장음표시 사용
261쪽
Constentio in eodem pond erer teriactcursis ruJda, Tenor enim obtigatronis dilige nux in isticiendus. Boni auri, recti ponderis,cuneio logis expresst. Estimatio praedictis verbis addita quid operetur.
fV Dius quod tacite inest, conditi
Verba aliqvid dAent operari. HoGallit. M amstio desua propria natura contracturin est. Assimatio rei tradita venditionem fra
io Actio pro empto competit re aestimata tradita,ea denudi, uicta. ιι Molmaetu pro debitore contra covinivnhm concludit. . ra Pe wrra indies augetur magno Rep. Chrisianae malo. v. Communissententiayetiam, non aestimationem considerandam. Taxatiueo demonstrative pro lata ver ba diuersimode accoluntur. G Aestimationem non semperfacere penditionem.
ab Conclusio equitur pro communi. V Intrinseca mutatio contractvi tempisset
ιδ mutationes monetarum crura communemsententiam iuuant.1st Numerus numorun saepe, ct non valor imspicitur. a Intrinsecus valor potius quam extrinsecus considerabilis. a Disscilia qua peschrao
CAPUT IIII EX ij quae immittunt ur sequitur,
non solum non improbari hoc pactum, sed pro proficii o&admodsi utili repti ratia haberi , quo Creditores sibi inimiae me uentum protii dent atque prospiciunt, de reddendis nempe ijs domnum is expositis, in t cadem materia,& po Adere,&ctar sit ad quod iuxta coniiciationem factam, tunc debitor tenebi
330 quod cauti homines futura aspicionente , facere consueti ei inat taliter sibi prouidendo. Ideoque tenor obligationis semper diligenter attendendus, per Boer. quaestion.327. num e uo. Bald. con- Idem operantur verba illa in contractu aliquoe adhibita, ut pilia. Titius e CC-
piris filiae in dotem daturum mille flore- nos boni auri S recti ponderis, tinei legis, hi in recte solutio per Tiritim fieri deberet in florenis boni auri iu-str ponderis, sic enim inter partes hinc inde expresse conuenit dict. I. semper in stipulationibus cum concordanti
Verum si verba ita concipiantur, dabit filiae in dotem nailles quinquaginta scilla miri boni auri,&recti ponderis Domini nostri Franciae Regis, ctiansior ibit stili , uno quolibet scuto computato existente in t valore. 7. solidorum, sex
262쪽
sex denarioriam monetae curionii S prout casum format Boer allag. decis. 327. tune maior disii cultati sui best latio. Naabsque eo, quod lurciana in ista uiuo pinione, licet contra communem , Ut pulctetiam quoad ipsum extrinsecum val6rem, contractus te napus inspiciendii me Trivi dixi ex Curtio Malii, quorum etiana Boer indici deci I . sua recorda cirr, etiam ista perplexitas S diffici illas sub
Orit vir, quod videlicet certarum speci-ertina sciliorum i Oo in auro per soli lendoriam fit naentio, ex qllo prin)Ο pro na
parte sequi videtur , toti in specie s Llta persoluenda fore, sectandum illa qtiae
praeced tinta, nec referre reuerit vel decreuerit eorundem valor , quod non deberet este in consideratione, E contrario vero pio altera parte a quidem Vt plurimum pro debitore , subsequentia illa verba facere videtur , quibus taxatio seu valvatio cutorum ad 27. solidos laenarios sex est facta.
Ex quo sequeretur non tantum scuta illa quoad intrinsecum, Verum et lamqtro ad extrinlecum alo rei in obligationee fle, cum aeque principaliter de utroque actum appareat. Et tunc si valor scuti sit augmentatus creueritque, forte ad O. seu 3 t. io do S, aut circiter, dicendi madebitorem augmentum hoc deducere, Torti imputare posse. Atque ita ex necessitate is lateque e tur ab scurditas, quod vel non numero tot species , vel non in ista praescripta valvatione. 27 solidorum&sex denariorum soluerentur. ' Ponamus exemplum aliud, consimile tamen priori dicamusque venditam esse donuim mille aureis in auro, boni iustique auri, requisiti pondetis, quorum aureorum ga est 18s Caradit.&ponduS,Vt eorum 72 marcam efficiant , X pendant vique communiter pro--22. alb vel stupheri S- 8.
