장음표시 사용
161쪽
IOr Iatiis transmis,ins ex latere papae in cymbus excedat legatum, qui priuile io ecci suo funetitur I 'atione. ii Legat tu de later papa transmisens quam prae gatiuam bis at respectu alierius te
scium delVi ossicium legati simile esti ossicio delegati quavi, illud fit satius di generalius; ideo poli os MI eclogati equitur hic de olfieri lemati. videamus ergo; Quis sit legatus; Quod sit legati ossicium; Qilanto repore durat. & qualiter finiatur. Lesatus i l est is, cui certa patria uel prouincia gubernanda committitur ut inti de ap. c.nouit ; per liter autem fidem de sua legati sit faciet, si exigat ut. C. de man. pri n. l. , uni. :Ossici si legati aliud est ante ingressum in prouinciam sibi decretam , aliud poli ingress im δε aliud post evellum. Osficium legati ante ingressum prouinciae in uoluuiaria iurisdictione consiliit. s. inprareti cando, &in absoluendo excommunicatos propter manus iniectionem in
clericos,monachos,uel conuersos, ut inseo. ti. e. quod transtationena. in s. de sciat. excom c. ad eminentiam. Circa hoc tamen triplex penus lepatorum ibi lingue. - Nam legati ''i de latere domini papae
mittuntur, postunt absoluere hominessus prouinciae,& alterius citiuscunque nprouincia, & extra prouinciam. Legati qui ex ipsius latere non mittuntur, ut cupapa non cardinalem uel alium ossiciale curiae, sed praelatum aliquem in legati nem mittit, talis non absoluit nisi prouinciales S in prouincia constitutos, alius etiam prouincialas alibi suam in prouincia non absoluunt. Tertii peneris legati, qui ecclesiarum sariam piaetextu log
tione languntur. ut insta codem tit. cap. a. excommunicatos huius inodi non absolmint,ut inseo. i. e. excommunicati . Primis igitur legatis ex ipse legationis ossicio iam hoc ricere iuc*pit .ut in d .e. quod i ranitationeui; te & proconsul antequam ingrediatur prouinciam utitur proe sularibus insigniis, &uoluntariam iurisdictione, non contentiosam exercet. ut . is de ossic. procon. l. i .& r. Recte autem l
gatus faciet si edictum suo decessori miserit,& per eam partem prouincit intret, perquam alii ingredi colueuerunt,ad ii ilar proconsulis ut. sis de ossicio proco D. Lobseruar .in vers. recte & in Autem de adminis tr.f. illud autem. coli a. . Item legatus antequam intret prouinciam n5 potest iurisdictione ni suam in prouintiademandare, nisi necessitatis causa, ut si moram necessariam in itinere patiatur.ut .ff. de oss. procon.& legati. l. obse uar g post luce &.f. ted si antea &. l. alia quando; hodie tamen semper,& indistincte hoc licere uidetur.ut in Autent. de collat. s. ant quam uero, col lati. 9.& idem dici potest in praelato confirmato & in maxime consecrato ad ecclesiam transmisio, antequam dici ccsim ingrediatur. In hac tamen iurisdictionis demandatione excipiuntur ultimii supplicium, & membri abscisio; & eodem in do dici poset, legatum non posse con mittere causam depositionis, uel perpetuae amotioni 1; nam amotus dicitur a scindi ut 3 de exces pr ita. c. avem; caetera potest antequam ingrediatiar it dictum eis. Ingressus autem prouinciam ex e ct omnia, quae exemet ipse, qui catransmisit: p ter ea, quae specialiter summo Pontisci reseruanti ir, qui qua busdauersibus continentur. Restituit papa Ge.
Sunt &quaedam alia,quae sibi papa reseruat in sisnum priuilest j sinpularis, quae
legatis non competunt ut sectentia, d lcgatorum iudicium reuocare, ut j. eod. tit c studuisti;retractare nepocia tra lata ad superiorem per appetiatio te ut Rde appel.c. consitutis, lici per relatione ut Ico,tit, c. lico; permittere i o irae n-tes ut i. de proben. c. silc iii id speiis ire in bonefici js curam animatum habentibus, S in personantibus ut s de elee .c. dudu Iludispensare cum iiiij, iacerdotii iit ecclesias habeant, quas patres ea ra sne mediis habuerunt, ut X. desti:
probrae cilcitus. iie t ossicium letati est audiret
162쪽
o audire causas pmuinciales, quae ad ipsum referuntur per appellatione. ut i.
