Hesiodi quae feruntur Carmina ad optimorum codicum fidem, recensuit Ioannes ...

81쪽

τοῖς δὲ δίχ ανθρωπων βίοτον καὶ ως ὀπάσσας

Ζευς Κρονίδης κατένασσε πατηρ ἐς πειρατα γαίης, τηλου ἀπ ἀθανάτων τοῖσιν Κρονος ἐμβασιλευει.Jκαὶ τοὶ μεν ναίουσιν ἀκηδέα θυμον εχοντες 170 ἐν Μαάρων νήσοισι παρ Ωκεανὸν βαθυδίνην, ολβιοι χωες, τοῖσιν ιελιηδέα καρπον τρὶς τεος θάλλοντα φέρει ζείδωρος αρουρα. peis επειτ Ἀφειλον θω πέμ-οισι μετεῖναι ἀνδράσιν, ἀλ η πρόσθε θανεῖν φωτειτα γενέσθαι. 175νυν γαρ δὴ γένος ἐστὶ σιδήρεον ουδέ-- ημιαρπαυσονται καμάτου καὶ ζωος ουδέ τι νυκτωρ

φθειρομενον χαλεπὰς δὲ θεοὶ δωσουσι μερίμνας' ἀλλ' ἔμπης καὶ τοῖσι μεμίξεται ἐσθλὰ κακοῖσιν. Ζευς δ' ὀλέσει καὶ τολο γένος ι ροπων ἀνθρώπων, 180ευτ ῶν γεινομενοι πολιοκρόταφοι τελέθωσιν.Jσυδὲ πατηρ παιδεσσιν μοίιος ουδέ τι παῖδες, Ουδὲ ξεῖνος ξεινοδόκα καὶ λαῖρος λαίρω, ουδὲ κασίγνητος φίλος εσσεται, Π το πάρος περ.αὶ ι α δε γηράσκοντας ἀτιμησουσι τοκῆας 185 μέμηνονται δ' αρα τους χαλεποῖς βάζοντε ἔπεσσι, σχέτλιοι, ουδὲ θεῶν πιν εἰδότες ουδέ κεν θεγηράντεσσι τοκευσιν ἀπο θρεπτηρια δοῖεν, χειροδίκαι' τερος δ' ἐτέρου πόλιν ἐξαλαπάξει.Jουδέ τις ευόρκου χάρις εσσεται υτ δικαίου 190ου ἀγαθου, μαλλον δὲ κακῶν ὐεκτηρα καὶ βριν

82쪽

ΕΡΓΑ ΚΑΙ ΗΜΕΡΑΙ. 63ανερα τιμήσουσC δικη δ' ἐν χερσι καὶ αἰδως Ουο Ἀσται βλάψει δ' ὁ κακος το αρείονα φῶτα μυθοισι σκολιοῖς ἐνεπων, ἐπὶ δ' ορκον μεῖται ζῆλος δ' ἀνθρώποισιν drζυροισιν πιπασιν 195δυςκελαδος, κακόχαρτος ὁμαρτησει, στυγερώπης. καὶ τότε δαὶ προς 'υλυμπον ἀπο χθονος ευρυοδείης λευκοισιν φαρέεσσι καλυκναμένω χρόα καλον ἀθανάτων μετα φυλον λον προλιπόντ' ἀνθρωπους Αἰδως καὶ Νεμεσις τα δε λείψεται αλγεα λυγρα 200 θνητοῖς ἀνθρωποισι κακου δ' υ εσσεται ἀλκη. fΝυν δ' αἶνον βασιλευσιν ἐρέω φρονέουσι καὶ αυτοῖς.Jo δ' ρηξ προςέειπεν ἀηδόνα ποικιλόδειρον, υκνι μάλ' ἐν νεφέεσσι φέρων ὀνυχεσσι μεμαρπώς ὴ δ' ἐλεόν, γναμπτοῖσι πεπαρμένη ἀμφ' ὀνυχεσσι. 205 μυρετο την δ' os ἐπικρατέως προς μυθον ειπε 'Aαιμονίη, τί λέληκας εχε νυ σε πολλον ἀρείων

τε δ' εἶς γ, ῶν ἐγώ περ ἄγω καὶ ἀοιδον ἐουσαν δειπνον αἴ- ἐθέλω, ποιήσομαι, ε μεθήσοia.

