장음표시 사용
31쪽
ExcIDII NARRATIO. Xaraquaquarium Regnum est , quasi centrum, de meditam imitus Insu indiserto sermone d eloquenti diomate Par ex aeteris Resti non habet in politia ver bonis moribus, reliquis ex l- eo maxima erat Dominorum nobili iuri copia , dc ipsi plebs statu , habituque orporis pcie stabat. His Behechio Rex erat, qui sororem A acaona nomineci habebat. Uterqtie stater Goror , Hispanoi sigi bus beneficiis assieletis, ex evidentibus mortis pericu liberans Re ibus Cistellae magna seruitia praestiterat 'hebe h o sum Regni penes Anacaonam rem nil ''' 'hedilibu comitatussulae gubernator sexaginta equitibo Gς ς P μ μῆ- iustis
32쪽
INDIARUM DE VAsΥATIO MI ET equites autem soli usticiebant, non solum ad devastandaui Insulam νsed etiam totum terrae continens trecentos circiter dynastas, ad se voca verito quorum potentiores fraudulenter,&dolose in domum stramineam convocatos comburi , caeteros ver , cum infinito populo lanceis , censium mucron bus morte muletari , jussit. Et ipsam Anacaonam , e ne quam , ut dictum est , summa erat Imperii , ut majori eam honore dignaretur, laqueo vitam finire coegit. Quod si accideret, ut aliqui vel inisericordia , vel avaritia moti , pueros pro asseclis retinentes, ne occi. derentur , equis imponerent , alter succedebat, qui a tergo eos transfoderet , vel si in terram deciderent, cruribus privaret. Cum autem Indianorum aliqui, qui in humanae huic stragi supererant, in Insulam, quae inde octo milliaribus distat , se recepissent, quod lanienam fugerent, ad perpetuam servitutem a glibernatore damnati sunt. Quintum Regnum vacatur Hique , cui senio confecta Regina. Hi quanam nomine , quam Hispani in crucem sustulerunt , praesidebat. Eorum , quos hic vivos vidi concremari, membratim discerpi , variisquσeormentis torqueri illorum , qui ex tantorum malorum reliquiis, vivi in captivitatem ducebantur , infinitus est numerus. Quia vero in horum populorum cedrbus , de devastationibus , tam varia dicenda forent. ut ea scriptis vix comprehendi possint nec puto ex millesima eorum, quae dicuntur, parte , unicam explicari unicum de bellis supradictis conclusionis loco , addam in conscieraria assirmabo dictis omnibus iniquitatibus,m facinoribus , aliisque , tuae quamvis me non lateant, praetermissi facies, non malorem occasionem Indianos dedisse , aut dare potuisse , quam praeberent probi religios in monasterii bene reformato viventes , sibi bona, aut vitam Libripiendi cur illi, qui mortem evaderent , perpetua captivitate , dc servitute detinerentur. Hoc praeterea addo , me credere certis conjecturis astaqui eo tempore , quo hae omnia in hae Insula patrata sunt , India nos , ne unico quidem peccato mortali, in Hispanos commissi, teneri, quod hominum mereatur ultionem. Et quod ad ea peccata , quorum punitio Deo reservata est. attinet, ut sunt vindictae immoderata cupido , odia , multates , quibus in cap tales hostes, ut illis erant Hispani, ferri potuissent, existimo pau- eos de illis rebus, just insimulari posse , minorque erat illis impetus, de vigor expertus loquor quam pueris decem, aut duodecim annorum. Et ho certo siclo India nos semper justam causiam in Hisipanos bella mo
vendi, habuisse Mii lino econtra belua ne aliquam justis cum illis
