Museum Etruscum exhibens insignia veterum Etruscorum monumenta nunc primum edita et illustrata observationibus Antonii Francisci Gorii publici historiarum professoris volumen primum tertium 1

발행: 1737년

분량: 485페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

51쪽

ANTONIO NICO LINIO

ABBATI .E MARCHIONIBUS PONTIS SACCI. PATRICIO FLORENTINO DIVINI HUMANIQVE IURIS CONSULTISSIMO. FLORENTINAE BOTANICORUM SOCIETATIS PRAESIDI IN CLΥΤΟ. APATHIs TARUM ACADEMIAE IN PERSOLvENDIS EX TEMPORE DIFFICILLIMIS PROBLEMATIS INTERPRETI MULTIPLICI ERvDITIONE TvM GRAECATUM ROMANA OMNISQUE ANTI Q UITATIS COGNITIONE EXCvLTISSIMO. UTILITAT Is ΕΤ GLORIAE OPTIMARUM ARTIVM IvRIS AC NECESsITvDINIS HOsPITII IN EXTEROS OMNES FAUTORI ET CvLTORI EXIΜIO. MAGNORUM PRINCI pvM DOCTOR vMQvE HOMINUM OB EGREGIAE ANIMI DOTES INSIGNEM PATRIAE AMOREM ET ADSIDvvM BENE DE OMNIBvs MERENDI STUDIUM AMICITIIS CLARO. INTERPRETATIONEM HANC

52쪽

PRO LEGO ME NA

MψηVMξη TORVM omnium, quotquot exstant ad hoc tempus , Aegyptiis exceptis , antiquissimae sunt aheneae TABULAE E vGva INAE , dubio etiam procul genuinae ac sincerae , proindeque toto orbe celeberrimae , quae in publico Eugubinorum Tabulario nunc diligentiis me adservantur. Hae sunt septem : duae Pelasgicis , quinque Etruscis litteris scriptae , haud quidem unica , sed diversa manu , diverso etiam stilo ac sorma . His si addendam existimes illam, perbrevem quidem , votivam Tabulam, quae incipit L Est pistrost , editam a Sp nio ρον , a qua removendae sunt figurae Apollinis N Clatrae, quae eidem inscriptioni Pel 1sgicae coaevae non sunt, sed πάρεργα , ab imperito exscriptore addita , censeri debent , ut nuper erudite observavit V. C. Hannibal de Abbatibus Oliverius , Patricius Pisaurensis, mihi amicissimus t , , , erunt octo: & haec Τabula non Eugubii , sed Romae exstare dicitur : si vero addendam censes& alteram , a reliquis diversam , quae incipit CLAVER NivR , erunt novem e quarum quatuor ad veteres Pelasgos , quinque ad Etruscos , id litteris perspicue indicantibus , indubitanter pertinent. Eugubii , sive , ut veteres dixere , Iguvii , Vmbrorum urbe

nobilissima, anno Cio. CCCC x LIV. Prope aheatrum , in subterranea quadam concameratione, hae Tabulae insignes inventae sunt . Statim ac fama huius praeclari inventi increbuit, atque inscriptiones innotuere, mirum quantum in illustranda Etruscorum prisca lingua desudarint illustres ingenio & linguarum scientia viri: quot Alpha-beta in lucem prodierint : quot etiam adhuc ubique latItent, praesertim vero in Florentinis Bibliothecis, quae vidi . Per annos ducentos & Octoginta ab eo tempore , quo inventae sunt hae Tabulae Eugubinae , qua concinnandis Alphabetis, qua ostendenda Etruscae linguae origine desudatum est : aliis ex Hebraico & Chaldaico fonte : aliis ex Syriaco, dc ut Volebant, Aramaeo: aliis ex Hebraico sive Assyrio : aliis ex Phoenicio saltem & Punico , singulis prolubi-

1 Miseell. erudite Antiquitatis Mel. DI. 2 In Explic. edit. vern. sermone aliquot mi . xxxiii. pag. 8T. Monum. Pelasg. Pisauri u Dccxxxv.

