AusonI Popmae Frisii De differentiis verborum libri quatuor et Cornelii Frontonis de vocum differentiis libellus

71쪽

ι8 Auso NI Pop Malreus vel testaceus,in quo panis olim,nunc placentae, farcimina de alia dulciaria decoquuntur : Fvanus est magnus, & immobilis, constatque ex .pide & calce. vi de Clibanites panis alius a Furnaceo 'pud Athenarum lib. 1 in Plinius lib. xxxix : Cortices quoque decussilini clibanis & furnis praebent vliina Ciirgvs significat militare scutum et Chiis yεvM est op corporis effigies humerorutii tenus, ex auro, argento, lapide; sicut Imago Ecera: itaedictum quod sit rotundum instar mi. litans clipei Trebellius Pollio in Cladio: Illi clipeus aureus, vel ut Grammatici loquuntur , clipeum aureum Senariis totius iudicio in Romana curia collocatum est. Sed poetae de historiei indistincto genere utuntur in utraque signifkatione, 'ut de effigie dixit Suetonius iii Caligula: Inter reliquos honores decretus est ei clipeus aureus, quem quotannis certo die collegia Sacerdotum in Capitolium ferrent idem Domitiano: ScaIas etiam inferri, clipeosque &imagines eius coram detrahi,& ibi dem selo adfligi iuberet. Liuius lib. xLVt I r: Duodecim clipea aerata ab AEdilibus curulibus P. Claudio & Ser. Sul itio Galbae sunt posita idem lib. L. Clipeaque de columnis, & signa militaria affixa demul. De scuto Virgilius:

Ardentes clipeos,atque aera micantia cerno.

idem Elipeum super intonat ingens. Quare Plinius in secundo librorum quos Dubii sermorus inscripsit, haec non tam genero

72쪽

DE DIFFEREN. VERB. LIB. . r. 69

scriptura& etymologia differre censitit, esieque Clipeum iculum , clepere quia corpus celet, Clupeum imaginem a cluendo. quod pQ- sterius etymon rursus valde improbauit studio veritatis aut memoriae lapsu 1 seipse distet liens lib.xxxv.Naturai. historiae: Scutis enim, inquiti qualibus apud Troiam pugnatum est, continebantur imagines. unde & nomen habuere Clupeorum, non ut permersa Grammaticorum subtilitas voluit cluendo. CL IPE us est rotundus, cavus,& totum pro resit pectus: S IVM est oblongum, quadratum,& totum munit corpus. illum Graeci v cant ἀιανιδε, hos Virgil. AEneid. HI:

Argolici clipei aut Hoebeae lampadis instar.

idem viii: - ssutis porrect i corpora longis. Liuius lib. viii: Clipeis antea Romani usi sunt, deinde postquam facti sunt stipendiarii scuta pro clipeis secere. Servius in Ix. AEneid. at Clipeos esse peditum, Scuta equitum: cum tamen Liuius lib. i scribat, Militibus primae classis, id est praestantioribus, Arma imperata galea, clipei, ocreae, lorica, omnia ex aere: secundae verd classis Arma imperata scutum pro clipeo. ' Et Cicero Philippica ri: Cum gi diis agmine suadrato sequuntur scutati milites. Unde intelligitur Scuta tam peditum quam equitum fuisse ; sed illorum longiora ;horum breui*ra. Cocu i Ton est qui praesentis caussam nouit,& eius defensionem vitio suscipit; PRocvnA

