSSerVatam, qua Ioh. Diaconus usus est ad Vitam pontificis con- Scribendam, male amisimuS: quod ideo nunc extat
i) Cis. Registrum, IX, 26: quam ep. altero in volumine invenieS. a) Circa universam de Gregorianis codicibus quaestionem videEwALD, Studien dur Ausrabe des Rexisters Grexors I in Neu es Archi der Gesethchast fur iuuere deutiche Geschichis unde, III Band. Hanno-Ver, I 878, pp. 429-6ab; et brevius in FIARI MANN, Prol. ad Re Dirum, II
34쪽
Registrum tribus iunctis collectionibus coalescit quae Sunt I' Excerptum Hai aut epistolas 686comPlectens, a PaPa huius nominis primo lectum et ad Carolum Francorum regem miSSum. 2' COLDctio epistolarum ducenorum. 3' Collectio Pauli, a diacono Langobardo prorsus diversi, epiStolaS 53 vel 54 complecten S. Ceterae collectiones, Si epistolaS aliquot excipiaS, eaS tantum quaS numeravimuS iterant, quarum niSi fundamento EWALD et post eius obitum HART MANNoptimam Suam Registri editionem vulgarunt. II. De Ewald-Harim anniana editione. - Vir sollertissimus EwALD multum in codicibus suae editioni aptis colligendis atque conserendis desudavit: qui cum, MAURINOS atque JAFFE in epistolis digerendis codificationem illam Saec. XV Mediolani consectam, 'λ erroribu S Scatentem, SecutOS comperiSSet; epi Stolas univerSas denuo et ex integro edendaS, PluS quam Centum diverSarum regionum codicibus - quorum viginti Suis ipsius oculi S - ad Saec. IX et VIII u Sque collatiS, atque temporum ordine in epistolis diSponendis Servato, diligentissime curavit.
r) In hac codificatione - ait HARI MANN - tres collectioneS epi- si stolarum Gregorii non purae inveniuntur, sed inter se commixtaeu Sunt: nam ep. C quas R non habet, inter omnes indictiones secun-u dae partis distunduntur dum maxima pars earum cpistolarum coli. Pu quas it non habet, in ultimum librum recipituris; HARI MANN. Pr Litii R o. in M. G. II. p. XXIII.
35쪽
IPSe collectiones, quibus est usus, ita indicavit K, Registrum Hadriani ex cod. Casanensi saec. XI).' Registri Hadriani prima pars Indici. IX-Xv)ex cod. Petrisino Saec. IX).ρ, Registri Hadriani Secunda pars Indici. I-VI i)ex cod. Me iolaueuSi Saec. X).C Collectio ducentarum epistolarum in omnibus codicibus collectioni Pauli iuncta, neque Secundum Indictiones vel libros divisa) ex cod. Coloniensi
H Collectio Pauli ex cod. Parisiuo Saec. VI I). III. De Registri Gregoriani momento. - Gregorii Registrum, a) ad eius vitam interius cognoscendam, F ad iPSiuS munera atque ministeria plenius investiganda, demum c) ad eventuum historicorum rationem SubtiliuS PerPendendam, Pe- rutile hodierno rerum Scriptori eSt.
fantes, Sic de earum Praestantia iudicant: α Sancto-α rum Patrum EpistulaS reliquis eorum scriptis cantePonendaS norunt eruditi omnes, quod in α ipsis Auctoris ingenium, animi doteS, et moreSα magis eluceant λ. Re quidem vera nil epistolarum collectione luculentius Scriptorum animum monstrat, cum hi in ipsis exarandis non consilium
36쪽
institutum teneant sed necessitate urgente et velut α ex abundantia cordis loquantur.