ἴαφρων δ' ο κ ἐθέλη προς κρείσσονας ἀντιφεριγιν 210 νίκης τε στέρεται πρός τ α ισχεσιν αλγεα πάσχει.J''Sὸς ἔφα ωκυπέτης Γρηξ, τανυσίπιερος ορνις.

sὸ Πέρση, συ δ' ακουε δίκης, μηδ' υβριν φελλε υβρις γαρ τε κακὴ δειλ βροτ- ουδε μεν ἐσθλος ρηχίως φερέμεν δυναται, βαρυθει δέ θ' υά αυτῆς, 415 ἐγκυρσας ἄτyσιν οδος δ' ἐτέρηφι παρελθεῖν κρείσσων ἐς τὰ δίκαια δίκη δ' περ βριος ἴσχει ἐς τέλος ἐξελθουσα παθὼν δέ τε νήπιος εγνω.

83쪽

64 ΗΣΙΟΔΟΥ Αυτίκα γαρ τρεχει ορκος αμα σκολιῆσι δίκησιν.

τῆς δὲ ικηλήοθος έλκομένης η' αὐδρες αγωσι 22O δωροφάγοι, σκολιης δὲ δίκης κρίνωσι θεμιστας J δ' πεται κλαίουσα πολιν καὶ qθεα λαῶν,

ηερα εσσαμένη, κακον ανθρωποισι φέρουσα, οῖτε μιν ἐξελάσα σι καὶ ου ἰθεῖαν ἔνειμαν.Oῖχε δίκας ξείνοισι καὶ ἐνδήμοισι διδουσιν 225 ἰθείας καὶ mi τι παρεκβαίνουσι δικαίου, τοῖσι τέθηλε πολις, λαοὶ δ' ἀνθευσιν ἐν--ῆ' εἰρηνη δ' ἀνὰ γῆν κουροτροφος, ουδέ ποτ αυτοῖς

ἀργαλέον πολεμον τεκμαίρεται υρυοπα Ζευς'o' δέ πω ἰθυδίκροι μετ ἀνδράσι λιμος ὀπηδες 230ουδ ατη, θαλίης δὲ μεμηλοτα ἔργα νέμονται. τοῖσι φέρει ψεν γαῖα πολυν βίον, ουρεσι δὲ δρυς ακρη μέν τε φέρει βαλάνqυς, μέσση δὲ μελίσσας

εἰροποκοι δ' οἴες μαλλοῖς καταβεβρίθασι

τίκτουσι δε γυναῖκες ἐοικοτα τέκνα τοκευσι' 235

θάλλουσιν δ' ἀγαθοῖσι διαμπερές ουδ' ἐπὶ νηῶν νίσσονται, καρπὸν δὲ φέρει ζείδωρος αρουρα. Olli δ' υβρις τε μέμηλε κακη καὶ σχέτλια ἔργα, τοῖς δὲ δίκην Κρονίδης τεκμαίρεται ευ οπα Ζευς. Πολλάκι καὶ ξυμπασα πολις πιακ os ἀνδρος ἀπηυρα 240ο ις ἀλιτραίνει καὶ ἀτάσθαλα μηχανάαται. ῖσιν δ' ουρανοθεν μέγ' ἐπηγαγε πῆμα Κρονίων,λιμὸν μου καὶ λοιμον ἀποφθινυθουσι δὲ λαοί. ηυδὲ γυναῖκες τίκτουσιν μινυθουσι δὲ οἶκοι, Ζηνὸς φραδμοσυνησιν υλυμπίου αλλοτε δ αυτε I 245

84쪽

ΕΡΓΑ ΚΑΙ ΗΜΕΡΑΙ. 65η πώνγε στρατον ευρυν αα Βλεσεν ἡ γε τεῖχος η ωέας ἐν ποντα Κρονίδης ποτινυτα αυτῶν.