53쪽

X I. v III PRO LEGOMEN A lubito , quod videbatur , vocum Etruscarum etymon deducentibus ac proponentibus , irrito labore , nam quomodo legendi essent characteres & inscriptiones , quod erat faciendum , nondum nemo monstraverat . Huius egregii studii immensique laboris historiare curatiorem praetermitto , ne taedio lectorem adficiam , praese tim quum id diligenter praestiterit Iustus Fontaninius Archiepist pus Ancyranus , de Antiquitatibus Hortae disserens tii , qui tria

diversa Alphabeta Gabrielii & Baldii , Paulli Merulae & Gruteri,

demum nostri Cosmae de Arena proposuit. Hoc nostro feliciore seculo , veritatem primus omnium propius adspexit ac detexit Amplissimus Senator Bonarrotius , qui multo studio , observatis paene omnibus Etruscorum inscriptis monumentis , Alphabetum meliore iudicio digessit, non tamen omnes difficultates superavit : vir plane in re antiquaria peritissimus , sed cautissimus . Patefacto a Bonarrotio maxima ex parte caliginoso itinere , fulgentem facem pol modum extulit Ludovicus Bourguettius , vir mea praedicatione maior , qui edito Alphabeto veterum Etruscorum , una cum Hebraico , Samaritano , Graeco , Arcadico& Pelasgico , ut ex proposito sexplici schemate litterarum similitudo & origo observari posset : interpretatis compluribus Etruscis inscriptionibus , edita etiam interpretatione Τabulae Eugubinae , Pelasgicis litteris, iisdem prorsus ac Latinis , scriptae , quae incipit

EsTE. PERs CL o. praeclaro sane studio ac seliciore cura , rem

paene totam restituit. Etruscorum litteras , figura & potestate diversas , xxvii. esse ostendit : nonnullas quoque duplices post editum laterculum indicavit. Horum Duumvirum , de Etruscis ac Pelasgicis antiquitatibus

optime meritorum . vestigiis insistens , pro symbola meam quoque curam & laborem conferre Volui . Igitur quum totam sere

Etruriam perlustrassem , ut accurate id quod mihi proposueram

praestarem , inscriptiones omnes ipse auro τυς αυτοχειρ exscripsi: quo facto , detectis non paucis erroribus , qui irrepsere, Alphabetum Etruscum construxi , sexdecim tantum litteris compositum , & quidem veritati propius , ut mihi visum est . Nam quum viderem Etruscas litteras vel parum vel nihil differre alitteris Phoeniciis sive Cadmeis, quas ipsi etiam Graeci a Cadmo

Phoenice acceperunt : nec differre etiam a primaevo scribendi genere tum Orientalium tum Graecorum a dextra sinistrorsum ,

uti exemplo est Sigeus lapis ab eruditissimo Edmundo Chishullio editus & illustratus nam scribendi βο-Τροφηδον ita, serius proposi

tum i) Libro 1 I. Cap. vii. r narrotius ad Dempsterum pag. 9 I.

54쪽

AD TABULAM ETRUSCAM. xv v IIII tam usurpatumque videtur , ubi forsitan prima antiquissima scribendi ratio desuevit : idcirco quemadmodum ab Etruscis servatas videbam Graecarum litterarum priscas figuras , quas a Phoenicibus acceptas variatasque in Graeciam intulit Cadmus , & sinistrorsum scribendi usum antiquissimum , censui etiam servatum eumdem litterarum numerum : & primo quidem simplicium , quae duodecim sunt : deinde quatuor duplicium sive compositarum , prO- indeque nunc secundis curis comperi, Etruscos, Graecorum Vel stissimorum exemplo, has xvi. litteras habuiste.

l . t . l . I.

u. . . a.

v. v. υ. o. . . s . d. V

S. O. o. o. D. S. C. MAra dole, .

a. addita , Apti, seti eomposita, Graecis es R.

Nec solum litteras, verum etiam fabulas cum Graecis communes habuerunt Etrusci , uti ex adlatis in hoc opere monumentis

55쪽

constat multas ac praeterea proprias & peculiares. Ab Aegyptiis atque a Phoenicibus multa acceperunt, ac praesertim consuetudinem iaciendi alatos Deos , ut infra videbimus. Primigenio Graecorum Alphabeto , quae litterae additae su rint , ostendit Plinius Lib. vii. Cap. Lui. quem vide . Igitur posthabito Alphabeto Etrusco , quod primis curis exhibui in lac se V. pag. 4i T. hoc rursum propono , quod ordini & verit timagis consonum mihi videtur , indicio tamen virorum doctorum subiicio , ad quos unice adpello. De figura , potestate & usu singularum litterarum Etruscarum heic nihil motor , quum in Classe V. fusus disseram , dc singulas litteras recenseam , & tales esse probem auctoritate nOminum & cognominum Deorum , quae Etruscis litteris iuxta eorum imagine, in lacrificalibus pateris scriptae sunt . Quum a tem constet , vetustissimos Ausones sive Auruncos , Arcades , Pelasgos , Oenotrios oc Tyrrhenos , esse Graecorum colonos , ac primos in Italiam venisse , novas sibi sedes quaerentes sit , quod alibi disertius ostendam veterum Scriptorum testimoniis , minime hoc loci vereor ad firmare , Tyrrhenos, quos Latini Etruscos dixere , nonnisi a priscis Graecis Phoeniciis litterarum elementa accepit se : proindeque Etruscam linguam ex origine sua esse Gra cana, nec ab ea nisi dialecto diveicam : cuius dialectus , sicut varietatem habuit apud Attitos, Iones , Dores , Aeoles, ita etiam varia tum dicendi , tum scribendi proprietas apud Etruscos fuit :& quidem alia in interiore , alia in exteriore Etruria , quod etiam