pro ut nunc aestimantur, in cominer-cijs cursum habent atque exponuntur. Contigit autem intermino, quo&
lutio fieri deberet, quod valor aureoruni istorum inueniatur auctu . forte expendibilis pro ni arcisis seu quod est idem. 78. all, vel stupheror Ir. si id dic mus tenebiturque debitor iuxta praescriptum modum tot numero, mille videlicet aureos in auro, manente intrinseca
ista preciositate, de qua supra, quo ad ligam Ι 8s Caractat. quoad pondus in
tum hoc6 alborum inritio libet aureo in auro licebit ei deducere , cita tantummodo aureo Sin auro A NIL minus . alb numerare hoc enim actum inter partes videtur, secundum qst unaationi modum in conuentione nata ductum. Vel constituamus solutionis tempore valorem istum per sex albos, seu quod idem est arcam nam simplicem fuevi modo computamus, stupheros qua tu o deminutum cogeturne debitor defe-eririn talem supplere, mille aurei, in auro in conuentionem deductis, adhuc
η . aureo Sin auro, et Oal b. demptis, adiundere, summamque io Sin aureorun in
auro demptis . alb exponere An vero si numerum mille aureorum refundere paratus fuerit debitor, audietur, eritque persolutionem eorundem liber S sc curus Hoc est ut apposite 1 cribit iraqti. gloss. praecit. ib. f. n timer. 18. Si adiectiis fuerit aliquis valor monetae, veluti CO-ronatorum ad s. arcas taxatorum.
trum tunc idem dicendum sit ac si hoc ipsin id est , aestiniatio a. alb. S in prae missis coronatis is .marcarum, adiectum non fui siet, tanquan scilicet eius expressio, quod tacite inerat, nihil mutet conditionem iuris ρ per I non recte. C. de fide-iust. I. Aliquando is de condit. Ἀγ
Nani quantumuis verba regulariter semper aliquid debeant operari. . Si quando f. de lag. i. c. Si 'apa, de priuig.
in . D. Gail. lib. 2. Obseruat obseruat.28. numer 3. illa tamen regula secundum
DD. fallit, quando aliquid exprimitur
263쪽
ex his, quae dependent a voluntate, vel ta ei te insunt fit expressio ex sit perabundanti, tunc enim verba illa nihil operantur, secundum Domini c. ind. c. si Papa,&est text. in l. 3. ff. de lega. i. Vide Socin. regu . . o. inci p. Verba aliquid ubi decem ponit limitationes regulae istius.
sic in sintili dicimus de euictione, de qua etiamsi nihil dictum sit, nihilominus
tamen contractui des sua propria natura inesse dicitiir,tenebiturque de eadem venditor omni modo, per t. non dubitatur, C. de euict. l. quaesitum, is de distra et . pignor. l. si dii o. g. si quis iurauerit. i. c ibi gloss. fide iureiur. Et in Lex empto, in princ. - bi Bart. de aft .empl. in t .viti. T. de cond.
caus dat S in l. i. in princ. de re r. permut. Schi ivss 3. cons. 24. S cons. 7 I. Idem demutuo refert Angel. in princ. Insfi. tit . quibus, modis re contiali. obliga per t. cum quid, ff. de reb. cred.Tiber. Decian. respon. 3.VO-
v bi num differat euictio ex dispositione debita ab illarius fit ex dispositione hominis ex sententia Pauli I. . ad i. Imperatorem, s.fin. de act. empl. tractat, quem si placet, consule. An vero, habet dicto loc.Tyraq. ea res
3 praescripta speciei taxati, faciet perpe-
tuam eiu Smonete aestimationem, licet pO- stea valor immutetur , argumento eiu Si quod dicitur, aestimationem facere vendi- tionem, remque ita ilimatana manere pe- riculo siue damno, vel llicro eius qui ea in accepit, hoc est debitoris,per t. . g. aestimata ruria, de . aestimatas, C. de rei uxor acti. &int. 3.&ibidem Bart. F. loca. S l. plerun que. g. sante, ff. detur. do t. l. quotieS, st. de rei uxor. actio. S ibidem Doct. Vbi dicitur Noe euicta, icona petere actionem CXCmp- to. Gloss. in i in rebus, in princ in verbo, aesti iriatae, S. ibidem Oct. C. dicto tit. Fri- cisc.Crem . singui. i9. habebis, de Hippoli- tus de Mars l. singu.69 i. Arius Pine l. in re P. Rubr.debon. matern C. Accur s. in . si in ter virum .ibi, aestimatae, SI 1bi communiter scribentes,C. detur. dot Doct. etiam in l. aestimatis, S in l. aestimatae, s. sol ut .matrimon.&c. Iasonini. I. num. 23. de iure
em phyt. Mascard de probat conclus. 6.9. in verbo, Emptio.Matth. Coler.in tract. de
mouet quaestionem dicto loco Tyraq. sed nihil decidit, Lectore in remissiue ad consilium Barbati,is .inci p. Clementis s. lib. I.
Franc. Areta cons. 8 .diligenter, col. Vlt. vers. venio igitur, remitten S.
