장음표시 사용
241쪽
ticulares, seu specialis ei utcunque nominare cuiuire visum erit, transire. Et sane hi priuatim in nocuoque nredicamine peragentur,ceu protinus in initio fecimus-ui horum commentariorum primo quidem de aqua Ἀ- ceto contemplati in secundo vero de oleo iosaceo.nisi quod illic velut in exemplis sermonem transepimus adiauersus eos qui non rect de illorum facultate quid protulissent iii autem breuibus de unoquoque edisseram noampliuscusans quis male de quouis oriun qui 3 piam so promin clarat id tantum scripturiis quod milii videbitur verissim v. omissa aduersus illos qui quid peccat ut cocertatio e. 'orro quodio modo obscura sutura or lio iij qui superiora ignorant, verita, demonstrationis quoque fide destituta, vel me tacente clarum arbitror Sed tamen 'an memoriam reduxi me forsan pra 'stiterit, primu qui- sem quod in natura temperatissima faciendum est medicaminum facultatis periculum, deinde in intemperata
postea deinceps in morbis simplicibus . At si quis ex ii
nur qualitatibus indicatorie coniectari velit de eorum favo cultate an quarto monstrauimus quaena sit in liis metho dus. Siquis crgo aut negligenter lectis superioribus aut plane non lectis, statim ad hunc librum per' at sestinans quam primum medicam in facultatis peritus csfici liaud certam eorum habebit notitiam in aeterum quoniam me- cicamenta omnia partim sunt partes animalium aut platarum,aut fructuum aut horia liquores quos ino , Graeci vocant aut succi, partim vero ex met.:llis sumuntur: optimum mihi visum est de l. tisante omnia di Gierere , tum quod numerosissuauim illarum est penu q
re. Quin etiam eo illas Ordine perscribere decreui ui in elementis visitur, eas plantarum primo loco collo an
qua ruri appellationes initium sili sortita sunt elemen
t' qui O, i Wintoque loco atque ita deinceps pro litera
usantica est, sinuitque praestigiaturas quasdam deliras
242쪽
GAL DE IMPL. MEDIC. Aegyptias iunctis nonnullis incantationibus, quas climberbas colligui admurmurant. Et sane utitur ad peri apta id est quisuspenduntur, manganeias non solum curiosas,& a medicina alienas,sed etia falsas uniuersas At nos neque horum quippiam,neque nugaces istorum narrabimus transformationes: nec enim vel paruis admodii pueris utiles tales esse fabulas existimamus, nedulis qui medicinae opera obire properat. Et profecitd protinus in Λ-phoris torti initio ad Hippocrate dictu mihi idetur,Vital Sitis,ars vero longa:vi tempus non in inutilia impenderemus, verum quamaximo studio festinaremus via incedere compendiosissimam,nempe pex ea quae sunt in arte utilissima. Pleraq; vero ista herbarum nomina aut Aegyptiaca,aut Babylonia, quaeque nonnulli aut priuatim, nota gratia illis imposuerunt, hic adscribere mihi visum est superuacuum: nam praestat,si quis haec volet curiosius persequi, seorsum d per se apud illos legere qui transtulere . nam ita clibros illos inscribtat,ut qui eos non copo fuerint velut Xenocrates Aphrodisiensis fecit, vir cum in aliis supra modis curiosus,tia a praestigiatura non alienus se δε Pamphilus,is scilicet qui libros De herbis composuit, plane ex iis quae vel ipse scribit prsse fert grammaticum, indicatque se nec conspexisse herbas de quibus conscribit, nec vires earum expertum, sed iis qui ante ipsum scripsere,fidem habuisse citra illam explorationem sic sane libros expleuit, annexo ad quanque herbam nominum aceruo, deinde etiam exponens siqua ex homine ferebatur transformatio tum epodos libationes atque hymiamata , quae in colligendis illis adhibebantur, adscribens: necnoac alias eiusmodi praestigiaturas nugaces. At
Anazarbensis Dioscorides quinque libris materiam omnem utilem absoluit,non herbarum tantum, sed 4rborum, fructuum,4 succorum, di quorum , memorans insupera metallica omnia, 5 partes animalium. Et mihi utique videtur omnium perfectissime tractatum de materia medicamentorum confecisse . Nam licet a maioribus eo plurima de illis bene scripta extent,tamen a nemine omnium aeque de omnibus:nisi si quis Tanitrum prς