73쪽

6 V N I po P.M. - , Ma qui absentis nomine agit . Cicero in D, i , quinatione: I sed senserem cala . ruin, me yltolam iniuriarum, me cognitorem. iuris altarem catillae suae esse voluerulit. Horat. se n. ri: sis cognitor ipse L. cet ali Mi ' Cognitor Est qui aliquem cb- strio sest 4 vi se nὀsse dicat pro testimonio pro-i ducitur.' 'Cicero in Verrem y II: Via, raeninesse iis quo venerunt . neque semper . . Cum cognitoribus elle possini. 'Interdum UI iani qui quaestiolies publicas exercet, id est.. i. Quaesito . unde Cognitura pro cognitorii, quaestii, Suetohius vites lio, Sectionib. suituris uberius cornundium ad x & Son iacit Son A LiTATEF Pe ςol' diuersa et ostendit Marcianus Institution itu ' .' . Mandatis pAncipalibus praecipitur prάs ibus, prouilicilium,e patiantur esse Eollegia, sodalicia, heve 'milites collegia in hastris habeant. Hoc autem differunt qudd illa erant maisa, & artificum opificumque omnii'Nisenera di--stincta habebant, ut collegia fabrorum,fguIo-1dm,pisto um,aurificum, cerdonum, chriario ium', lictorum, viatorum, & similium : haec . erinc minora sed.magis hqnesia, in quae etiam. in 1 & ho titi viri adscribebantur, ut testa fur Catb apud Ciceronem De se lectute is Sodalitates ausem,inqui me quaestore constitutae Et 'in libello De petitione consula-

74쪽

DE DIFFEREN. VERB. Lis. I. Trois numerat Sodalitises in parte amicitiae, furit amici ex c uta honestiore cognationis, aut assinitatis , aut sodalitatis, aut alicuiu-eis cessitudinis. -

Coxosus est qui praedium rusticum colitisi. 'ue in ciqitate, siue in villa Z Isogitatius vexo qui in conductis aedibus habitat in villa,vel cia vitate. non enim locus facit aliquem colonum, aut inquiIinum, sed materia quae condu-χitur. Marcianus Ad formuIam hypothecariam e Conuenit ut is qui formulam hypothe- D. Da ad . cariam dedisset , pro colono in agro, in aedibus autem pro inquilino sit. Coxia est quicunque aliquem sequitur studii aut ossicii gotia, ut qui magistratus inprouincias euntes consitabantur,iparum mmites erant': Socius est qui cum aIicto secietatem' coluit, & generaliter qui aliquid cum alio Communiter possidet,aut pari opera & consilio curat. Nam Socius agentem adiuvat; Comes sequitur euntem. Caesar De bello ciuili i: Cum se vitistiae Pompeii comitem emma et,qu m actum Caesaris in rebus aduersis. Cicero seruili . Et comes meus fuit ill0 mi serrimo tempore, & omnium itinerum, naui' gationum, faborum,periculorum meorum starius. uem Pro Flacco et Socii consiliorum,

Dainistri, comitesque vocantur. &Pro Fonte Ium enim vitae secta virtu , inertis come&.. Sloriae fuisset.' CoMiria erant coetus vitiuers populi , --

ξ 4. Sistratu

75쪽

gistratu teritii me conuocati , ut aliquid sius

gio suo vel iuberet, vel vetaret: CONvENTV erat clim in urbe I magistratibus iudicii caussa Per praeconem populus conuocabatur, vel in prouinciis a praesae in aliquam ciuitatem edicto homines prouinciales euocabantur, cCrta eius rei die inte proditi: CoNox ivM vero erat cum populi pars in certum aliquem locum colatrahebatur, atque ex ea sorte eligebantur viri ad iudicandum,Romae quinque Senatores & totidem equites Romani, in prouincia vi ginti Recuperatores ciues Romani ,' cum quibus Praetor, vel Consul dicebatur Consiliis nexercerei praebereque. Comisi quidem labantur, mimentus & Consissem edicebantur, aut indicebant . . Liuius lib. xxive Nec comitia ; nec conuentum, nec concilium ullum. idem xvix: Siculorum ciuitatibus Syracusas,ayt Mesiana aut Lilybaeum indicitu poncilium. Praetor manus conuent agit. eo imperio euocati conueniqnt

COMMpND RE est diligenter dc bonorificEmandarei COMMiTTERE est alteri tradere ut agat in re tradita quicquid ipsi videatur. Cicero Pro domo, Vobis e ga meam dignitatem studium, Miudicium non modo commistum

verum etiam commendatum esse arbitrantur.

