장음표시 사용
361쪽
S. GREGORII PAPAE REGULAE PASTORALIS LIBER
Reverendissimo et sanctissimo fratri Iohanni coepiscopo Gregori US.s Pastoralis curae me pondera fugere delitescendo voluisse, benigna, frater carissime, atque humili intentione reprehendis ; quae ne quibusdam levia eSSe videantur, praesentis libri stylo exprimo de eorum graVedine omne, quod penso: ut et haec, qui Vacat, incaute non expetat; et qui Io incaute expetiit, adeptum Se esse pertimescat. Quadripertita
vero disputatione liber iste distinguitur, ut ad lectoris sui animum ordinatis allegationibus quasi quibusdam passibus gradiatur. Nam cum rerum neceSSitaS expoScit, penSandum
valde est, ad culmen quisque regiminiS qualiter Veniat. is Atque ad hoc rite perveniens, qualiter vivat. Et bene vivenS,
a. Titulus hic qui in codicibus optimis invenitur Corb., Bellov. ex ipso Gregorio, ep. V, S , quam
vides in P. I, p. I 4, α librum re-σ gulae pastoralis, quem in episco- a patus mei exordio scripsis, est
desumptus. Recentiores codices a Curae pa- c storalis v titulum prae se serunt fortasse ex initio epistolae nostrae. 4. De Iohanne Ravennae episcopo V. Ρ. II, not. 26, p. I93. Huius epistolae textum Sum pSimuSex E .-ΗARTM. editione I, 24'
I, p. 37 . Invenitur etiam in MIGNE, P. L. LXXVII, I; JAFFE,
Reg. IO, 94. Missa eSt an. 9 I. Io. Quadripertita. Divisionis vestigia desunt in antiquioribus mSS. at certe sunt Gregorio tribuenda ut etiam ex Reg. past. III, 26 colligimuS.
362쪽
qualiter doceat. Et recte docens, infirmitatem suam quotidie quanta consideratione cognoscat, ne aut humilitas accessum fugiat, aut perventioni vita contradicat, aut vitam doctrina destituat, aut doctrinam praesumtio extollat. PriuS ergo ain petitum timor temperet. Post autem magisterium, quod a Snon quaerente Suscipitur, vita commendet. Ac deinde necesse est, ut pastoris bonum, quod vivendo ostenditur, etiam i quendo propagetur. Ad extremum Vero SupereSt, ut persecta quaeque opera consideratio propriae infirmitatis deprimat, ne haec ante occulti arbitri oculos tumor elationiS extinguat. IOSed quia sunt plerique mihi inperitia similes, qui dum
metire se nesciunt, quae non didicerint, docere concupiScent, qui pondus magisterii tanto levius aestimant, quanto Vim
magnitudinis illius ignorant; ab ipso libri huius reprehendantur exordio, ut quia indocti ac praecipites doctrinae 1,
arcem tenere appetunt, a praecipitationis suae ausibus in ipsa loquutionis nostrae ianua repellantur. CAP. I. NE VENIRE IMPERITI AD MAGISTERIUM AUDEANT. Nulla ars doceri praesumitur, nisi intenta prius meditatione discatur. Ab imperitis ergo pastorale magisterium qua te- aomeritate Suscipitur, quando ars est artium regimen animarum Θ Quis autem cogitationum vulnera occultiora esse nesciat vulneribus viscerum λ Et tamen Saepe qui nequaquam Spiritalia praecepta cognoverunt, cordis se medicos profiteri non metuunt: dum qui pigmentorum Vim nesciunt, asvideri medici carnis erubescunt. Sed quia auctore Deo ad religionis reverentiam omne iam praesentis seculi culmen inclinatur : sunt nonnulli, qui intra Sanctam Ecclesiam per speciem regiminis gloriam assectant honoris, videri doci res appetunt, tranScendere ceteroS concupiScunt, atque atte- 3ost ante Veritate, primas Salutationes in soro, primos in co nis recubitus, primas in conventibus cathedras quaerunt: qui Susceptum curae pastoralis ossicium ministrare digne
363쪽
tanto magi S nequeunt, quanto ad humilitatis magisterium ex Sola elatione pervenerunt. Ipsa quippe in magisterio lingua confunditur, quando aliud discitur, et aliud docetur. Quos contra Dominus, per Prophetam queritur, dicens:
ue si Ipsi regnaverunt, et non ex me: principes extiterunt, etsi ego ignoravi s. Ex se namque, et non ex arbitrio summi