Verum Carol. Molinae in quaestio sua 97. Boeri decisionem exacti si me examinans, pro tontra debitorem, itaq; per Irvenerfidum consilium Burclegalense cui tempore lati arrest i Boerius, ut inquit, ipsemet prς filii determinatum fuisse cocludit, eundemque debitorem in casu praemi sibi, perueniens augmentum deducere posme, quemadmodum alias, si Valor aureorii decreuerit,isdem defectu supplendu fore cotendit. Et sic viri utq; creditoris&debitoris, quoad commodum Mincomnio dum, ratione augmenti vel decreta tenti superueniens, par ratio habebitur, licet
debitoris conditio in hoc longe sit creditoris tolerabilior. Cresciti enim in diesque
magis ac ira agis augmentum sumit monetarum in niuersum omnium aestimatio, magno certe totius orbis maloi damno nocentissimo. Quare communis est Doctorum sententia, attestante ipso Carol. Olin. in f ctorum speciebus praementionatis, non curandam illam extrinsecam testimationem, seu valvationem scutorum, seu au 1,
Teorum in auro, Vel coronatorum factam.
Ratio est considerabilis haec, quod in exemplis his similibus istae aestimationes
non tam taXatiue, quam dena onitiatiue,&solius declarationis gratia sint, dicantur qae adhibitar, t Et iuris est expressi, quod L non tam illa verba, quae demonstrationis causa adhiberitur, quam principale cui adhibentur, sit considerandum, ut tradit Specta l. tit. de positioni b. versi. ta quem sequitur Anton. de Butri. in c. l. de plus petitio.
Bartol. Bald in i sicui. 1. g. si a filio. delegat. r. Et pulchre Bartol. in l. vltim. g. Titia, V. deliber. legat. Et Alexand. qui plura profert, in .sidem cum eodem. g. Vnic. F. de iurisdictio. omnium iudi c. Fel in in c. cau-
264쪽
sam qtiae, in .colum de rescrip t. Ita hoc casu dicendum ad differenti an sorte paruorum scutor nna, solidos binos,iretve cotinentiu aestimationem talem factam. Ni habent quoq; orent quinq; stu fero ruinducat iii Episcopatu Leo die. ut apud nos hic florent Colonie n. 14 alb Ad differentiam istorii in minorum flore norit in forte grandiores esse ita taxatos Vt in simili habet ii apud Signor. de homo d. in consi. 74.
colum. 2. Versic. F. S citat in istam sententiam aut de Castr Alexand. S na oder- nos alleg decis Boerius statim ab initio,1ectis vero dicendum erit, si aliter ex metate contrahentium constare posset, quo semper diligentissime erit rei piciendum, ut dictum in principio capit tertio, nil
Neque vero perpetuum hoc est, de quor paulbante dixi, aestimatam remi facere venditionem, cum textus d. l. si inter vir. de uxorem, de iure dotium. ac similes longe aliter disponant, ac contrarium inferant. Ibi enim ira Ioc. praecita conuentum
erat , quod si matrimonium itiitra quinquenni lepora quoquo modo est et dis lo- lutum, species aestimarae doti datae, preciis quibus aestimatae sunt, reddcrentur,mani festum est, habet textus, non precia specierum dari, sed ipsas species debere resti tui, SI quae sequian 'ur, Boar dicta de cisio.
stius Regulae, quod aestimatio rei faceret venditionem limita cione ponit S. quas vide apud eundem. 25 Poli quant i ergo scuta promisia solui, vel in nostro exemplo aurei, coronati, in obligationem deducit , non sunt mutata in Libitantia, sei bonitate eorum intrinseca, ita tradi debent, siue eorum valor factus sit erit maior siue vilior Aynao
Cratre ita cons. 7. inmne, seclis si in totum vel in parte ratione ligx aut ponderis fu- ill et aureus, coronatus scutumve, ita in bonitate intrinseca respee: uessenti aer probatum.
