장음표시 사용
21쪽
eificias harum aedium instaurationes in illo emerologio non exstitisse Aedes Quirini in colle anno 38 zzz 16, Minervae in Aventino post annum 38, 16 i), Larum Publicorum in sacra via intra 3 et 56 ' reiectae sunt. Fasti igitur, cum vetustum sacrificium Quirini ad Iun. 29
Commemoraverint Certe ante annum 38, 16, quo aedes
Ouirini reiecta est, concepti sunt. Simillima ratione aetas hemerologii recentioris ab Ovidio usurpati determinatur. Quod cum natales aedium Iuturnae p. a. 759, 6 p. C,
Castoris a. 59 α 6 p. C, Concordiae ad forum a 763 - 10 p. Q in fastos receptos praebuerit, Certe PoStannum 763 - 10 p. Q compositum est. Ex Verrii autemiastis, quos intra annos p. Q conceptos esse Supra XposuimuS, Ovidiu fastorum adnotationes non desumPSit.
FaStorum commentarium a Verrio Flacco clarissimo Augusti aetatis grammatico Compositum esse luculentis argumenti comprobari potest, etsi neque librariorum cura nobis traditus est neque apud astorum Scriptores Citatur.
Exstat enim inter emerologia lapidibus incisa unumeXemplum, astos dico PraeneStinos, quibus praeterea, quae maioribus litteris exarata in omnibus calendariis leguntur non solum adnotatione ad ferias, Sacriticia similiaque spectante adScriptae Sunt, quae magnae parte in aliis quoque fastis inveniuntur, sed etiam harum adnotationum explicatione doctae, quae in his solis fastis occurrunt. Quorum iaStorum reliquias satis amplas ad
postquam primus Fulvius Ursinus a. 157 de mense Februario particulam edidit PraeneSte inventam, quae quo deinde pervenerit ignoratur, prodierunt ibidem a. 1771 complures reliquiae mensium Ianuarii Martii, Aprilis, Decembris. Primus haec rustula edidit Petrus FranciscusFogginius libro, qui titulum exhibet assorum anni Romani a Verrio Flacco ordinatorum reliquiae ex marmorearum fabularum 'agmcntis Fraenesu nuper eo Sis colleclametiatas rarae Accedunt Verrii Flacci opermn 'agmensa omnia quae exstant ac fasti Romani singulorum mensium ex hac- unus respertis calendarii marmoreis inter se conlatis es
pressi Romae 1779). Postremo autem fasti Praenestinia Theodoro omm seno in primo volumine Z I. . sed . 23 optime descripti et restituti et commentariis diurnis
ingeniose inlustrati sunt. Huc accedunt pauca rustula, quae nuperrime Praeneste inventa in Notigi degli cavi
1897, 1. I904 393 sqq. edita inveni S.
Hemerologium in foro Praenestino in Verrio Flacco publicatum esse Suetonius tradit de grammat et rhetor. c. 1 SIamam habet Praenessu se Verrius Flaccus in inferiores ori pars circa emi clium, in quo fasto a Se o di natos et marmoreo parieti incisos publicam Cuius Suetonii testimonii non ignarus ogginius marmorum fastis inscriptorum fragmenta re vera Verrii fastos 'SSe suSpicatus est Sed cum locus ille, ubi fragmenta Fogginiana prodierunt, in oppido antiquo monti imposito circa XX stadia abesset, Fogginii sententia ad verba Suetonii. qui
hemicyclium mom nimis longe a foro Praenestino aluisse teStatur, Vi quadrare videbatur, quamquam OmmSeΠUS in priore editione primi voluminis corporis inscriptionum Latinarum δὶ memoriam Suetonianam arte interpretandi ad iragmenta reperta referre studuit Eliossiones demum a. 186 denuo eodem loco, quo saeculo superiore iaStorum fragmenta reperta erant. institutae demonstraverunt ta-i C. L L. I p. 3ll.
