장음표시 사용
301쪽
sequens eo nomine popularem actione competere. Popularem tenim actionem Vocamus eam, quae datur ex causa populari, hoc est,ex secto. qtio res quae sunt populi, violatae sunt, & quam potest mouere quilibet depopulo , ut ne quid in loco publico vel in via publica fiat,
ne qu id dei jciatur aut effund itur ex coenaculo, ne quid appensum habeatur in pergula, Mnotati ad f. paeuales Instis. de M. m. aut quando iniuria fit uniuerso populo, ut in Ecclesia violata,secundum Iasiorem ad tri eum ut, . in popularib- is primip. f.de iureiur. Idem Alc. a ij ad LA Ai exempto. J de verλf mficat. Eoque sane pertinet id quod eleganter ait Chrysost , im 3Jaex .c. Mahii hum Hli Tausa tui presbyter, sed & causa tui lectos stat doctor, laboribus & afflictione affectus=chia igitur te excusabis ratione, sine ad audiendum quidem paratum animum ei pisbueris Commums certu domus Ecclesia omnium est,quam vos priores, nos ad illorum figuram posteriores intramus: atque ideo communiter omnibus cons stim cumintraueramυs, pacem secundum illam legem offerimus.JHactenus ille. Et sane recti sit me dixit, communem domum tomnium esse Ecclesiam, utpote in qua omnes tam pauperes quam deuites, tam nobiles quam ignobiles,tam iuuenes quam senes, tam plebei qua in gistratus, communiter eademque ratione sacramenta percipiunt, vel bo Dei pascuntur, sacrosanctis caerem nijs oblectantur,&instituuntur.
Et sine i si quilibet ex populo ad faciendam repar tionem agere potest . quanto magis id possunt Praelatus Eccles & εditui, si vel ad populum pertinet reparatio,
vel si aduertum eum agendunt,qui sacrilego ac nepha rio modo, sacrosanctas CatholicasChristi Ecclasas,aut spoliauit, aut euertit, aut destruxit, utpote quibus hoc onus necessario ex legis dispositione incumbit,e,et. de imq. 1. Quia sicut prilati tenentur bona re patrimonium Ecclesiae repetere ab iniquis posse ri R ea illasa seruare, loquim mortaliter peccant.d.cap.is
302쪽
de ipse Cantuarientis Archiepisc. laudatur,qui cu scandalo Regis D totiuς regni, bona Ecclesiae repetere conatus est.c. sicut dignum,is hosticia. Ita quoque restaurati nem Ecclesia urgere debent,tametsi propter temporale
avi spirituale damnum . quod, si repetitio fieret, imminet, ad lepus illam differre possent. Quod multis egre-pijs exemplis, de decisonibus probat & confirmat Di-
Addit praeterea praedicto cori 3. Alciat. Iudicem lex officio etiam phi te non petente, posse eum qui debct, ad reparationem urgere. Id quod rationem habet, cuni alioqui vel negligentibus his ad quos onus reparati nis pertinet, vel inhaeresim S: odium religionis prol psis his, ad quos cura lolicitandi,& prosequedi eam re parationem speci at, saepe domus Dei & templum san elissimo illius nomini consecratum corrueret, & debito suo splendor e fraudaretur. Et hanc decisonem con
dicens, quod licet alias iudex non pol sit nec d beat impcrtiri officium suum irrequIsitus,t. . . oi Eiudicium, L de dam .inyec. Fallit hoc tamen in causis pus, quibus nemine petente porcit iudex officium suum impertiri, de non solum potest,uerum etiam debet, texim est elegos M
p. c. n. i a. ubi dicit, huod iudex ex officio suo inquirit de omni crimine &'iniuria comissa cotra Ecclesias,& E clesiastic.personas,& smiliter de omni crimine comicla in E cclc sa,l. si quis in hocgenm,oin Ai- de Epist. cista hi tertio ad hoc iacit,c. decreuim',io. i. ubi dicitur, quod Epist. visitado g cclef. si i nueniat eam destitutam,sace doti eius,ut reparetur praecipiet. E t sane si iudex ex onficio suo sic de hac re inquirit, pol id facere etiam nutritima praecedcnte, quia hoc non si ad admonendam personam
303쪽
D. DE ECCLE si Issonam, sed ad corrigendum seu emendandum desectus