illam aestimationem in principio contra, eius factam , d. l. si inter virum.&itatemnent ibidem Cyn. Ioan. Fabr. Bartol. Bald. Salicet & Albertc. de Rosat necnon alij
Atque hanc Doctorum communem sententiam in casu scilicet prae in istis flore nos siue aureos proprie non esse aestim, tos, sed demonstrationis gratia taxat OS, quo certiores e silent contrahentes inten re obligationis, per expressione in intrin- seci valoris praefigurato, adi ullaent confimmanitque, ut ego quidem exii mo, variae crebrae&indesinentes, quoad extrini Culla Val Oretra, nititationes, quae de die in die na, ut dixi, intumel unit, viresque capiunt. Quibus irrepentibus sufficiet omnianis, etiali per ipsi in Carolum Molin alias com nrirni contrarium , current cm illum valorem imposititium maximi facientem, vigore istius, qui contraditis tempore frequeiatabatur, quaestioneSpa Lisim contrariantes dis luentem, sufficiet inquam ad Iumerun Orenorum in obligationem productorii in solutiones fieri, nubio habitor spectu citrinseci valoris, de quo videlicet valore dubitabatur, Vti praecedit taXati uene, an vero demonitrative, seu significative tantum valvatio taliter fuerit expresse adhibita, quo in posterum sciretur, quid forenus, aureus in auro , scutum , reliquae species in obligationem deductae, eo contractus tempore valuerint:
Est ergo haec magis facti volunt
iis, ut Molinaeus dicit in simili numer. i . quam iuiis quaestio, ut plurelialia , in qua praesumit communis sententia. contra- heiates potius ad intrinsecum valorem expressum, quam extrinsecum significati-ue adhibitum , oculos direxisset respexit se. Id qtiescuta, aurcoS In auro, Coronatos,&iqitae fuerint aliae species, taliter Vt suprὰ nominatae, in consideratione atque obligatione pe Janere. QVXOm. nia abi; quae sequentur , ilicem accipi. cnt. Sunt enim re vera haec difficilia nee
passini obvia, aut ab ali)stam clarum e pedite
265쪽
sed Ite tradita verum A. σκαλα τὸ καλα, ut est in prouerbio
Thema Cap. V. species aestimata in obligationem deo ducta, non dicto, ut fiat solutio in eadem specie, quid ducendum t
SI MIMARIA. Ducati ad rationem . librarum dati, quo pacto reddamur. aurei in auro ad rationem a. al b. expositi. Periae non, sed earundem taxatio in obligatione erit.
Tot libra quot in promissanefuerunt, dabuntur. Ad rationem verba, quid i Irtent. Asim.tti, non res petenda
aestimationem reddendam, etsi expreseMnsiit dictum, ut redhibeatur. Taxatio ab inrtiosacta,ct tempus solutionis non dis repant Augmentum 2 decrementum debitorem res' cit. Verba illa Monetae tempore solutionis, om-arem dubitationem tollunt. Al a , V.
. Voniam in illo quaestionum genere tersamur, quando ab initio pecunia est est iiData, de libe ciet enim obligatione non trimatae, tamen quO- ad extrinsecu valore, ut plurimu variat edictit in est in praecedentibus quare cosequenter hic aliam constituo facti speci- .em, in qua Curtius, Laudensis , alijdiuersi ira ode loquuti sunt. Dictum est obligationis tempore simpliciter . Do tibi in dotem , nautuo, es depono pene te centum ducatos, ad latione in quatuor
librarum' pro ducato, seu cetarium ducatos ad rationem nonaginta quatuor lolidorum pro singulo ducato, non expresso quod debeat fieri solutio seu restitutio a ducatis, quid erit dicendum Formernus casum euidentioris intellectus gratia, secundit in usualem cursum monetarum iu- ius patriae. Dati fuerunt in dotem, mutuo, centum aurei in auro, ad rationem trium flore nonum Coloniensium, seu a. albo ruincommunium, vel batriorum o prosingit Io,t vel Thalleri centum Inperiales, ad rationem sexaginta sex, praedi florum alborum, seu i 7 batriorum inio pacto fiet solutio, totidem ne ducati, item aurei in auro , aut Ilialleii Imperiales , quot tempore obligationis expositi fuerunt,&quidem numero species eaedem , secundum praescriptum modum reddentur, atque Hae ad tempus contra ictus erit confugiendum, quasi de eo conuentum videat ut Hoc ipsum Laudelas. num C. 29. Velle videtur, per Bartol. in . penulti m. g. si mancipia, ff. solui. matrimo n. quem adnao. dos potat. Veritas tamen, meo iudicio est in contrarium, videlicet, non tam peti a S nominataS, ducat OS, aureo Sin auio, Thalae- ros Imperiales praecise , quam eorundemtaxationem ab initio factam in obligatione esse. Ita intelligendo, ut siue ducati, aurei in auro, Thalleri ImperialeS creuerint, siue in extrins eco valore deminuti fuerint, manentibus eorundem ligam N pondere fatuis. rationem habendam taxationis factae ab initio, nempe quatuor librarum, tiwnaginta quatuor solidorum, alborum 71. vel sexaginta sex. Bat Ziorum vero vigintii septendecim, respective. Atqtre ita recte per ducatos, vel alias species an ominatas, vel etiam non nominata aequum est enim unam pecuniam pro alia solui, ut infra suo loco larius iuxta valorem solutionis tempore cur lentem, recte solutio fieri poterit. Habet enim locum supra possita Cones usio secunda Maxillis, lolutionis tempus attendCn-d ulna
266쪽
Qilod ipsum Alberi Briin apertis in
primo exemplo verbis attestatur Debebunt dari tot ducati conseqtienter, Vidixi, species allegatae alia λ qui secundum' valorem orthm tempore cibliitionis tot faciunt libras, tio erant in promissione. Ita quod si erant centum ducati, ad rationem librarum .debeant solui tot ducati, qui tempore solutionis valeant . libra S, si dii catus creuerit in valore, intellige
extrinseco, dabilia pur minias, S si decreuerint, dabitariti pii tres. Hanc seqtuitus est decis dict. 3r7. Boer. nume. o. post Baldum in consit. 339. lib. t. secundum Veterem &secundum nouam ina prestionem. cons. 2ι 3. libr. s.