22쪽
bulas illas marmoreas non loco antiquo repertaS, Sed Xior Praenestino postea in illum locum Sportata eSSe,
ita ut hodie omnino dubitari nequeat, quin ast a Fog-ginio in lucem editi ipsi Verriani sint. Τ Ottonis Hirschieldi autem sententia*), qui Tranquilli verba non ad fastos
Praenestinos, Sed ad consulum fastos Romae a Verrio Flacco publicato pertinere probare conatus est iam nemini adridet, poStquam eam iure refutavit Ioannes Vahlenus. )Iam vero Momm Senus luculentis argumentis ΟSedocuit fastos Praenestinos e commentario Verrii Flacci, quem antea de feriis aerisque compoSuerat, XCerptOSeSSe. 3 Quam opinionem protulit vir doctissimus nisus
et his Macrobii locis Sat. I 10, 7 Duodecimo vero Kal. Ian. feriae sunt divae veroniae, cui ponsi es in sacello Volusia sacrum faciunt quam Verrius Flaccus veroniam dic ars, quod avores ac sollicitudines animorum propitiata depellat Iulius MorisDιs ideo sacri cari huic deae dicis, suo populus Romanus morbo sui a goni dicitur praemisso vos sit liberasus et Sat. I 12, 14 Ab his omnibus mensem Aprilem dici meris credendum est, quasi perilem,
sicut apud Athenienses νθεστηριῶν idem mensis vocatur ab eo quod hoc aempore cuncta or Scans. non tamen ne tVerrius Flaccus hoc die postea constitum n m matronae Veneri sacrum facerent cuius rei causam, quia huic loco non convenit praetereundum est, quo e Verrii aStorum commentario depromptos SSe censuit, et nonnullis iaStorum Praenestinorum explicationibus ad Nart. 23 et ad April. 1),
qua ita comparata eSSe intelleXit, ut non a Verrio ipso scriptaS, Sed male ex Scripti eiu eXCerpta eSSe Sumendum
libro ipso, sed e eiusdem auctori libris de verborum signiticatu, ubi certe eandem rem protulit i), fluxisse verisimillimum est, cum a Macrobio in his operis artihus Suetonium compilatum eSSe apertum Sit λ), qui praeter Varronem Verrii libros de verborum significatu in usum convertit, tamen ortasse ex fastis in libros de signiticatione
verborum tranSSumpti sunt, ita ut ad Monam seni coniecturam confirmandam nihilominus alicuius momenti sint.
Henrici illers igitur opinioni δ), qui illa de Suetonio
Macrobii auctore Sententia omni Senum refellere conatur, non Si quod faveat. Iam vero hunc Verrii fastorum
librum iontem esse vidiani carminis primus coniecit Hermannu Winther, quippe qui magnum inter Verrii et Ovidii doctrinam concentum detexerit. Quae ententia a Winthero prolata, etSi plerorumque Virorum doctorum plausum tulit ), non recto talo stare mihi videtur, cum in therus sine dubio huic fonti nimis multum tribuerit Verrii fastos solum vidi fontem esse Statuens aliis auctoribus exclusis. β Multas enim Festi Paulique glossa e Verrii libris de verborum significatione eXcerpta a iaSti certe alienas, quae Cum Vidio quodami CL H. Willers, De Verrio Flacco glossarum interprete
disputatio critica Halis 1898 p. 38.ῖ Cf. G. Wissowa. De Macrobii Saturnaliorum fontibus capita tria diss. ratisi. I 880 p. 22-26. a H. Willers l. c. p. 38 qq. F. Leo, euische Literaturgettun 188 p. 806. M. SChang, Rom. Literaturgeschichte ΙΙ 1 p. 215. h. Litt. De Verrii Flacci et Cornelii Labeonis fastorum libris Bonnae 1904). Contra
H. Peter Ouid Fasten I p. 17 adn. 1 et H. Willemsen, De Varronianae doctrinae apud fastorum scriptores vestigiis Bonnae l906ὶ p. 27 sqq. Wintheri Coniecturam plane repudiaverunt. Cf. etiam
klassischen Alteriums issenschas XLIII p. 168 sqq. G. Visso a, Analecta Romana topographica l. C. p. 271. . Samter, QuaestioneSVarronianae, diss. Berol. 189 L p. 6.
23쪽
modo consentirent, illi deperdito fastoriani libro quondam inhaesisse sibi persuasit astorum doctrina apud alios scriptore tradita omnino in comparationem non vocata. Quod Si ita est priusquam quomodo vidius Verrii fastorum librum XScripserit inquiramus, aliam quaeStionem abSOl-Vam US eCeSSe St, quaenam Verrius Flaccus eadem vel simili ratione protulerit in libris de significatione verborum et in astis Quali et quanta doctrina Verrii fasti adornati fuerint quaerenti respondent fasti Praenestini cin quibus singulis mensibu menSium nominum eriloquia praemi SSa, singulis diebus explicationes ioctae ad iterum nomina notaSque ad teria publieas ad Sacrificia pertinentes adiectae Sunt. Quae omnia quo modo Verrius in libris de fastis et de verborum significatione explicaverit nunc examinandum eSt. De Men Sium mominibus explanationes Verrium cinlibris ii astis ML de verborum signiticationae similiter
PrOPOS utSS ΠΟΠ POSSumus non animadvertere, cum Verrii
veriloquia cum Fulvii Nobilioris. Iunii Gracchani, Cincii,
Ouibus veriloquiis, quae p. 31 exhibentur, inter se Comparatis facile adparet Verrium in astis et apud Festiani eandem explicandi rationem secutum esSe, utpote qui Omnia mensium nomina a dis derivet et aliud veriloquium addat, cum Fulvius, Iunius, Cincius alia nomina a deorum nominibus ducenda, alia aliter explicanda eSSe CenSeant, Uarro horum grammaticorum explicationes partim acceperit partim reiecerit. Itaque inde colligere licet Verrium eadem veriloquia protulisse in fastis et in libris de significatu verborum. Neque aliter iudicandum esse censeo de dierum notis, quali pSas apud Festum allata reperis, cum alii iaStorum ScriptoreS, Vel ut Varro d. l. l. VI 30 non notas, Sed Verba explicent. Has igitur notas N, P, Q, R C in earumque explicationes e fastis Verrianis in libros designificatu Verborum tranSSumpta eSSem ea quidem sententia litterae ipsae indicant. Sed Verrium nonnulla quoque res, quae Cum iaStorum doctrina artissime ConeXae Sunt, in fastis Strictim commemorasse, in libris Verrius Flaccusa Fasti raenestini:
Ianuarius a Iano Μartius Latinorum Μarte vel 'uod Marti hoc mense sacrificatur Aprilis a Venere vel ab aperiendo
p. 85 Februarius a bruis vel a Iunone februata
p. t 34 Maius a maioribus vel a Maia p. t 34 Iunius a iunioribus p. l03s Iunius a Iunone Fulvius et Iunius
Censor. d. d. m. 22. 9. Varro d. l. l.