sit Iudex competens in ' parationis Ecclesia
1 lesiasticin iudex cognscit contra bicos de acausa, a Principis tum inundi debet circa reparatiora ξριlesia.. 3 ansa varia Gallia contra negligentes facere reparintionem Ecclesia. - Rex qua repuitse manis, re reparationi Ecclesia. GViLLIEL M s Benedicti doctus & insignis inter
s stit.κu. 3s. de Testam. dicit, quod cognitio quae instituitur super reparatione E cclesiarum,est mixti fori,pertinens tam ad iudices Ecclesiasticos,quam ad principes laicos dereges.Deiudicibus E cclesiasticis nulla est dubitatio, s propterea quod illi t etiam contra laicos cognoscut de omni causa pia,& miserabilium personarum per prae- 'uentionem, c. guificantomim ibi Pam alii de . R iudici
304쪽
gis ad reparationem ipsius E colesiae, eum ad quem hoc onus p rtinet,urgere possunt. De secularibus auit Prin- εcipibus, & sane si non de Iudicibus secularibus, saltem de Iudicibus Rest ij, ut ais oraqueP- in ιν-.depiae fa Via ι.iso.multa patum extant iuris responsa, de doctorum argumenta.Nam de in simili respodit Papinianus,quod quamuis stricto iure nulla actione teneantur haeredes ad monumentum saciendum: tamenPrincipali vel Pomtificali aut horitate compelluntur ad obsequendum si premae voluntati, cum si causa piail. Lerialia ,infide petit.,aredii. Et rursum de Osi c.'κων is tu aliqvim, sic ait Vlpi nus: s Aedes sacras ct opera publica circumire, inspici5di gratia,an sarta tecta iii e snt,vel an aliqua refectione indigeat, & si qua coepta sunt,ut con summentur, prout vires eius Reipub.permittunt,curare debet.J stinc. 16. dist. ait Pontifex, quod L boui Principis est E cclesias contritas&conscisas instaurare, non onerared Et in c. auuι excellemiam,circa dicitur,quod sexcelleilatia Principum apud creatorem maiora gloria proficero non potest, quam si per eam dispersarum Ecclesiarum potuerit societas restaurari. J Et si Rex cum proceribus regni intendere potest circa itatum Ecclesie resormandum, Nesede vacame: certe multo magis cognoscere potest de Ecclesjs instaurandis, & conservandis, cum nulla si maior dissipatio, & reformatione magna eges profuso,quam reditus percipere, de Ecclesiam ruinam minitantem, de fere prostratam seu reparatione india gentem, relinquere. io pertinet quod Ru i caa g. mus, quod Ioas Ox Iudae vocavit Ionadem Pontificem di facerdotes eius ad se dicens: quare sarta tecta templi non restauratis, & prohibuit eos ultra accipere pec . niam a populo, de instaurare sarta tecta praecepit, ita vead numerandam pecuniam qua inueniebatur in domo Potniui, fuerint deputati si ciba Regis de Ponti sex, d
yautque camin manus eorum, qui praeerant coementa.
305쪽
rijs eiusdem domus. Sic de Iosias Rex Ieod mmisit Sapham scribam teinpii dicens Vade ad et
chlani sacerdotem magnum, ut confletur pecunia quae
allata est in templum Domini, quam & collegerunt ianitores a populo, deturque fabris per praepositos domus Domini, qui S distribuant eam his, qui operantur in templo Domini, lignarijs videlicet & caementari)s,& his qui interrupta componunt, & ut emantur ligna di lapides de lapidicinis ad instaurando templum D
mini. J Et rursum libi .et. Paralis .civit. et . habe tui sic: LEt
congregata est infinita pecunia quam dederat Rex de Ioada his, qui praeerant operibus domus Domini.At illi conducebant ex ea caesores lapidum & artifices operum singulorum, ut instaurarcnt domum Domini, F bros quoque ferri & aeris, ut quod cadere coeperat, fulciretur. J Et ideo etiam in legibu/ Longobardorum scriptum memini subiiιAl. De Discv. ω cleric. hoc pacto: DPraecipimus ut singulae plebis secundum antiquam consuet dinem faciant restauratas i quod si filia eiusdem Ecclesiae eas restaurare noluerint,a ministris reipub. distrin .
