Curtii Sprengel Institutiones medicae

141쪽

CAP. VI DE METHODO SED ANTE 1 et 3

daciter est sequenda haec curandi ratio . a maior, deferenda. g. 7.

196. Gravissimum est huius melliodi contraindicans, salubribus naturae moliminibus petitum. Quae cum saepiss1me dolores adferant spasmosque , hos qui praepostere sedat, naturae nutibu spretis, Coctionem impedit risesque pervertit. Ab eo vitio sedulo cavendum est, etiams aegri doloribus cruciati, cohibitionem anxie poscant. Medi CUS , naturae minister, nunquam impune lege almae matris perfringit.

i 97. Si oneritas fibrae defectusque nutritionis merito arguuntur, et superflua est hae methodus et eo potissimum nomine nociva, quod etiam magis infirmet vires, ideoque nutritione labefactata, caussam augeat ' Multo tutiu est, ViCtu ut idoneo, vitaeque rationem, habitationem hominumque consortium mutare, ut constitutio plane alia fiat, quam ad tempus tantummodo sopire tumultus Hystericis mulieribus hominibusque, qui arthritide anomala laborant, nil aeque saeptu prodest, quam itinera, aeris puri montanique usuS, fontium medicatorum balneoxumque frequentatio. Hae igitur auxilia redeunt fere ad roborantem methodum I. 25. 58

159. et metasyncrisin. 9. 177. 173. d. Indicat oui 93. Gravissima praesidia, quae nunquam negi genda sunt, sola saepe sufficiunt, quaerenda sunt in victus ratione. Qui enim incitamenta omnia et rcterma

142쪽

et interna vitare valet, is melius doloribiis obviam

it pasinisque, quam dum 'argas rigerit ipli aut

bella donnae aut aliorum eius, farinae remediorum CDPius. Aeris usus sereni, puri, tranquilli, nec nimis aestuosi nec nimis frigidi cubiculi temperies idoneas lectorum politia et Compositio , quae nullo modo stimulos augere possit exercitatio modica vectio in curru aut equo itinera iucunda frictio quoque et molli membrorum Contrectatior animi quiesit ab omnibus peDturbationibus immunitas' cibi digost facillimi, blande nutrientes, nullo modo m- citantes potu sensu quidem mulcens, sed ab omini irritante indole alienuS: en Rximam Partem ea .rum rerum, Mibus dolores spasmique sedandi sunt.

In lamno conciliando cura omnis omneque studium collocandum, quod et diaeteticis remediis et amoto quocunque inCitamento externo optime fit. Cavendum, ne lux nimia oculos feriat ne pictasso Pte in parietibus imagines ne coena lautior vini aliorumque incitantium potus, ne occlipationes brevi ante somnum mentem perturbent , ne vestimenta cubitori , Bragula vel cul Citae nimi exae-:

sitient aut duritie offendant. Facillime in somnum ire solet, qui aere libero gavisus fuerit, qui corporis exercitatione fessus, qui alvum liquidam, saltem haud obstructari habet, qui brevi ante somnum lec- ilione vel auditione, nullo modo Perturbante satisa

143쪽

tus est, qui denique sonos auscultat uniformes ' Nonnunquam sum Cit, eo dem corporis situ decurri here et quam minime volvere corpus, ut quies solii DuSque accedant.

Sedari insultus pasticos in is, qui dispolitionea somnambulis muri gaudent, admotione PalmR-rum, praesertim prae Coi'MitS, aut traChione earum paullo remotiore a corpore , digitis extrorsum versis par ti8que etiam cuiusdam dolore et spasmos compesci, admoto saepius margine palmae inferiori, molliterque inferiore versus tracto in superioribus docuimus. Phys. h. 595. Huic magnetissent artificialis applicationi laudes suae derogandae sunt, ne Cextendendae ad alias tra CtationeS, L .ae casum reci

omni citra vero stud nilum , ut CaIor nimius mini1atur, ut mollescat cutis, ut impetus sanguinis decrescat et alvus Iaxetur. Quibia perpetratiS, quies saepe in acutis morbis, remis II spasmorum, eliri orum et dolorum sequitur. Coctioni praeparatio, eaque Curatio, quae ευρραι facit spiracula, optima saepenumero Et sedan methodus. Quod cum nec iumectante methodo nec antiphlogistica perfici potest lex est in acutis morbis,

144쪽

ad fugacissimos stimulos valerianae, spirituum ellie- reorum edi molata Confugere P quihus cutis functiones restitatae turba nervorum saepe cessare iuhent. Et ipsi fortiores stimuli oleorum aethereorum et cam rae, quin etiam Cantharidum. Cuti impositarum, quarum opus omnino est si dolores spasmique singularum partium Cum pulsuum mollitie et cutis laxitate uniuntur uolores tamen et Heliria eo spa- sinos compescunt