co. c. t.& 2. q. s.c.decreto. An aut ad eu
er quaerela deserri possint negocia, duitatur ; Etesi certum quod si quis eoi
queratur de alio Ronialiae sedi immedia te lii biecto, legatus est iudex competes. ait it . q. t.c peruei ait; aliolii 'uer5 caiisae habentium iudices ordinarios in prouinxia deferri ad legatum non debent per quere ,,ut uidetur d. c. puenit; sicut nec ad Metropolitanii deferuntur per querelam. ut 9. l. ῖ. c. eonque ita . nec obstat j. . tit. c. t .illa enim loquitur in co qui erat ordinarius, ct legatus priuilegio ceelesiae su es unde eum ratione ordinariae
iurisdictionis causae alcu deserti debe-xent per appelliationem , nihil adderet legationi, o sucium, si etia per querelam non deseretur ;ut ergo aliquid ex delegatione addatur hoc inductu est, sicut dixi, ar. ad hoc. i f. de illa. l. si stipulatu . C. deleg. i a. si quando quis.in prin. itfad natan: cip. l. t . in fine; quidam tamen intelligite d. c. 'eruenit in defensorrino in lcgato; uel in legato cogente subditos praelatoarum coqueri cora se suis ordinari j x praeiateriaris, is & contemptis; consentiunt audde plano in d delcgatos deserri caiisSualeant ta per appellationem quam per querela omissis mediis, & in hoe hodie
consuetudo concordat; iuuatur aut eoi
suetudo unica ratione, quia legatus fungitur uice papae; ad Papam uero recurritur ii sis mediis per querela. ut l. de sorocompeten. cult. Et propter hoc Roma dicitur communis patri: .uciis. ad munici l roma;& p appellatione limi liter omis sis med ijs. ut 1.q 6.c. li filiis uestrii ex sequentibus. i. de app. c si duobus, quod in alij non contingit ut . q. 6 e. qui si litis de 2. l. 7. c. Metropolitana 9 q. r c.conque- . iiii,. i. de appel. c. dilectus. Sed impugnatur ex d. c. 'cruenit, item ex legibus. quae' di it .causas ad principem per querelam non debere deserri omisi is medijς ut in. Auten. de mandatis princi 6 sit tibi. coicitat. a. in Auten. ut disteren. iudi β. si iiiii ueri, aestimatas. collat. 9. Et ad rationem iro parte aduersa supcritis allegata. fu,
et taliter responderi, phoenon ess ire . rsi in his, in quibus propter excellentia dignitati, si igitur ius commune, utcst in querela & aps Pilati sie per quas cauta
deieruntur ad papa mediis praetermissis. Et nota, siue per appellatione cauta deseratur ad papa, legatus se intromittere non pol, nisi sorte causam examinet, ut
tat ut 1. de appel.c. constitutus, siue perrelatione ut in f O.tit.c. licet.C. de appel. I.
εχ eo; ide si per querela tran, seratu aliquod negoctu ad audientia papae ut 1. s. e. quoties Sc. c. anteri s. g. G hoc;& te usi in postulatione porrecta ut v de postu. e bonae t i. In his enim omni-hnis expectanda est si perioria iussio, deci
ltu ossicia legat teli, traii serre abbates ecclesiae Romanae immediate subio
cto ,lit in de consue. e. elim uenerabilis.
t Sed nil nouid legatus conciliu facerem teli λ Et videt tir u sic particulare,no g nerale ut r. distin .e.regula .g. porro & i7disi. c. regula: mi illa enim concilia parti cularia inueniuntur celebrata sine 'nitentia donum papae praesente legato lio
manae sedis. ut 16.dili. c. sexta synodiis 63. dist. c. 2.& 3. q. .c. conuenientibus. Sed Hug. Io.& Lati . scripsserunt contrari si di- centes legasi Romanae eccl. concilia celebrare non posse nisi ad hoe specia liter destinetur uel nisi hoc ei specialiter ω- mittatur;& secundum hie intelliguntur omnia iura innuentia legatu eoncilium facere poli e talis enim legatu sacere poteit concilia generale. si de generali ei mecia liter fuerit injuctili tiel particulare si departicii lari si hic opinio duplici λ,-ne munit . una ea privilegiis de cAcilio c5 grcgando sibi Romanus pontifex specialiter reseruauit. ut 1. i. f. e. ideo.& alia,
quia mandata iurisdictione generali notransit potestas concilii faciendi, ut. is deo scio ciuς cui man. est iurisdi. l. 2. Sed impugnatur unica εἰ urgenti ratione, naMetropolitanus, Se Primas faciunt sua concilia prouincialia & particularia a 'rprio iure ut i a. disse. i .& diu. .e. si quis episcopus, uocatis suffraganeis ut i S. dic
163쪽
in multu Cibi postis, & in de accusa. α inquisi. c. sicut iam ct episcopus iacit sua synodii episcopale cu suis cicricis,ut
Nun iurit ergo his Oibus inscrior erit levatus Romane ecc si e in potc state cociali celebiadi λ certe no holerit igit lcsatu, concilia sacere particulare uul , sum ciale epis prouinciae sibi dccretae A in eo constitutiones edere S itatuta ' i pe-
so in cocilio Mnerali uel uniuei fili, ild fieri habet uocatis epia diuersaria prouinciarii. Similiter n5 obstat lex alleg si de officio eius cui n. a. eit iurisdi. na illa loqtur in alio coci lio, uel in cocilio i quo. Lagit de auctolitate manua: illudi,quae notiast madata iurisdictione a prasi de, ut ibi dicitur, an inadate pia si de aliu
. 'uis prx statione.ut in iii. manda .gmar datii: Na mandatu ex ossicio & aulicitia traxit origine. ut .is manda. l. i. i .uul loquit de cosilio, uel cocilio ii, quo agit de approbada causa manu inissionis iaci ed a minore 2 o.annoiu. ut instit. ex quib.c. ε ma. possvel nopos .f. ea det ite pnt lcgati conserre beneficia, i inueni ut uacatia in puincia,& ccclesia, uocantes de rectoribus ordinare,siue illi,ad quo, ius perti onct colaredi,ia illiid adnulcrint. ut. s. de supplen. iam. 'raela.c. literis, siue non dii; nec impedit legati collatione tu, patronatus clerico pertines clericatus ratione, a cu plus iuris habeat in eo niarcdoptatus di hoc non impediat legatu colore uolette, pia in patronus i plent ado, hoc
minus impediet, ut i .eo. t: t. c. dilcctus, e cus aut si ius patrona ius spectet ad cleriarii ue laica patrimonii uire, ut i de iure patro. c. cum dilectus. Minus enim potest absorbere legatus ius patrimoniale licuius,quam ecclesiasticum. Nec obaris
