AusonI Popmae Frisii De differentiis verborum libri quatuor et Cornelii Frontonis de vocum differentiis libellus

91쪽

: Auso NI popM AE alius dicere debuisse contendat. ., Porrb apud lGrentium flagitiosus adolescens, insana flaia grans cupidine, Nihil volo aliud, inquit, nisi i Philumenam. Quam voluntatem fuisse libi dinem, responsio qine ibi feruleius senioris imducitur, catly indicat. t Cva Aest in conseruatiqne bonorum: SoLLIonvno in metu malorum. Terent. Phosemione: Quanta me cura &sollicitudine assicit gnatus. Cicero De lege agraria: Ad curam lollicitudinemque multo magis. Plinius Epistolar. ve Amavi curam ex sellicitudinem tuam. Suetonius Caligula : In testificanda sollicitudine & curari incola ivitate eius. 1CvRATonis i sunt ad quos spectat cura puberum , dc eorum qiii negotiis suis sit mileste hon possunt, quales idiat prodigi, furiosi, defmentes , ae perpetuo aliquo morbo impeditit Tuio REs dantur impuberibys, qui se per aetatem defendere non possum. illorum munus Curatio appellatur, horum tutela : de quibus prolixe tractatit Iurisconsulat dc alias horum verborum differentias tradunt ad ius pertinentes,quas nihil est necesse hic referre. Sed alii autores , ec maximc podiae. hanc disserentiam confundunt, apud quos Tutelae nomen gene-

ale est. . Horat. Sermon. Iit

interdicto huic omne adimat ius Praetor;& ad sanos abeat tureia propinquos. CVSTODIAE appellatione sola*ublica intelligitur, qua rei continentur: VINcvLA tam

priuat

92쪽

DE DIFFEREN. VERB. LIB. r. 8a

priuata sunt quam publica. itaque In custo dia. dicitur,qui in carcerem dere iis est, vel aliqua publica cestodia coercetur: In vinculis autem quicunque vineius est, siue publice amasi,matu. liue psiuatim ut captiuus a lauφn bus aut ps aedonibus , seruus 1 domino. disserentia a I ficon Itis tradita ab aliis quoque autoribus obseruatur. Plautus Captivis, Ita vinculis eus diuq eirtuniunoemti si mus ' Cicero incitilinam i,Sed quam longZsidetur a carcere atque , vinculis abesse debere: qni seipsum iam dis in custodia iudicaue rit: Sallust. Catilitis: Publicandas eorum premiis, ipsos hi vinculis habendos per m nieipia ' libidem Reunias eorum publicandas, ses per municipia in custodiis habendos. ,

93쪽

DIPpERENTIIS VERBORUM

certc intra amium ferro DA A τι AD GLADM LUDUM ,sivo,Hip xvoVM, G AB, To-RIVM,qui poenae causta miludq depugi b30L, exple to te inpore Iegitin ive'ia atq. missionem a magistratibus co sinuehantur . illud in supplicia quae vitam adimunt, hoc in mediocrium Poenarum numerum referebatur. Vlpianus Deossicio proconsulis vi in Est differentia inter eos qui Ad gladium, & cos qui Ad ludu damnantur. nam Ad gladium damnati confestim cosumuntur, vel certe intra annum debent coniu- mi. hoc enim mandatis continetur. enim uero qui In ludum damnantur non utique consumuntur, sed etiam pileari,& rudem accipere possunt sest interuallum. siquidem post qui quennium pileari, post triennium autem ruisdem induere eis permittitur. Paulus Sententiar. v : Summa supplicia sunt crux,crematio, decollatio; mediocrium autem delictoruin poenae sunt metallum,iudu'deportatior mini

AMNATI Asuli AmyM eranti quonludum darintvr ivi confestina aut

94쪽

rrue religatio,exilium,optas publicum, vincula. sane qui Ad gladium dantur intra annum consumendi sunt. Capitolinus in Macrinis: Seruos qui , dominis rugissent repertos ad gladii ludum deputabat. - DAMNATI IN META 1LvM dicebantur qui arctioribus vinculis, alligati hi ipsis metallorum

fodinis tenebantur, nec se Inde poterant mo Nere: DAMNATi IN opus METALLr, qui dulitaxat operi metallico addicti eu mancipati leuibus vinculis coercebantur. Nam inter hos differentia in vinculis tant lim est , ut scribit Vl-

DΑMuvu significat amissionem, Se ademtionem quarumcumque rerum quas habuimus : DETRiMENTUM autem deminutionem, vel attenuationem ; quod quidem minus est quam Damnum. ' Cicero in Verrem 111: E iamne haec tot detrimenta atque damna cum maximis iniuriis , contumeliisque perseretisῖHinc Damnum etiam significat sumtum , ex pensas, . quod patrimonia absumunt: & minuunt, & Damnosus sumtuosum, profusum.