Ad ipsa aulem narcotica confugiendum est. Iaanomentum A vitalis irritίihil labascit, vi sensifera

nimis lacessita: nulla tamen praesente Caussa mate ' viali itaque pio utimur potissimum, ut continuae vigiliae, deliria, nervorum distentione cum pulsibus spasticis exilibus, cirregularibus, cum tute inrida . pallida, lotio etiam turbido aegrum male habent. Anxietas incredibillis cum alvi profluvii aut vomitu irrito mullo prorsus . remedio inde tuto cohibetur, quam pio, Cui incum xydatum aut hydrargyrum muriaticum mile admiscetur. Belladonna et conium et laurocerasus Citra febrilem statum eos pasticos adfectus fugant, quibus Rases producuntur. 203. Longe alia vis est acidi carbonic1 , quod perturbationes solummodo nervorum alificorum, Omitu ritionem et Cardialgiar Compe it, caloremque nimium et bilis corruptionem impedit. pharm. g. 265.)Alcalina consumtionem smponderabilium in

muscuis accelerare eoque modo spasmo arcere videntur Pharm. q. 75. 274.

145쪽

CAP. VII. DE ETH. ANTIPHLOGIST. a

' andem et laincum xydatum et hi uitium nitricum et cuprum sulfarico ammoniatum, celebratissima antis pastica, adstringere videntur fibram irritabilem, eoque modo motuum nimiorum tarditatem adferre CAP. II.

a. Modus agendia 2O4, Dum in calore nimio minuendo ligandoque et hi impeti sanguinis cohibendo 1aec mellioclus vectetus, quodammodo cohaerere cum methbdo sedante atquocuna ipsa humectatile et molliente I. ioa , facile perspicitur. Namque sanguinis nimius impetus exponi nequit, nisi ex inae lirabili vis sentiferae, quae per nervo organicos in vasa conducitur, diStributione nimiaque eius vis intentione cyath gem . 6.)Sedantem vero methodum versari generatim diximus in restituerida aequabili vis sensiferae dispensatione. q. 183. Quod cum contingat amotis incitamen , tis caloris etiana, incitamentis vulgatissimis accensendi, amotio sedantis methodi species est.

1taque haud uno eodemque modo antiphlogisti

eam methodum agere patet. Refrigerat enim primmum, qui calorem sensibilem Cogit vaporibus for mandis inservire: quod cum contingit, necessario calor sensu percipiendus minuitur, Capacitate aucta, sphys. q. 303. Hinc perspiratione utanea et Pulmonali increscente Corpus refrigeratur.

146쪽

Dein refrigerat, qui re ingeri et ad corpu8 ap-olicari iubet, ilibu C3lor vinCitur atque ligatur. Ouod acidi fieri salibus neutris, friψore demum ipso, notissimum est. Refrigerat, qui incitamenta circuitus minuit et medio tollit. Iinc, si sordes primarum viarum evacuantur, si dolore mitigantur, si animi adfectus complescuntur, si victus tota ratio ita instituitur, ut nova incitamenta circuitus gigni nequeant, essus nimius minuitur.

oorpu exercetur, CYploratum habemus. Necessitalem vero huius mei trocli perspiciet, qui secum per- Penderit, nimiam virium intentionem , aestu manifestam, pervertere molimina naturae ab istria, COC-tionem ac crisin inpedire et in praeceps nonnunquam AegTum da e , ni eam minuamus. s. phys 25 O path. geri. g. 5o the P geri. . 29. Hinc non solima 111 inflammationibus activis, dum nondum successiones instant, sed in febribus exanthematici aliisque ardentibiIS, Continuis, ante ανι ιι ν, et in ea ipsa, magni momenti est, methodo antiphlogistica uti, ut naturae vires a turbi nimiae intentionis deflectantur et cr=ses praeparentur. EA-clem enim Commoda, quae de humectante melliodo

et molliente Iaudavimus, y. 1o2. etiam de hac praedicari possunt.

Nec ad febrium actitarum curationem itaec hie- modus duntaxat commodanda est, sed ad diuturna etiam

147쪽

CA P. II. DE METII ANTIPHLOGIST 'us

etiam mala, pira nimia is sensiferae per Calorem intentione exasperantur, inflammationiblis obortis veIspasianis vel deliri is etiam. Hae symptoria in non-1atin illam Ptiarae Olbiantia refrigerante molliodo, ici 111HI1odo Compertum habeamus, calori nimio tria huenda ea Die.