magnus Bonarrotius adnotavit i. . Variata etiam est Etruscae

linguae dialectus diversis vocum desinentiis , & quadam sensim

introducta primigeniarum vocum corruptione aut alterationera :cui varietati caulam , ut reor , dedere saepius ab Etruscis mutatae sedes, quesitaeque per varias orbis nationes, inter quas versati sunt , antequam ad nos venirent : ad haec inita cum multis populis foedera atque commercia . Profecto ope Graecae linguae hanc confeci Etruscae Tabulae interpretationem : agendoque e

pertus sum , auspice lingua Graeca , multo labore , multaque etiam adhibita diligentia & iudicio, omnes Etruscas Inscriptiones facile ita interpretari posse: quod perlubenter deinceps praestabo, si haec iacta fundamenta , meique ingenii experimenta probari a d diis viris animadvertero. Idem adfirmo de antiquissimis Pelasgorum

inscriptis Tabulis. Omnium primi Pelasgi in Latium litteras , ut

i Vide Theodoti Ryckii Dissertationem sa) Ad Monumenta addita Dempsteriano de primis italiae colonis Cap. vi. Operi 9. xxvi. pag. IOI. M LOT.

56쪽

memorat Plinius iii , ic scribendi rationem a dextra sinistrorsum invexere. Eorum litteras , haud prorsus a Graecis diversas, insuperiore laterculo recensui , iisdemque Latinas omnino similes adiunxi , notandum tamen , dc has litteras Pelasgos habuisse , 6

Latinis tradidisse , nimirum B. C. D. G. o. cita. Pro Qu. His Carent Etrusci , sed earum loco n. η. l. v. hoc est P. x. T. U. utuntur , uti suo loco in Classe V. Oilendimus. His v addatur auxiliaria & adspirata , in usu frequentius apud Pelasgos , minus tR-men frequenter apud Etruscos. Sed de his haec satis . Quemadmodum vero constat ex eodem Plinio si a aliisque auctoribus , Graecorum vetustissimo Alphabeto additas postm dum fuisse aliquot litteras a Palamede de Simonide : ita etiam Etruscorum Alphabeto primigenio , insecutis temporibus , additas fuisse aliquot litteras duplices le compositas , adlatis in medium exemplis, fretus etiam probabili admodum coniectura , suspicor . Plinius id accidisse tradit Troiani belli tempore , sed duabus se

me aetatibus ante Troianum bellum ab Etruscis usurpatas indicant Tabulae apud Eugubinos adservatae , quae O. . & 8. habent 2 eaedemque ex contextu Dionysii Halicarnasset , ut mox dicam , eo tempore scriptae creduntur . In his tamen non occurrit ι , quae in aliis monumentis haud infrequens est .

Hae tenus mihi ignotae fuere hae duplices & compositae litaterae & W; sed paucis ab hinc diebus earum potestatem erui

ex insigni gemma, quam inserius profero in Tabula CXCVIII.

num. IV. Scriptum in ea est circa Heroum imagines , nomen

Etruscis litteris , dc quidem Vlystis in hunc modum is λυ , Vlurier Achillis vero ita Oseri, hoc est A eis . Igitur 4 , licet

unica tantum hasta erecta scripta sit , videtur tamen referre

duplicem μὰ , nimirum xx , quae Potestate ac sono correspondere videtur a Graecorum , quam Palamedes adiunxit. Eadem littera 4 aliter etiam ab Etrustis scripta occurrit in gemma editanum. 1. in eadem Tabula CXCVIII. & composita ex duobus litteris s & c in hunc modum S , ut exprimat C s. nimirum a Graecorum . Altera vero duplex & composita littera Etrusta est v , quam Bonarrotius credebat referre u Graecum , ego vero

vel duplicem υ , vel . dc u , scilicet u dc l. sed ex nomine Achillis ita scripto in eadem gemma sua Λ Acbele , ut dixi , comperi referre Graecorum X litteram , item additam a Palamede :adeoque esse Cis. quod etiam , diligenter rem expendentibus , liquet 3 nam littera γ Etrusca , quae est x Latinorum , dc eadem