dicet Asclepiadis Navi huic caetera bene dicta esse probantur
243쪽
bantur extra ratiocinationes quas super causis affert A que haec nimirum perlegere debet quisquis peritus edi
camentorum materia euadere studet Adi: quo tripta reliquit Heraclides Tarentinus,&Crateucr& Nantuas: versimilli non similiter scripserunt, nee in a
uelibris fecit titulum veram seorsum verbi causa de praeparatione aut probatione scripserunt, ut Heraclidὰ
Tarentanus seorsum vero depur antibu aut diotismis,aut clysmis, ut fecit Mantuas eparatim derabilibus remediis, ut Apollonius:aut de iis qua seeu
dum locos, ut Manisas. Porro plerunque medicamentorum sum veteres in curandi tractatibus prodiderunt vi iuniorum medicorum prope omnes. Nam ab Hio-
pocrate dicta sunt multa, ab Euriphonte, εμ, μί'
Dioclem Plistonico, Praxagor a pia bi g, es
est veterum medicorum quisquam, qui non ali quid tu minusve arti contuJerit ad medicamentorum s ehi a ' adque citra praestigiaturam aut mendacium, quae post l. uexit Andreas. Itaque cui ocium suppetit testentis vri: liter de medicamentis scriptis libris, multos δἴem haad usq; Pamphilum inrchigenem. Q. in au sius sim multa medicamenta n uia di rit, tum de herbis versibus hexametri, uitio. 'posuit. Nec metus est, defectuso, an tota vita quis aliud nihil quamdemEa dies
Iolet ver in abstinendum ab Atidhba Vis 4:
imiliter mendacibus multoque etiam a di Pamphilus, qui ne per somnium quidem l
quarum aggreditur figura, peis diis hiis
minum quomodo assimilauit eos Heraclides Taretiti
DV β simillimum est praeconibu, quisbilatis '
gltiui mancipij,licet ipsi non viderint vii ita: λα ceu cantilenam eas proferunt ut si fortὸ is quem ora
pouent. Equidem non post em non accusare cillos quoque, qui primi herbarum formas scriptis docere sunt conati um
244쪽
nati,clim melius existime ipsi, praeceptore oculis discere, ac no adsimilari iis qui ex libris prode ut gubernatores: na sic verior manifestior esset doctrina no herbarum modo fruticu arborumq; ,seda aliorum omniumedicaminum. Verum enim uero si omnino libris est opus, quis adeo miser est, ut pr teritis scriptis Dioscoridis, Nigri , Heraclidis, Crateua aliorum innumerorum qui in arte ipsa cosenuerunt,libros grammaticos scribentis incantationes,transformationes,& decanorum daemoniorumque herbas sacras perserat Z Nam quod homini Aabus istis prae stigiatoribus unicum fuerit studium, ut vulgus imperitum talia scribentes in sui admirationem vera terent,vel ex ipsis Pamphili libris discere liceat, qui prima inter herbas co scripsit Abroto non omnibus nobis cognitam ac deinde aenon sive viticem, ipsam admodum notam inde Agroitin herbam, nec vulgo ignotam mox Anchusam , quam nec ipsam quispiam ignorat sicut nec Adianton , qua illi deinceps scripta legitur atque in his utique nihil quod quidem sciam, superuacuum scribit: ve rum postea herbae meminit nomine Cur ait 'eti, hoc est fAquilae, de qua fatetur Graecorum nulli quicquam esse proditum , verum scriptam se reperisse in libello quopia
ex iis qui inscribuntur Mercurio Aegyptio,cotinente triginta sex sacras horoscoporu herbas. Quas clarum est esse Omnes nugas meras, atque authoris ipsius figmenta similia Ophionicis Conchlacis. Nec enim prorsum quispiam extitit Cochlax:ad risum enim fictum nome est,sicut pleraque alia in libro eius conscripta. Nec triginta sex herbetilhae ultra nomen ipsum quicquam sunt, nec ulla ipsis res
subiacet verum Pamphilo ocium fortastis supererat, in cutiles fabulas libris intexere. At nos nuc quoque tempus nos perdidisse arbitramur,qui prolixius eorum meminimus. Itaque quae utilia sunt,iam nunc ordiamur.