per plura tarresta Lutetiae &Tholosa pronunciata ita definitum fuit: & inter alia anno 1391. pro Patriarcha Alexandrino contra Archiepisco. Tholosae iudicatum, quod super reparatione IEcclesiae suae Carcas nenfis responderet in Partamento, tametsi illius iurisdicti nem declinasset, veluti . ctione personali contra sequi
Ecclesiasticus erat, in curia saeculari instituta. Et ruris sum, inquit ille, iuem pronunciatum fuit contra Episci Novocomensem Archiepisc. Rotho magensem & alia pler0sque, sicut & plurimas alias lententias similes ad
Benedict. N' plurimae extant in Coos. Brab. aduersus diauersos Praelatos super eadem ri paratione, ad instantiam incolarum loci, in quo ea E cclcsia lita est pronum statae . quod notorium eii,solct Me ea coa io de repa,-
306쪽
pensa sine alio solario contentos, secundum eundem ad rei m. Eι uxorem dri mnese Anda, numera it . qui tamen ad Q erbam, i absque tiberi, n ero ir g Menis, dicit hoc male seruari,& verum cst. Et in eandem quoque sententiam accude oscii sianaeus ιι si . co. numero duodecimo, c mdicit,quod liceti aliqui voluerunt sustinere, quod Rex aut curia Regis se de his rcparationibus intromit. tere non possct, ut est videro in detis. Ne ο'. y . illud tamen funda meto caret, quia eiusmodi cognitio tantum respicit prouentus & fructus bonorum E cclesis,qui ut ille loquitur, piso ueniunt ex temporalibus, super quia bus Rex potest facere ordinationes, quae in suo regno seruentur. Imb nisi ipsi contra desolationes Eccles rum prouiderent, essent de eo reddituri rationem D
mino Deo exti emo iudicii die, cum eam tuendam rece. Pcrint, mjeq. 2S. quaestione ιertia,civis. chri Daηu. M.quaestione prima. Et his omnibus consentiens P Norm it.ad lapii ALSi clericis mero Iecundo, melim ad capisul. msti 1enerale, numιrobriundo, de foro com p. dicit, quo quando versamur in cognitioni b. mixti fori, aut quai
do multiplicatur forum, & res habet plures Iudices.
307쪽
Qua ratione cor tra eum, qui reparationem Teclesiae differt, procede
rationis L. clytae. Excommunicari anpost,non reparans Ecclesiam. Vniuersitas post excommunicari. Excommunicatio selum ligat animum excommunia
o Concluso quo pacto capiatur cointra negligentem reta rare Ecclesiam. Spolia tua quando ante omnia non restituitur.
MUL T A & varia sunt iuris remediaaduersus eos prodita,qui vel auaritia ducti, vel odio religionis in fiammati, vel desidia&morositate insecti, domum Dei non reparant,vel certe etiam posteaquam admoniti sunt, refectionem daerunt. Monitionem enim E pi- scopi,Archidiaconi,aut alterius Iudicis ad quem ea res pertinet, praecedere iudicium,si no necessarium,saltem .
detineri, sequestrari,ue t arrestari possunt,quasi priuil 41o tacitae hypothecae sint pro huiusmodi reppratio'e ,
308쪽
REPARANDt s. trti Solis inst. ρ oas ciali Ut Ami Lod butarizi Si h. A reri in irasside potest. iuri secul. sver Ecclesartioluci p.:6 ullis.Sicut & generali consuetudine huius patriae receptum videmus, quod per arrectu fructuum, aliorumque bonorum mobilium & personarum proceditur. Id quod etiam in rebus clericorum locum habere abunde
eundo si is ad quem hi seu ius pertinent,Ecclesiam non prout decet, reliciat, aut si pro refectione Ecclesiae pipulo si imposita collecta, de qua superius late sui: Esputatum dico quod poterit contra defectuosost e eculiue & summarie procedi, sicut in omni exactione munerum, & onerum publicoru, ut sunt colle , pr
ut ex abrupto, sine monitione, citatione,decreto, alijsque similibus obseruari solitis, non procedatur, secvi dum eundem Bald. cons Lilib. .m Rotandum a Valuein numero 38. sed tantum sine longo& ordinario processu. Tertib potest etiam iudex Ecclesiasticus tam contra personas laicas, quam contra personas Ecclesiasticas procedere per poenas&mulctas arbitrarias,&arbitrio
q aete poenae non ipsi,aut Episcopo, nisi pauper sit,applicari debent, si commissae sint, ideo quod Ecclesiasticos viros non decet quaestibus inhonestis,& poenalibus an helare vel ditari,cap. 1S .distita. sed aut in utilitatem E clesiae,qus laesa & iniuria affecta est,aut in usum pauperum aliumve pium eas conuertet,cap. I. ibi DdMe paenis. Quo loco etiam eorum opinionem reprobat Panorm.