Ianuarius a Iano Martius a Marte patre Romuli Aprilis a Venere matre
Februarius a dis inseris Maius a maioribus Iunius a iunioribus Martius a Marte deo bellandi Aprilis ab aperiendo Varro d. l. l. VI 33 34.
Maius a Maia UXOre Volcani Iunius a Iunone
Ianuarius a Iano Martius non amarte patre Romuli, Sed adeo bellandi Aprilis non ab Aphrodite, sed ab aperiendo Februarius non a dis inferis sed a fetimo Maius a maioribus Τ Iunius a iunioribus
de significatione verborum multo iusius tractavisse, hoc exemplum demonstra Cum in fastis Praen ad dies Ian. . . 1 nil nisi hos dies religiosos vel vitiosos esse adnotatum sit, Gellius V 1 nobis tradidit Verrium in libris de significatione verborum de eadem re tam Copiosam Xplicationem protulisse, ut in fastis, quippe qui ad singulos dies interpretationibus adornati fuerint, nullo modo exstitisse possit Uuod ad feriarum et sacrificiorumi Th. Lit l. c. p. 10 sq. nisus loco Varroniano d. l. l. VI 33 unius a maioribus Maius, quarius a iunioribus unius dictus recte monuit Censorinum 22, 10 Varroni falso nova mensium Maii et Iunii veriloquia vindicare, quae re vera Verrii essent, quod argumentum frustra diluere Conantur H Willemsen . . p. 2 sq.
et A. Halin de Censorini fortibus, diss. en. I90 p. 22.
24쪽
interpretationes a Verrio in opere de Signiticatione verboriana prolatas et apud Festum traditas attinet, Verrium in ea re praeter suum ipsius astorum Commentarium alium ontem adhibuisse iacile probatur. Nam primum
quidem est Quinquatruum interpretatio p. 254 non
solum cum astis Praenestinis adcurate Congruit, Sed etiam ipsa ita comparata est, ut dubium Sse non pOSSit, quin e iaStorum comitaentario proiecta sit. Ad Quinquatruum explanationem haec verba adiecta sunt: Minervae autem dicatum erιm diem existimant, rιod eo die aedis eius in Aventino consecram SL Quae Cum nil contineant, quo Verbum Quinquatru eXPlanetur, Xplicari non possunt nisi ita, ut Verrium gloSsam ad Quinquatrus Spectantem e lastis deSum pSiSSe ponamus, in quibu templum Minervae Aventinensis Quinquatribus dedicatum
esse ad hunc diem adnotatum erat.
Sed in libris de signiticatione verborum Verrius de his ieriis et sacris non uno, Sed compluribus locis egit: Agonium p. 10, 5 - Agonium p. 10, 8. Parilibus p. 237, 22 Parilia testa p. 245, 34 Pales p. 222, 12.
Rustica in alia p. 265, 28 - Rustica inalia p. 289, 10. Piscatorii ludi p. 210, 33 Piscatorii ludi p. 238, 23. Argei p. 15, 12 75,7 334 16.
Quaesieriarum Xplicationes non solum diversis operis locis leguntur, sed etiam pSae inter se dissentiunt, ut his duobus Xenapiis inluStratur Paul. p. 10, 5 Agonium dies appellabatur, quo rex hostiam immolabat hostiam enim antia qui Voniam vocabant Agonium fiam putabant deum dici praestrinum rebus Vendis Agonalia eius raripilatem Sisequi agones dicebant montcs, Agonia sacrisicia, quae flebant in monte hinc Romae mons Ouirinalis Agonus et Collina sors Agonensis quibuScum conferantur p. 10, 8 Agonium id est ludum ob hoc dictum, quia octis, in quo ludi inisse facti sunt, fuerit sine angulo cuius fessa Agonalia dicebantur. Secunda interpretatio a prima eo dilieri, quod non ad ferias. sed ierbum isonii explicandum Scripta AESt.