Dirae supra iam de detrimentis mellio I Immeo tantis :cta si ni J. 104-1ΟT.), optime et a Ilian methodum opplicantur. Focet enim, si neglectis cariss1 et Virium ratione, soli caloris inicitationi Itudemus, ubi caussas incitante prius amovere et ire firmIre XPedita In febriiam malignarum progressu thau Continuanda est methodus antiphlos istica, me ire prosternant ΠαCum est ari nequeat, in calore ipso salubris aliquid esse, cuius ope molimina naturae Persicinntur, id io6. calori eius Critici indoles curiose investigetur , Ne praepollere supprimat cir 'Vor illi murri Enim est Galen e utrum , , si perfecta quies futura

,, et , OPO Ptere Ignam et validam adfectionem prae cedere solutiorii. Et antiquus auctor item Aedi, ,stiam et ardorem extremum Continere aegrum ad , , Certum tempori terminum , done C, quae luere debent, Ocbiantur et crasIioda fiant )

148쪽

Aestus nimius tutissime minuitur dum cavemus ab omnibus rebus, quae incitare vasa sanguifera valent. Itaque victus rationem, quae sedante iii melliodum adiuvat, partim et hic cominendare licet. Curiosissime renovandus Est ubiculi aer, nave inquinetur vel nimis excalescat. Sicut enim experientia docuit, aere corrupto magnopere incitari Iebres, ita aereti piirum, ob oxygenis adfinitatem erga calorem Rharrari. g. 258.y mitigare aestunt -hrilem compertum habemus. Ita et nece e est, stra. gulis vellimentisque iit cubitoriis , quae minus valeant exaestuare. ciboruin potitumqtie et ipsorum 4edicamento rum inlignis vis est, calorem augendi itaque in his commodandis omnis Cura adhibenda, ne ullo modo aesturn prodi1eant Levissimis talenduim est cibis vegetabilibus, potibiisque timectantibus β. III. , quique dum leniter alvum ducunt et oti una, calorent minuere valent. Animi linia intentio talentisqtie perturbationes dido vitandae, quibu mirum est, quantopere sy-Bematis sanguiferi vis sensifera saepe accendatur. Somnum conciliare saepe prodest, Ut calor minuatur: eo enim placari vitae functiones sanguinisque praeprimis impetuiti sedari exploratum habemus.

Sangitinis impetus, quo melliis cietur vario modo minui toteli Sinoe ambagibus 4d si venae isectione, aut si topicus aestu mobiliorum a Plii in iurget, hirudinibus vul scarificatione. Compescit ue

149쪽

amen etiam sanguinis impetus localis salibus melaIlicis et lunibi et livdrargyri qui tum Constringere vasa minima una absortitionem augere valent. Pluimbum igitur aceticum Pharm. q. 34 i. et hydrargyrmn muriati curii mite ib. . 25. praestantissimis antiptilogisticis adnumeranda sunt.

Magnum est huius methodi adminiculum iribxcretionibus prorno vendis quaerendum. Tum enim amoventur iis incitamenta morbosa tum, aucta meatuurn pervia indole titii norum in vapores transitus augetur, quo facto calor decrescere debet. Itaque et alvus nollienda est et laxanda, otii fluxus Promovendus; cutis demum hactenus nabllieiada est, ut perspiratio increscat. Quod cum pio nonnunquam et balneis tepidis perficiatur, quanta his insit vis antiphlogistica; patet.

1 eximie saepe iis contingit, quae Calorem attrahunt ac ligant. Quibus Oxygenes ac acida merito adiudicantur, unde et acida mineralia aqua diluta et vegetabilia sorbere et sales etiam neutrOS, Di-trum maxinie blandiores etiam, ali aceti cum et

tartaricum tartarum Datronatum et boraxatum, Iriarurn depuratum et natrum sulfurici tui, quae copia

150쪽

DE HUMORUM MUTANDA VEL COPIA VEL INDOLE

CAP. VIII. DE DIRECTIONE HUMORUM MUTANDAaci Modus is Endia

acere humore in aversam partem, maxime ver ab internis ad externa vocare, a Iaperioribus ad inferiora, saepe De ssarium est, Cum morbi vi nobilisera organa interdum ita Obsideantur, ut capitalis fiat morbus, ni hac mella odo succurratur. ReUellere autem, seu άντισπῆν, X antiquissimis temporibus db Citur, qui in Contrariam partem ducit, si quae . quorsura non debetat, feremtur; si autem, quorsum decet, i apexit iaS, ad qria quaeque vergit materies ). Idem et ἀποκρουεσθαι, tarePercutere, ab uno loco in varia dispellere vocabant. ' Ratione loci, in quem illic iuntur 1umoreS, dicetiatur ἔλκειν, Lere, dei ita Gre. Id antem artis praesadium, ut et vetustatis auCloritae sanctum et quotidiano usu comprobatum, ita gravissmi nitit a Praeceptis et hvsiologicis et pathologicis. Cum enim stimulos Sequantur tumoreS,