장음표시 사용
211쪽
triticeae farina quae pura est, tum panis quoque qui pii rus est puri mouendo copetentior est,nimirum cum furfur minus sit calidum,&magis desiccet Farina autem nara,quaeque alere est nata, humida est calida qualia certate ad pus producendum oferre ostendimus. Itaque medicamenta quiphlegmone tentatis imponuntur et parti lierisbus si calida sint humida,ad pus mouendia conducunt ut adeps sint vitulinus. Nam tauri caprae actio res esse ostendimus: quamobrem phlegmonis tum frixdioribus,tum durioribus magis congruunt. At suillii ii
qua prIri phlegmone appellantur,familiarissimus est F' adeps gallinaceorum familiarissimus, masti,
tiam anserum, quodammodo tamen ad digerendum se tentior est enim substantia sua tenuior, sciit, bubula, caprarum crassior tu terrenus magis. Quinacia restisi animalium omnium acrior est adeps simulo siccior multo quam domesticorum, maxim Eque pardalisi leonis Q iare horum nullus omnino puri mouendo idoneus est sed,ut dixi,suillus 'vitulinus. Porro pus mouent iis
'hic ad seruentes phlegmona ex rosaceo eas liquare. - portet: ad findidiores vero ex calfacientium quopiam puta cicino, rapsanino, veteri sicyonio. uod siquando ri
li taris cera, aliis ad manum: ulli, bis
psam in ex calfacientium quopia dissoluere oporte t'q uppeoim ipsa per seminus sit calida quam ut pus in uere possit. Siquidem illinc dicerte vim iiii E que feruentibus phlegmonis apta est, ex calidorum te
rum quopiam liquata Verona quemadmodum haec ism- ' etria ac mediocritate inferior est ut ad m-A , -
tum quiddam excedunt resinari nix. Ouari ori '
tractatum de medicamentorum compositione attinen κnos eo uela adegit. Rursum ergo ad propositum reuer
tor. Est autem propositum de uire u siit : Et Epus mouentium natura . Dictum vero est qu5 Ilod
eam humectantem, acalfacientem ess e oporteati quod aliis
212쪽
aliis verbis est, ut neque excellat, neque inferius sit temperatura corporis ipsum immutantis,sed quoad seri possit simillimum Caeterum quod medicamentum puri mouendo idoneum tale sit facultate, lactu, siue energia fiat eiusmodi, dum corpori nostro admotum est, saepenumero iam ante dictum est sed nunc nihilo secius id repetimus, quandoquidem semper ei sis memini si oportet. Atque eiusmodi est pus mouentis medicamenti tem peries . Porro corporis ipsius constitutio emplastica est: qua maxime pollent quae lenta illicosa sunt, velut a. odeps porcinus, butyrum, thus, quod ex farina triticea conficitur cataplasma quippe quae moderate tum calida, tum humida lentaque sunt, ac proinde puri mouendo idonea Chondrus tamen farina triticea siccior es , quanquam nihilominus lentus sit nisi forte etiam amplius unde fit ut in mediis temperatura phlegmonis puri mouendo ineptior, in humidioribus etiam triticea farina praestantior sit. Verum haec iam praesentis coni. mentationis limites excedunt. Itaque denuo ad medicamenta duritates emollientia reuertor hactenus 41ccurandi methodum attingens, quantum dicendor iam claritati conducat Scirrhum vocant tumorem praeter naturam, doloris vacuum, sed durum Sunt autem inter cosquidam , qui ubi plurimum increuerint, simulatqvie indurati fuerint,non modo dolore carent, verili in etiam sensum difficilem, aut etiam nullum habent reliquum porro nascuntur ex humore crassi, frigido, quales sunt in
animalium corporibus duntaxat duo,bilis videlicet atra, superexiccata pituita. Proinde tumores scirrhosi om- mno aut pituitosae sunt substantiar, aut atrabitariae,aut ex outraque misi Sed de agnitione eorum non est nunc tempestiuum disserere, verum de medicamentis emollientibus illud vim sic dicam opportunu est, nempe quod proprie vocantur emollientia, quae medentur cirrhosis tumoribus ex pituita re siccata crassoque humore prognaris. Consueuerunt autem ij potissimum in musculorum capitibus, 'ui ex eis prodeunt tendonibus consistere. At quae ab trabitario succo duruerunt cancrosa sunt Omnia,& ab emollientibus medicinis exasperantur. Sed his
213쪽
quo pacto prospicere oporteat, in Commentariis methoib. ia. σdi curandi docebimus Q He vero a lento crassoque liu i q. more congelato indurata iunt, calida poscunt liccaque medic a men a s 'd non tam en quae valida fiunt ac violeta sed sustici interim ut secundi aut terti sint ordinis
ex calfacientium,prina exiccantium. Porro cum non exi.