Iuvenalis 'L 2 : ' Nulla viri eum interea, nec mentio fiet Damnorum. ' Horatius, 'Nos nisi damnosE bibimus. i i '

Plaut. Truculento:

Ec minus damno rum hominum quam nunc sunt, ibidem,

Eadem postquam alium reperit qui plus daret

95쪽

Damnosiorem. Suetonius Nerone: Non in alia re damnosior, qu in in aedificando. DARE est transfundere in alium dominium ' rei. TRADERE est nudam rei possetIionem alteri cedere, non proprietatem. itaque.si quis stipuletur rem suam sibi dari, erit inutilis stipulatio: at contra utilis, si tradi stipuletur.

Interdum tamen haec duo confundunturivi in coiitractu emtionis, in quo cum iuncta dc nexa

sim possessio & proprietas ; illa dari, : haec tradi principaliter & facto ipso dicitur, ut scribant

Iurisconsulti. DECEM numerum simplicem, hoc est decem unitates lignificat, DENA vero cuilibet decem,

ut si quis Titio dc Seio legauit decem, simpliciter decem, hoc est cuilibet quinque; at si Titio δ Seio dena dari iusserit, cuilibet decem legauit. Sed interdum Dena, sunt decem, ut triana vel terna una tria: & similiter septena, ocho- na,centena. Plinius lib. V IlI: Vivunt octonis annis, & ; Partum undenis mensibus fe-D.DE vob. Iunx. Paulus Quaestionum Iri: Baannos sin' dg ι δερ gulos delia dari spondes, post triennium coinditione existente triginta peti potuerRntur :DECERNO, Iv3Eo, Votio sierunt verba blemnia in rogationibus,quae hoc dinrunt,quod Decernere est causIa cognita certam , prose re sententiam, iubere, Velle, pro imperio aliquid statuere r illud est autoritatis, haec sunt potestatis. autoritas autem erat in Senatu,pO-ς testas in populo, ut loquitur Cicero De legi. bus

96쪽

bus rir: Itaque Decernebat Senatus, Iubebat M Vol bat populus , id est suffragiis suis comis probabat. Sallust. Iugurtha: Dantaque virogatioriem iusterit,decreuerit, voluerit. Li- uius lib. xxx: Tribuni plebis ad populum tulerunt . vellent iuberentne Senatum decernere Arnobius lib. vii: Tantum esto machus quantum Volo, tantum amplificatus quantum iubeo, tantum honoris a mito,quantum te habere decerno, & vctborum circumscriptione definio. DecipERE est dolo malo circumuenire, FAMLERE est a vero abduci re,frustrari: 'fitque pro prae verbis, cum nimirum contra facimus quam diximus. Cicero Pro Muraenar In eo

quidem fallis di decipis. Vlpiamis Ad edi-.

ctum xi, Doliam malum esse omnem callidit, D. De dolorem, fallaciam, machinationem ad circumue--δ-niendum, fallendum, decipiendum alterum adhibitam. Cyprianus De idolorum vanit te : Horum autem omnium ratio csst illa quae fallit & decipit, & piaestigiis caecantibus vertitatem, stultum & prodigum vulgus inducit. DEpvuci est liberari molastiis , de periculistPERFvNor est peruenire ad exitum, e honorum, siue laborum. illud semper denotat finem aduersarum renim, hoc de bonarum de malarum. Virgil. AEneid. v I: D tandem magnis pelagi defuncte periclis. Liuiuet, iniuncta morbis corpora salubriora esse coepere. Cicero Lentulo: Ceun&h noribus

97쪽

9η , A USONI POp MAElioribus amplissimis,& laboribus maximis per . functi ellemus. idem Lucceio: Nulla perfuncti propria molestia. DEGREDi est ex iuperiore loco descendere, Di GREDi ex aliquo loco discedere. Sallust. Iugurtha: Monte degrediens cum exercitu. ibidem: Propter multitudinem a parentibus digressi. DE HOR est qui crimina deseri, MANDATOR vero qui mandat delatori accusationem, suggeritque probationes & indicia. Sue tonius Titor Inter aduersa temporum dc

delatores mandatoresque erant ex licentia . Rei re veteri. Marcianus De delatoribus: Non

tantum delator pullitur, si non probauerit, . sed &. mandator, quem exhibere debet de

lator

DELic ga E est e multis idoneis aliquem exumium adsumeIe, Di LEGERE est seorsu in &distiniste legere, ut fit in dilectu miluum, cum nominatim de singillatim citantur . & ad nomina resipondent: cui contrarium Neglegere, id est, nullum dilectum hibere , nee curare quid deceat facere: ELiGERE vero este quavis multitudine unum secernere , vel ' ad eligentis emolumenaim , vel ad allius

qui eligitur dignitatem. Itaque plus .est Dcligere quam Dilegere . dc Eligere. CL cero in Letesio : Amare autem nihil est aliud, qu rei eum ipsum deligere quem ames. idems De lege agrariar Vniu si deligant,