γ βασιλεῖς, μεῖς δὲ καταφράζεσθε καὶ αυτοὶ τηνδε δίκην ἐγγυς γαρ ἐν ανθρώποισιν ἐοντες

α νατοι φραζονται σοι σκολιῆσι δίκησιν 250αλλήλους τρίβουσι θεῶν πιν - λέγοντες.

τοὶς γαρ μυρίοι εἰσὶν ἐπὶ χθονὶ πουλυβοτείρηαθανατοι Ζηνος φυλακες θνητῶν ανθρώπων 'o ρα λασσουσίν τε δίκας καὶ σχέτλια ἔργα, ηερα εσσάμενοι πάντ φοιτῶντες ἐπ αἶαν. 255η δέ τε παρθένος ἐστὶ Λίκη, σιος ἐκγεγαυῖα, κυδρή- αἰδοίη τε θεοῖς λυμον εχουσιν. καί ' ποτ αν τίς μιν βλαπτ σκολιῶς νοταζων, αυτίκα παρ ι πατρὶ καθεζομένη Κρονίωνι γηρυετ ἀνθρώπων ἀδίκων νοον, οινε αποτίση 260

δῆμος ἀτασθαλίας βασιλέων, vir λυγρα νοευντες αλλη παρκλίνωσι δίκας σκολιῶς ἐνέποντες.J ταυτα φυλασσόμενοι, βασιλῆες, ἰθυνετε δίκας δωροφάγοι, σκολιῶν δὲ δικῶν ἐπὶ πάγχυ λάθεσθε. O αυτω κακὰ τευχει ἀνηρ αλλα κακὰ τευχων, 265 η δὲ κακκ βουλη - βουλευσαντι κακίστη. Πάντα ἰδών ιος φθαλμὸς καὶ πάντα νοήσας

καί νυ τάν, αἴ, ἐθέλησ ἐπιδέρκεται, ουδ λλήθει, οιην δη καὶ τηνδε δίκην πολις ἐντος ἐέργει. Νυν et ἐγὼ μή -υτὸς ἐν ἀωθρώποισι δίκαιος 270 εἴη MiH ἐμος υίος ἐπεὶ κακὸν ανδρα δίκαιον

85쪽

66 ΗΣΙΟΔΟΥ ἔμμεναι, εἰ μείζω γε δικην δικώτερος ξει ἀλλα α' ουπω ἔολπα τελεῖν σω τερπικεραυνον I S Περ- συ δὲ ταυτα μετα φρεσὶ βαλλε σῆσι, καί νυ δίκης ἐπακουε, βιης δ' ἐπιλάθεο πάμπαν. 275 τονδε γαρ ανθρώποισι νομον διεταξε Κρονιων, ἰχθέσι μὲν καὶ θηρσὶ καὶ οἰωνοῖς πετεηνοῖς, ἐσθέμεν αλληλους, ἐπεὶ ου δίκε ἐστὶν ἐν αυτοῖς ' ανθρώποισι δ' ἔδωκε δίκην η πολλον αρίστη γίγνεται. εἰ γαρ τίς H ἐθέλη τα δίκαἰ ἀγορευειν Λουογιγνώσκων, - μέν ς ολβον διδοῖ ευρυοπα Ζευς' ος δέ κε μαρτυρίησιν κων ἐπίορκον μοσσας ψευσεται, ἐν δὲ δίκην λάχνας νήκεστον ἀασθῆ, του δέ τ' ἀμυροτέρη γενεχ μετοπισθε λέλειπται' ἀνδρος δ' ευορκου γενεη μετοπισθεν ἀμείνων. 285