Rectoris regnant, qui nullis fulti virtutibus nequaquam divinitus vocati, Sed Sua cupidine accensi, culmen regiminis rapiunt potius, quam assequuntur. Quos tamen internusio iudex et provehit, et nescit: quia quos permittendo tolerat, profecto per iudicium reprobationis ignorat. Unde ad se quibusdam et post miracula venientibus dicit: si Recedite si a me operarii iniquitatis, nescio qui estis n. Pastorum imperitia voce Veritatis increpatur, cum per Prophetam di-1ue citur: si Ipsi pastores ignoraverunt intelligentiam s. Quos
rursum Dominus detestatur, dicens: si Et tenentes legem a nescierunt me s. Et nesciri ergo se ab eis Veritas queritur, et nescire Se principatum neScientium protestatur:
quia profecto hi, qui ea, quae sunt Domini, neSciunt, aeto Domino nesciuntur, Paulo attestante qui ait: u Si quisa autem ignorat, ignorabitur n. Quae nimirum paStorum saepe imperitia meritis congruit Subiectorum quia quamvis lumen scientiae sua culpa exigente non habeant; districto tamen iudicio agitur, ut per eorum ignorantiam hi etiam, as qui sequuntur, offendant. Hinc namque in Evangelio per semetipsam Veritas dicit: si Si caecus caeco ducatum praest beat, ambo in foveam cadunt s. Hinc Psalmi Sta non optantis animo, sed prophetantis ministerio denunciat, dicens: u Obscurentur oculi eorum ne videant, et dorsum illorum 3 o si Semper incurva n. Oculi quippe sunt, qui in ipsa honoris
364쪽
summi facie positi, providendi itineris ossicium susceperunt: quibus hi nimirum, qui subsequenter inhaerent, dorSa n minantur. Obscuratis ergo oculis dorsum flectitur; quia cum lumen scientiae perdunt, qui praeeunt, profecto ad
portanda peccatorum curvantur Onera, qui Sequuntur. SCAP. H. NE LOCUM REGIMINIS SUBEANT, QUI VIVENDO NON PERFICIUNT, QUAE MEDITANDO DIDICERUNT. Et sunt
nonnulli, qui solerti cura spiritalia praecepta perscrutantur: sed quae intelligendo penetrant, vivendo conculcant; repente docent, quae non opere, Sed meditatione didicerunt: et ioquod verbis praedicant, moribus impugnant. Unde fit, ut cum pastor per abrupta graditur, ad praecipitium grex S quatur. Hinc namque per Prophetam Dominus contra contemptibilem pastorum Scientiam queritur, dicens: si Cum si ipsi limpidissimam aquam biberetis, reliquam pedibuS Ve- is
si StriS turbabatis; et oves meae, quae conculcata pedibusu VeStri S fuerant, pascebantur; et quae pedes Vestri turba-o verant haec bibebant s. Aquam quippe limpidissimam
pastores bibunt, cum fluenta Veritatis recte intelligentes hauriunt. Sed eandem aquam pedibus perturbare eSt Sanctae stomeditationis studia male vivendo corrumpere. Aquam Scilicet eorum turbatam pedibus oves bibunt, cum subiectiqUique non Sectantur Verba, quae audiunt, Sed sola, quae conSpiciunt, exempla pravitatis imitantur. Qui cum dicta Sitiunt, quia per opera perVertuntur, quaSi corruptis sonti- a; bus in potibus lutum sumunt. Hinc quoque Scriptum eSt per Prophetam : si Laqueus ruinae populi mei sacerdotes si mali n. Hinc rursum de sacerdotibus Dominus per Pr
phetam dicit: si Facti sunt domui Israel in ostendiculum uiniquitatis s. Nemo quippe amplius in Ecclesia nocet, 3o
quam qui perverse agens nomen vel ordinem sanctitatis
365쪽
habet. Delinquentem namque hunc redarguere nulluS praesumit; et in exemplum culpa Vehementer extenditur, quando pro reverentia ordinis peccator honoratur. Indigni autem quique tanti reatus pondera fugerent, si Veritatis sententiam S sollicita cordis aure pensarent, quae ait: si Qui scandaliga- verit unum de pusillis istis, qui in me credunt, expedito ei, ut suspendatur mola asinaria in collo eius, et demersi gatur in profundum maris v. Per molam quippe aSinariam secularis vitae circuitus ac labor exprimitur: et perio profundum maris extrema damnatio designatur. Qui ergo ad sanctitatis speciem deductus vel verbo ceteros destruit, vel exemplo, melius profecto fuerat, ut hunc ad mortem sub exteriori habitu terrena acta constringerent, quam Sacra ossicia in culpa ceteris imitabilem demonstrarent: quia ni-IS mirum si solus caderet, utcunque hunc tolerabilior inserni
poena cruciaret. CAP. III. DE PONDERE REGIMINIS; ET QUOD ADVERSA QUAEQUE DESPICIENDA SUNT, ET PROSPERA FORMIDANDA .
