Curtii Sprengel Institutiones medicae

발행: 1809년

분량: 372페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

121쪽

ante monui β 57. ., nonnunquam incitantia ipsa paria esse, quibu materie morbosae evacuentur

A liud, parile gPave, Contrainda an existit, si ossicientia ipsa iam vere prosti ut est, ubi nequamquam sperandum , fore, ut suscitata vi sensifera es ibcientia refociliari possit Quinetiam magis infringuntur ireS, si continuo lacessii tu , noque aliquid earum robori additur. Itaque ex historia morbi, symptomtatibus Comparatis et Caussi prRegressi gradus debilitatis ericiendus est. Si vero S Cognoscitur, qui incitante methodo tolli nequit, his remediis addenda sunt roborantia et toni Ca. Cum arnicae floribus et radice serpentariae Cortex PeruvianuSiungendus est, si in febribus nervosis, dysenteria maligna aut aliis eiusmosti morbis energia iam ni mis labefactata estis.

Inaequabilis vis sensiferae distributio, saepissimo debilitatis speciem prae se fereng, haud facile irritantia poscit, nisi adeo fugacia sint, ut intentio iis

producta oculii me in emissionem transiens restitutionem normaliS distributionis pectis sequanici habeat. q. 55. Gradus, is aut ratio huius intemperiei quibus prohibetur incitans methostiis, cognoscitu plerianaque e duritie pulsuum, ariditate cutis, aestia SContinuitate, doloribus internarum partium adsiduis, anxietate, desipientia se coci atque continua, e PuCioculorum obtutu et lolii flammeo colore Quorum symptomatum si pauciora adfuerint, fugacissima quidem incitamenta, quae sensuS mulcent, Profi Cure saepe sunt, nocentini ima vero, quae fixiori stimulta

exaestuant et turba nervorum organicorum Ugent.

122쪽

16 I. Sedulo cavera diim est, ne Naturae viro et O-Ιimina medicatricia incitante methodo perturbentur. Euin errorem 'P3Vissim Had Committunt, qui vel neglio in oppressionem virium Crisium I PBeviam sq. 26.); vel regulam Urectario isque deque I aheni: ά ειάγειν, κρυα.νιχάλιστα επι, ταυτη οἴγειν, διάτων ξυμφεροντων χαὶρIae capti. 1, 2I. . Si Pervertunt nutu-xae molimina, qui, si forte alvi profluvium molitur, incitatione generali potius diaptioresim producere

satagiant.162.

Ex toto autem praeceptum valet: Qui morbo ipsi et caullis emcacibia medetur, vire etiam Ptime servat, et incitnt. Superest saepe etiam post morbos superato debilitas insignis, quae incitantii ius nonnunquam magi eXasperatur, si status mortiosus organi nobiliori remanet. Ita nonnunquam longe alieti s et 1octis vire saSCitam HS si causius eae cu-xationes Contrariae sunt. Adstringentia incitant, si Iaxi his abrae mollientia, si durities partium et rigida i 3 sedantia ipsa, si nimia vis sensiferae incitatio activitatem minuit.

165. Nulla profecto alia curali iam Curiosum praesidiorum delectum exigit, quam 1aec, cum insignis adiit disserentia remediorum, quorum alia alio mindo giarit; plurima specifico modo organa peculiaria ac faciunt alia vim sensiferam nervorum, alia motricis sibi a receptivitatem lacessunt. Qui haec rimaturus discrimina probe delectum instituit, optime medetur. Experientia autem et pharmacologica scien-

123쪽

lia id examen instituendum est, ne opinationibus fide diam, quas soliolae forte de Polarium element

rum ratione comminiscuntur.

164, A generalibras incitamenii ordientes, aeri primum temperie Obvia est, quae dum increscit, totius cor oris Vim sensiferam potente auget. Quanta sint caloris vi es in suscitanda ea Vi, uberius exinposuimus. Pash geri. p. 125. Eo igitur utimur ad restituendam vim sensiferam, si nervi forte resoluti sunt, aut si vasa absorbentia et capillaria inertia muneribus suis haud rite funguntur. Vetere iubebant ira paralysi sole corpia torrendum Vel paroplesin e carbonibus, vel Curationem, quam Graeci φοινιγμον appellitabant, arena Iitori vicina, quae fit sole ignita, ut

circumtecta gremio foveret aegrotantem imperabant etiam in Iava Do igneo usum flabrorum. Cael. Au- rel. Chron. lib. 2. . . Igne et recentiores saepius utuntur, Cylindri e Oxa CCensi S, quibus pertinacem interdum nervorum resolutionem tollere licet.