χὶ δ' ἐγαν ἐσθλὰ νοέων ἐρέω, μέγα νηπιε Πέρση.την μέν τοι κακοτητα καὶ ἰλαδον ἔστιν λέσθαιήηῖδίως ολίγη μεν οδος, μάλα δ' ἐγγυθι ναίει. τῆς δ' ἀρετῆς ἱδρωτα θεοὶ προπάροιθεν θνιαν ἀθάνατοι μακρος δὲ καὶ ρθιος οἶμος ἐς αυτὴν soκαὶ τρηχυς οπρῶτον Ἀπην δ' εἰς κρον κηται,ἐηχίη et ἔπειτα πέλει, χαλεπη περ ἐουσα. Ουτος μεν πανάριστος, ο αυτῶ πάντα νοήσst, φρασσάμενος τά- Ἀπειτα καὶ ἐς τέλος σιν ἀμείνω ' ἐσθλος δ' υ κἀκεῖνος, ο ευ εἰποντι πίθηται 295ος δέ κε μήν αυτος νοέ μήν αλλου ἀκουοον

ἐν θυμῶ βάλληται, ὁ δ αυτ ἀχρήως ἀνήρ.

86쪽

ΕΡΓΑ ΚΑΙ ΗΜΕΡΑΙ. 67- - γ ἡμετέρης μεμνημένος αἰὲν ἐφετμῆς ἐργάζευ, Πέρση, δῖον γένος, φρα σε λιμὸς ἐχθαίρη, φιλέη δέ, ἐυστέφανος Θημήτηρ, 300 αἰδοίη βιοτου δὲ τεην aruιπλῆσι καλιην. 4 ος γαρ τοι παμπαν ἀεργ συμφορος ἀνδρί τῶ δὲ θεοὶ νεμεσῶσι καὶ ἀνέρες, ο κεν ἀεργος

bos, οιηφηνεσσι κοθουροις εἴκελος ορμήν, οῖτε μελισσάων κάματον τρυχουσιν ἀεργοὶ 305 ἔσθοντες σοὶ δ' ἔργα φαυστα μέτρια κοσμεῖν, ἁ κέ τοι ἄραίου βιοτου πληθωσι καλιαί.

Εξ ἔργων δ ανδρες πολυμηλοί, ἀφνειοί τε ' καί τ' ἐργαζόμενος πολυ φίλτερος ἀθανάτοισιν.fἔσσεαι ηδὲ βροτοῖς μάλα γαρ στυγέουσιν ἀεργους. 310 Ἐργον δ' ουδὲν νειδος, ἀεργίη δέ- ονειδος. εἰ δε κεν ἐργάζη, τάχα σε ζηλώσει ἀεργος

πλουτευντα πλουτω δ' ἀρετα καὶ κυδος πηδεῖ.

δαίμονι δ' οἷος ησθα, το ἐργάζεσθαι μεινον, εἴ κεν ἀα ἀλλοτρίων κτεάνων ἀεσίφρονα θυμον 315 εἰς ἔογον τρέψας μελετας βίου, ς σε κελευω. Αἰδως δ' ου ἀγαθη κεχρημένον ανδρα κομίζει, αἰδώς, ητ ανδρας μέγα σίνεται mi ὀνίνησιν.JAἰδώς τοι προς ἀνολβίη, θάρσος δὲ προς λβω. μήματα δ' ουναρπακτά, θεόςδοτα πολλον ἀμείνω 320

87쪽

68 ΗΣΙΟΔΟΥ

εἰ γαρ τις καὶ χερσὶ βί με - ολβον ἔληται,

τὶ ' απο γλώσσης ληῖσσεται, οἷα τε πολλα γίγνεται, - - δη κέρδος νοον ἐξαπατήσn ἀνθρώπων, αἰδῶ δέ- αναιδείη κατοπαζy'ἐεῖα δέ μιν μαυρουσι θεοί, μινυθουσι δὲ οἶκον ras

ἀνέρι τῶ σταυρον δέ H ἐπὶ χρονον ολβος οπηδεL uos δ' ς θ' ἱκέτην ος τε ξεῖνον κακον ἔρξ37,ος τε κασιγνητοιο ου ἀνὰ δέμνια βαίνο κρυ-ταδίης ευνῆς ἀλοχου, παρακαίρια ἐέζων do τε δι' ἀφραδίης ἀλιταίνεται ρφανὰ τέκνα, 33 ος τε γονῆα γέροντα κακω ἐπὶ γήραος ουδῶνεικείη χαλεποῖσι καθαπτομενος ἐπέεσσιν

τῶ δ ρτοι Ζευς αυτος ἀγαίεται, ἐς δὲ τελευτηυ ἔργων ἀντ' ἀδίκων tαλεπὴν ἐπέθανιεν ἀμοιβήν.