Limitat Ba Id communem relatam sententiam, nisi tempore contractus florentis aut scutum fui flet datum ad rationem librarum, vel solidorum, pro quolibet scuto aut floreno, quia illa aestimatio debet reddi,& non maior, sicut in qualibet rear-stimata in dotem data vera aestimatione, per t. cum dotem, C. de iure dot . allega. l. si aestimatis, cum l. sequent. f. soluto matri. quemadmod. do petat. sequitur Petr. de Anchoran. in Clemen unic de decim. Barto: in d. l. Paulus. de solutioni b. licet alibi in hoc sibi sit contrarius quodammod b, quem omnes add. l. communiter sequuntur.
Is Nam ista praescripta verba, ad ratio nem librarum, solidorum, alborum , c. .
important secunddin eum , quod ipsos flore nos, qui sunt in facultate soluendi,&non in obligatione, do tibi in solutionem pro centum libris, sicut S in dotem data aestimata, id ed non possunt, infert, peti, ni- si centum librae,&sic non res, sed aestimatio petitur.
Idem amplexus est Petr de Perrar tit. de act. hypoth. in verbo; relaxandum, in fine. vers sed circa praedicta. Eodem sensu accipio Anton Gabriel. Roman. de sol ut & liber. libr.3. conclusa. numer. ii. Nisi dictum sit; inquit, quod reddatur pecunia ad talem vel talem rationem quia tunc reddi debet, prout fuit facta aesti inatio, nec addi potest, nec minui, i
per auctoritates ibidcm additas. Qui bo
ad de Leoninum consi. ἰ l. numer. 7. Licer,
inquit, obligatio incipiat a forenis, vehcerta specie monetae, tamen illa verba, Ad cona putun tot ibrarum vel solidorum, alit c contrario, efficiunt ut aestit A tio id latant hi in debeatur, δ aureus fior
nussit in soluendi potestate, quam considerari acria et iii oportet, secunddin Val iem imposititium de obseruantiam , seu consuetudinem, quae obtinet tempore s lutionis faciendae. Etenim in specie mnetae, quae non est in obligatione, sed in facultate, nemo dubitat, quin inspicie*dum sit tempus solutionis , vel consignutionis, per Molinae. quae .lo. 98. ωBartol.
Valere autem a 'e pactum, ut ad hanc vel illam aestimationem pecunia reddatur tenet Bartol. in l. sed addes si s dominus, cibidem quoque Fulgos Paulus de Castr. ff. locat. Et faciunt illa, de quibur
cap.I. supra. dictum est.. Idem est dicendum, etsi inter contra hentes expressum non si, ut praecedit.