33쪽
certasse, sed iniquioribus, quam ullus unquam tyrannus gesserit. Quod de reliquis eorum in America de gestis, de factis assirmo. Peractis bellis . omnibusque habitatoribus mortuis ciuveni bus , sceminis pueris communiter reservatis, eos inter se dividebant; alteri triginta , alteri quadraginta huic centum, isti ducenti dabantur, qu quisque Tyranno majori , quem gubernatorem appellabant, gratior erat , eo plures obtinebat , tali colores, alique conditione , ut eos in Catholica fide instruerent cum ipsi me , quibus tradebantur instruendi, δ animarum cura demandabatur , pro majori parte essent homines idiotae , crudeles, avaritiae dediti, de omnibus vitiis coinquinati. Ἀ-lem ver eorum curam habebant , ut ad fodinas auri extrahendi , cfodiendi gratia, qui labor est intolerabilis, viros mitterent Remmis ver ad agros colendos , qui labor , etiam viris fortibus , robustis , molestissimus est , utebantur. Illos autem herbis , de similibus rebus nullius substantiae, alebant atque ita in mammis puerperarum lac siccab tur exiguo tempore , parvae omnes creaturae interibant. Et qubda viris sceminae separatae, illis non cohabitarent, proles nulla suscitabatur. Viri in fodinis fame labore vita privabantur sceminae vero iisdem fractae malis de calamitatibus, in agris morte absumebantur et ita con
sumptus est,&exterminatus habitantium huius Insulae, pene infinitus numerus iisdemq; modis totius orbis incolae de facie terrae, tolli possent onera etiam octuaginta centum librarum illis imponebantur , quae per iter centum S ducentorum illiarium, ferre cogebantur. Hispanos etiam in pensili vehiculo,aut lectis in modum retiorum,ab Indianis consectis, serebant; iis enim , ut bestiis , ad transportanda onera , de itineris impedimenta, utebantur unde accidebat, ut in humeris dorso livor , belluarum fatiscentium more , appareret maximus. Et quod attinet ad flagellorum , baculorumve ictus, colaphos, maledictiones, mille tormen- tot una, quibus in ipso labores, torquebantur, generari ad illorum narrationem nec multa temporis intervalla, nec ad scribendum immensi papyri cumuli, sussicerent, at potius animos terrore consternerent. Hic animadvertendum est , harum Insularum , de provinciarum desolationem ab obitu Sc renisIima Reginae Dominae fabellae , qui incidit in annum millesimum , quingentesimum quartum , exordium duxisse; antea enim istius Insulae , pauci provinciae bello injusto depravatae , aut foedatae fuerant, nec generali, ut postea devastione violatae atque haec
pro majori parte . sere omnia Reginae cui Deus aeternam concedat
34쪽
gloriam celabantur praevehabantur serventi enim , c, itando zelo , desiderioque pene divino in horum hominum autem miro si mritatem serebatur ciuius rei exempla , qua δε oculis vidimus manibus attigimus , in promptu habemus. Sit etiam haec generalis regula, nempe Hispanos , ad quamcutique Americae oram pervenere , easdem crudelitates , strages , tyrannides Mabominandas oppressiones in Indiorum innocentissimam gentem exe cuisse , novorumque tormentorum generibus delectatos, in dies ad majorem crevisse saevitiam , crudelitatem : quibus commotus Omnipotens multo majori periculosiori lapsu , in censum reprobum eos Mbi permisit.