Idem fere iudicandum esse censeo de his locis, qui ad Parilia spectant, quorum alter e fastis fluxisse videtur, alter autem cum Parilium explicatione ortasse omnino non cohaeret Paul. p. 222, 12 Pales dicebatur dea pastorum, cuius fessa utilia dicebantur vel, ut alii volunt, dicta Rurilia, quod pro par, pecoris eidem sacra iniebant ei. p. 237, 22 Purilibus urbem condidit Romulus, quem diem iratum praecipue habeban iunior . Quae discordia eo ducit, ut cum Henrico illersi,
has glossas e diversis fontibus fluxisse StatuamuS. Quantopere autem idem vir doctu erraverit, cum Verrium
proprio in fastos commentario in libris de significatione
Verborum Sum SSe omnino negaret, hae tota quaestione Probatum SSe Spero. Immo veri admodum simile mihi videtur esse Verrium 'laccum in illo pere, quo uni VerSamaetatis Augusti doctrinam adumbravit, et e propriis fastis et ex aliis fontibus hausisse. Denique gloSSae Cum iaStorum doctrina quodammodo Conexae apud Festum leguntur, quae certe e Verrii fastis non fluxerunt, dico omne eaS, quae pertinent ad ferias conceptivas, ad antiquitatem Romanam, ad deorum naturam similiaque.' Cum autem praeter Verrium Flaccum etiam Varro eadem iere aetate in antiquitatum libris iustus astorum doctrinam protulerit, Cuius non pauca UeStigia hodie quoque praecipue in libris de
ingua Latina inveniuntur, utriusque auctoris explicationeRadcuratissime cum Ovidio Conterendae Sunt. λ Η. Willers l. c. p. 41: cf. H. Willemsen . . p. 27. Si de ea ratione, quae inter Verrii fastos et libros de significatione verborum intercedit, recte disputavi Littit De Verrii Flacci et Cornelii Labeonis fastorum libris Mus Rhen. LIX 603 sqq.)argumentationis fundamentum Corruit, qui nisus fastorum Praenestinorum fragmentis, Festi glossis, fastis Ovidianis Verrii fastorum opus a fastorum scriptoribus Compilatum esse contendit.
25쪽
Atque ut primum quidem ad vidi mensium veriloquia transeamus, id in propatulo est Ovidium et Verrium
in fastis simillima ratione singulis mensibus nominum etymologia praemisiSSe qua in re quatenus Ovidius Verrii fastos adhibuerit quaerendum St. Ianuarii nomen a Iano deo deducendum SSe omnes faStorum Scriptore consentiunt. De Februarii nomine
duplicem causam Ovidius II 31 3 profert Februarium appellari a februis aut a placatis sepulcris. Etsi Verrius in Festi glossa p. 8 alteram solam Ovidii sententiam Februarium a februis appellari praebet et praeterea idem nomen a Iunone februata derivat, quod veriloquium Naso
reticet, tamen Ovidium e Verrio hauSiSSe ConStat, cum, ut in therus . . p. 44 recte obServavit, auctore uno loco ad verbum paene inter Se concordent
Denique quodcumque 'St, quo corpora ΠΟStra piantur, hoc apud intonsos nomen habebat VOS.
Paul. p. 85 Quaecumque denique purgamenti causa in quibusque sacrificiis adhibentur, februa appellantur.
Quo Verborum concentu prohibemur, quominus Nasonem illam Februarii explicationem e Varrone, qui eandem sententiam attulit Varro d. l. l. V 34. Censor. 22, 13ὶ, sumpsisSe credamus. Ovidium autem februorum exemplavv. 19-2 prolata in Verrii astis invenisse in therust C. p. 44 recte e verbis illis quaecumque denique conclusit. Alterum veriloquium, Februarium a placatis sepulcris derivari, iam alio versu indicatum, quod Fulvius et Iunius protulerunt, ad Varronem redire videtur cf. Varro d. l. l. VI A). Martium mensem a Marte patre Romuli nominatum esse Ovidius docet in versibus III 73-77, quos Romulum loquentem Jacit Hanc autem opinionem protulerunt
Fulvius et Iunius, fastorum Scriptores, ut CenSorinus d. d.