quod i pecunia ad hanc illamve ratio nem rursus reddatur soluatur, sed salutem principaliter dictum , quod ducatur
vel florenus, aureus in auro, thallertis Ina, perialis fuisset datus ad talem rationem Erit enim dicendum ad eandem ratiotiem solutionem fieri debere. Gabriel num. IV dict. conclus. . Nec quemquam mouere debet, quod nos solutionis tempus hie attendendum
statuamus Illi lier ad taxationen in- iter contrahentes factam, ab initio respiciendum dicant. Nam quo ad intellectum rei propositae in unum illa coincia dunt, nec aliquam difficultatem impor
Ita enim aestimationi factae insistimu i
inhalendum dicimus, ut augmentum decrementum soli itionis tempore superueniens non excludanaus. Qua re halleri Imperiales taxat contra trat empore ad in albos. s corundem aesta
matio adueniente termino se tutioiu
267쪽
: Estinato creuerit, forte ad r. alb. quoad 56. albos, fit respeetus ad initium conuentio itis, quo vero ad pr. albos ad solutionis tempus, secundum decisionem Conclu- sonis nostrara. Maximae, fit solutio&de falcatio in commodum debitoris. Eandem se talentiam tu et ii Socintisco; Isil. 298. libr. r. Ubi admodum apposite ait . Licet obligatio incipiat asso renis, vel certas pecie monetae, tarnen illa verba ad coni pii tui tot librarum , tot soli- dorum signific fit, qu bd illas stimatio red- di debeat, S non maior, sic augmen- tum sit perueniens deducendum, prout etiam deminutio, si qua superuenisi et supplenda. Idem hoc pro indubitato ponit Moli-
naetis, ubi Ξ simili hoc pacto argumenta- tur. Valet omnino pacitum de certa bonitate extrinseca, puta si qliis edat pro mille aureis, intelligit speciem, nume. 7i8. ad rationena o. seu so solidorum pro quolibet a ille O. Ergo, ait, aeqtie valeret debo nitate intrinseca, quod.latius prosequitur,
Adde Dida c. Couarr. cap. 7. g. Unic. numer . . Primum exemptu in tale erit. Pro- initio soluetenti mos aureos allellanos, a aestima tonena' 488. Merauedinorum,
proqito libet Castellano, etenim etsi creuerit vel dena intitus fuerit valo Castellatii publica alictoritate, nihilomin sis solutio fieri debet lecundum aestimationemia a tam ab initio contractus. Quod tunc vel maxime procedit, quando ita dictumst. Do tibi mille ducatos ad aestimationem quatuor librarum pro singulo duca- to monetae tempore solutioni S, pro uti Ia- tius dicetur suis locis infra. Et quem ad modum procedere debeat, qua do dictumst ita, quod ad aestimationem talem in ducatis id lutio sit facienda. .
IEema Cap. VI. Centum Ebra in ducatis, vel alijss, ciebus datae, quo pacto solutio fieri debeati R. IECUNDUS.s PM MARIA.
r Communis sententia hic obi met libras Ebstecies esse in obligatione. Debitoris ed electιo, in qua monetasolκe
Verba addita tot libra: in ducatis quid ope
In deposito augmentum et tu in decrementum debitorem resticit, quod escac imis
auctoritatibus comprobatur. Solutionis temptis no ontracti confidorandum.
Ad iudices ct causerum patronos adhortatio.
Creditori ita erit prouidendum videbistor non nivramgravetur CAPUT VI. .
V Raedicta exempla in ijs casibus Ioa
quuntur, quando certae quaedam spe
cies numismatum aestimatae, in obligationem sunt deductae. Quid igitur dicendum eriti tunc, qtrando obligiatio incipit a summa aliqua genera limitantitatis, ut ad centum libris reddendis in florenis sub tali vel tali aestimatione Figuremus casum specialita S, . iuxta praescriptum Brunia praesupp. nu- me . . In instrumento continetur quod . Titius dederit centum libras grossorum,
id est, hunderi plantit groti. Sempronio, 'sue fore nos Colon ioci. seu Brabantinos.
florenos,aut adcis. Fahclis in de possitum,
vel dotis non ine, aut mutuo in tot duca
tis vel aureis in auro vel halleris Imperialibus, aliisve monetarum speciebus . Quae rutur hic quid dicendum, si modo, ducati, aurei in auro thalleri Lmperialis, & similes species extrinsecus aucta fuerint vel deminutae Eb tendit quaestio; Sintne libra'. forent generaliter accepti, an ver species ipsa in obligatione; an ver tant sim in facultate soluendi, EC s in obligatione, cuiusnam tempori ra- d. 3 tioi
268쪽
Brunus noster I imit. 8. num. 3. dicitiar. Pati. de Cast asserere ducatos, aureosin auro , non tant sim eme in facultate loluendi, verum etiam in obligatione, quodque in ijsdem consideretur valor secundutempus co tractus, quod ab exemplo me Llis .ini. si stipulatus sum decem in melle. s. de solui. latius prosequitur. Idem licet mediculosius, sequi videtur Lauden . num. x Q. Animosus verbi ricus Hor nanus in fine tractatus sui de Monet. qua moneta ipse voluerit. Hanc tenent ac sequuntur Bar Bal. Pet. de Anch. Francis. de Aret. Et comtaria niter omnes. Et secund lina Bartol. infert Brun.
In verba in tot ducatis, nihil operari, sed damnum S lucrum contingens in valoris variatione extrinseci ducati seu aurei in auro cc pertinebit ad debitore. Eo
Si dictum sit tot libras in scutis vel f
renis, vel alia moneta, tunc videtur aestiuSed magis communis est icntenti 'ς niata pecunia maior per minorem, S pi verborum pro nuciatione liquido descetidens in contrari una θ qua non temere est recedendu, Bal. in coni rit 3. in ii. lib. s. adde V Uesen b. per auctoritates innumerabiles Consi l. d. nume. 76. Videlicet, non tam 1 pecies aut ante nominatas, quam libras Milo renos, sub generali ex pretiione acceptos, in quo semper accurate erit distinguendi ma, in obligatione est e.