ANNO millesimo quingentesimo non , Sancti Joannis , clamaycae Insulas quae hortis , de apum alveis erant persimiles Hispani trajecerunt , eodem sibi proposito finei scopo, quem in Insula Hispaniola
propositum habuerant, infinita latrocinia, supradicta facinora committentes , quibus inauditas crudelitates ccedendo, urendo, torrendo ianibus homines exponendo,adjunxere dc addidere deinde vero eos miris oppressionibus , tormentis in fodinis vexando, affligendo , terram his innocentibus quorum sexcenta millia , si non plura , hae duae Insulae capiebant privarunt spoliarunt , ita ut hodie in unaquaque vix ducentos homines reperire liceat , reliqui sine fidem Sacramentis
ANNO millesimo quingentesmo undecimo Insulam Cuba trajecerunta quae non minore longitudine, qu m a Roma Valladolida distat, concluditu in qua erant amplissimae provinciae , de multo populo incolebatur, in qua non majori humanitate, clementia , in multo natori saevitia , crudelitae processerunt. Multa notatu digna in hae Insula acciderunt. Cum acycus quidam , potens Dynastes, cui nomen Hathiten, qui pauid ante fugiendae mortis , perpetuaeque captivitatis, servitutis gratia , ab Hispaniola Insula Cubam se receperat, a quibusdam Badianis Hispanos ad hanc quoque adventare intellexisset, suis omnibu
35쪽
r XCIDII NARRATIO. convocati, hac oratione usus est: Vos non latet ramor de Hispanorum is adventu passi in inter nos parsus experientia consecuti estis , qua tractatione , tales , ciale eos nominabat Hayti s iasi lin pu Hispaniolam vocant in collas exceperint, ad nos eadem patrandi, animo se eonferunt sed huius visitationis causa , dc ratio vobisne est, compertara ignotam penitus , responderunt, eos tamen' scelerata dotatos esse natura , se non ignorare : Hanc ergo habete, , inquit Quoddam adorant, colunt avarum , nec paucis conten- tum numen , atque ut illius adorationi cultui satisfacere possint,
nobis multa petunt, omnemq; adhibent laborem , ut nos sub jugum , mittant, nec dare queant. Accepta igitur, quam juxta se habebat, is capsula auro mundisque reserta, his verbis usus est iste est Hispano- rum Deus, in eius honorem si placet 'rcytos sunt quaedam a-M pud ipsos chorearum , saltuumque genera celebremus ; sicque illius, numine placato , Hispanis imperabit , ne ulla nos molesti , aut inju- ria afficiant , qui unanimi consensu , clara voce responderum, Protari dictum , probe dictum: Sicque coram hae capsula saltantes horaris , an- tequam nimia lassitudine fatiscerent , finem non imposuerunt Tuncis sermonem resumen dynastes Hathuey, dixit , Si hunc elim, asservamus, quousque nobis tollatur, vita privabimur , quare conluta, tum mihi videtur, ut in flumen enim abij ciamus, quo consillio appro-
bato ab omnibus , capsula in vicinum fluvium ab ecta est, Quamprimum ad hanc Insulam appulerunt Hispani, hic Cacicus , ut quae eos intus, cita cute , ut dicitur, norat, quantum oterat,
evitabat, fugiebat, seque armis , si quandoque obviam illi ferent,
defendebat. Tandem captus , ubi gentem tam iniqKam rud lem fugeret, vitamque contra eo , qui suam suorumque in Ortem , quae- Lebant tueretur, vivus exustiis est.
36쪽
INDIARUM DEPAsTATION I ET Et clim palo assivus esset' quidam monachus ordinis . prandita,
vir sanctus , ipsi aliqua de Deo nostra fidei articulis verba fecit,quae nunquarn audiverat, quae ad id tempus , quod a carnifice concedebatur , sussiciebant , illi aeternam gloriam , c quietem , si crederet, sin minus aeterna supplicia, promittens : Postquam Hathue cogitabundus aliquandiu haesisset monacho petiit. Utrum etiam Hispanis coelorum janua pateret Cui respondenti bonis Hispanis patere Cacyeus , ne longiori deliberatione coelum se nolle petere, dixit, sed potius ins
xo , ire eadem illi , cum hac crudeli gente , mansio communis leta Et his
37쪽
, his laudibus , honoribusve Deus, Tancta fides , ab Hispanis iii A.