idem Pro Quintio: Tibi se, tibi siuas omnes 'ppes Brinnasque commendat, tibi committit existimarionem ac spem reliquae vitae. Ἀ- commendo de

76쪽

mmmitto fidei, ubi Donatus: Commendamus no cognitis,Committimus ignotis: quae dis- ferentia nihili est. . COMMIwEM pNPrie dicitur quod non mutatur in aliam s iem,sed priorem retinet.

vat si fuerint commistae massae argenti,aut Vina. frumenta: Coupvis Di quod alii iunctum siue adiectum nouam generat speciem,ut vinum de

mel confiisa propriam pariunt speciem, stilicet mulsem. Plinius: Et u misceantur facile conis fundunt colorem. Vlpianu Ad edictiam xvr, D. Dabi quid quod eiusdem naturae est ita confusumestatque immixtum, ut deduci ac separarinon possit. COMMODATvM & 'ENDO DATvM hoedisserre Antistius Labeo existimauit quod genus & speciem. Commodari enim rem mo bilem,non etiam seli; Vtendam dari etiam soli. Contri Vlpianus: Proprie,inquit, comhiodata

res dicitur eaquae isti est i idqqe Cassius existi

mat. viui 'us amplius etiam habitationem commodari posse ait. Quam opinionem confirmat Plautus: Cum aedeS pauperi commodasseq& Cicero Rhetoricor. in Cuidam aedes maximas ad nuptias commodasse. Vnda apparet haec nihil qmninb diiserre: & idem esse

Commodaia quod rem Vtendam 3are, ut fini in usii in quem data est, eadem ipsa restituatur, siue sit mobilis,sive immobilis,sive corpore C xens. Sed inter COMMODARE & MvTvvMρεκε hoc interes,quod Commodamus ea quae E s , reddun-

77쪽

4 Auso NI POP Mus redduntur eodem numero& specie, Vt Vasa,vestes,libros,iumenta; Mutuum damus recepturi non eandem speciem quam dedimus, sed idem genus, id est, tantundem eiusdem Pondetis,

quantitatis, qualitatis, numeri;Vt peculaiam,vinum, frumentum . mutui datio enim consistit

in his rebus quae numero, mensura, & pondere constant, ut scribunt Iurisconsulti. re Cicero abusus est verbo Commodandi cum inquit in Verrem vi: At publice cominodasti, non sine magno quidem prouinciae Siciliaequo detrimento, tritici modios sexaginta. COMMVNE esIe dicitur cuius usus omnibus est expositus, & proprietas occupanti cedic, ut aer aqua profluens, mare, littora maris,& lapilli , dc gemmae, ceteraque quae in litose inueniuntui : PvaracvM est quod in communi Populi aut ciuitatis alicuius usu G domini' est, nec occupanti conceditur ut forum,theatrum, basilicae, via, itinera publica. sic Commune ius dicitur Ius gentium, quo omnes gentra

utuntur, Publicum quod poeulus quisque sibi

constituit. Terent.. Phormione: ntim iniquum postulo 3 'Λnne hoc quidem adipiscar ego. quod ius pQJicum est. Sed interdi Commuin ne sirigitur pro Publico.yt cum dicimus Commune ius quo . omnes eiusdem ciuitatis ciues

vrinatur, respectu singularis & proprii iuris quod non in uniuerses ciues, sed in singui sconstitutum est, & appellatur Privilegium. α

78쪽

DE DIFFEREV. . VERB.. LIR. I. Corrimune bonum, malum, Communis res;

si synna Historiar. i': ' Cicero Lentulo,

Communis salus Lucretius, & Varro rerum humatiar. xxi . Neque idonei ciues aliquid ha- heiat antiquius laIute commvni.