- quem

98쪽

populti Roni. maxime Coia fulturum putant. ibidem: Si vobis ex omni populo. Gegendi

DELRTvM committitur negIigentia. climnon fit quod fieri debet, PECCAT v M opere, cum fit quod non debet fieri:: sicut Qui deliquit noni fecit Ruod: facere debuit , Qui peccauit hoc fecit, .sed partim recte. . Getilius hia vi i Peccata quoque hominum Adelicta non sustentanda. Interdum. tamen contra Delictum graue crimen significat, Peccatum leue erratum, ut peccatum memoriae, scripturae. .

DELvBRvM proprie est aedicula, in qua delibratum stat dei simulacrum, TEMPLvM vero est aedificium deo sacratum. ita Delubrum est paruum templum vel pars templi; ut Capitolium fuit templum, in quo tria de-Iubra communi pariete claudebantur, Iouis, Iunonis, Mineruae. Cicero Pro domo: Templorum & delubrorum religiones. idem in Catilinam iii: Deorum delubris, atque templis. &in iv: Omnia templa deorum,atque delubra. Arnobius lib. vir Quorum delubra templa mortuorum superlata sunt

bustis. idem lib. viii Cur templa post condita , sibique exaedificata delubra. Sed haec fere

confunduntur, maxime apud poetas. DELvDER a dicuntur gladiatores, cum ob aliquod membrum laesiim, aut luxatum desinunt ludere: DivvDERE cum inter commissio-

99쪽

missiones interquiescunt. vlide Diludia runt interuina,& intermissiones ludendi. Cicero Pro Roscio Amerino : Deinde aliquanto lentius nihil agere, atque deludere. Plinius lib. xxxvI: Licet videre gladiatores cum delut rini,hac iuuari potione. Horat. Epistolari r Displicet iste locus,clamo,& diludia posco. DEPONERE est rem alicui custodiendam dare , siue custodiae tantum caussa, siue ad euitan dum cursum usurarum:

elegantius dicitur Sequestro dare,vel,Depone re apad sequestrem, est rem controuersam alteri tradere donec finita lite constet cui debea iur. hoc semper fit a pluribus, ω possessionem rei depositae transfert in sequestrem; illo ctiam ab uno potest fieri nec mu tat possessi rnem aut proprietatem, quam deponens retiner. Itaque verbum Deponendi generaliut est, ita ut omnis qui Sequestro dat etiam depo-D. Depositi nat, at non contrL Florentinus Institui. Vii:

Licet deponere tam plures quIm vnus possim attamen apud Sequestrem non nisi plures de ponere postiant. nam tum id fit, cum aliqua res in controuersiam deducitur. DEPORT4Tus est qui poenae caussa in perpetuum ablegatur in insulam quam princeps adsignauit, & omnia sua iura & bona, praeter li- rtatem , amittit. RELEGAetus est qui aut certo Ioco concluditur, aut urbe, prouincia, aliove quo loco prohibetur ad tempus, vςl in PeiPetuum. & tamen omnia iura sua & bon ,

100쪽

DE TitFFEREN. VEM. LIB. in praeterquam si quae bonorum pars ademta erat, integra seruat. De quibus multa luriscomDERipsRE est deorsum rapere, & detraherer DistipERE est diuetae,& in Varias partes rapere; ut fit in expugnatioribus urbium. Plautus Menaehm.

. . Sed quis hic est qui capillo me huc de cviiii deripitὶ idein Rudente: De ara capillo iam deripiam. . V arro Eumenid. Vbi vident

se cantando ex ara excantare non posse,deripere incipiunt. Daspim ne in deorsum aspicere: Dispica. . RE est diuerse diligenterve inquirere, prouide- , & tamquam in omnem partem animuni oculosque intendere: Terent. Andriar Iani aliquid dispiciam. Cicero Tu stulan. 1: men acie mentis dispicere cupiebant. DETRiME'TvM est quasi deminutis reriimquam aliquis patitur, INTERTRiMEMTvM est commune damnu facientis,accipientuq Ua ro De lingua Lat. 1ve Detrimennim h deicitu; quod e quae trita,minoris pretii. ab eodem Imtertrimentum ab eo qu kl duo quae inter se trita & deminuta. Terent. Heautontimor. Sino magno intertrimento non potest haberi. Cicero in Verrem: Cum eo sine ullo intertrimen. to conuenerat iam quemadmodum tradereruta in quem locum Pedianus e Detrimentum, in quit . unius partis est,' Imertrimentum vero dantis de accipientiri