ἀλλὰ - τῶν Lὲν πάμπαν ἐεργ' ἀεσίφρονα θυμον 335Kὰ δυναμιν δ' ἔρδειν ἱέρ' ἀθανάτοισι θεοῖσιν ἀγνῶς καὶ καθαρῶς, ἐπὶ δ' ἀγλαὰ μηρία καίειν αλλοτε δη σπονδῆς θυέεσσί τε ἱλάσκεσθαι, ὴμὲν ος ευνάχ. καὶ τ αν φάος ἱερον ἔλθη ἁ κέ τοι λαον κραδίην καὶ θυμὸν ἐχωσιν 340oφρ' αλλων ἀνῆ κλῆρον, μὴ τον τεον αλλος. Τὸν φιλέον ἐπὶ δαῖτα καλεῖν, τὸν δ' ἐχθρον ἐασαι τὸν δὲ μάλιστα καλεῖν, οπις σέθεν ἐγγυθι ναίει, εἰ γαρ τοι καὶ χρω Ἀγκώμιον αλλο γένοιτο, γείτονες ζωστοι ἔκιον, ζώσαντο δὲ πηοί. 345Πῆμα κακὸς γείτων σσοντ' ἀγαθὸς μέγ' ονειαρ.

88쪽

ΕΡΓΑ ΚΑΙ ΗΜΕΡΑΙ. 69l μορέ τοι τιμῆς ο ' ἔμμορε γείτονος ἐσθλου. υδ αν βους πόλοιτ δε ειαὶ γείτων κακὸς εἴη

Γδν φιλέοντα φιλεῖν, καὶ τῶ προςιοντι προσῖμεν καν δομεν ο κεν δ' καὶ μὴ δομεν ο κεν μη β.Aωτη μέν τις ἔδωκεν αδώτη δ' ουτις ἔδωκεν. 355 Θως αγαθη, αρπαξ δὲ κακη, θανάτοιο δοτειρα. 'O με γαρ κεν νη ἐθέλων, γε καν μέγα δοίη.χαίρει τω δώρω καὶ τέρπεται ν κατα θυμον οὐδέ κεν αυτος εληται αναιδείηφι πιθήσας, καί τε σμικρον ἐον, of ἐπάχνωσεν φίλον ἡτορ 360α γάρ κεν καὶ σμικρον ἐπὶ σμικρω καταθεῖο, καὶ θαμὰ τοὐτ' ἔρδοις, τάχα κεν μέγα καὶ το γένοιτο. 'υς δ' ἐπ' ἐοντι φέρει, ὁ δ' ἀλυξεται αἴθοπα λιμον. δε of ἐν οἴκω κατακείμενον ἀνέρα κηδει. οἴκοι βέλτερον εἶναι, ἐπεὶ βλαβερον - θυρηφιν. 365