n. 22 9 nobis tradit, non Verrius in tabulis Praenestinis. Quam Fulvii et Iunii originationem Ovidium in Varronis
antiquitatum humanarum libris legisse ut arbitrer eo invitor quod Censorinus . d. n. 22, 11 Varronem hoc veriloquium repudiasse tradit et arro ipse . l. l. VI 33 34 in Aprilis et Februarii nominibus explicandis Fulvii et
Iunii sententias praebet. Nostra autem de Varrone vidit auctore opinatio mirum quantum eo fulcitur, quod alterum Nasonis Martii mensis veriloquium . quod exstat in v. IIII sqq. uni Varrone ipso conspirat Ci. CenSor. d. d. n. 22, 11 . Apud utrumque enim auctorem Martii nomen Latinorum Marte deo bellandi appellari legis. In reliquis autem menSium nominibus Xplanandis Ovidium solo Verrio pendere vincitur. Atque in Aprilis nomine expediendo Ovidium cum Verri ConSonare, a Varrone ei. Varro d. l. l. V 33. Censor. d. d. n. 22, 11. Macrob. Sat. I 12 13 discedere primo obtutu cognoscitur. Eadem enim veriloquia Aprilem a Venere matre et ab aperiendo Dominari, et cim tabulis iraenestinis et apud Ovidium IV 61 - 132 leguntur, cum Varronem Aprilis veriloquium a poetarim primis celebratum repudiavisse sciamus. A Verrio autem, qui utri veriloquio ipse plaudat non indicat Ovidius ea tantum re discrepat, quod Aprilem a Venere, non ab aperiendo ducendum Sse contendit. Prior vero Verrii Opinio ob eam cauSam poetae magis adridebat, quod in v. IV 91-132 Venerem summis laudibus iterre sibi propoSuit. Sed ne ea quidem, quae Verrius ad alteram originationem inlustrandam dixit, hune mensem frugessores animaliaque a maria et terra aperire, negleXit,
sed ad Venerem adcommodavit IV 125 128 . Ad eundem Verrium Ovidii de mensibus Maio et Iunio veriloquia
TEUOCanda esse argumentis Certis ilicitur Maii nominis
explicationes vidius proponit tres. Primam, Maium a maiestate derivandum esse iast. V 11-5έ), cum neque apud ullum fastorum scriptorem invenerim neque ad Cal-
26쪽
uxorena Maiestam, non Maiam vocari docuerat, opinionem referre ausim, poeta ipse sibi confinxisse videtur. Altera
a maioribus ias V 55 78 et tertia a Maia Mercurii matre fiast. I9-106 optime Verrianae doctrinae reSpondent Fest. p. 134 . Atque primum quidem vidius cum Verrio in eo concordat, quod Maium a Maia Mercurii matre deducit, quam derivationem primus defendit Verrius Flaccus, Theodorus iit recte observavit i)Simili modo res se habet in Iunii nominis interpretationibus ab vidi et Uerrio prolatis. Naso enim eadem veriloquia praebet atque Verrius a Iunone ast
VI 21-6 ci. Paul. p. 103 aut a iunioribus ast VI 6b-90ci Festi p. 13έ). Quorum prius Verrius Cincium secutus protulit, cum Varro d. l. l. I 33 Fulvii et Iunii sententiam acceperit, Iunium a iunioribus derivari, quo Censorini testimonium . d. n. 22 12 refutatur, qui priorem explicationem Varroni adscripsit Tertium Ovidii veriloquium a iunctis Romanis a Sabinis iast. VI 1 46ὶ
cum nuSquam alibi inveniatur, poeta ipse sibi contin-xiSSe putandus est Tum vero ad sententiam de Verrio Ovidii auctore melius stabiliendam id monendum restate Ovidium et Verrium in Maii et Iunii nominibus eXponendi veriloquia ita proposuisse, ut alterum alteri non praeterrent. Alia denique mensium explicationeS, quaS Ovidius in initio carminis I 39-4 proposuit, non e Verrii fastis, Sed ex alio onte pendere me in ira comprobaturum
2 h. Notarum explicationum eas tantum e Verrii astis Sumpta eSSe contenderina, quae Simili ratione atque in fastis Praenestinis adhuc legimus ad singulos dies litteris
notato a poeta commemorantur, interpretationes dico no-i De Verrii Flacci et Cornelii Labeonis fastorum libris p. lx
non Solum presse dicit se quattuor litteras O in in fonte legisSe uattuor inde notis locus est, quibus ordine lectis
vel mos Sacrorum vel fuga regi ineSt, sed etiam interpretationes VerrianaS, Si non adcurate reprompSit, tamen in tranSCurSu quidem Commemoravit
Cf. iasti Praen ad Mart. 24 cf. est. p. 258 Hunc diem plerique serperam inferpretantes putant appellarsit quod eo
die ex comitio iugeris rex, Jam neque Tarquinitis alii ex comisio urbis e alio quoque mense eadem sunt fidemque
si igni cani. Otilare comitiis peraclis iudici a fert iis Vis
fusamus λ). Ad Varronem vero Ovidii doctrina ob eam rem revocari non poteSt, quod ille alteram solam interpretationem exhibet de l. l. V 31 Dies qui vocatur sic quando rex comitiavit, fas sic cod. sis dictus ab eo tio eo die rex sacris toltis lifae sic O. Hirschield dicat cod.) ad comi tam, ad quod tempus est nefas, ab eo fas. Quod Naso eam notam, quam in fastis Praen ad Mart. 24 positam invenimus, ad diem Mai. 2 explicavit, id poetae neglegentia factum esse arbitror. Eundem Verrium poetam in nota O ST D FeXPonenda ad Iun. 15 v. VI 13 haec est illa dies, qua tu purgamina VeStae, Thybri, per Etruscas in mare mitti aquas
Secutum SSe propterea Cen Seo, quod a Varrone diScrepat,
qui . . . VI 2 nil nisi stercus per Capitolinum clivum
in locum certiam delatum esse tradit. Festi vero glossae p. 2b8 et p. 344 v. fercus, Cum Varronis Sententiam Praebeant et ab Ovidio distent, non ex Verrii fastis fluxisse videntur, sed ex Varronis libris antiquitatum. Cum autem Stercus ex angiportu clivi Capitolini non die Iun. 5, uti De hoc loco rostituendo Lmommsen C. L. I p. 289' De a glossa restituenda Lmommsen C. Ι. L. Ι p. 289.
