Ivsti LipsI De crvce libri tres : ad sacram profanámque historiam utiles : vnà cum notis

41쪽

In qua Crucium forma Christus mortem tulerit zideri in ultima, argumento e Patribus f picturis. R ini non bona fides notata in verbis Paulicitandis siue explicandis. HAs Es omnes Crucium species. In qua

earum ille mortuus qui morte sua nobis vitat Ne quaerendum quide censeam, nisi dubitasse& disputasse viderem viros graues & sacrorum peritos. ego arbitror dc promincio, in hac postrema in illa inquam, quae quatuor finibus unia. 7ώ. uersum Orbem complexa est, non sine mysterio, αρ Ῥ- quod toti orbi mortuus, Saluator noster pependit. Tangit hoc Sc docet Sedulius: Lib. ivr,

, me quis ignoru*eciem Crucis esse colendam, .uisc DP Domisum portauit ouans, rione 'potenti, Prauuor inde plagas quadrari coiligit orbis Spiandidus auctoris de vertice fulgor Cous, Occiduo sacra labuntur sidere plantae,

Hon dextra tener, medium Lua erigit axem. D P δἰ auctoritas etiam firma a D. Paulo . eius haec

verba, Utpositis comprehendere cum omnibus san'

, qua sit latitudo flongitudo, s sublimitas

profundum plerive Doctorum veterum referunt ad Crucem. Augustinus: Eris lisitudo, in γά ' ζ' porrecta sumta manus; longitudo a terra siurgens , in ' quaerat corpus infixum , altitudo, ab isio innexo li

: Crux,

42쪽

extrema Crucisper medium centrum vinciuntur σiunguntur: sc per diuinam potentiam Sublimitas NTrofunditas, Longitudo oe Latitudo , siue omniscosis inconstima creatura continetur. Palam dc ipse quatuor fines nominat,& verba Pauli huc adaptat. Rufinus cur dissentiti qui tres Rin modo agnoscit,&ipsaApostoli verba nefast)admutilat dc detruncat. Docet, inquit, Apostolus δ' Paulus illuminatos esse debere oculos cordis ad intel legendum qua sit altitudo, latituri profundum . Deseripito Crucis est. cuius eam partem quae in temram defixa est,profundum appellavit: altitudinem vero istam, qua in erem porreetasublimis erigitur'. la ritudinem quoque illam qua diseenta in dextram lavamqueprotenditur. Mirum, & in verbis Pauli,& in eorum sensit longitudinem ubique improut de omisit. An de industria eiecit Z Culpa, si illud: crimen, si istud. Sed ad rem: Poetae quoque & Pictores sunt a forma ista. Nonnus diserte scribit, Christum sublatum. Εἰς οορυ rit ρον : in lignum quadril rerum. Et in priscis sculpturis sillis merito fides) quadrata conspicitur haec forma. Constantinus Imp. in Labaro suo expressit: dc Deus ipse in aere ei deformarat. In columnis eiusdem

43쪽

eiusdem Principis, quae nunc in cognomine urbe heu,quo ea reciditi Crux eiusmodi 2 insculpta visiitur; M utrimque ab alatis Genijs sustentatur. Quid, quod in Numis plurifariam sic apparetiquorum alibi damus typos . Nec meo sensu, ambigi profecto potest, in tam veteri Christianorum sensu. Tamen sunt qui de Commissa siue de Tauforma Contendant. nec damno,etsi dissideo: quia dc illi si Titulum superne addis, essicere atq, imaginari possis quaternos istos fines.

Adplera que gentium Cruces fere usitatas. A d. Θros, furios, A nptios, Persas, Afros, acos, maxime 'manos. Quando apud eos coeperitu An apud Vermanos i CR v c ε s fatis vidimus: ubi gentium eae in

usu fuerint, addam . Etsi Uno Verbo paenedixerim, ubique gentium receptas. Oriens.qui- crux dem plerusique usiurpauit,id Pleiam olim. De Sy- m ris Esthere scriptum: Sullensus est Amara i par cnniari tibulo, auod par V, Mardochao. De I udans, in