89쪽

70 ΗΣΙΟΔΟΥ Ἐσθλον ψὲν παρεοντος ἐλεσθαι, πῆμα δε θυμφ

Ἀρχομένου δὲ πίθου καὶ ληγοντος κορέσασθαι, μεσσόθι φείδεσθαι, δειλαὶ δ' ἐνὶ πυθμένι φειδώ. Μισθὸς δ' ανδρὶ φίλω εἰρημένος αρκιος ἔστω. AETOκαί τε κασιγνητα γελάσας ἐπὶ ρτυρα θέσθαι. πίστεις γαρ τοι ὁμῶς καὶ απιστίαι λεσαν ανδρας.IΜηδὲ γυντ σε νοον πυγοστόλος ἐξαπατάτω αἱμυλα κωτίλλουσα, τεὴν διφῶσα καλιήν. ος δὲ γwναιξὶ πέποιθε, πέποιθ' γε φηλητησα 375Μουνογενης δὲ πάῖς οἶκον πατρώων εἴη φερβέμεν β γαρ πλουτος ἀέξεται ἐν μεγάροισι.Γηραιος δὲ θάνοι τερον παῖδ' ἐγκαταλείπων. μω δέ κεν πλεόνεσσι πόροι Ζευς ασπετον ολβον. Πλείων μὲν πλεόνων μελέτη, μείζων δ' ἐπιθήκη 380

Σοὶ δ' εἰ πλουτου θυμος ἐέλδεται ἐν φρεσὶν σιν, ωδ' ἔρδειν, καὶ ργον De ἔργ' ἐργάζεσθαι Πληώδων Ἀτλαγενέων ἐπιτελλομενάων ἄρχεσθ' ἀμητου, αρότοιο δε δυσομενάων.

αἱ δ' τοι νυκτας τε καὶ ηματα τεσσαράκοντα 385

90쪽

ΕΡΓΑ ΚΑΙ ΗΜΕΡΑΙ. 71Pκεκωφαται, αυτις δὲ περιπλομένου ἐνιαυτου φαίνονται ταπρωτα χαρασσομένοιο σιδήρου. πιττος τοι πεδίων πέλεται νομος, ο τε θαλάσσης ἐγγυθι ναιετάουσ οι τ' αγκεα βησσήεντα, ποντο κυμαίνοντος αποπροθι πίονα χῶρον soναίουσιν γυμνὸν σπείρειν, γυμνὸν δὲ βοωτεῖν, γυμνον δ' μάειν, εἴ ν ωρια πάντα θέλησθα εργα κομίζεσθαι Θημήτερος si τοι κασταωρι in qταιὼ mi πως τὰ μέταζε χατίζων πτώσσης ἀλλοτρίους οἴκους, καὶ μηδὲν ἀνυσσης. Is5ως καὶ νυν ἐπ' ἔμ' ἐλθες ἐγὼ δέ τοι - ἐπιδώσω,ουδ' ἐπιμετρήσω ἐργάζευ, νηπιε Πέρση,

εργα τάτ' ἀνθρωποισι θεοὶ διετεκιχηραντο, κηποτε συν παίδεσσι γυναικί τε θυμον ἀχευων ζητευης βίοτον κατὰ γείτονας, οἱ δ' ἀμελωσιν. 40o

δὶς μὲν γαρ καὶ τρὶς τάχα τευξεαι ἐν δ' ἔτι λυπῆς, χρημα μὲν οὐ πρήξεις συ δ' ἐτώσια πολλ' ἀγορευ-

σεις'

ἀχρεως δ' ἔσται ἐπέων νομός. ἀλλά ν' νωγα

φράζεσθαι χρειῶν τε λυσιν λιμου τ' ἀλεωρήν. οἶκον μὲν πρώτιστα γυναῖκά τε, βουν ' Ἀρ τῆρα, 405 κτητήν, ου γαμετήν, ῆτις καὶ βουσὶν λοιτο,Jχρήματα δ' ἐν οἴκω πάν αρμενα ποιησασθαι,μη - μεν αἰτῆς αλλον, ὁ δ' ἀρνῆται, - δὲ τητῶ, ἡ δ' ἄρη παραμείβηται, μινυθη δέ τε ἔργον. μηδ' ἀναβάλλεσθαι ἔς ς αυριον Dνα γιν AIoου γαρ ἐτωσιοεργος ἀνηρ πίμπλησι καλιήν, ουδ' ἀναβαλλομενος μελέτη δέ τοι ἔργον ὀφέλλει. αἰεὶ δ' ἀμβολιεργὸς ἀνὴρ τησι παλαίει.