27쪽
Ovidius tradit sed aliis diebus in Tiberim comportatum eSSe consteti), notae explicationem a poeta propoSi tam facile explicari arbitratus sim, si Nasonem id, quod in fonte Verrii fastis, ni fallor, obiter erat Commemoratum, pro primario argument habuisse putamUS. Quid autem de eis iudicandum sit, quae vidius de dierum notis nominibusque toti operi praemisit I 45-63 similiter atque mensium explanatione Versibus antecedentibus indicatas, intra adcuratius diSSeram. c. Iam ut ad ferias publicas ab Ovidio explicatas atque inluStrata transeamus, nonnullae feriarum Xplanationes inVeniuntur, qua e solis Verrii fastis pendere certis causis me probaturum Spero Vinalia priora, QuinquatruS, Regi-
iugium, Tubilustrium Equirria. In v. IV 863-900, quibus agit de Vinalibus prioribus ad April. 23 Ovidius
eam Sententiam equitur, Vinalia priora celebrari et Iovi et Veneri, quam etiam in Verrii fastis prolatam fuisse, etsi in adnotatione mutilata ad April. 23 servata nil nisi Iovis esse legitur, tamen e Robigalium Xplicatione Concludi licet' ). i. fasti Praen ad April. 2 Feriae Robigo
via Gaudia ad milliarium V ne obsto frumentis occa Sacri cium e ludi cursoribus maioribus minoribusque sunt. Festus est puerorum lenoniorum quia proximus Superior me fricum est. Etenim verbis quia proximus superior mere risum es Verrium ad Veneris sacrificium respicere apertum St. Varro autem ab Ovidio ea re manifesto differt, quod hunc diem Iovis, non Veneris esse docet d. l. l. UI 16 Vinalia a vino hic dies Iovis, non Veneris. huius rei cura non levis in Latio nam aliquot locis vindemiae primum ab sacerdotibus publice fleban , ut Romae etiam nunc mam amen Dialis auspicatur vindemiam et y Cf. m. ordan de Tempe de Vesta und das Haus derVestalinnen Berotini q886 p. 70. Cl. Winther . . p. 32. ut iussit vinum Dore, agna Iovi acit, infer quota exta caesa et proiecti amen primus vinum igit. In Tusculanis ortis
est scriptum vinum novum ne vehatur in urbem, antequam
vinalia kalentur. Quam anxie vero Ovidius Verrii vestigia presserit, inde intellegitur, quod falsam huius opinionem, Vinalia priora ex voto Aeneae celebrari, accepit iast. IV 879 900). Cf. fasti Praen in April. 23. Io vi P. . . .m ded Pinni omnis movi libamentum Iovi consecrarum est, cum Latini bello rem rentur ab Rutulis, quia Mezentius rex Etrus ciuirum paciscebatur, si subsidio venisset, omnium annorum vini ruc n. in theri autem Coniecturam, qui libertum in secutus censet )fabulam de voto Aeneae a Nasone et a Verri prolatam si accipiendam esse, ut vinum Iovi die pugnae April. 23 votum, postea autumno Sacrificatum Sit, CertiSargumentis Peterus refellit r). In libris de significatione verborum Verrius ipse recte de Aeneae voto videtur iudicasse, cum in est glossa Fest. p. 265 v. Rustica vinalia illud votum recte ad Vinalia rustica Aug. 19 relatum sit. E Varrone autem hanc NaSoni Sententiam luxisse Rudolius Ritter in iniuria adserit, cum illa Varronis verba, quae Ritterus ad uv. IV 879-900 rettulit, dilucide doceant Varronem fabulam de Mezentii auxilio Rutulis contra Latinos lato et de voto Aeneae cum Vinalibus rusticis August. 19 coniunxisse Plinius n. h. XIV 88 M. Varro sani rer hum II 17 Mirsch auctores Megentium Etruriae reo auxilium Rufulis contra Larinos tulisse vini mercede,stio tum in Latino arro uinet. Porro Ovidius in Quinquatribus et Regiiugio explicandis e solis Verrii fastis videtur hausisse Etenim etsi
non adcurate eius Sententias aeddidit tamen au SaS, Curi Annal. philol. XVII 1878 p. 80. a Winther . . p. 1. Η. eter vid Fasten I p. 2.3 R. Ritter De Varrone Vergilii in narrandis urbium Opulorumque Italiae originibus auctore, Diss philol. Hal. Ol. XIV p. 340.
28쪽
paululum ab eis discedat, facile intelleges. In Ouinquatruum nomine interpretando cur vidius III 809 sq. Una dies media est, et fiunt sacra Minervae, nomina quae iunctis quinque diebus habent illam ipsam explicationem acceperit, quam Verrius iasti Praen ad Mart. 19. Fest. p. 254 pariterque Varro d. l. l. VI 1 refutaverunt, eam quam Verrius probavit omnino silentio Iraeterierit, iam in therus aecte cognovit tales
Nec minus iacile est causam indagare, Cur Ovidius in Regi iugii nomine explicando interpretationem a Verrio improbatam acceperit, probatam neglexerit. Regi iugium enim fert eam rem a iuga regis appellari Ovidius
II 68 sqq. dixit, quod v. II 6b5-b56 copiose de iuga
regis Tarquinii egit. Consulto igitur poeta eam Xplicationem silentio praeterit, quam Verrii adsensum tulisse Scimus e Festi glossa p. 278 a Th. omniseno in C. I.