57쪽

ae C, ita si supina scribatur υ , & in medio addatur i in hunc

modum Q. erit x I. proindeque eadem ac littera x veterum Graecorum . Has litteras , utpote tam perspicuis exemplis destitutus , cum aliis confudit Bourguettius in suo Alphabeto . Probabile est,

inter additas enumerandam etiam esse litteram o Θ s, nempe TΗ :

eam Graecorum Alphabeto ab Epicharmo potius , quam a Palamede additam mavult Aristoteles , teste Plinio. Adde etiam avario modς scriptam , ex duplici , ut videtur , υ A compostam , quae apud Etruscos est pu , sive F dc apud Graecos o . de quibuStamen expecto doctorum hominum iudicium . Hae quoque litterae Graecorum Alphabeto a Palamede additae censentur . Scripta sunt haec monumenta Etruscorum Sc Pelasgorum in Tabulis aereis , tum maioribus tum minoribus litteris , modo sere uncialibus, modo semiuncialibus . Nunc primum profero an- tigraphum ex archetypa Tabula desumtum , ut ita qui fuerint Etruscorum characteres qui tamen e minoribus sunt observentur . Vsus vero scribendi in laminis aereis vel plumbeis , ut nemo ignorat , est antiquissimus & Mosis tempore , ic sorsitan etiam paullo ante usurpatus , ut ex Iobi historia exploratum est . . Tyrrheni e patrio solo in alias sedes amandati , in Thracia fuere, teste Thucydide tia, quae aere multum abundabat is a re qua arbitror aeris usum in Italiam invexisse , vel eti1m ex aliis regionibus : de quo alibi , dc de colorum pariter origine dc usu, quos adhibuere in picturis , accuratius disseram. Quos vero narrat Tacitus t a , Etruscos Italiam incolentes , ab Corinthio Damarato

litteras didicisse , cum veritate non concordat is i , nam longe ante

ipsum Damaratum , Cypseli factionem fugientem , dc Tarquiniis

Etruriae urbe corisidetatem . tribus minimum seculis ante Troianum bellum , Etruscos habuisse litteras , usumque propriae linguae , complura argumenta dc rationes , dc harum Tabularum auctoritas facile evincit. Narrat Dionysius Halicarnasseus tιγ, ex auctoritate Μyrsili Lesbii , veteres Pelasgos, ac proinde etiam Etruscos, qui Italiam occuparunt , iunctique & smul intermixti suere , duabus ferme aetatibus ante Troianum bellum , adverso Numine , sive Deorum ira ita vexatos , ut maximam perpessi sint calamitatem . Exitium intulit terra , penuria imbrium aestuque exhausta , quum nec in arboribus fructus maturescerent , sed crudi caderent ob nimiam sicciis

3 Auctoris locus m hi excidit. 6J Am. Rom. Lib. i. pag. mihi ιου.

58쪽

LIII

AD TAPULAM ETRUSCAM.

siccitatem : neque semina , si qua germinassent, spicae legitimum

maturitatis tempus explerent , fontibus , pabulis , pascuis, foetibus pecorum ubique desolatis ac paene extinctis ob nimiam ariditatem . Mulieres gravidae aut abortum eiiciebant , aut exspirabant in partu. Historici textum non adpono, quum brevitati studeam: quitque , si voluerit , eum consulet . Id ipsum argumentum continent tum Ρelasgicae Tabulae , tum haec ipsa Etrusca , & , ni fallor , etiam aliae , quae apud Eugu binos exstant. Quare manifestum est , duabus ferme aetatibus ante bellum Troianum exaratas este , adeoque , exceptis, ut diximus, Aegyptiis antiquitatibus, nullum exstare his Tabulis vetustius monumentum. Huius Tabulae Etruscae interpretationi titulum feci ORTHIvM CARMEM LAMENTABILE, quia in Tabula Pelasgica, quam interpretatus est V. C. Bourguetitus, nuncupatur Orthium vers 16. 3 6. 46. quod huius Carminis numeri quam altissima S intentissima voce ferrentur ι se ias enim Graeci dicunt, quod arduum est , & quam altissma voce elevatum: id etiam, adlato Homeri versu, ostendit Suidas iii, de quo plura quoque Gellius si a . Pollunt etiam, ut recte fecit Bourguettius , inscriSi lataviae , quia preces ad Iovem cum eiulatu & lamentis altissima voce prolatis continent: atque etiam Threni dici non male possunt , quia lamentationes , Ploratus & ululationes continent Etruriae populorum , qui umera , siti , ob nimiam terrae fccitatem, omnibus terrae fructibus pessumdatis, misere vexati, palantes languebant vel peribant . Stilus huius Carminis Carmen voco , quia aliquam metri& rythmi speciem praeferre aurium iudicio videtur , & vetius

non semper aequales id suadent est simplex , haud tamenta.