COMpERho est ab alio cognosco,COMOERIORipte colligo. illud fit inuelligatione, hoc opivione S: cbniectura. Terent. Andria: Quarurebam , comperiebam nihil ad Pamphilum. Sallust.. Iugurtha; Metellum magnum & s pientem virum suil* comperis'. ibidem , Sed Cgo comperipr Bocchum masis Punica fide 'Tacitus Annal. IV: Hunc ego Lepidum tem- Poribus illis grauem, bc sapientem virum suis

CoupLvvivM est locus in quem aqua pluuia de diuersis lanig confluit: IMpLvvivia est locus sub dio,quo aqua deiecta accipitur: alterum sursum est ad tectum, alterum deorsum ad teriai' Varro De lingua Lat. iv: Si reli .ctum erat in medio ut lucem caperet deorsum, qu6 ihilhebat tripluuium dictum, sursum gii, compluebbi Compluuiu. Terent. Phorna. Anguis per impluvium decidit de tegulis. C0NcILiAavxvM & Fo Rurus separat si uius lib. xxvr vltra quinquagesimu in lapidem in plateis , forisque, &conciliabulis omnem copiam ingenuorum insipicerent. lib. xx: . necemviri' supplicationem in biduum valet dinis caussa in urbe, & per omnia sora,& conciliabula edixerunt. 'sIoeῆutem'interest quod

79쪽

τά Auso NI POP MAEConciliabulum erat Iocus in agris aut vicis,ad quem rustici frequentes emendi aut vendendi Caussa conueniebant, certis nundinarum di bus: Forum erat locus in prouinciis, siue Oppidum', siue vicus in quo magistratus ius dicebat, & de priuatis controuersiis cognoscebat . unde Fornm ggere dicebatur. qui prouinciae praeerat, cum Anuentum iuris dicundi caussa habebat, & Forum indicere,cum tempus & l eum iuris dicundi designabat. Quanquam interdum etiam in Conciliabulis ius dicebatur , & quaestiones extraordinariae exercebantur. Unde C. Graccus orationem habuit, de

inscripsit, Ciam circum conciliabula iret. Liuius lib. xx: Veneficii quaestio ex s. C. quod in urbe propiusve urbem decem millibus pacsuum esset, commissum C. Claudio Praetori, qui in locum T. Minutii erat suffectus: vltra , decimum lapidem per fora conciliabulaque,' C. Menio priusquam in Sardiniam prouinciam traiiceret, decreta. In lege Mamiliat

CONcvBINA est quae cinra coelibe consueuit,& uxoris loco sine nuptiis domi viu PELLExest quae corpus miscet cum eo qui uxorem habet. illa extra poenam legis Iuliae dc sine ins mia olim habebatur, huic poena erat a Num Pompilio constituta hac lege, PELLEx ARAM

80쪽

Arnobilis lib. ivr An uxore contentus haud una concubinis pellicibus,atque amiculis de Ieetatur. . Sed Pellex apud antiquos signita uit concubinam,quam Graeci vocant ut Iuristonsulti annotarunt. &sic Iustinus di-

xit Cyri pellicem:Curtius de Alexandro Regis pellicem: quibus in locis Valla & Budaeus

non bens reponunt pallacam, qua voce ut La- '

tina,vtuntur Plinius lib. Suetonius in Vespasiano: ' Cossa uti sigilificat densum, & constipa. tum: REFERTvM idem est quod Dienum,sicut . . Confarcire est condensare, Rerarcire est odiplete Caesar De bello Gallico: Vr nunquam conserit, sed rari magnisque interuallis proρIiarentur. ' Cicero Ad Diatrem ii: Uteris refertis omni ossicio. idem Pro Sestio: Memisistis tum iudices corpor,bus ciuium Tiberini repleri, cloacas resarciri. Varro De re rus . riir ficto Hon modδ non desistunt pugna, scd etiam consarciunt se lingenos. - . C piti Es sunt qui iisdem finibus se invia es attingunti viciΝi qui sunt loco proximi. ita Confines dicuntur agr praedia conlinia, Viacini homines,vicinae aedes. Cicero ossicior.H: Vicinitaribus & confiniis aequum. facilem.

Sallust. iuyttha: Vii quisque potentiori con

finis erat, aedibus peste tur. Paulus Adediis inum xxiii: Hoc iudiciutia locum confinio praediorum tuticorum, urbanorum