Abrotonon. Avxoxon herbae nec speciem formamve scribere
post tot tant6sq; viros oportet, nec particulares actiones,ceu illi factitarunt quas ut non definite
distinct Eque saltem clare significarunt: verum dc
245쪽
nos quoque eas copiosius exponemus in opere De componendis pharmacis, simulque De paratu facilibus interim vero etiam in Curandi methodi libris, nimirum ubi exposcet usus Verum quod ab initio propositum fuit nemo uniuersales duntaxat medicamentorum omnium lacultates inspicere, id quidem in aliis consentaneum it, nunc sane etiam faciendum dicendumque, Abro-
to non esse calidumi siccis facultate, in tertio ord ne siue recessis post media situm. Porro quod eiusmodi ordo ut
o die in peratam naturam expenditur, saepe antὸ diximus inueniemus temperiem eius non minime quidem
ex gustu ducta coniectura,vtpote clim sit admodum t
inarum. Porro sapore eiusmodi,cum terrenae sit est entiae largo calore extenuatum ostendimus. Ita a non instrenue ex calfacit pariter laesiccat Quinimmo Jc chim di itincta illa experientia, de qua supra frequenter dictumeli,diligeter explorassemus, ex eadem teperie medicamehoc comperimus. Nam siue comacum floribus nam reliqua erus palea inutilis est' contusim viceri puro illinasio mordax irritans videbitur: siue eo in oleo macerato a put voles aut ventre perfundere, admodum calfacere reperies. Q n&si quibus per circuitu redeunt m ore eos
mu itonem rigorii hoc voles confricare, minus utiq
i rigor coculicturi immo sensus quide protinus ubi admotu fuerit,ipsum calfacere percipit. Porro , lumbricos
interimat, par est, nimirum C sit amaru agro drke
antequam experiaris manifestum, si quidem memoria teneas qui in horia commentarioria quarto de amari sanciri
natura prodidinuis. Sciesque pro iis, quod ' dist 3 inculiadi quanda vim habeat sed 'uod mae:
talis particeps Abrotonon est,no paucae vero Absinthiu
ph st ingEn stomacho amicum. Porro ubi qualitares ibi inuicem perinistae fuerint, quae
246쪽
vehementior fierit, ea utique vicerit. Atque haec satis est hoc tractatu nouisse Monstrabitur autem in libris De ratione curandi, quo pacto quis optime medicamento e- iusmodi uti possit. Ac proinde quaerendum haud etia est, 1 quamobrem cum malo cydoneo cocto illitum aut pane, I oculorum sanat phlegmonas, neq; quod cum farina hordeacea tritum ac cocium digerat phymata Neutrum siquidem horum nec aliorum quiduis huic proposito nobis tractatui propriu est sed qui Empiricam profitentur
doctrinam,ij in paratu facilibus medicamentis ea conscribunt. At qui ex ratione artem tractare volunt, iis opus est methodo curandi. Nam alioqui damnii magis quam utilitatem ex tali consequantur narratione sane Hippocrati, qui in Traphorisvis scripsit Dolores oculorum soluit
meri potio, aut balneum, aut fomentatio, aut sanguinis
missio,aut purgatio:nec adiecit quosnam dolores vini potio, quos balneum, quos fomentum, quos sanguinis missio, quos purgatio ignoscendum forsan quis arbitretur, tribus ut arbitror, ae causis. Siquidem aphoristicam faciebat doctrinam in qua propter breuitatem com sopendium pleraque ita dici concessum est in omnia quae dolores soluunt enumerauit, tametsi no definiit ad quem dolorem quodnam ex illis congrueret. Tum multis in locis aliorum librorum occasiones nobis praestitit, distinctiones in iis cuiae hoc pacto dicuntur inueniendi. At qui neq; in aliis libris de talibus scripsere distinctionibus, aut in enarratori, prolixo tractatu aphoristice tamen ac
breuiter scribunt,aut insuper etiam ex naultis unum tantum indicanti ij plus nos laedunt quam iuuant. Nam climsint multae in ophthalmiis disserentiae, atque una dunta coxat ex eis praedictum poscat cataplasma, aliae vero omnes ab eo laedantur: si quis ad id omnes sine discrimine adhibeat, multo plus laedet quam iuuabit. Ad hunc itaq; modum non tantum de Abrotono,sed de aliis quoque omnibus scribendum nobis est,eas quidem facultates quae sunt in calefaciendo, frigefactedo, humectando, siccandoque,