Iosua: qui regem eius Hai si tendit in paribulo cis

inque ad vesperamo. Item in Numeris: Tolli cun- clyctos Principes populi, Ut βι pende eos contra Solemi . tu paribulis. A tque in sacris libris saepius. IEgy- etiam usios reperio. ut Thucydides de reg Inaro: προδοσια Πωρώθη: proditione chy h. p Π γ

44쪽

LIBER PRIMUS. Lib. xxx plus, in crucem tactus. Et Iustinus, in eadem

AEgypto: t Agathocles occiditur, oe mulieres in v tionem Eur dices paribulis suffiguntur. Et Persas ' si in Thila. Crebro. Herodotus de Polycrate: Aποκlήνας H μιν Era. αξιως οὐ γηA Obιτης ανε Ῥωσε: isterficiens

eum quod indignum relatu μὰ Oroetes tu Cruce ii, fixit, Ammianus de suo artio: Mianis Comes O T ibuniparibulis scelestes fixi: capti nempe a Persis. Se) Afros vel omnium creberrime: qui in non in viles modo, sed illustrissimas persionas ad- ὼγ hibζbant. Atq; a Senatu Carthaginensium etiam Duces, bella prauo consiliogerentes, etsi prospera fomluna Iubsecum ellor, Cruciseu figebantura. Video Mhies, Ei . Graecos Vsitasse. Certe Alexander Macedo Glau- -kiμ 4 ς δ', cum medicum , M Tyrios , & plures crucifixit. Etiam Xanthippus Atheniensis Artayctam Persam, de quo apud Herodotum in Calliope extrema leges. Iam Romanis vetus veterrimum Ver' ab Cba Victoris usurpabo supplicium paribulorum. Si σqμε' rKc si h Liuio fides, statim sub primis regibus usurpa Lib. i. runt: & exemplum in Horatio, cui id sub Tullo parabatur. Etsi Cicero dissentire videtur,& ho ridum illud Carmen ad Tarquinium Superbum ii, ' auctorem referre. Ilictor, inquit, colliga manus. qua non modo huius libernatis mansuetudinis , nos

sunt, sed ne Romuli quidem, aut Numa sed Ta quini, , superbissimi ac crudelissimi regis ista siunc

cruciatus carmia , Caput o ubito, arbori infelici se fundito. Quae tamen aut populariter dc ad caus

45쪽

t ' ' ore ilia Tarquin' fuisse,sed illo maxime digna,

sc apud eum crebra. Vtrum horum est, video etiam libera rep. statim in usu Cruces. Dionysius L s. , deseruis Coniuratis: Κοα ρατίκα c ιίν 'μμ' λhi 'πες , Τ ο e ι - οἰγορῶ άχθέντες ἁνεσκολοαισ- απυτες. D ilico ali' quidem e domibus extracti, alij e foris abducti, in Crucem acti unc . 'Infiniti, & deinceps ψαμμακοστει, Π cum Graecis dicam, testes Quid Germani Θ nunquid Scilli usiΘ distra-2, ω hor. Tacitiis Videtur dicere: Troditores transi c.tibiis. V m έ μ' arboribi sitissendunt, . sed fortassis ad la-

queum dc sistocationem hoc aliquis trahat. Ta- κ . men idem Pasibula etiam attribuit: si uot pasi- Auna. i. bula captiuis qua scrobes: quo nisi suo dc Romano, sensu tC A P. X i I.

pud Romanos vile fuisse hoc supplicium plurimum seruorum. siluas ob caussas j afecti.

LURIFARIAM igitur receptae Cruces,sed ViX- tamen nisi in homines viliores , Romanorumquὸ is quidem ritu. Atque apud eos seruorum fere hoc supplicium,aut plebeiorum qui iuxta seruos. Deseruis mulier apud Iuvenalem:

Et alia apud Petronium: Ioc Dij sinant , ut insa amplexus meos in Crucem mittam. Ita enim VenUste seruum cruciatium appellat, qua facic sermo- i nis

46쪽

In Milite.