Haec itaque breviter diximus, ut quantum Sit pondus regi-ao minis monStraremus: ne temerare Sacra regimina, quisquis
his impar est, audeat, et per concupiscentiam culminis ducatum suscipiat perditionis. Hinc enim pie Iacobus prohibet, dicens: si Nolite plures magistri fieri, fratres meis. Hinc ipse Dei hominumque Mediator regnum percipere VitaVitas in terris, qui supernorum quoque Spirituum Scientiam Sen-SUmque tranScendens ante secula regnat in coelis. Scriptum quippe est: si Iesus ergo cum cognoViSSet, quia Ven- turi eSSent, ut raperent eum, et sacerent eum regem, fugit
si iterum in montem ipse solus v. Quis enim principari 3o hominibus tam sine culpa potuisset, quam is, qui hoS nimirum regeret, quos ipse creaverat Θ Sed quia idcirco in
8. MATTH. XVIII, 6. 29. IOHANN. VI, IS. 23. IAC. III, I.
366쪽
Hr. Icarne Venerat, ut non Solum nos per passionem redimeret, verum etiam per conversationem doceret, exemplum Se Sequentibus praebens rex fieri noluit, ad crucis vero patibulum Sponte convenit; oblatam gloriam culminis fugit, poenam probrosae mortis appetiit, ut membra eius videlicet sdiscerent favores mundi sugere, terrores minime timere, pro veritate adversa diligere, prospera sermidando declinare: quia et ista saepe per tumorem cor inquinant, et illa per dolorem purgant. In istis se animus erigit, in illis autem, etiamsi
quando se erexerit sternit. In istis sese homo obliviscitur, io in illis vero ad sui memoriam nolens etiam coactuSque reVΟ-catur. In istis saepe et ante acta bona depereunt, in illis autem
longi quoque temporis admissa terguntur. Nam plerumque adversitatis magisterio sub disciplina cor premitur: quod si ad regiminis culmen eruperit, in elationem protinus uSu I gloriae permutatur. Sic Saul, qui indignum se prius considerans fugerat, mox ut regni gubernacula Suscepit, intumuit: honorari namque coram populo cupiens, dum reprehendi publice noluit, ipsum qui in regnum Se unxerat, scidit. Sic David auctoris iudicio pene in cunctis actibus ao
placenS, mox ut preSSurae pondere caruit, in tumorem vulneris erupit, factusque est in morte viri crudeliter rigidus, qui in appetitu seminae fuit enerviter fluxus: et qui malis
ante noverat pie parcere, in bonorum quoque necem post didicit sine obstaculo retractationis anhelare. Prius quippe asserire deprehensum persecutorem noluit, et post cum damno desudantis exercitus etiam devotum militem extinxit. Quem profecto ab electorum numero culpa longius raperet, niSi hunc ad veniam flagella reVocaSSent.