In hydrope quanta sit fomentorum calidorum utilitas, cuivis innotescit in eodem morbo libani aut furni aestus non vulgo soli sed medicis etiam commendabilis videtur. Quae Calorem augent mechanico amodo, frictiones maxime anno Ianeo, urtiCati etiam, CupuriC-tura, qua Iaponiae incolae utuntur, flagra ipsa in usum vocanda sunt, hi membra integra resoluta sunt Themison plagis ferulae Caedenda parte xesolutas imperabat Cael aut ei L C. 165 Magnum praebet electricitas adminiculum, ut

vis sensifera suscitetur ad vel maxime de positiva

124쪽

electricitate , e Conductore fasciculis radiantibus prorumperite Valet hae enim pria tum, punctionis senium et laes HS dolores, suCCuisione vel partium singuIariana, vel totiu Corpori producit t traliuntii Versu irritatam Partem humores, maculis

rubri , congestionibu ipsisque inflammationibus obortis Id fieri Oxygen in ea electricitatis forma praevalente probabile est Path Gen. g. 1 52. Neque tamen et negativa electricita , e τριπτηρ- seu pulvino fricatorio; elicita, sine limulantibus effectibus

est: namque pulsu aCCelerati, dolores aucti et secretiones promotae inde interdum observatae fuerunt

Ouod Bochius explicare studet ex XygeniSi corpore evocati aeque stimulante Vi ac iam Corpus ingrediatu P. Leyti: etur Anu end dei Electri aus dennaei chLinor Per , , Ι Quod si vero electricitatem adhibituri sumus,

morbi genu graduSque torpori ante omnia Caute definiuntoc Cum enim vis sensifera fortite eo stimulo lacet satur, consideranda est utriuSque momenti, quo vi Vitali constitititur, Patio. In morbiAdiuturnis potius . quam acutis ad hoc praesidium confugiendum est, quanquam febr A intermittentes

Ita autem administranda est haec Curatio, ut mitioribus speciebus inchoemuS, eque Pita Concussiones ope lagenae teistianae in sum vocemus, quam Corpus adlueverit liui stimiit , mitioribus aliis incassum tentatis Balneo eleCtriCO, quo, nula elicita scintilla, atmospita era eleCtrica eum Cir-Cumfundere iubetur, incipimus e ventu electricus

sequitur, quem afflamus parti cuidam speciali, ope

125쪽

bacilli directoris recurvi cuiuS apex Tyrulo ligneo instructus est Scintillarum elisio his valentior eli methodus es tellae separatoriae imposito aegro admovetur elicitor hacilluS, Obtecta prius parte pannis laneis aut sericeis Qui, quo crebrius parti admovetur eo blandio est stimulus; fortior, quo Iongiora intercedunt tempori spatia. Succus ius tandem electricia eo ConduCit, ut mirCulo rapido electricitatis rutriusque excitat, fortissime Tars adfecta feriatur Requiritur lagena lileistiana vel cum

conductore iungenda, et Q fortius et velocius impraegnanda est, ita Collocanda, ut tegilmen alterum cum conduCtore, alterum Cum τριπτηριω Ope Catenularum cohaereat Ex hac vero duobus bacillis ita elicitur electricitaS, Ut, altero Cum altero tegum uae iuncto ad extremam partem applicito, altero scintillas ex altera Atrema arte ProVOCemuS Circumspectione Vero pia est, ut evacuationes liberae serventur et promoveantur, sicut id in omni

incitante methodo. g. 145.