quae dicta suot, ita .ec appeti c. I . illa cum
dccro. non loquitur in legato trinsin; sso cx latere donum papae, sed in co, qui priuilegio ceci ae suae iungitur legatione, qui liberant collationem non habct clesiarum illarum , in quibus ias lituendi ius uel praesentandi ab aliis possi icti iri tempore faciendi ali cristitim a iure indulto nondum clapib. I Durat aut cra iurisdictio legatorum quandiu durat tempus eis a tui criore pra fixit, uel quandiu non fuerint rcuocari. Finitur aute tiurisdictio quattuor modis.Tcpore, si topore lucrit legatio limitata ; Reuocatione, secl iuc sinitur legatio, non iurisdictio in causis ia caeptis, quas ctia post reuocationcm potuc ut per alios terminat e, ut in Leod. t l. c.ult. Ite morte alterutrnis.is mi
ictis, uel elu, qui milli is cst. Sed in hoe casu mortuo mittente etsi delegatio fini tur, iurisdictio tamen no finitur in negocij, inchoatis, S ide puto cu tui ore legatio terminetur. Nec Obliat Ibi'. tit. pro c. c. cosuluit, illa.n. loquitur cu causae cognitio tepore limitatur, secus ubi lcgatio, ut dictu cii. ' Ite finitur legatio pcr egreastim, quod intelligo eu legatus fincs legationis Ureditur,nsi regi cliuius; a a si egreditur ut ilatim regrediatur , iurisdictio istermittitur,nci, lini tui ;quia nec egro di vidctur,ut n.dc. diuor. l. diuortium. fi de inreueis l.si pro parte. g. uerbis. Sc detii per egrellii in segat:o finiatur , durat tam c iurisdictio deniadata in causis i a ceptis ante cgrcsitim, carptas aute causas,
pcr hoc iurisdictione perpetua intelligo
dii est Q lcgatus d i lcgatione fixositum, inuigilare dcbet, no his, si sua sunt, scd qIelu Xpi falliti di ediscationi clericali ac
populi insistere,nec 1scurationibus grauarc sub: cctos, ne lcgi tris questu breuis hora Olusnat, ut 1. de celibus. e cu a posiolus. Pradia ipsus no lint enormia, sed finmediocritat uniuscuiuis loci. ut. IO. q. culti. Sic ages,ut nulla ccclesa seu latus se indcbire prsgrauari, rationabiliter coqueratur, ut ini de cc buse. cu in stati a g. sane. Patiatur co: ungi ccclasias, in Scurando quae per se lingulariter. non sufficiunt Proctuare , ut d. c. cum instantia L
164쪽
ia. 6 s uerδ. inst.de praescrip. e. accedentes; de talibus quidem eontributis licet . ulucre,non de symbolis, uel confertis ut
.dist. c.non oportet pro reuerentia.&ι c. liceat;& ut breuiter transeam,si in Ahoκolorum loco sunt legati,non soli in sermonem eorum imitantur, sed conuersationem&abstinentiana ut . disti .c.ec
clesiae principes,in s. Alia, quae circa materiam istam dicenda uidentur, dira co- petentius ins de censbus. Item notan-a0 dum t est , quod legatus trans nissus ex latcre doli ini Papae,in quatuor excedit legatum qui priuilegio ecelesae suae sui 1-gitur imatione. Primo, quia prae sente
transmisso alius ob reuerentiam maioris non exercet legationem ut ins cod. ti . uolentes. Secundo,in absolutione exc municatorunt ut no. s.eo.tit. Dossicium. Tertio, in collatione ecclesiarum uacantium, ut not. s. eo. tit 6.Item possisnt lepati Quarto, in procurationibus. No enim ita procuratur ille, sui ordinarius est de in domo sita consilit, sicut transmissus. Qualiter autem ordinarius procur idus si sit, dicam ins . de censibus. t Item legatus, qui de latere domini Papae tra sinittitur, excedit legatum, qui trasmittitur, sed non de latere transmitentis in uno, scilicet in absolutione excommunicatorum,ut saperius dictum est.koisci una cforte in alio, quia non inuenio quod i gatus privilegio ecclesiae suae non exerceat legationem suam, nisi praesente i gato ex latere domini Papae transmisso, de tali enim loquitur i. . tit. c. uoletes.sUM MALIUM. M.Advocat. licet uend re trustum patrocinia
a IurisdicZienem ordinariam confera Papa. t princeps. qualitatram iudice .rdinaris tUderandae. s Episcopi a sim ordinari' iudices monachar 6 Metropolitanus an sit iudex ordinarius in rata Da provincia. 7 EpiscopMi inter subdita suorum praelata rum in sua taxe sisti oesinarius iudex.
i 4 Iurisdictio perii Aa qualiter finiatur. 1 f.Iudui ordinaris sisuperior mandet id faciat, qced alias ex tisici uo facere reosti, quando illud exequitur ut deligas-i s iurifrici ioni ordinariae quae pertineant.1 1 Diu cesset annuis uicibia suas di arceses ni tare debent, e piarressi Me si ueluti
is Absolutio ab exto municatione propter inia
Cilonem manuum m clericos competens
dinario, quando post alteri dele M.
gati,& legati, restat dicendum de ossicio ordinarii; & ideo subiici tur hie Rubrica de ossicio iudici, ordinari j. Videamus igitur primo Quis sit ii dex ordinarius , Quod sit ossietum iudiei cordinarii; Quae potestas;& Quibus in dis impediatur ordinaria iurisdictio, ueli finiatur. ordinarius iudex t eis quia
collegio eligitur,& a superiore confirmaturivi electus in episcopuim, sui per coi firmationem sortitur iurisdictione in omnibus, praeter ea quet maiorem dimissi
nem requirunt, & munus consecrationis exquirunt, ut.7. de electio.c. transmissam. Sunt igitur ordinarii praelati ccclesiaru, ut in Leo.tit. cinum ab eces csiariim praelatis, qui a collegijs eliguntur & a superi
ribus confirmantur,ut. s. dierum et t. Hoc enim sallit in duobus casibus, in quibus electus ante cofirmationem adini iustrat,
& iurisdictionem exercet. In electo in summum pontificem, qui statim adminia strat, &hoc ideo quia superiorem, imo Cena non habet ut a 3. disi et in nomine mini supra de elecie licet. Ite sallit in electo eo corditer ultra Italia costituto,&mina nae ςcclesiae immediate subiecto, in quo itinc tria faciat, N in alius operat c crinatio,
165쪽
MinitI8,pi ter actum alienandi ut s. de elee. e. nihil in s. & secundum hoe intelli
os de iudi .c.decerni naus. I s . q. q. capit. j. bunt ordinarij, et e cti ab uniuersitati b. uel corporibus laicorum, ut in Authon. de de . elui. s. nos igitur colla . C. de iurisdi.