iis quas saepenumero memorauimus methodis, reperientibus quae vero secundiam totius substantiae proprieta-lcm perficiuntur ola experientia. Et de his ostensum est
247쪽
ii ὁd deleteriae sint,& deleteriarum alexiteriae, puroatoriae. Nam has ex ratione inuenire est impossibile prae terquam quod in quibusdam suspicionem duntaxat oro
babilem inuenire liceat. At de facultatibus quae hoe na cto inueniuntur,separatim postea disseremus, ubi videli. cet prius singulatim per quodque medicamentum de iis quae calefaciendo,frigefacie lo, humectando siccand6n agunt: tum de iis quae ad has consequuntur, narrationem absoluero. Porro ubi num modo adiecero,finem faciami de Abrotono dicendi,nepe quod summe suspiciendus ille Pamphilus etiamsi hanc primam herbarum recensuitae sorsan ut nullam deinceps aliam,tamen hanc saltem o 'culis suis conspicari voliterit, attamen vel maxime allu ei natur,existimans hanc herba a Rhinanis appellari an
tonicum: liffert enim ab Abrotono Salonicula velut elis Dioscorides exactissime scripsit in tertio de materia dcomnes id norunt tum medici, tum hopopolae. Nam Abrotoni duae sunt species, altera quam mare, altera quam sceminam nuncupant: quod ipsum definitum est tum apudi Dioscoridem,tum apud ipsum Pamphilum,aliosq; innumeros. At aliud est ab eo Absinthium, cuius rursum tres statuenda sunt species, quaru unam eodc cum genere ipso nomine appellitant:cuiusmodi potissimum est Ponticum alterum Santonicum:tertium Seriphum. si vero aliud placet appellare Absinthium, aliud vero seriphum
aliud autem Santonicum,nihil interest, quod ad praesens certe attinet. Nec enim nomen diuisuri venimus sed studium nobis est ipsis de rebus. Porro quonia haec tum specie seu forma,tum gustu,tum facultatibus inter sese diueri, aiunt,non obscure no,si ita lubet, omnia nomine nuncupes, versim exacte vires earu edoceas. Ac nos sane susΓ- cienter ipsa formas a Dioscoride explicata est e,aliisque
non paucis, iam dirituus. Itaque denuo eadem scribenda non lunt,quae maioribus recte sunt prodita. At siquidit. I in facultatibus omisere indistinctu cuius profecto gratia ad hanc narrationem Venimus, ea nos adiicere tentabimus Absinthii quidem dictis minus est calidum, nempe plurimam obtinens adstrictionem. Quod cum sit donismis quoque tenuium quam illa partiu, dc utique minori
248쪽
iam quam illa adeundem modum extenuandi facta Ita-
4e,attamen non minus desiccatorium est . At caeterorum
Santonicum quidem a Santonia regione in qua nascitiir, i nomen sortitum , proximam habet facultatem . Seripho paulo imbecillius in extenuando calfaciendo desiccan doque. Porro ipsum Seriphon Abrotono minus est calidum, verum calidius Absinthio,stomacho impendio inimicum, nempe cum amaritate salsedinem quandam praese ferens. Sed quandam, licet minimam adstrictionem obtinet. Sic labrotononin Santonicia admodum infecta sunt stomacho Solum autem inter ea absinthium, d 'maxime ponticum,gratum est stomacho,quia plurimam . , adstrictionem continet Abrotonum ustum, calidum,sic-Ixη - unaque facultate est,i magis etiam quam Cucurbita sic- λον η ρλ Anethi radix ulla enim ulceribus humidis si-
vνυ nati citra phlegmonem callo induratis conueniunt, ac proinde maxime ulceribus quae pudendorum praeputiis competere videntur. At cinis Abrotoni ulceribus omnibus mordax est ac idcirco cum oleo tenui, cicino scilicet, aut rhaphanino,aut sicyonio,aut veteri maxime Sabino ad alopecias accommodaturnum barbam segniustar iditisque nascentem cum aliquo dictorum oleorum elicit: sed nec minus illis lentiscino maceratum. Qilippe pro eo quod tenuium est partium, rarefaciendi vim obtinet,&mordax est, calidum quas utique maxime eius facultates nouisse oportet, nec quicquam etiam particulare in hoc tractatu requirere.