166. Galvanismus, seu electricitas eterogenei corporibus semet contingentibus elicita, cum omnes electricitatis, quae machina provocatur, esseCtiis edat, magni quoque pendendum esse in incitandavi sensifera probabile est. Bischosii quoque et Gra-pengiesseri, Schuberti et altheri Landshutensis stu diis magnopere Commendata est hae curatio modus eam adhibendi commendatus ab Osiandro, einholdio et estringio. Neque tamen experientia docuit, vel fortiorem praebere vel tutioren stimulum electricitate machini elicita.

126쪽

167. Magnetismo, quem artife tractibiis illis suscitat, sentam Orgunicum mirifice erigi et hactenus incitari, ut et clarus stat et iras in Ctta actiones salubres prodac it et rise etiam pastici motibus iarbialentas.

olim phys p. 396 L docuimus rinde nonnulliri astra aetatis medici in desperati Casibus, ad eam methodum confiigiendum esse Hadent. Cum veromnibus potita sit, quam statu peculiarisci cum quid ossici possit iis tui his, incertum sit; cum id lameo per tristam habeAnuS, Corpori tominis impr1- mi eam mobilitatem sensiferaeque vi perturbationem, ut diuturna saepe sequatur aegritudo adversa abstinendum potius est hac intuta 1nethodo 168. Potentissamum animi imperium in functionibus corporis regendi Cogit O atque Compedit, ne un- quis in mentis dote , ingenium c proclivitates in morbis curandis neglligamus. Intentio animi anguentis et marcenti ad studia, ad adfectus laetos erigentesque gravissimum praebet praesidium , quo torpor vis sensiferae tolli potest. Quid quod ira ipsa et terrore nervorum relOlutioni sanatae memine

Ipse denique concubitus eximium praebet incitamentiam, quo diuturnae aegritudines, maxime elanguore mentis et adfectibus tristibus ortae tolli possunt. 169. In medicamentis incitantibus dispescendis obvia prima est Classis fugacium et volatilium, Jaydrogene abundantium, seu fragrantium seu etiam gra-Ve Olentium. Haec nervos cerebrales adficiendo toti

nervorum imperio alandum impertiunt stimulum,

127쪽

ut et vivialius agere et perturbatione cessare possint. Spiritus aetherei primum merentiar ΟCum et nominatida dein, quae oleo aethereo Catent, moschus et valerianae quibus denique ViNum rhenanum succedit. Haec in principibus. Pariter sedant ac incitant h. 156.)Alia his sunt debiliora, ad refocillanda vires in animi deliquiis vel ad diaphores in promovendam

utilia lavandulae exemplo et ambiaci. In aliis oleum aethereum minia blandum est, nervo vaso rum manico fortiter inCitat, atque exaestuat quorum infinita iterum est varietas; alii magis fugacibus et blandioribtis, ideoque magi sectantibus, olei

Cayeput Castorei, ita foetidae, et Cinnam, omi exemplo ; aliis xioribus stomaclium salubriter et intestina incitantibus, flatu pellentibuS, Alorem iactentibus totiusque Orpori acti Vitatem. Hi accensenda sunt aromata et hitumina.

Oleorum aethereorum ut magna est arietas, fagradatim transeunt in resinaS, CCedentibus ad Ieum aethereum Xygen , AtraCt amaro fixioribusque particulis. Amfora cum iis, quae finitima sunt, hinc oleis aetherei proXima 11, illin baliam naturalia, quae tandem in resina abeunt. Illa potentissimo stimulo vim nervorum organicorum sensiferam evocat, in cutem derivat atque ab alii organis, maxime renibus et artibu genitalibus deflectit. Haec vero vasa Capillaria organDOm secretioni dicatorum peculiari modo HSCitant, ut et urinam moveant et Puris generationi faveant.

Balsama sensim in resinas abeunt, mediis quibusdam coxporibuβ Olera aetbere Pariter et elina

128쪽

ac extra Clo amaro CalentibuS. Serpentariae radix huc pertinet et ualacum. Haec fortius irritando et fixius , Ner Ο organorum secretioni inservientium sollicitant. Adnumerari liis etiam possunt Cruciferarum virtutes, oleo aethere acri et principio nondum salis cognito tribuendae. phurm. . 109. Satis fixum. praebent et localem partibu stimulum, quo et eroditur cutis et inflammationi species excitatur Ingesta autem tum ventriculi vire erigunt , tum secretionem promoVent.