om. iv. l. ult. Ordinariam i iurisdictione
confert constetudo, ut C. de emancipa .l. .argu.9. q. 3. c. conquestus, quod intelligo in consuetudine praescripta, uel in ea cuius memoria non existit.ut no.f. de ossi 3 arch.circa s. illius .lConfert etiam ordinariam papa uel princeps qui est lex animat ut in Auth. de consili in s. unde quo ad iurisdictionem ordinariam conserendam aequi pollent lex animata , & inanimata, &sic intelligo. is de iurisom. iv. l.& quia. quod uerum est , cu papa uel princeps nounam uel duas uel ro causas alicui co mittit,sed uniuersitatem causarum, unde camerarium, vicecazellarium,auditorem contradictarum,& auditorem camerae,
danarios puto. 1 Haee autem in qualitate iudicis ordinarii attendentur, Conditio, sexu aetas,discretio ama. Conditio,
men pertinet iudicIlim trIbunale. C. de Gmen. propin .l. uni Q de patria potesta. l. 3.& infe . cap. quanto.& II. q. t. p. de persona. C. de episs&cle. thc.causa quaest cum monacho.in Auta apud quos oportetna O. causam dicere. g. j.colla. 6.uci dici potest quod prima correcti Omonachorulsertineat ad abbates,quia hoc est generae, ut quilibet praelatus in suos subditos sua iurisdictione utatur, siue sit abbas, siue
sit orior, ut in s. de immu . e .c. no minus.
ini. de malo. & obc. cap. cum in ecclesiis. Sed eis non corrigentibus, uel sorte corrigere non ualentibus, sit cecdunt episcopi ut in eo. tit. c. anto, nihilominus dico
quod episcopii sunt ordinari; monachoruet si habeant medios coadiutores. Item quaeritur etiam de metropolitano,i an sit iudex ordinarius in tota prouincia,& quoad episcopos suffraganeos,& quo ad suura graneorum subiectos. Sed habet medios. L epι scopos, per quos quasi per gradum eaticae deseruntur ad eum ab audientia si straganeorum suorum, quandoque per appet lationem, quandoque per querelam,
ne sit seriatis ut 3. q. 7.c. infamis.β. tria. Se uel pcr alios modos ut 9. q. 3. c. 2.& 4. Ea r r uero quae statum prouinciae contingunt, ad metropolitanum pertinent. ut 9. q. 3.c archiepiscopus. Est igitur ordinarius competens iudex episcoporu suffraganeo ru. ut
gnouimus. in Auth. de sanctis. epis.f. si autem. Eorum autem, qui suffraganeis sit b- sunt,est iudex ordinarius, sed non competens,nis in certis casibus,ut ins eo. tit.ca. pastoralis, in prin. Lia 8.cas bus. Primus est, cum per appellationem desertur ad cum aliquod negocium,ut in se. eo. c. pastoralis. Secundus, cum per constillati nem .ut II. diis.c. multis.Tertius,cum per negligentiam episcopi.ut 9. q. 3. c. m si
mus. in s.cC d. tit.cap .ad reprimendum.infra de sentent. Excom. c.per tuas. s. de os-sc.delega. c. prudent lam. g. sextam. Quartiri,cum per discrepationem in ossicijs. utra. dist.c. de his. in intus per quaestionem inter episcopum & subiectum ipsis, ut sit Ierius dictum cst. Sextus, per episcopa-
liceat alicui metropolitano . Septimus, per duorum contentiosam electionem, N ut 6. xus, ne sit scemina. ut 33.quaest. vlt. capiti mulierem. Aetas requiritur,ut sit maior 2o. annis. ut is de arbitris. l. cum lege, uel ad minus I S. ut aede re iud te. leg. quidam considebant, & hoc locum habet etiam in delegato, ut supra de ossic. delega. cap. cum uicesimum. Discretio, ne careat iudicio, id in discretione. ut 3. quaest. 7.d.
O .infames. f. tria.Fama,ne sit crina inosius id est, infames.ut 3.q. 7.alleg. c. infames.f. tria. Infamia tamen licet saciat ne ordinarius possit iudicare de merito uita ententia tamen infamis iudicis uel criminosi tenet, nee repelli potest ordinarius propter talia a iudieando, donec tolleratur in ossicio QO. ut g. quae. 3. c. nonne . Scd delegatus potest repelli per exceptionem , ' ut iupra. de rescrip.cap .sciscitatus. t De episcopis dubitatur,an sint ordinari iudices S immediate monachorum, uel monachi medios habeant, scilicet abbates, quibuς demum negligentibus iurisdictionem suam, possint in monachos exerccre.