I p. 289 optime rita aestituta fieri gium noratur in
iustis dies a. d. VI Kal. MarI., qui creditur sic dicitus, quia eo die rex Tarquinius tu eris ex urbes . Quod ut sum est; nam e casIris in exitium abasse eum Jeffulserunt annales. Recutis explicabis, qui res em isti Salios hoc die facere Macrii tum comitio Vogetι perfecto IIum inde iugere nJOPeris.
In quirrium II 857-862 et Tubilustrii III 849 sq.)
nominibus exponendis a Nasone Verrii fastos adhibitos eSSe quominus credamus nihil impedit, quamquam Verrius sci. Paul. p. 81. Fasti Praen ad Mart. 23 et Varro de l. l. V 13 14 eadem veriloquia tradunt. Quod enim vidius Tubilustrium forti deae sacrum esse conicit, in tabula autem Praenestina de Martis sacrificio agitur, id Wintherus'Ehwaldio flaudente)y nisus Laurentii Lydi testimonio
de mens. IV 60Muenscii recte ita explicavit, ut utrumque deum in Verrii fastorum volumine commemoratum fuisse
Porro in aliis feriarum explicationibus Naso praeter Verrii iasios Varronem consuluit et doctrinam Verrianam cum Varroniana Contaminavit. Agonii vocabuli poeta 317 331 se derivatione propoSuit: 1 a quaestione ministri: ag one I 3192. a pecude acta, I 3233. Agnalia ab agnis I 325
q. R Uerbo γωνιαν I 3275. R Verbo res i. e. ludo I 3296. ab agoniis id est pecudibus 1 331. Verrii autem veriloquiorum, etsi ex paucis verbis tabulae Praenestinae Agonia aut quia nil nisi eum Complures derivatione protulisse cognoscitur in Pauli epitoma
Paul. p. 10, 51. ab hosti m agonia 2 ab Agonio deo agendarum rerum 3. ab agonibus id est montibus Paul. p. 10, 84. quod locus ludi erat sine angulo. Ovidius igitur in ea derivatione cum Verrio ΟΠSentit, quam ipse rectam esse iudicavit Agonium ab agoniis deducendum esSe docens, quod mero CaSu iactum eSSe equidem negaverim. EX eo autem, quod reliquae Xplicationes, quas Pauli epitoma praebet, apud Ovidium non leguntur, minime id, quod Henricus Willemsen' pro certo habuit, ilicias Ovidium non inspexisse Verrii iaStOS, cum Supra Xposuerim Verrium in fastis et in libris de significatione verborum non Semper eadem protuliSSe. Primam, quam poeta propoSuit, triginationem, agonium socarii H Willemsen . . . l
29쪽
a quaestione nainistri agones apud Varronem d. l. UI 12 Invenis, ita ut Ovidius eam ex Varrone desumpsisse mihi videatur. Reliqua vero Nasonis quattuor veriloquia utrum poeta Ipse commentus sit an in fontibns legerit discerni
Neque aliter res se habet in ea doctrina, qua poeta Quirinalium ferias II 475-512 exornavit. Dei uirini nominis Ovidius II 475 - 480 has derivationes praebet 1. Quirinus, quod hasta priscis Sabinii curis
dicta St2. Quirinus a quiritibus 3 Quirinus, quod Cures Romanis iunxerit. Qua cum Ovidii doctrina nunc fragmentum Comparare licet, quod nuper Praeneste inventum in Notigie
degli cavi 190 p. 396 editum est. Pauca verba adhue
superstitia . Martiochi hunc in modum restituit: Has a Martis sive curis in aedes servasuri
ex qua civisas risei populi otii itis
nomen habet est simula rum idem.
Quia dicisti Sabino rimine has a curis Icta, ut Marum Salint dican Otiirinum. Eodem die murirum eriar vel p. 397INomen antiquetin populi Oui uisses Romanorum ei Sabino rum dem
quia dici, Sabino nomJine hasta curis sua, ut Romulum Sabinii dicant uirinum Eodem die murirum ieriae. quae altera restitutio mihi quidem magis adridet Adcuratin autem quam arucchi novum Verrii fragmentum nuperrime examinavit C. Pascat, qui neque paucis neque
vol. I 190 n. 90-91 hoc supplementum proposuita Romialo Quirino in colle hasta uirillis sive Quirinus lingua Sabin Jrum idem
nominatur, quod Sabino nomine has a curis vocasuri sunt etiam vii dicant Quirinum
a Curibus appellatum 4 Eadem die fuit Jrum feriae.