gua sit in corporibus sic induratis maioris nainorisque latitudo, necesse utique est&medicamentorum illis medentium non paruam esse latitudinem. Siquidem adepsi caprinus,&gallularum, quae sic indurata fuere iuuarunt. Veruin illi quidem imbecilliores sunt, moderatas duritates cui olliunt. Valentior gallinarum galloriimque adipe anserinus est, caprarum vero hircinus, validior quoq; de taurinus,sed minus tam quam hircinus. Quinctiam medulla ceruina modice emollit, a cum ea vitii 7 mi' lina quippe cum id genus omnia medicamenta calida si posistit 5 mediocriter sicca, multoque magis ex calfacere eam. quam exiccare nata. Vnde si quis forte ea quandoque calida dicat humida, non repugnandum; nam pau- , tum absunt ab iis quae neque humectant, neque desiccant f Odem ex genere sunt, quanquam validiora, ammoniacum thymiama styrax, galbanum, id ellium scythicum sed ad emolliendum praestantiora ex iis suu quae recentia sunt. Siquidem inueterata validius quam oportet desiccant. Id ipsum usu uenit in medulla S adipe, quippe quae ipsa vetustate seipsis tum acriora, tunn sicciora uadunt. Quin de oleum quoque sicyonium ex hoc est genere, nec in postremis id quod inueteratum est. ex iis quae praeparantur, susinum. Sedio de compositis hic dicere statutum non est . Porro radix
altheae,&cucumeris agrestis, nonnulla que alia planta , partim in oleo, parima in aqua decoctae, emollientium medicamentorum ficultatem induunt, sicut maluae agrestis folia tum cruda, tum cocta. Atque hoc simplex medicamentum est , sicut porcinus adeps vetusta tem passus, sed salis nihil oportet adiicere, sicut nec aliis quae emolliunt valde enim desiccat sal. Porro quaecunque alia emollire post uni, seu simplicia seu composita sint medicament, alibi enim ea recensebimus calida sunt ex
214쪽
GAL DE SIMPL. MEDIC. sunt ex secundo interdum ex tertio ordine leuiter ve ro sicca.sed de his sane illinendi vis emplasticam vocant
insit necesse est, no aliter quam iis quae pus mouent. Sed quanto maiore evacuandi facultate pollere debent, tanto utique minus etiam meatus illitu obstruere.
Qilod medicat nenta indurantia humido frigiis doque sint temperamento. caput
Ane emollientium facultas medicamentoria abun ode iam exposita est, proinde deinceps de indurantibus verba faciam. Frigida itaque haec sint oportet in umida, velut semperuitium, portulaca, psylIium, lenticula palustris, solanum aut hoc certe non est temperamento humido, sed naedium absolute humectan-ctantisin exiccantis, ex pugnantibus facultatibus compositum, exiccante videlicetvi humectante nimirum clim duplicem in se habeat substantia,terrenam laqueam. Sed iam non est mihi consilium, ad particularem materiam sermonem deducere, verum generales duntaxat breuiter facultates definire. Sane siquid simul refrigeret, desiccet, ipsum profecto omnino indurabit: sed non est ex iis quae proprie indurant. Siquidem congelatione potius quam euacuatione durum effficitur corpus, prout su-
r posuimus. At siquid sit quod proinde quia natiuum
tumore non retinet, induratu est, id siccum potius quam durum appellabimus: constatque eius sanatio rigatione humectatione non emolli tione:sicut certe hensio curatur laxatione,& laxatio tensione.