Et est dicendum,quod etsi ad abbates spectet claustralis c0 restio, vi eris pri tD
166쪽
nt 63. dist. e.ult Octauus, S genera lis .ssi prisca consuetudo plus ei contulit in anti
7 j Sed quaeritur an episcopus eodem morido se habeat circa subditos siuorum praelatorum,quos habet sub se in sua dioeces, ut causae subditorum per illos praelatos medios quasi per gradum transferantur ad scum, sicut dictum cli supra in metropolitano, respectu sustrasaneorum' Respondeo non , Omnes enim causae clericorum
apud episcopum quasi apud maius tribunal tractari debent. ut st. de iud. l. iudicii in . I i. q. tin. de persona.& q. 3 c. qui resstit. Σs .dist. c.perlectis. sup .deois . archi. c. cum satis. in Authe. ut clerici apud proprios episcopos prius conueniantur coli. 6. circa prin. sed Ioan . Se quidam alii dixerunt, q, si praelati inferiores ab episcopi per electionem & cofirmationem, seu per comictu dinem habeant ordinariam iurisdictionem, episcopus non potest cognoscere de causis subditorum suorum, nisi per appellationem , uel alio legitimo modo transserant ad eum, ut in metropolitano superius dictum est;sed circa hoc consiletudinem antiquam & approbatam attendi sicut plerunque in consimilibus dico tSaluo tamen eo quod notaui supra de abbatibus circa monachos. Oiscium prae-t lati l uel ordinari j iudicis est, curam habere subditorum. ut 8.q I .c.qui episcopatu tr ; singulos pro posse iuuare ingulos r
Ieuare. ut 8. q. I. c. clemens. Item largam manum habeat cum necessitatem patientibus ; cum curat alienam inopiam, suam credat. ut 86.dis. c. fratrem nostrum. Adulteria & scelera inquirat, & ulciscatur ut in eo. tit.e. r. si fuerint iudiciario ordine comprobata, alioquin occultos delinque te, non nominatim, sed in determinate aruet ut inseo.tit.c. si sacerdos. Condole it eis,quos puniet; nam uera tu stitia co- passionem habet, falsa a uicin dedignationem. ut 41. distic. uera tui titia. 46. diff.ca. hoc habet propriu. nianus suas debet scr-uare mundas, nullula. it e contingere luerum. ut in Auth de man. pri n. g. Oportet.
collat. 3. iuxta illud. Si inciderit te tu dicedirige libram iudici j, nec sicciat amor, nec munera palpent. Munus enim a norma recti distorquet acumen IudἰcIs, ct te. tra inuoluit caligine metem. Et alibi. non mortalia ereis auri sacra sanies. Imo& qui recte iudicat, & praemium rem unurationis expectat, fraudem in Deo perpetrat;quia iustitiam, quam gratis impartiri
debuit,acceptione pecuniae uendit, ut ir. q. 3.ca. qui rccte. l Licet tamen aduocato uendere ivllum patrocinium . & assessorii ultum consilium. ut i l.q.2.cap. non licet. I .'. .non sane & spe praemiorum inu tandus est affessor. ut C de astato. I. i. sal
larium debet habere. ut is de ossi. assecl. diem functo. Sed de expens s iudicu ui- o deamus; t & est certum quod legati exigunt suas procurationes ut diximus suprati t. proxi. Delegati licite petunt expensas, nec ideo minus gratis iudicant; nam & tes ibit, prouidetur de expensis, nec ex hocntinus gratis tellificantur.ut 4'. 3. c. si testes.f. penult. qui incipit item liberi. Nemo enim tenetur proprijs stipendijs militare, ut in s. desinio. ca. cum sit romana. 18.q I.c. iam nunc, in ii .Muncra autem prohibentur non sumptu ,. uti. q. r.c. iudice .Vndelicite sumitur esculentum N po lentum,ut iis de os s. praes. l.plebiscito,&modica xenia no fiunt lucra, ita ut neque omnia,neque semper, nequc nulla, neque nunquam, neque a quolibet, neque a nemine accipiat; sed hoc totum cum modora mure,& discretione faciat,ut is de ossi . proconssi solent etiam. Spen.& ult. ut litigantibus damna strauia non infigant. ut II Io.q. 3. c. illud. De ordinariot autem,uidetur qudd non debeat habere expensas, cum certa sint ei stipendia constituta. ut 23. q. I . e. militarcs imo cum prosi esset turilla expendere debet,quae domi cxpenderet. ulli Auth. de man. pris. g. illud. Sit igitur contentus his quae a fisco praestantur, ut in Auth. iusiuran. quod praesta ab
his coli. i. circa med. Certi tamen casus sint in iure expressi in quibus ordinarius licite petit sumptus, ut in consecrationibus ecclesiarum. & ii; uisitationibus ut i. de simo. c. cum sit Roma na & in de censibus. c. sopite,&i. te piae: Tl p. c. cum ex os scio, al: as nihil paci, nisi quod a iure expressum cli. ut i 8 2. c. hoc tantum . De consuetudine tan: ca tam praelati, quam
167쪽
rfiunt eum pro causis eommissis prosci-seuntur,exigunt omnes expensas, nec contradicit ille urta & ho. cle. e. m ab omni. Illud enim ci non interdicit sumptus, sed couentionem de certa parte litis,que interdicitur procuratori. ut sis de pact. l.suptus. Tman. l. I, larium. C. de procv. l. lite. Cananda .si contra licitum. luae interdicitur di fideiussori promittendi iudicatum solui. ut Tmanu. si remi inerandi.*.ultim. ra Potestast ordinari j potissime eirca tria Mersatur,correctionem,iudici si,& animadtiersionem, Ae his uerbis satis tonueniunt
nica. degrada. ut 23. q. . c. sorte i s. herce monendo, corripe si is pendendo, & ha bet locum hic ordo, eum quis puniendus est pro contumacia; secus f pro crimine, tunc enim p7na incipit in degradatione,
di sinitur in excomunicatione. ut 8i . dist. c. dimi. a. de iudi .e.cum non ab homine ;in eontumacia uero incipit ab excoicatione,& finitur in depositione. ut 23. dist. ea. quorundam.& 33. dii .e. honoratus ; alijstanae uerbis utitur apostolis. Argue, obsecra,increpa,in omni patientia, ct doctrina, Argue de peccato bseera pro iustitia seruanda,increpa timorem diuini iudici, comi nando. sed Mec locum habent in oe- cultis peccatis, & in iudicio animae. ut 2. R. I. c. Si peccata rit, in s. Debet asit iudex in eorrectione beniuolus eu ut s. disc. licet: in iudicio histus. ut 3. q. . c. iudicet:inaiaduersione misericors. ut 4s .dis. c. vera.