Quamquam, ut e diVerSi Supplementis pateScit certum in modum iragmentum restituere non contigit, tamen paucae litterae, quae reman Serunt, hoc Stendunt, Verrium Quiritis et Quirini nomen a Sabino verbo curis derivasse Veriloquium Quirinum appellari, quod hasta a Sabinis curis dicta sit, cum apud Varronem non legatur, Naso certe ex Verrii astorum libro desumpsit. Alteram vero Ovidii de Quirino deo explicationem non ad Verrium, sed ad Varronem revocaverim. Nam cum poeta Quirinum quiritibus dictum esse contendat, Verrius in iragmento tabulae Praenestinae uirini nomen ad Sabinorum hastam
rettulit et in Pauli epitoma p. 49 v. Curis est Sabine hasta quirites a Quirino appellari statuit Contra Varro de l. l.
VI in hac derivatione plane cum Ovidio conspirat Ouirinum a quiritibus vocari docens. Tertium denique Veriloquium et apud Verrium ci Paul. p. 49 et apud Varronem invenire potuit ci. d. l. l. VI 68). In Quirinalium autem origine enarranda poetam II 481 510 Ennii vestigia pressisse Aemilius Sotery recte exposuisse mihi videtur. Porro in Parilium nomine derivando vidius prorsus Cum Varrone Concordat, quod uterque auctor Parilia a Pale dea deduci docet ei. Ovid. iast. IV 721. Varro d. l. l. VI 15). Verrius autem huic veriloquio alterum addidit ne utrum praeterendum esset dixit Paul. p. 222 12 Fales dicebatur dea pastorum, cuius fessa Palilia dicebantur; vel, ut alii volunt, dicta Parilia, quod pro partu pecoriseidem sacra flebant mas igitur e duabus Verrianis ely-
30쪽
mologus Varronianam potius sibi elegit, quod vix factum eSSet, Si Varroni Sententia Ovidio ignota fuisset in Nec poeta Verrii fastorum adnotationem plane videtur neglexisse, cum in consuetudine illa ter per stipulas accensas tranSiliendi et anno pastoricio commemorandis eum tabu-
x ene inae adnotatione conspiret of Ovid. ast II 27 sq. 78 sq. 775 sq. fasti Praen ad April. 213.
Ovidii feriarum explicationibus, quibus poetam Verrii doctrinam cum Varrone in unum conflasse probatur, allatis vel id demonstratur, Ovidium in reliquis feriis interpretandis Verru doctrina, quam in fastorum commentario
TtRV in V it, repudiata Varrona auctoritatio ad-. ' NIx' 'λΠΠΦ es undorum causam, quam Ovidius ad Ian. 15 ast I 17 636 tradit, non e Uerri fastis petitam esse intelleges, si Ovidii doctrinam cum fastorum Praenestinorum adnotatione comparaveris. Etenim cum Naso fabulam de matronis, quae ob carpentorum usum Sibi interdictum partus abegerint, narret, in fastis PraenPlane alia causa enarrata est in explanatione ad Ian. 15 ad-
cepi Quae verba pauca et corrupta quid in singulis Significent quamvis non pateat, tamen in eo viri doctissim inconSentiunt in eis causam cur Carmentalia institutae sint. contineri Wintheri igitur suspicio ), qui censet ea quae tabula Praenestina exstent ad aliam rem Spectare, omni
' contra e sima caiisana, quam Ovidius
tradit, in Plutarchi quaestionibus Romanis c. 56 legis
ρμιεντης ἱερον δουσaνTO. Oua1 Plutarchi narrationem cum intercedente Iuba ad Varronem 1edire veri simillimum sit ii, certe Ovidius ex eodem fonte pendet. Apud eundem Varronem poeta id invenire potuit quod de Scorteis
proiert v. 629-630 ei. Varro d. l. l. VII 84), etsi idem fere in fastis Praen ad Ian. 11 traditur. Feralium Ovidius eandem originationem praebet II 69, quae Varroni placuit ei. Varro d. l. l. V 13 Feralia ab inferis et ferendo, quod erunt Ium epulas ad sepulcrum, quibus ius ibi parensare. Licet poeta idem veriloquium etiam in Verrii fastis legerit ex quibus fortasse fluxit Pauli glossa p. 85 cratia diis manibus Sacrataiora, a crendis epulis, vel a friandis pecudibus appellata,
tamen id Casu quodam accidisse vix crediderim, ut Ovidius ex duabus explicationibus Verrianis Varronianam potiSSimum Commemoraret, alteram omnino Silentio praeteriret. λ)In Matronalium origine indaganda Ovidius Complures CauSa Proieri, e quibus ea tantum ad fontem revocari PoteSt, quam uberi u exornavit, dico Sabinorum bellum a mulieribus Sedatum, Cum ceteras unde desumpSerit plane incertum sit. Quem auctorem poeta in hac narratione Secutus sit cum iam Ernestus Sam ter) recte
expoSuerit, hoc loco paucis referam, quid de huius explicationis fonte iudicandum sit. Ovidium e Verrii astis non pendere inde elucet, quod Verrius nec in tabula Praenestina ad Mart. 1 nec in Pauli epitoma p. 147, 5 eam Matro-i CL A. Bartii, De Iubae ὁμοιότησιν a Plutarcho XpressiSin quaestionibus Romanis et in Romulo Numaque, diss Gotting.