Gregorii figura animi, Romanam maieStatem chriStiana temperans dulcedine, quasi lapide ficta in eius epistolis describitur: invicte imperiosuS, Si de hominibus agatur a suo ossicio discedentibuS, SuaviSSima contra familiaritate. iucunda interdum comitate PlenuS, quum amicoS, PraeSertim CPiSCOPOS Vel monachoS, verbis quasi materna blanditie Pectore CXPreSSis, alloquatur 'b) opus, quod Gregorius toto pontificatuS Sui tempore consecit, duplici eSt Specie considerandum, in Ecclesiae scilicet regimine et in christianae
inStaurationiS COnatu: quod utrumque eX ePiStolarum collectione manis Sio APParet. Non Solum enim adminiStrando recte patrimonio etiam in minimis consulit, Iudaeorum aequa iura illetur, Paganis ConVertendiS favet, Sed etiam disciplinae canonicae eSt rigidus assertor et Prae omnibus decessoribus in Ecclesiae Romanae primatu confirmando ita invictus, ut PoteStati S PR- Palis Politicae Per mediam aetatem PrimuS Sit auctor habendu S.
I) Cum omnes ceteris notatu digniores epistolas in nostra editione attulerimus, superfluum visum nobis est hic eas Singillatim indicare. a) uanti momenti epistolae Gregorianae ad iuris ecclesiasticisormationem fuerint, colligi potest ex Corpori' Iuris Caui uici, in quo plurimi canones et decreta eX Greg. epistolis hausta Sunt: quorum eten-chus. ex editione Corporis iuris Cau uici Filii DBER GHIANA sumptUS. in altero Ias. epist. Greg. editionis volumine invenies.
37쪽
Praeterea eius in subditos imperium atque recta consilia Semper intimo christianae mentis Sensu diriguntur atque adeo instanter probitas in factis et aequitas in consiliis ab ipso postulantur, ut eum Sub oculis supremi Iudicis, cuius adventum imminere putabat, loquentem eXiStimeS.
Ex quo fit etiam, ut minima quoque illius obiurgationeS Provocent, qui divinae legis codicem α in tabulis cordis , in Sculptum volebat, vehementi ac trepido animi desiderio illo viris medii aevi contemplativis proprio, vitam Suam ob Singularem christianae persectionis imaginem mente concePtam torquentibus, dum perterritis auribus diei irae tuba assiduo Sonitu canit. c) Epistolarum virorum illustrium collectioneSperutiles sunt ad historiam temporum quibuS referuntur conficiendam. Fere Semper enim CVenit
ut notitiae quae in historiarum libris conscribendis facile quasi nullius momenti vel haud animadversae omitterentur, in epistola suse utpote maximi scribenti ponderi* narrentur: quod, abSque dubio.
Veriorem plenioremque rerum notitiam cognitioni affert.
Idem de Gregoriano Registro dicendum, cui USepistolae a) ad omnem personarum coetum diriguntur: ad imperatorem Byzantinum. ad clariSSimos eius aulae viros, ad regeS barbariCOS Francorum, Visigothorum, Langobardorum, ad eXarchaS, adduces Barbarorum, PatricioS, Patrimoniorum re CtΟ-
38쪽
res, EccleSiae desenSoreS, monachΟS, et SerVOS: universa illius aetatis societas civilis in epistolis, loquenS et agenS, SaevienS et Plorans, reviviscit
et velut in tabula picta conspicitur; D integre
rerum tunc temPOriS Statum nobiS Proponunt. Re quidem Vera Verba rite concinnata in epistolis Byzantium miSSis, imperatoreS rerum Italicarum avidos at parum illiS conSulentes, exarchaS munere suo ut latrocinio fungenteS, aulicorum levem atque externi S maXime intentam pietatem, Barbarorum regeS fidenti animo Ecclesiae obsequentes, Langobardos dure dominanteS novimus; neque a noviS APOStoli S eXterarum regionum luStratae Viae,
mores Ecclesiarum diversis in provinciis Silarum, divisiones occidentiS ecclesiaSticae, quaeStioneS dogmaticae vel disciplinares, ut schisma Istrianum atque Mediolanense de tribus capitulis, Donati- sinu S Per Africam adhuc graSSanS, PatriarchatuS Byzantini arrogantia, cauSarum canonicarum ratio, et instituti monastici incrementa noS latent. Itaque Registrum Gregorianum perneceSSarium est ad historiam saec. VI delabentis conficiendam; quin imo inter documenta numeratur, quibus hiStoriae aetatis illius Scriptor saepissime uti debeat.