His proxime accedunt resinosa ipsa quorum alia sortissimo stimulo unicam ventriculi et intestinorum mucosam exagitant , ut pituita et si quae sordes adfuerint naturalibia ostii eva Cuentur, et, Ommunicata Cum alii partibu incitatione, vasorum 4b- rhentium et Capiliarium actio augeatur et totum systema nervosum salubriter erigatur. Pharim . . I 29.)Alia resinosa volatiliora in remota agiant partes, ut et secretiones in pectori organi promoveant, Sene-gae exemplo Pharm. . 6o. , et lotium pellant, ut scilla pharm. q. 62. et in utem agant, ut A Conitum. ib. . 165. Iia denique, hali caustico

forte adiuncto, exedere parte potius solent inflammationemque IOCAlem Procia Ciant. Quibus Cortex megeret, UPhorbium, ipsaeque cantharides adnu

merantur. 172.

Insigne est discrimen, quod Jaaec olimmaum

remedia et fossilia arteque parata intercedit. Horum . quae flagrantiae Capacia sunt, suo plane et, quodvis singulari modo corpus incitato fortissim et sere imi- versali hosphorus multo landiori, tum in tunicam intestinorum mucosam tum in ambitum Corpo-

129쪽

ris agente, sulfuri fugaci autem et universali, quo et 'urbae nervorum sedantur hesi sulfuratum et His proxima sunt alcatina, maxim ammonium

carboni Cum, quae universalem nervi organicis Prae-

boni stimulum, fortissimum autem pura aut austica. quae et exedere partes solent. Blandillimum vero Rimulum localem excitant sapones, quibus vasa indifferentia ad promovendam secretionem obsortitiorinemque sollicitantur.

Similem fere saponi effectum ab En lales neutri, quam vi magna sit eorum varietas. Incitans nitri vis, quae et Casam interdum recipit et calorem attrahens, longissime issert a nafri sulfurici vistomachum sollicitante, ab ammonii muriatici ossica- Cia resolvente, ab ammonii succinici et acetici virtute diaphoretica.17 3. 'andem metalla laudanda sunt, in quibus hydrargyrum xydulatum tutius reliquis remediis vasa absorbentia et capillaria stimulat, ut functiones restituuntur: tibi vero Oxydula in utem potissimum agunt atque ab aliis organi vim deflectunt Bary-tes etiam muriaticus suo et peculiari modo eadem organa indisserentia adficit.

130쪽

DE ETHODO ETASYNCBITICA. a. Nodus agendi. 174 6 di1bito pectiliari modo tractare hanc metitodiam, quamvis haud ignorem, magnam eiu partem reduci' posse ad melliodum stimulantem , seu incitant m. Sed cum informatio alia sit, saepe etiam ita instituatur, ii nullo modo simpliciter inCitetur corpus vel singulae eius parte , suam omnino seCtionena poscere videtur. Fuit autem nomen tu ετοι τυγκρίσεως at Thessalo, ut videtur, primo es liCttim, ut signaret Curationem, qua τὰ συγκριμυπια, ιVe αἱ συγκρισεις, e quibus Corpus conflatum existimabatur ac Constitutum, mulaxentur Riqiae ratio enitu novaretur. Gai de fim Lamed facilis lib. . p. 66. Συγκρίματα autem dixe-xunt vetere Eleatici , quo sequutus est sclepiades Bithynius , atomorum , seu Corpusculorum insecabiblium rationes. Galeri de elem lib. I. p. 47. Itaque μεταπυγκρισιν etiam BCOTI oratioriem Caelius Au-xelianus vertit et 1Clepiades, mei liodi quidem inventor, sed nomen, a methodicis sectatoribus usurpatum, Nondum IdhibenS, 1an Curationem Θερα- αείαν dixit φιλοπα ραβολον, quam Caellius Aurelianus nainia apte emerariam interpretatus est et periculosam. 175.

Quod si recedimus ab inti quo illo commento

methodic Orum, atomorum nimirum rationem posse

et debere ac methodo novari et plane mutari: id

lamen

SEARCH

MENU NAVIGATION