inelegans : vehemens etiam figuris , & dicendi vi crebrisque repetitionibus amplificatum. Numquam et, atque, ae , copulae occurrunt , quod sane maximae antiquitatis indicium . Hinc discimus, Etruscos singularem ac pluralem numerum habuisse , tum verbatum nomina inflexisse , & cum praepositionibus oc adverbiis coniunxisse : varietatem & copiam in dicendo iam ab eo tempore habuisse : Deorum cognomina mira vi & proprietate expressisse :quae omnia opportuniore in loco alibi accuratius observabimus . Ex his Tabulis tum Etruscis tum Pelasgicis observare etiam non sine voluptate possumus , Latinae linguae incunabula , quae non solum Graecae linguae , verum etiam Pelasgicae & Etruscae omtum suum & augmentum maxime debet, adeo ut horum quodue idiomatum dialectus censeri debeat.

a Noct. Attici Lib. xv I. Cap. X virat. I In eadem voce Tom. II. Pag. III.

59쪽

I IIII

Ad Etruscos arbitratus sum pertinere hanc Τabulam a me interpretatam , nam characteres Etrusci plane sunt , a dextra sinistrorsum scripti , quum Pelasgici , qui iidem prorsus ac Latini sunt , a sini lira dextrorsum tendant . Iidem etiam Etrusci characteres his omnino inscriptis monumentis respondent , quae in interiore Etruria inventa fuere . Unicam tantum litteram is in nostris observare nondum licuit , quae in his , in Umbria repertis , frequens est , & ex contextu vocum , esse υ videtur : & interdum etiam η , si circulus d non claudatur. Facile crediderim, antiquissimos Pelasgos duplicem linguam sive dialectum habuisse : alteram Etruscis litteris , alteram Pelasgicis , alio modo inversis expressam pronunciatamque . Neque id caret exemplo , nam etiam Poeni Punice & Lybice locuti sunt , ut Bochartus ad Poenulum Plauti ostendit iii : idque confirmat Virgilius , qui Tyrios bilingues memorat iij. Siciliam quoque , quod nationes diversi id iomatis eam tenuerint , fuisse quadrilinguem accepimus . Ex eo autem , quod Virgilius iii, Mantuam Etruscorum coloniam laudans , dixerit: Gentem illi triplicem , populus sub gente quaternos , ipsamque caput fuisse populorum s coniicit Thornas Uemps ferus i. i , triplicem fuisse veterem Etruriam , unam Transipadanam , ubi Mantua sit & Hadria: alteram inter Macram & Tiberim , nimirum interiorem nostram :tertiam cis Tiberim in Campania & in Latio , in quibus unius linguae plures dialectus, ut suspicor, in usu suere, & adhuc sunt. Multa ex hac insignis sma Tabula discimus , quae ad illustrandam Historiam Etruscorumque sacros ritus & caerimoni 2spertinent , quae in Notis a me indicantur , quare ea heic , ut

nonnulli ad meram pompam lubenter facerent , non vacat congerere . Quia vero in veri . a. . & 3. urnarum fit mentio, quibus

sussitus ad placandum Iovem fiebant, quum eaedem impositae ellent mensae , silentio haud praeterire libet argenteum Vasculum inauratum perinsigne , figuris undique caelatum , cum hac etiam inscriptione mαη μη et , qua Vai sessitus indicatur, ut explicat V. C. Bourguettius . Eiusdem Vasculi , quod nunc exstat in Mediceo Tlies auro , schema vide in Dempsteriano opere Tabu-l, LXXVII. De origine ex Etruscis Fratrum Arvalium , de cognominibus Deorum Etruscorum, de oblationibus & votivis epulis,ue decimis , quas Ioyi , Marti & Diis Cabiris Etrusci ac Pelasgi

60쪽

Antigraphum Drusiae Tanunc primum edituν

SEARCH

MENU NAVIGATION