-rica assiciuntur. Aliquando accidit , ut amplissimae urbis , tiae decem milliari bus ab eo loco , in quo eramus , distabat, cives nobis obviam honoris gratia procederent , cum amiso commeatu , cibisq te delicatis, inuiuscemodi blanditiis , nobis quam maximam poterant piscium copiam adferentes distribuentes : ecce illico malo dae ne Hispanorum spiritus agitant , in tantum furorem versi sunt , ut me praesentes, nulla intercedente causa aut ratione , ultra tria millia hominum tam virorum, quatri staminarum , dc puerorum , internecione sustulerint. Tam er delia , inhumanaque facinora ibi me praesentet vident e , patrata sunt, ut nulla hominum aetas similia aderit. Pol post ad omnes Havanae provincia Dynastas misi nuntios, Me ut o modo terrerentur , aut in absentia, vel fuga refugium quaererent, sed nobis occurrerent , me illis promittere qua enim essent in authoritate, sciebant: nulla injuria affectos iri praeteritis enim malis , de coedibus omnis regio Nim c ranturbata erat , sic hoc feci ipsorum C pitaneorum consilio. Cum ad proviraciam ventum est, viginti duo Dy-atastae nobis obviam processerunt , quos , data fide violata , Capitaneus
die sequent , igni tradere voluit, expedire dicens hos , qui aliquando contra nos aliquo stratagemate usuri essent , et dio ψlli se aegrξ, dissiculter igne ou eri t. Indi huius Insulta, sub servitutem , ac calamitatem Hispaniolae
redacit , perire se, mori, sine ullo remedio cernentes , montes quaerere coeperunt , alii ver desperatione duisti, laqueo vitam terminarunt.
conjunxque una cum conjuge liberis seriaspendens, his miseriis finem imponebat Tyranni unius Hispani qui mihi non est incognitus crudeditates, ultra ducenti indi , voluntario suspendio vitam cum morte commutarunt sic hoc genere mortis infinitus hominum numerus periit. Cuidam in hae Insula in aliqua dignitate Regia constituto, prosxia parte obtigerant trecenti Indiani , quorum , prae nimio labore trium mensium spatio , centum sexaginta sublati sant , ita ut decima tantum Pars , id est , triginta , superfiterit , cum autem duplicaretur numerus, eos eodem modo necabat de omnium eorum vita actum erat, qui alli dabant i , quousque tandem naturae , de diabolo debitum perseu
38쪽
Spati trium aut quatuor mensium me praesentes, obierunt ultra sex millia puerorum , ubi parentibus , qui in fodinis laborabant ari varemur. multaque alia stupenda vidi. Postea ver consilium ceperunt, eos qui in montibus latitabant. persequendi , quorum stupendas strages edidere, sicque hic Insula et
lata est iram paul post vidium , eert res est miseranda, hanε ita expopulatam , de desolatam cernere. De Terra continenti. ANNO milles mo , quingentesimo , decimo qliarto , terram sirmam
trajecit , infelix quidam gubernator crudelissimus tyrannus omni misericordi prudentia destitutus , instrumentum furoris Dei, eo consilio , ut multos Hispanos in has terras perduceret. Et quamvis n. hune , aliqui tyranni e pervenissent , ibique multos varus intern cionibus crudeliter tractassent , tamen soliimmodo maris oram , in qua mira furta latrocinia commiserant , attigere. Sed reliquis aliis Insulis versabantur , quantumvis execrandis abominandis, hic crudelitate praestabat Non solum populo littus maris sipoliabat , edetiam maximas regiones,m amplissima Regna , suis caedibus infinitum populi numerum ad Inseros mittens , landitus delebat Per multa miruliaria , suis excursionibus , grati abatur, in iis c. terris , quae Darieno provinciisque micaraquanis includuntur , quae sunt circiter quingentantilliaria terrae totius mundi sertilissimae, in qua muli vivebant , abundabatque pastorum , urbium villarum numero , aurique omnium liue usque ertarum regionum erat ditissima. Quamvis enim His amaobrietat , paniolae auro resarcita esse , tamen fuerat tantum ab indusex dictis terrae visceribus , fodinis effossum , in quibus , ut dictum est , vitae finem imposuerunt.