367쪽
cor per diversa diverberat, et impar quisque invenitur ad singula, dum confusa mente dividitur ad multa. Unde quidam sapiens provide prohibet, dicens: si Fili, ne in mul-
, tis sint actus tui s, quia videlicet nequaquam plene in , uniuscuiusque operis ratione colligitur, dum mens per diversa partitur. Cumque foras per insolentem curam trahitur, a timoris intimi soliditate vacuatur: fit in exteriorum dispositione sollicita, et sui solummodo ignara, scit multa cogitare Se nesciens. Nam cum pluS, quam neceSSe eSt, Io se exterioribus implicat, quasi occupata in itinere obliviscitur, quo tendebat: ita ut ab studio suae inquisitionis aliena, ne ipsa quidem, quae patitur, damna consideret, et per quanta delinquat ignoret. Neque enim peccare Se Ezechias credidit, cum venientibus ad se alienigenis aromatum cellasis ostendit: sed in damnationem secuturae prolis ex eo iram iudicis pertulit, quod se facere licenter aestimavit. Saepe dum multa Suppetunt, dumque agi possunt, quae Subiecti, quia acta sunt, admirentur, in cogitatione Se animuS elevat, et plene in se iram iudicis provocat, quamvis per iniquaaO iras Opera non erumpat. Intus quippe est, qui iudicat, intus, quod iudicatur. Cum ergo in corde delinquimus, latet homines, quod apud nos agimus: sed tamen ipso iudiceteSte peccamus. Neque enim rex Babyloniae tunc reus de elatione exstitit, cum ad elationis verba pervenit: quippeas qui ore prophetico et ante, cum ab elatione tacuit, Sententiam reprobationis audivit. Culpam namque perpetratae superbiae iam ante deterserat, qui omnipotentem Deum, quem se offendisse reperit, cunctis Sub se gentibus praedi cavit. Sed post haec successu suae poteStatiS eleVatu S, 3O dum magna se secisse gauderet, cunctis prius in cogitatione
4. Eccli. XI, Io. Saepe his verbis ii quidam sapiensn Gregorius Ecclesiastici auctorem desi
368쪽
se praetulit, et post adhuc tumidus dixit: si Nonne haec estu Babylon magna, quam ego aedificavi in domum regni, etsi in robore fortitudinis meae, et in gloria decoris mei λ s ac videlicet vox illius irae vindictam aperte pertulit, quam occulta elatio accendit. Nam districtus iudex prius sinvisibiliter vidit, quod postea publice seriendo reprehendit.
Unde et in irrationale animal hunc vertit, ab humana Societate Separavit, agri bestiis mutata mente coniunxit, ut districto videlicet iustoque iudicio homo quoque eSSe perderet, qui magnum se ultra homines aestimasset. Haec itaque ioproferenteS non potestatem reprehendimus, sed ab appetitu illius cordis infirmitatem munimus, ne impersecti quique culmen arripere regiminis audeant, et qui in planis stantes
titubant, in praecipiti pedem ponant.
CAP. V. DE HIS, QUI IN REGIMINIS CULMINE PRODESSE I, EXEMPLO VIRTUTUM POSSUNT, SED QUIETEM PROPRIAM SP CTANDO REFUGIUNT. Nam Sunt nonnulli, qui eximia virtutum dona percipiunt, et pro eXercitatione ceterorum magniS muneribus exaltantur, qui studio castitatis mundi, abstinentiae robore validi, doctrinae dapibus reserti, patientiae zolonganimitate humiles, auctoritatis sortitudine erecti, pietatis gratia benigni, iustitiae severitate districti sunt. Qui nimirum culmen regiminum Si vocati Suscipere renuunt, ipsa sibi plerumque dona adimunt, quae non pro Se tantummodo, sed etiam pro aliis acceperunt. Cumque Sua asci non aliorum lucra cogitant, ipsis Se, quae privata habere appetunt, boniS privant. Hinc namque ad discipulos Veritas dicit Non potest civitas abscondi Super montem si posita: neque accendunt lucernam, et ponunt eam Subu modio, Sed Super candelabrum, ut luceat omnibus, qui 3 ou in domo sunt s. Hinc Petro ait: si Simon IoanniS, amas