Agnos, aut lygos,hoc est vitex, planta illa fruticosa calidus quidem es in siccus tertio ordine, verum multu te nuis substanti. e tum gustu acris simul Madstringens:ipsas tamen vitices ad medicinam habet inutiles: caeterii folia semenque calida siccaq; facultate sunt,substantia vero tenui. Nam itentibus ita apparet, iustantibus acre simul iubadstringe percipitiar tu folium,ium flos,tum
semen. Edendo tamen etiam semen est: verum tam perspicuo calfacit, ut capiti hoc nomine dolore pariat. At si frigatur naac sic editur cum tragematis minus caput ictat.
249쪽
pACULTATIBUL LIB. VI. Mi Porro satus ventris discutit, sim non frictus, multon agis cum frictus uerit Cohibet porro impetu, ueternerem,tum frictionis expers, tum etiam ipsam expertus folia item floresque ipsius Dulicis idipsit ferre eduntur verum etiam substrata. Hinc est duὰd
Athenis an Thesmophoriis, hoc est sacri, C. hii res totum sibi fruticem substernunt. Hine illi oti
nomen inditum agni hoc est easti 1 rii 'o An 'ε ' μψῆς/y -iti Ex quibus ouitissu, manifestum est, si quidem memoria teneamus quae irae
rioribus commetariis sunt dicta, annuin e Lehi, si ζqtie exiccare, tum omnium aYime satu, sis quod tenu uim sit partuim,facultas eius in i i st. Nam
quod caput tentat, non magis multitudine vaporurn ab eo prognatorum quam a caliditate eius ac sub ta e procreat posset,san. ventrem inflaret, venerem stiexcitare,immo etia repruirere oveat, fuerit orofecti s
cundum rutae maxime facultatem tum ilh ' tum in res cando, non tamen i li res M,
ritas aut acerbitas ilii inest a uisiei sis ''n' obscura scio videbitur,nec par ei gnos 'Orci ad ecur cliene indurata,
conabor, hoc est,ubi 2 duisti '
cacessu, tum admodum tenuium partium Haec qui
250쪽
GAL. DE IMPL. MEDIC norIt ac postea methodum curandi didicerit,ipsemet fueniet quo pacto menses hinc cieat, quo pacto partes duratas digerat,quo pacto lasiitudinem soluens, seu copum, excalfactorium ex eo unguentum praeparetnr.
Graminis radix modicὰ frigida est,et sicca: mordacitatem quandam exiguam, partium tenuitatem obtinens. At herba ipsa primo quidem excessu refrigerat,in humiditate vero xsiccitate moderata. Porro semen alibi quidem imbecillum est in Parnaso vero desiccatorium 'tenuium partium, subacerbum.
Gramen esculentam habet radice,ubi mollis fuerit,dulcem quidem instar aquae, sed acre quiddam exiguum&subacerbum obtinentem. Hec herba plane auea statibus est. Ex quibus apertum est radicem modice esse tum fripidam tum sicca, ac proinde cruenta ulcera glutinare. At ipsa herba illita non vehementer refrigerat in medio constituta humiditatis Iccitatis. Porro mordacitaso tenuitas quiradici inest exigua est quidem, sed interdutamen lapides frangere assolet,si quis eam decoctam ebibat. At semen alterius quidem imbecillum est eius vero quae in Parnaso nascitur, urinam ciet,d fluxus ventris stomachi resiccat: vis enim eius est exiccatoria, tenuium partium,& subacerba.
Anchust quadruplex species est. Quarum onoclea quidem radicem habet admodum refrigerantem Mesiccantem,tum adstringentem iubamaram,tum quae sufficiat extenuandii extergendis humoribus biliosis,corpor1busque condensandis. Caeterum folia habet imbecilliora quidem radice adstringunt tamen ripis desiccant. porro lyxopsos cognominata refrigerato desiccat, magisque quam onoclea adstringit. At onochelos calidiorestis magis medicata. Nam plusculum habe: gustu ipso protinus acrimoniae. Haec vero etiam calidior est reliquid parua,quae cimarior, magis etia medicata est.