III. Hist. XI . Histor. In Auidio Callio. In MacrI

Lib. LII. De bello Hispan.

nis Scelus pro scelesto. Seruus ipse apud Plautum comiter fatetur. b.: Noli minitari , scio crucem futuram mihi se

Atque adeo peculiare hoc seruis, ut nomine Ser-tillissupplitas crux veniat eapienda. In Tacito: , Bis utemimissi rarussi H iam potensia e uili vplicio expiauit. I terum: Sumptum de eo ρο- ρlicium inseruilem modun . In Vulcatio eXplicatius: Centuriones rapi iust Nindri cem tolli,sierui,

inque rapplicio a ci . In Capitolino: Nam S iucrucem milites tulit os misi supplici' semper

erit. Ergo Liui uim sic euolues: GDe captum, ut L i '

qui Me liber,aut simu sua fortuna is quoque sum ' ''

pium sipplicium ent. Suae fortunae : nempeCrux sertio reposita, gladius aut securis libero. Ipsium hoc ita in Hirtio legas: Prehensiorestres, Ir Umisere legione vernacula. Seruisent in crucem iblati, militi cemices abscis . Seruile igitur hoc supplicium, sed non ob levem aut Cottidianam noXam. Horatius indicat: gravio G

Si quis eum seruum, parinam qui tollere iussus φ . Semesos pisces . epidumque ligurrierit us, D cruce seu gar - Labeone insanior inter Sanos dicasur. Indicat, inquam, graues fuisse & in extremo su 'plicio extremas caussas. Sed quas illas aegre viai-D α uersas

47쪽

18 DE c R V CEuersas dixerim quasdam adnumerabo. Delatura domini. Pertinax apud Capitolinum, eos qui ca- In periis,

lumniis appetiti per seruos fuerant, damnawis Ieruis

delatoribus, liberauit, in Crucem ublatis talibus sertiis. Sic Macrino iam Principe, συκοφαψαι ri ηδεῖ λο οῶ δεπτοτας κατημελον, οἰνεαολοπίθηί-: Sycophanta, aut serui, quicunque dominos desulerant, inmin-- crucem sunt acti. Et in genere, omnis machina contra dominicam salutem. Paulus: Si semideto 2h: dominisalute conuuluerint sathematicos, intestis ix 3.

1ς summo seu Bis idest Cruce, a ciuntur. Item

e . Fuga, sed sui opinor) diuturna, aut repetita. Ci- Pro Dei

Cero tangit: silua Crux huic fugitivo potest fatis supplici, adferrei Et Valerius: Cruce dignissimi fu- L ih

gitivi. Quin Scipio, apud eundem, traffugaSRomanos, tanquam patria fugitiuos, Crucibin a xit. ibidem. Simile sub Augusto, in Sexti milite puniendo, qui fere e fugitivis: To μω δεδουλλκος, ait Dio, si λοπότας ιτος μωρι Mi ἀπεδόθη ει όε Γυ μηδὼς κυνος ἀνεσκολοπίζεί: Seruitia dominis reddim ad poenam, quorum domini non exstarent, Cruci sunt fixa. Quanquam hic dc alia caussa suberat, Hostilitas in rem Romanam. Haec Sc plura in seruis: quos mitiores durioresve domini, grauius, mitius, pro arbitrio sunt puniti. C AP.

48쪽

LIBER PRIMUM C A P. XIII.

Etiam liberi quidam in Crucem dati,sed viliores aut nocentiores: ut Latrones, Sicari, riparis, atque alibi S Fures. QVio autem in liberis r Rara cruς, Vt praedia crisae m. xi. Quin remouere prorsus ab hoc genere, δ' Lib. mx- Lactantius videatur, ubi de Christo : Cur si Deus η ' fuit, mori voluit, non saltem aliquo honesto genere mortis assectus es Z cur poti um Crucet cur infami genere, supplici' i quod etiam homine libero,