Baldus enim, ut eum refert Brun*a te . nume. 6. tale ponit exemplum. Si promisi tibi mille libras Imperialium in grossis, quod Imperiales sunt in obligatione, S grossi in facultate soluendi , Qquod
si contingat grossum, qui tempore promissionis valebatis . Imperiale , tempore solutionis valere inlum 8 debeat tant lina lolui de gros sis, vel aliam Oneta, qui vel quae comprehendant tot Imperiales, quot fuerunt in obligatione, vel promissione. Et idem si grossi valor augeatur, ut ibi per eum lassius,quia sufficit dare qui comprehendant tot Imperiales, quot lunt in promissione. Habeti illa Oldrad. conii l. s.
Eodem modo dicendum in praesenti facti specie, quod in atrum de speciebus
Dominati S, vel alia quacunque usu alid Currenti moneta, usque ad centum libras
seu floren Osi ecte tutioliat, per Angel. in d. l. si tipulatus. in l. final. C. de vetepterea minor pecunia est reddenda, pro Vt fuit aethrmata tempore promissionis, lucrum Sc damnum quod peruenit ex moneta maiori, cedet aὸ commodum cincommodum debitoris, per Bar i aul. Bal. Aret. Curi. . Brun. .atios ibidem alleg tos. Sequitur apud Brun. num. 6. ampl. .
Etiam si dictum sit, dabo tibi centum libras, semper enim reddendae lunt centum librae, augmentum te crementum D sus fio reni, cedit commodo S in collam do debitoris. Abb. in c. quanto. ext de iureiur. Extendit consequenter, sequutu Brunum Gabrielius in deposito. Nam si depositae sunt centum libra in florenis, sufficit centum reddere libras, non attenditur,qubd tempore solutionis creuerit vel decreuerit forenus,l certi condictio. g. Gna. ff. si certum peta. l. si ex precio. eoel Et haec, ait, secunda opinio Bluni, est magis communi, , verior. Cui adde Bois
Sic etiam senti Francisc. Curti . num e 1 . licet postinodum se quodammodo inuoluat Tractat hanc quae itionem Couar. cap. 7. conclus . in fetens atque pro hac parte ita concludens. Haec verba Centum tib e traduntur
in forent , eam habent significationem, quod illi florent traditi aut depositi, nec
in una. potest libr. ii. Ubi simpliciter in pluris, nec minoris aestimentur, nec umquit, quod de qualibet moneta bona, quam aestimandi si in t ri iam centum li- cursum habe cere te solutio fiat. Ita quod bris. Et ea ratione latis erit, quocunque
269쪽
D tempore recidi centum libras, etiamsi lo- reni tempore blutionis pluris aestimentur,quim eo tempore, quo traditi sunt, fuerint aestit nati. Atque ita accipienda est haec communis sententia Laudensis eti- 'am pro hac videtur sentire,ntim. 28 licci, ut dictum postea vacillet. Hiiic quo clite ad stipitiatur D. Menoch.
i c. significant flore nos esse in obligatione positos, scutos verbseu aureos in so- lutione. Ita enim censentur aurei tui aestimati per summam nominatam riuare non potest plus quam summa talis exigi, sue audLus siue minutus sit valor florent, vel Vt in nosti exemplo, ducator uua seu
Vtrobiqite ergo siue species in obl1gatione numismatu in praecedant, ut in quaestione precedenti, siue subsequanti ir, generaliquantitatis ex prelsione praeuia, dena erit decisionss ratio illaque di 'rentia non in erebitur noua in aliquam di- stinistionem, nec revera differentiam iuris inducit, prout nec ullam implicat diuersitatem faeti, sed inuola verborsi transportatione consiliit, quae uniim idemque utrinque significant.1 Atque in istis duabus 'factorum spe- ciebus, ad taxationem tali modo factam ab initio, habito rc spectu ad monetam solutionis tempore currentem , tam quoad groriam, quam quoad minutiorem, consi- .deratio haberi debet, itaque superueni- ens augmentum decrementum numi Lmatum cedit commodo cincommodo debitoris, a quo ego non recedo. i. Hic omnes iudices, nec non fideles causarum atronos sincere, ex animo admonitos S rogatos velim, ut ad haec&isimilia, omni affectiones parti aditate, ut par est, semota, respicere, ea denique maminare ac ponderare, quaestionesque Occurrentes controuersas la ancipites, .non tam iuxta intrinseci valoris summam praestantiam semper, nimis indiscretes e-uique brachio easdem percurrendo, de-ndere, quam iusto modetam ui adhibito, inuid apud Doctores nostros communitereti fi receptum, consideratius examinando, discutere ac definire, miserostque debitores, alias ut plurimum propter 'difficiles pensiones annuas, aliaque incommoda oneratos, praeter ius&aequitatem, aggravare novelint. Vndiq; enim ut aureus habet textus in Authent de fidei uis circa finem ita creditoribus prouidendum est , ut non debitore graue