ra t Impeditur alit iurist ictio ordinari jῖ
suspensione ordinari; , si ab officio suspendat, i tu per ex Dicationem, quia spe sum ab officio intelligo suspensiuna ab ordinaria plate,& cxcoicatus cxcoleare non potui 24. q. c. audiuimus, nec alios iudicare.
ut i. de ien.& re nid. c. ad probandu . Si uero ordinarius sit alias in mortali erimine eonstitutus, etsi de merito uitae iudicare non possit .ut l. q. . . qui sine peccato.& c. iudicet.& e. sequenti b. de ptate tamen iuiusdictionis pol qua diu fuerit tolleratus
iudicare. ut 9. q. 4. c. nonne. In his aut casibus impedit iurisdictio ordinaria uniuersaliter. In specialibus uero negocijs impedit per alios modos praeter suspensione & coicationem sper appellationem,recu
sitione,& relatione ad superiorε, negocij reuocatione, per alij sacta eomniissonu,& per alios modos quos notare pol quilibet studiosius. et Finitur autem iurisdictioi t ordinaria quo ad persona quatuor modis,morte depositione,translatione,dignitati, renunciatione, quo ad persona idcodicit,quia uacant ecce lesia localiter, ct casu aliter de consuetudine residet iurisdictio ordinaria penes collinium. ut i. de
li,non tamen in omnibus, quia non in collationibus praebendarum ut i. ne sede tia. cilla, bene autem dixi de consuetudine, nam alias de iure communi soli praelati, qui per electionem allii mutur, iurisdictione habent,ut n. Ol. s. o. ti. In prin. In sun
Is ma notandii t ell,st etsi superior mandctordinario, ut id faciat quod alias ex officio suo sacere posset, ordinarius non semper id ex equitur,ut delegatus ratione madati,sed picrunque ut ordinarius iure ordinariae potestatis,ut i.eo.tit.e. licet. & α graue, saepe. n. ordinari j procurant sibi madari ea quae ipsi suo iure sacere possint .
ut cum maiori libertate de excuratione eadem exequantur. ut i i. disc.quis nesciat.
Item saepe superior non intendit comittere, unde ei tui scribitur non imponitur necessitas suscipiendae cognitionis,sed potest si uult cognoscere, potest ci alteri delcgare. ut iis de ospraesi. Uaepe.sicut & eaui is appellationum cum rcmittuntur ad in xamen priorum iudicum,non eomnaittuntur, ut a. de appella. cap.ut debitus honor.
16 t Quae autem ad ordinariam iii risis ictionem pertineant, legitur Deo. tit. c. conquerente. Solent tamen distingui duae leges ilibus ecclesae subint . episcopalis lexioecesana,& lex iurisdictioni . Lex dice-cesana in his consilit in cathedratico exigendo, item in tertia, ues in qua ita oblationum, huic legi subsunt omnes ecclesie
praeter monasteria .ut i 7.q. I. ca. cum pro utilitate. io. q. 3. c. intcr caetera. I S q. 2. e.
quam sit. Capellae tamen monaclicis subsunt huie legi ut i. eo. tit. c. conquercnte. I 6. q. 1. e. sta tuenti ii, n is monasteria essent
lxempta cum capellis siris ut i. de priuil.
168쪽
e. quoniam.& cap. cum capella.& ar. I s. q. a. cap. visis,i.de capel.mon .e.ecclesijs. Lex iurii dictionis est quoddam ius,ex quo episcopus habet conferre omnia sacramen' ta, cognoscere de causis, coercere delicta.
Huic legi subsunt & seculares ecclesiae, & rmonasteria.ut s o.dist .c. accedens. IS. q. a. c. hoc tantum. I 6. q. I .e. interdicimus,&eorum capelle ut int. eo. ea .conqucrente,& omnes ecclesiae sitae in dioece. ut I 6. q. 4j.c.omnes basticae, quamuis autem dixerim monasteria exempta a lese dioecesa na, seruitia tamen quae ab antiquo praestare consueuerunt praeliabunt.ut I 8. q. 2. c. seruitium & censum statutum. ut i 3q 2. e. Eleuterius. hoc cliam notabis, quod licet distinguam duas leges dioecesianam,ic iurisdictionis, frequenter tamen una ponitur pro altera ut 1. de rescrip.c. auditi . i. de regul.& transu .ad reli. c. ex parte. l.
de in integ. re. cap. auditis, exigit igitur episcopus a cunctis ecclesjs, siue dioecesibus praeter monasteria sicut dictum est,cathedrati cum siue synodaticum. Vocatur autem cathedraticum, eo quod ob honorem cathedrae soluitur;synodaticum, quia frequenter uenientes ad synodum soluiit, uantitas cathedratici uel synodatici erite iure duorum solidorum. ut I O. q. 3.ca. placuit. in s. eo. tit. c. conquerente,& erunt exiguioris monetae. ut st. de leg. 3. l. num
mis, uerius puto, ut ra in quantitate, si in qualitate pecuniae inspiciatur consueti x7 do. 'Dioecesini annuis uicibus suas dici oeses uisitent. ut Io. q.I. p. deconimus, Itiel pluries,si necessitas uel utilitas exeserit. ut Ir. q. t. c. uisitandi,& non semel invisitatione sua faciet quod docetur I o. q. i. cap. placuit. Sed & si uiderint aliquos a
mouendos, poterunt amouere ut s.de re'
scrip. cap. dilectus, sed cum in monasteri hosticium uisitationis impendunt, non introducent secum clericos seculares, nisi duos,uel tres, & illos in deceti habitu ut I 8 Deo.tit.cap. ut iusta. Item notabis i stpotestatem absoluendi excommunicatos propter iniectionem manuum in cleri eos uiolentas, 'litae ex offficio competit ordinario in specialibus casibus potest alteri delegare,ut infra eod.titu. cap.uIti. hoc ideo
dico, quia potestas ab&lueadi talea ei cu
missione competens, alteri committi non potest,ut s. de Osti .dese. cap. ult.