39쪽
De Sancti Gregorii Latinitate.
Absque dubio de sancto Gregorio notitia quam huc usque tradidimus impersecta foret, ni Si quaedam de Latino quo est usus Sermone diceremuS. 'λGregorius erga LatinaS litteras et linguam non ut Ambrosius qui omnino eis favit, sed ut Augustinus Hieronymusque Se habuit, qui eatenuS Profanarum litterarum studia in Christianis tolerabant, quatenuS bonarum artium in Romano imperio di
i) Praeter ep. XI, 34 ad Desiderium, quam V. infra p. , , princeps locus ille vulgatissimus, Gregorii mentem de litterarum studiis declarans ex ep. ad Leandrum Hisp. Moralium libris praemissa depromptus, hic est: si Quaeso autem, ut huius operis dicta percurrensu in his verborum solia non requiras, quia per sacra eloquia ab eorum si tractatoribus inseuctuosae loquacitatis levitas studiose compescitur, si dum in templo Dei nemus plantari prohibetur. Et cuncti procul dubios scimus, quia, quotiens in soliis male laetae segetis culmi proficiunt, u minori plenitudine spicarum grana turgescunt. Unde et ipsam lo-uquendi artem quam magisteria disciplinae exterioris inSinuant. ser-u vare despexi. Nam sicut huius quoque epistolae tenor enuntiat. Non unaetacismi collisionem fugio, non barbarismi confusionem devito,u ritus modosque et praepoSitionum caSuS Servare contemno, quia indis gnum vehementer existimo ut verba caelestis oraculi restringam subre regulis Donati. Neque enim haec ab ullis interpretibus in scripturae resacrae auctoritate Servata Sunt. Ex qua nimirum quia nostra CXpo- si sitio oritur, dignum profecto est, ut quaSi edita suboles speciem suaeu matris imitetur. Novam vero translationem dissero: Sed cum pro-u bationis causa exigit, nunc novam nunc veterem per testimonia ad- si Sumo, ut, quia sedes apoStolica cui Deo auctore praesideo utraqueu utitur, mei quoque labor studii ex utraque fulciatur δε : csse. Reeistrum,
40쪽
Sciplinae causa, Praetermitti non poterant; litterarum vero Studiosos non ex ethnicis sed ex christianis auctoribus Praeceptorum exempla haurire Volebant, atque Semper Profanis ScriptoribuS, quidquid haud plane christianum in sententiis vel moribus offenderet, eripere, ita ipsos veluti civitate christiana donantes: ε Legerat orator christianus)α in Deuteronomio cap. a I) Domini voce prae-α ceptum, mulieriS caPtivae radendum CZPut, Su percilia, omneS PilOS, et ungueS COPPOriS RmPuc tandOS, et sic eam habendam in coniugio. Quid ergo mirum, Si et ego SaPientiam Saecularem Propter eloquii Venu Statem et membrorum Pul-α chritudinem, de ancilla atque captiva Israelitidem 4 facere cupio ' et si quidquid in ea mortuum eSt, idololatriae, voluptatis, erroris, libidinum vel praecidio, vel rado; et mixtus puriSSimo Corpori UernaCulOS eX ea genero Domino Sabaoth Z , in Gregorius, etsi animi quodam iudicio profanarum litterarum Studiis non offecerit, tamen huic ethnicorum litteris haud faventi sententiae deseruiit et duo vitia illa, Sc. nova verba in Latinum sermonem illata atque dictionum conStructionem Permutatam, iam inde ab ineunte imperii Romani
aetatC orta, exemplo Suo auxit. φλQuibus, et EccleSia necessario incrementum attulerat verba ex Hebraica et Graeca lingua at