Centum libra datae in ducatis, ut dua cati ad similem aestimationem reddantur, creditoris commodum incommodum re
Vid ver si de aestimatione ex pa
dium conuentione constiterit hoc modo. Continetur in instrumento, qudd Titius dederit mihi in dotem, mutuo, deposuerit centum libra in ducatis hoc pacto, quod reddam ei ducatos ad similem aestimationem, vel in eadem aestimatione. Pactum enim hoc .valere constat ex praemissis. per Bart. in I. si addes. g. si
Et tunc communis est Doctorum sententia per ea quae dista sunt in praecedem tibus, ducatos esse soluendos secunddin valvationem contractus tempore initam praescriptam Lita quod si 1s ducati dati sunt, ut totidem quoque res lituantur ducati numero . prout fuerunt traditi. Et hoe casu danarium decrementi, Hucrum augmenti valoris illius cedet commodo
inio ita ego exaudio, si ducatus in
valore extrinseco solutionis tempore sit deminutus, certe recipiendo illum, prout tenetur, perdet eum exponendo , hoc decrementum: si auctus fuerit, ut fit
exponendo postea illum hoc augmentum:
270쪽
Iucrabitur non aliter, qui de speciei obligatione est traditum in princi p. Conclus. sectinda maxima Brun. limitat. 8.numer . s. artol in d. l. Paulus quam etiam Brun ibidem communem effert per amotoritates plures.
Thallera mille comunes in Philippicis thalleris expositi, ut in iisdem spe
ciebus reddantur. SUMMARIA. Species factular proposita.
Thema Cap. VIII. Centum librae in ducatis datae, vi in si
milibus speciebus reddantur, augmentum decrementum ad debitorem pertinet.
CAPUT VIII. OV id si ita dictum sit. Do tibi centum
libras in tot ducatis largis vel rosia senis, thallaris centum Imperiali-hus, vel similibus speciebus, hoc pacto, quod reddas in ducatis, thalleris Imperialibus. Idem ne dicendum erit, qud in praemissa facti specie est determinatum,
videlicet quoad augmetum S decrementum, hoc ipsum ad creditorem pertinere 3 Videtur milii, secundum ea quae proponuntur , Ut passim Scaevola respondit I. C. dicendum. Quod non Num quantumuis ducati largi vel grosioni, vel thalleri Imper. sint in obligatione, de eodem
que communiter non dubitetur, attamen
ita constricti, suis quasi alueis inclusi
non sunt, ut a superuenientis augmenti decrementi ratione excludantur. Summa enim librarum est determinata, in determinata ver bducatorum S thalterorum Imper numeruS, igitur constan terdico tempus solutionis, quoad valorem extrinsecum ducat, vel thali imper. omnino es e attendendum, augmentumque S decrementum debitorem respicere Brun. d. limitat. 8. numer. F. Versicul.
i mollimsentetitia pro Creditore. Auctoris decisio communi conformis. Verba clara conifcturis restuunt. Mutationes crebra communem sententi a
Aurei adnumerum propterfrequetes mtationes; luendi.
Ach: Dium argumentum pro communi. Mens contrahentium a tendenda. Molinaeus cur et hic a communi recesserit. Io Speciem obligatam non nimis rigorose erigendam.
r Mutuum in eadem substantia, quantit
te, numero, ct mensura reddendum. ra In mutuo Molin extrinsecum valore com
derat. 33 Mutuum debet es*gratuitum.
I 'monis Crauerta auctoritate comi mis
ADdo praedictis quaestionem aliam,
re vera propter multa difficilena, quam tractat Molin. i. sua tum M Netariarum quaestionum, alias in ordine est P. Instrumentum lita cantat. Titius acco.
pit mille thalleros conata ne quolibet co- putato pro 32. albis Idque in Philippicis thalleris seu aureis in auro A-788. Deptis albis odio, S promisit equinqua iginta singulis annis propensione perso- Iuturum,cui additum erat ita, ut tempore rei uitionis mille talleri in jsdem speci bus Phili picis, aut aureis in auro, redii,
Contigit autem quod idem ille Phili' picus aureuS in auio, qui cotractus tempore