quamuis nocente, videatur indignum. Sed frae-nanda ea assertio est : dc ciue quidem indigna, Crux, nec Credo usurpatam in eos nisi praeter leges, dc per saeuitiam: viliores liberi, dc prouinciales, non ab ea profecto immunes. Atque haec crimina in ijs cruciaria: primum, Latrocinium. Se ' D risis Epist. vir. neca: Latrocinium tecit aliquis. quid ergo meruitὶ β ξ μ Qt seu endatur. Cave de alio suspendio interpre- In satyr. tCre. Petro nita S: Imperator prouincia iussit latro L s ita. nes Crucibus algi. Apuleius: Latronem istum, ης 4β' miserorum plenorum meorum peremptorem, Croci L.k,,kiii. UDa eis. Callistratus Ioetus: Famosios larrones,mψῆξ' '' ' --οbi grassati sunt furca figendos complurisiurplacuit. Scripserat ille, Cruce , ut post docemus. Cum ipso Seruatore utrimque secus latrones duo fixi: quos duo Euangelistae diserte ληςὰς appellant, Lucas paulld communius κακουργους. Dein- 'Sic statu. . Paulus: Inhone liores sicarios pae- Et si .H, D 3 na ca-

49쪽

Fures.

na capitis vindicari placuit, humiliores Sero in Gucem tolluntur, aut bestiis Lbsyciuntur. Tertio, cri- ει palsarii men Falsi. Firmicus: Facient in crimine falsi comprehenses in Crucem tolli Anne dc furtumὶ ita sed non Romae. Lampridius: Cum quaereretur a regibus, quid apud eos fures paterentur Z isti restonderunt, Crucem. Et mirum ni e Gallis Germanssue isti reges, quorum moribus etiam nunc Fures ad furcam. Alia etiam Crimina in hanc poenam, ne ambigas : sed ego sileo , quae testibus aut tabulis

non consigno. CAP. X III 1.

Sua causa fabo ag nrua in Cruce Christi Z videri Innovarionem Seditionem esse.

V M haec vidimus, pie non curiOSC quaero, in Seruatore nostro quis praetextus naim catissa nunquam fuit) ad Crucem Z Blasphemiam aliquis dixerit, ex vocibus aut iudicijs Iudaeorum. Atque ipsi sane ita apud Pontificem accusast, ic huic noxae testes quaeruntur, dcips denique Pontifex eius damnat. Attamen, si legem spectes, hi tales lapidibus, non cruce puniti. An non verius ac simplicius, totum illud iudicium, etsi iudicij dissimile, Romanis motibus i p. iis, ob gibusque directum Z Mihi videatur. SC respondeam damnatum innoxium nostru agnum,quasi Seditionis nomine Regni affectati. Certe Romana lege, auctores seditionis aut tumul in , pro quasi

Lib. VI. Math. cap. xxvI. In Alexau.

Christus

non ob

Lib. V. Paulus, Tit.ΣΙ -

50쪽

LIBER PRIMVs.3Iqualitatis dignitare, aut in Crucem tollantur, aut bt js ob Diuntur. Quod autem sic etiam apud Pi- ωρ. xxiii latum accusatus, Lucas clare: Hunc inuenimur subuertentem gentem no am, prohibentem tribum dare Caesari, dicentem se Chrissum regem G. Credidit, nec credidit Pilatus: & Titulum tamen caussamq; mortis insicripstir, Rex J V strum 'atis ui Ex Iudaeorum quidem libris si rem decidimus. - 'ρ

Intricamur. nec Vsquam traditum clarC quae nΟ- hodie in

Xa ad crucem, nisi quod Philo prodidit de Ho Libello de micidiS. contra quos ait Legi orem misie mortis genera si potuistor, dilecturam fuisse : cum non pomis αλλίω α Qαταεε , κελLων es r ανε- νὼς ἀνασκολsan εκ: poenam aliam adiunxit, tu' bens homicidasH sicarios crucifigi. Sed tua pacta Philo, ubi hoc Legislatorὶ nusquam expresse. hOC tantum Vniverse: Ptiando peccauerit homo, quod morte pleritendum est,.adiudicarus morti appen-' fuerit in patibulo. Peccatum non designat: dc frustra credo fore, si quis nunc quaerat. Tamen aliens Theologi vidento . ego 'cui ἀλλοτ&ω πόδα ου : -

Crux interdum libere edi laxe Sagam: in hos ira, iu ditiosos, in Christianos, in faminas deniquc . IN hos ergo tales ex ordine dc more CruX Vsurpatannterdum regnum ei largius,&praesertim apud reges. nam hi ex libidine saepe ita Laevierunt in ho-