369쪽
u me Θ s Qui cum se amare protinus respondisset, audivit: si Si diligis me, pasce oves meas s. Si ergo dilectionis est testimonium cura pastionis, quisquis Virtutibus pollens gregem Dei renuit pascere, pastorem Summum convincitur S non amare. Hinc Paulus dicit: si Si Christus pro omnibus
si mortuUS eSt, ergo omnes mortui Sunt. Et si pro omnibus si mortuuS est, Superest ut qui vivunt, iam non sibi vivant,
si sed ei, qui pro ipsis mortuus est, et resurrexit s. Hinc Moyses ait, ut uxorem fratris sine filiis defuncti superstes Io frater accipiat, atque ad nomen fratris filios gignat: quam si accipere sorte renuerit, huic in faciem mulier exSpuat, unumque ei pedem propinquus discalciet, eiusque habitaculum domum discalceati vocet. Frater quippe defunctus ille est, qui poSt resurrectionis gloriam apparens dixit: u Ite,
is si dicite statribus meis n. Qui quasi sine filiis obiit, quia
adhuc electorum suorum numerum non implevit. Huius
Scilicet uxorem superstes frater sortiri praecipitur, quia dignum prosecto est, ut cura Sanctae Ecclesiae ei, qui hanc bene regere praevalet, imponatur. Cui nolenti in faciemao mulier exspuit: quia quiSquiS ex muneribuS, quae perceperit, prodeSse aliis non curat, bonis quoque eiuS Sancta Ecclesia exprobrans, ei quasi in faciem salivam iactat. Cui eX uno pede calceamentum tollitur, ut discalceati domus Vocetur. Scriptum quippe est: si Calceati pedes in praepa-as u ratione Evangelii pacis n. Si ergo ut noStram, Sic cUram proximi gerimus, utrumque pedem per calceamentUm mUnimus. Qui Vero suam cogitans utilitatem prOXimorum negligit, quasi unius pedis calceamentum cum dedecore amittit. Sunt itaque nonnulli, qui magniS, ut dixitDUS, mU-3o neribus ditati, dum solius contemplationis studiis inardescunt, parere utilitati proximorum in praedicatione refugiunt, Se-
370쪽
cretum quietis diligunt, secessum speculationiS appetunt. De quo si districte iudicentur, ex tantis procul dubio rei sunt, quantis Venientes ad publicum prodesse potuerunt. Qua enim mente is, qui proximis profuturuS enitesceret, utilitati ceterorum secretum praeponit suum, quando ipse Ssummi Patris unigenitus, ut multis prodesset, de sinu Patris egressus eSt ad publicum nostrum λCAP. VI. QUOD HI, QUI PONDUS REGIMINIS PER HUMILITATEM FUGIUNT, TUNC VERE SUNT HUMILES, QUUM DIVINIS IUDICIIS NON RELUCTANTUR. Et sunt nonnulli, qui ex sola io
humilitate refugiunt, ne eis, quibus se impareS aeStimant, praeserantur. Quorum profecto humilitas, si ceteris quoque virtutibus cingitur, tunc ante Dei ocul OS Vera eSt, cum ad respuendum hoc, quod utiliter subire praecipitur, pertinax non est. Neque enim vere humilis est, qui superni is nutus arbitrium, ut debeat praeesse, intelligit, et tamen praeesse contemnit. Sed divinis dispositionibus subditus atque a vitio obstinationis alienus, cum sibi regiminis culmen imperatur, si iam donis praeventus est, quibuS et aliis prosit, et ex corde debet fugere, et invitus obedire. ao
CAP. VII. QUOD NONNUNQUAM PRAEDICATIONIS OFFICIUM ET NONNULLI LAUDABILITER APPETUNT, ET AD HOC NONNULLI LAUDABILITER COACTI PERTRAHUNTUR. Quamvis
nonnunquam praedicationis ossicium et nonnulli laudabiliter appetunt, et ad hoc nonnulli laudabiliter coacti pertrahuntur: a squod liquido cognoscimus, si duorum Prophetantium facta
pensam VS, qUOrum unuS, ut ad praedicandum mitti d bili Sset, sponte Se praebuit, quo tamen alter pergere cum paVOre recusa Vit. ΙSaias quippe Domino quaerenti, quem mitteret, ultro Se obtulit, dicens: si Ecce ego, mitte men. 3O