Hic praeses, cum suis , nova tormentorum , crudelitatum genera , ad obtinendum,m extorquendum aurum adinvenerat. Quidam ex istius Capitaneis , in quadam excursione gubernatoris ulli ad depraedondum facta . ultra quadraginta millia personarum ensibus , igni, canibus, diversi ne tormentorum generibus, expositarum, norte delevit. Quorum omnium ordinis Fran is canorum religiosus , nomine Francileus
de S. Romano , qui aderat , testis erit .ulatus.
39쪽
iis Maxima sim nos semper sui eorum, qui indiis praefuerimes quod ad conversionem , salvationem huius populi, alti re cita : effectu enim negligebant , quod secato ernione 3 te fer bant ' ore affirmabant , quod latente cordis Irii qua testa Dan e que perventum est , ut Indianis mandaretur, sub poena cruenci ongylt- nolenti belli , mortis, perpetuae servitutis , ut fidem a plectere Hur, obedientiae Castellae Regis se submitterent , quasi Dei filius , qui pro omnium redemptione mortem subiit , lege cavistat, cum dixit Euntes docete omnes Gentes, ut infidelibus , pacis es, quiete, in hae ted taria, patria regione viventibus , mandaretur sub poena conbicatione
omnium bonorum , terrarum , libertatis, conjugum , liberorum , mortis , ut nulla praecedente instructione, Deum confiterentur gnoscerent , obedientia praestarent Regi , quem neque viderant, nec de illo quicquam audiverant m cuius nuncii, omni unianitate deliis
tuti tam crudelite se gerebant. Quod certe ii ultum est absurdum, omnique vituperio , cirrisione , in id ipsis inferis , dignum. Eum autem nefando huic iniquo gubernatori cura demandata nusset , ex cutioni haec edicta tradendi , ut justiora aequiora appare ni erant enim per se uti aequitati repugnantia : init vel quibi: den andata erat executio propria authoritate id agebant ut cum desiderio tenerentur , vel propositum haberent , aliquem locum , in quo esset auri copia Indianis in urbibus aut domibus , sine ulla a i suspitione degentibus , compilare eriperes improbi Hispalli , ut latrones , ad aliquem locum , medio milliari ab urbe, pago, aut villa distantem surtim
accederent soli , noctuque edictum publicarent, ironunciarent hoc modo Caci ci , Indiani huius continentis, talis loci, quem nominabant, habitatores Vobis omnibus notum facimus, unum elle Deum, unum Papam, unum Regem Castella, qui harum terrarum est Dominusci statim accedite, Mauthoramentum lege clientelae Fle. Et sic quarta noctis vigilia , his miseris innocentibus somno oppressis, in eum locum quem nominarant, igne in domos, quae omnes erant stramineae immissocirruebant , sicque viros, sceminasin pueros, ant quam animadverterent, comburebant: illico , quos volebant, occidebant i quas veri captivos detinebant , tormentis , ubi, quod domi non invenerant aurum , abscondissent, seteri cogebant, qui veri, vitae supererant, e vi , stigmate pri is notat , fiebant L extincto demum igne , ad aurum
40쪽
bus devotus, gessit, cum malis Christianis, quos ab Anno decimo quar eo usque ad vigesimum primum , vel secundum , conscripsit, tini ij. ratis Amulis is satellitibus, a quibus tot recepit partes , ea dempta citiam recipere solebat, ex omni auro , unionibus , de mundis , ab iis acceptis , quos in servitutem redigebant, quo acciperet Dux generalis. Idem omnes, qui in aliquo Regio ossicio erant constituti, praestibant; mit tens eorum unusquisq; qim poterat, famulos, ut praedae partem consequerentur. Qui etiam primus in hoc Regnum venit Episcopus, famulos suormittebat , ut praedae particeps esset. Eo tempore phis quam decies centena
millia coronatorum auri ut conje*ura assequor in hoc Regno depraeda , sunt Hispani.