cium iudicis quid sit. σ m quib-s latam
Et quando actioni defrutat, lica ammis
riter de os sciis dignitatum, de de ionicij, iudicum,& quid ad finga-los pertineat ratione olliciorum, quid ratione iurisdictionis delegatae uel ordinariae hie aute indistincth S in determinat Etractat de officio iudicis, nec exprimit caius, delegati uel ordinari j, eo Quod quaedam, te quibus subrubii c. tracta uir, communia sunt cuilibet iii dici tam delegato,
quam ordinario, ut dare aduocatum non habenti,ut in Leod. titu. p. i. restituere
laesos, quod commune est ordinario & delegato, ut in s. de in integ. resti. cap. penu LC.ubi de apud quem in integ. res i. postu. l. ult.& propterea sic simpliciter intitulatur Rubrie. de ossicio iudicis. ' Videamus
igitur Quid sit ossicium iudicis; in Qui
bus locum habeat; Item quando deseruiat actioni; Et quando imploretur & intentetur loco actionis. Oiscium t iudicis est potestas iudicis a iure sumpta; Habet autem locum officium iudicis tam in his , quae ante iudicium sunt, sunt i men iudici j praeparatoria; quam in his , quae in iudicio laetenda occurunt. A A te iudicium ut habeat publicam personas potest,aut duos uiros idoneos qui fideliter uniuersa iudici j acta conscribant,uidelicet.eitationes dilationes &c. ut i de proba .cap. quoniam contra salsam; Circa edicta mittenda ad loca in quibus rei morantur ut in de appella. cap. cum parati. ins de dolo& iontuma. cap. cum Olim.si inueniri possi int. ut in qui ma .accu. post. . relatum; alioquin mittitur ad domos,
uel ecclesias eorum ut insile dolo di cori
169쪽
tim eap.causam. T de lib. agno. l. I. in prin. st de dam.insect. l. 3. f. praetor i6. qs.c.placuit ut quicunque. g.potest. In uer. Is aut. in . de dolo & contu .c.contingit. & c. ult. ins decie. non resi. c. ex tuae; de nunciabit cognatis & amicis ut absentem defendat
tem .in qui s. sint te. e. perlatum. Circa dilationes indulgendas, pro conditione cause,temporis, uel personae, ut his consi. deratis iudex ordinem ediborum uel copendi una moderetur. ut st. de iudi . l. non in
Nunquam ; & ut per eas delegati iurisdictio nimium non arctetur. ut sit pra de ossicio deleg c.consuluit.Ut principales personae in iudicio comparentes non per aduocatos sed per seipsos factum proponat, Misi forte adeo fuerint indiscreti, ut eoru desectus de iudicis licentia per alios sup pleatur ut infde iudici j s.c. pastoralis. Vt porrigantur libelli apti, & conuenientes rei,de qua agitur, alioquin iudex ex ossicio suo repti diet,uel astestor. ut infde iu-
di. c. ex anu nata. is si mes.sal. m dixe. I. I. s. sin autem. C. ut nemo priua. praedijs suis uel alte. titu. inapo. l. a. in Κ & iis de ashLLi. uel quod sine scriptis agatur in specialibus casibus,quos notabo in s. delibet. ob l. Item ut per narrationem actoris, & resposionem rei fiat contest. lit ut dicam infidu
causa denunciationis uel inquisitionis, in quibus nec libellus porrigitur,nec fit corate statio litis,ut dicam infide accu. inqui.& denun. Item ut iuretur de calumnia, &de ueritate dicenda. ut i f. de iuramen. ca Ium. Item ut fiant positiones partium, &interrogationes iudiciales.Item ut pati ter audiatur aduocatus.ut st'. de of s. pro-z con. l. nec 'u icquam.Deirca. 'Vt suppleat desectus aduocato ru in iure. ut C. ut quae desunt aduoc.par. iii. su p. non autem in saeto suppleat, nisi de se elo iudici liqueat,
test. iudex de facto supplere non potest, quia ante lit conte ita.omnia constant iudici,non ut iudici,sed ut priuato, & ideo
dici consueuit, quod ea qua λote sit. c.a
tella. continguut , non pertinent ad Oitacium iudicis. ut T.de aedit. edici. l. aediles f. item sciendum. Fallit in casu. Nam iudex ex officio suo repellit procuratorem militem,etiam aduersario suo tacentc. ut
T. de procurat. l. filius. g. ueterani. C.de procura. l. militem. Sed illud contingit propter publicam utilitatem. Nec ob - .stat his, quae dicta sint, lex, quae uidetur uelle , quod iudex suppleat de saeto di ante lit.contesta. ut i f. de pet. haere. I. ulti m. nam quod ibi dicitur,etsi non excipiatur, exponendum est sic, id est, si non habeat locum doli exceptio , cati, tamen consulitur ossicio iudicis, & sic intelligo sippleri de iacto, de poli lit. conicita . . lii pra de consue. cap. ult .infra de sentent.& re iudi c. capit. cum burtesdus. insta de conccs praeb.cap. ex parte; supplet autemiiudex & ante sententiam,opponendo aduocatis ό & quaerendo a partibus, & sicut melius poteli uerum milestigando,ut 3 o. 'uae .ult.c.ul. supplet etiam & rest senten- , tram,ut in fructibus .ut st. de re iudi . l. Paullus. qt Item locum habet iudicis ossicilii in omnibus, quae post lit. contestat.accidunt circa rem petitam, uel contingunt, uel si fructus ex ea percipiantur, uel damnum in ea detur, nue pretium rei petitae
ad posses rem perueniat, uel aliquid loco preti j, quae post lit. contesta accidunt ualde pertinent ad ossicium iudicis. ut st. de rei uend. l. non solum.& l. Item si uerberatum. g. i .& C. de rei uend. l. certum
est, institu. de ossic. iudie. f.post inchoa itam. & g. co quoque nomine. is de aedi. edi c. l. aediles. f. sciendum. st. de aqua plu.ar. l. si tertius. g. ossicium.& is deussi. l. Idem in dolo, uel culpa, seu negligentia admi sta poli lit. conte ita. sicut multis probatur exemplis. ut st . de rei uend. l. qui petitorio. g. r. Item iudicis officio fit delatio iuramenti circa quantitatem expen sarum .ut in Authen. de iudi . f. oporici, colla. o. in quantitate damnorum ut inf. de his quae ui.metulae causa fi. cap.ult. C. unde uis .si quando. 2.quaestio. i. eapit. inprimis. Item ex officio iudicis desertur
Iuramentum,quandoque actori, quandoque reo, inspectis personarii na & cause circuo stant ij si ut infide iureiurand. capvit
170쪽
de qua materia ibi plenius tractabimus.