qui exstimabant posse Episcopum imponere poenam pecuniariam laico temporaliter sibi no subiecto. Nam cum casus incidit, quo aduersus laicu in negotio principali iurisdictionem habet, ut hic,nulla apparet ratio cur eam poenam in illo casu ei imponere no possit,quis, cum quid conceditur,omnia illa censentur esse conces-
309쪽
Quarto potest etiam procedere contra eosdem peri censuras Ecclesiae, vi not. praedictagis ad verbum comis in σε ad d. const. improbam. Sed hoc tamen non pari formiterdi indistincte. Quia si communitas seu iuniuersitas ad istiusmodi reparationem obligatur, locum habebit logis dispositio, quod in uniuersitatem vel collegium
proferri excommunicationis sontentia non potest, ut animarum periculum evitetur, quod exinde sequi posset, cum nonnunquam contingeret innoxios,veluti a sentes, pupillos, infantes, furiosos, mente captos,& im uoluntarios nec reluctantes huiusmodi sententia lar sed in illos duntaxat de collegio aut uniuersitate
ea sententia proferenda est, quos culpabiles esse com niterit, cuisul.Romana. f. fin. de semo.excommvn. libr. 6. ut sic peccata suos teneant authores, vec ulterius progredi tur poena, quam reperiatur delicitum, leges M--. c. depaeu. capitia. quaesiuis. De his quaesiunt a malo. pari. cap. Accedit etiam quod i excommunicatio ligat solum veram personam, animam rationalem baptizatamque habentem, captiui. cam dilectus, de relig. domi. equul. cat,de iureiur. Uniuersitas vero & communitas dicis. persona fictar praesentativa, de quae eiusmodi animam non habet , I mortuu .F.de prοιμrM.capituI.omnis christianu , ndecim.quasi ne tertia. Igitur si constaret quod tota uniuersitas vel tota communitas delinqueret, aut reparationem facero nollet, alio iure utendum foret,& omnes excommunicari po sse censent Phili p. Franc. Pet. Anchor.& alij ad Levitvl.Romana. Omnium vero elegantissime hoc in proposita materia examinat, discutit de resoluit glos. ad L
mam autem concludendi de libellum concipiendi in hoc iudicio faciendae reparationis, ιii explieatione bui-. tinι ali praescribit speculator, ad quem breuitatis causa me
Quinto,casu quo Pri latus qui decimas & fructus E clesiae i ecipit, necessarias Ecclesiae resectiones di repa-
310쪽
Rt p A R A N D I r. Drationes non facit, potest populus easdem decimas retin ere, tam pro impensis factis , si quas ipso monito Senegligente ac nimium differente fecit, maxime si sint liqv idae &clarae,& hoc per modum compensationis l. fetae compensquam pro reparatione sacienda ideo quod talis retentio fit ad cifectum compellendi eum ad reparationem Ecclesiae, propter quam decimas percipit, iv.'. de Par b. ubi in specie Panorm. determinat quod populus potest opponere contra Prs latum agentem ad decimas, quod non administrat neque exercet oncium tuum prout decet: quia temporalia sunt debita prati tis ob causam,ideo causa non secuta non debetitur. Iez i. F. de condict. ob causam, & eleganter allegatione sita ι . r spondit opus: quod si presbyter parochialis non exhibet sacramenta sicut debet, si perat decimas, poterunt
parochiani excipere: C ini ficit quod debet, non recipit quod oportet. J Nec obstat s dicatur quod dictus Praelatus tanquam spoliatus t erit ante omnia r stituendus i. si quis adse. c. ad ἰ.Iul.de vi. Quia ad hoc, eandem quaestionem, cap. 1 . de legibω,-longa cons numero decimoterita, cum fieqq. pertractans Ripa, respondet dicens: Si spolium est, fomentatum est legis auxilio,vnde restitutio non conceditur. lege tertia, .cum igitur. de vi orarm ia. salutemque animae respicit, quae omnis restitutionis auxilium in hoc casu denegat, Ecclesia ipsa interea perici itante & collabente capitulo, lii as de restit. loliat. eo que minus, quod haec retentio non si animo spoliandi, sed ob iustam catis: in faciendae i' reparationis. Id quod in simili