Item ut certam serat sententiam prout psit. ut T. de iud. l. de qua re.& insti.de aetio s. eurare. Item ut sententiam ex eis eutioni demandet, si egeat executione; nam si in rei uendieatione pronunciatur pro pos flore contra petitorem, absoluetur possessor, nec est opus alia executione; si autem contra possessorem pronunciauerit, iubebit eum rem restituere cum fructibus .ut st. de rei uen. l. ut ex diuerso. g.
ubi alienum. Sed si possessor neget se in praesenti restituere posse,' sine frustati
ne uidebitur tempus restituendi causa petere, indulsendum est ei,ut tamen eaueat de litis aestimatione eum sdciussore, si intra tempus quod ei datum est , non restituat.ut in Ili. de os iu di. g. j . In personali autem actione debet pronunciare absoluendo,uel condemnando .ut C. de se n.& inter Io.om .iu. l. praesens. Non refert quibus uerbis utaturinam siue dicat absoluo;siue dicat,imihi videtur Ticium nihil debere Seio.Item siue dicat,condemno in decem; sive dicat, praecipio Seium dare decem, uel
aequipollentia uerba, ualet sententia. ut T de re iud. l. in sententia. de arbi. l. quid tamen. I sed arbiter. i. de uer. se. e. intus.
In his igitur & consimilibus, de quibus
exuli stratia aliqua super litera ipsa notaui, iudicis officium ante litem contesta. actioni deseruit, sicut mercenarius & miniser;&in tali imploratione ossicii non est sacienda litis cotestatio, eo st facta uel saetenda est in principali, cui per implorationem officii deseruitur; sicut alias dicitur , non esse iaciendam litis eontestationem in causa appellationis, si iacta est in prineipali. ut Ide appel. e. per tuas. Aliquando desciente a ctione,cum nulla competat actio,ad hoe quod intenditur imploratur iudieis officium, & tune se credit i eo actionis, licet non sit actio, ut cum petitur in integrsi restitutio, a maiori uel minori non distinguo. ut se de mino. l. quod si minor.f. ult. In hae igitur imploratione 4 osse ij quae loco actionis succedit,& procedit ut dictum est, erit saetenda litis eonte
ratur officium iudicis principaliter ad i terponendum cautiodem, id est, hoc sola
agitur & petitur ut eaueatur,ut cum petis legatarius fibi eaueri de legato praeli ad ut C. ut in res. lega. l. i. ut cum uicinus petit sibi caueri de damno insecto ab eo, cuius domus minatur ruinam. iit f. de damno. inscct. l. praetor ait. g. ei.& l. dies. f. hoe autem. Incide ter autem agitur de cautione interponenda iudicis officio : ut ecce agebatur rei uen. coram iudice,& re usu-
eapta postlit contesta. iubet iudex eaveria reo, quod non impignorati erit uel non manu miserit si seruus uendicabatur. ut T
de rei uend. l.si post susceptum; iel agitur
pigno.acti. iudex incidenter iubet creditorem cauere de dolo ut st . de p:gno. acti. l. ereditor: ubi ergo iudicis osticium principaliter intentatur, nee de alio agitur nisi
de eo quod per ossicium iudicis postulatur libellus porrigendus est, & litis contestatio facienda. ubi autem de aliquo principaliter agitur, & incidenter imploratur ossicium iudicis super aliquo faciedo, seperhoe quod per osticium petitur,litis contestatio locum non habet. ut i. eo. tit. e. 2. α propterea locum ossici; imploratio non nabet. i. de appel. in c. significante,quia curanonici conuenissent episcopum, intelligo porrecto libello, & agerent contra eupctitorio dicentes quod in macellis coracarnes uendi deberent, unde episcopus iis iuriose iaciebat uendi in suis, ut dicebaut
non poterant quasi incidenter & per omelum iudicis postulare, quod petebant priei pa liter per libellum, scilicet, ius ue
dendi reduci ad statutum antiquum, nec mouet quod dicit ante litem eontestatinam idem esset& post lit. contestat. Beideo ponitur in litera, praesertim. Multa
alia exempla poni pollent in quibus iudicis ossicium imploratur principaliter tam in ciuilibus quaestionibus, quam in extraordinarijs criminibus puniendis, & in Zibus incidenter siue ante litem contea. sue post: sed sussciat sit periora posuisse causa breuis & sumnaariae doctrinae. tunde alibi dieitur, ossicium iudicis i ii ssimum est. ut T de iurisdi. omn. iudici Ieg. I. eo quod ita late patet ut exempla quae ponenda copcurreret, numerari non