De tendentibus laxantibusque medicaa
SE 'ας ut se habeant liquido conspiciuntur,cum incute, quemadmodum & ab Hippocrate dictum est, cutis dura molliscatio, tensa laxatio:tum etiam frequenter in articulis. Igitur laxatio prouenit humectatis immodice ut circa eos sunt ligamentis pariter' tendonibus:tensio vero non etia simpliciter,sed ut plusculum
215쪽
plusculum exiccatis,aut refrigeratis,aut phlegmone affectis,aut scirrho. Atque ita quidem in articulis In cute Veron tantum ita, sed musculis quoq; qui ei subiecti sunt
rem non simpliciter una est species laxantium Aediorum, utpote cum alia hui'ectando, alia calfaciendo alia vero emolliendo,quaedam euacuando,non nulla tumores praeternaturam purgando,alia etiam percoiugationem horum quampiam agentia,laxare assolent. At Thessalii iere t sequaces eius uniuersi,sicut in aliis multis itari in his appellationes simul cum rebus confundunt qui co ui obuium est, citra ullam examinationem conscribentes Quamobrem ubi quae in manibus sunt absoluerimus ne ceu nobis forsan tuerit aliquando in eos stylum conuertere in praesentiarum autem quod dicta continuo sequitur perse iliamum, rursum sumpto principio ab iis mediea inentis quae vocatur emplastica, quia saepe iam antevi de Breuuer ergo Emplasticum medicamentum est, quod tenaciter corporis poris siue meatibus illiti in haeret. Porro abunde dictum est nobis depororum quos nos statuimus, natura in libris De tEperamentis demonstratum autem est: in libro hunc prue cedente mordae
late vacare omnino debere medicamelum emplasticum
nam si qua illi inerit mordacitas haerere in I non po
liquando,aut certe humorem aliquem ex alto attraLudo. sed 'illud satis constet,terrena cosistentiae, viscosum omnino esse oportere emplasticum.
Q nod poros purgantium medicaminuminumαqμodque sidum si, c tenuium potium: nam amara omnia crinitros: sint. caput XII. Sp d isti supra abundὸ dictum est. Qitosverd illictu 'exans,sici ipsu ui emplasticum non modo emplastacum dicitur,sed JA pρακτικα, quasi dicaa infarciense
216쪽
ansarciens. Fuerit autem id sicut effectu contrarium ita corporis natura, neque viscosum, neque mordacitatis expers, sed nitro sumet subtile. Nam in ratione maioris ac minoris disterunt, substantiae ei aere minime diuersa, tum emplastica ab iis quae sordem nutriunt, tum repurgantia ab extergentibus. Nam quae in superficie sordem auferunt, siue incute,siue in ulceribus, ea extergentia siue rhyptica nominantur. Quae vero poros etiam expurgant,ea subtiliorum his partium sunt emplasticis contraria proinde pororia ecphractica Meccathartica quasi expurgantia 4arctu liberantia dicas, appellantur. Sunt
autem haec tum nitrosa, tum amara . Atque cuti cxtimae
imposita solam nitrosam qualitatem postsideant exactam est opus ad ea peragenda quae dicta sint. At intro in corpus assumpta, etiamsi ad lucta sit quaedam adstrictio,iros. iant tame sicutioque magnos purgare abstergereq; meatus, cuiusmodi sunt in vasis. Nam foris meatuum exiguitas prius ab adstrictione occlusa , quam probe queat cxpurgari, non etiam inde in altum abstergentem substantiam recipit, nec expurgatur. At quae circa ventrem sunt partes omnes, quaeque in iocinores, liene, aliasque omnibus visceribus curia maximos in se meatus habeant, maius accipiunt commodum ex vasorum corroboratione, quam propter osculorum exiguitatem laedantur.
Proin intus absinthium repurgare potest, foris non potest quippe quod compositum est, ut supra dixi, ex amara acerbaque facultate. Quamobrem eius generis medicam eta particulatim ut persequar, non est Irecesse. Quariscunque enim repereris nitrosa amara,ea ad purgandos meatus Omnes valere noueris. At cutis uniuersae ac vicerum sordes, non haec tantum, sed viribus minora auferre possunt, qualia sunt dulcia quae tenuium sunt partium puta mel, ex cerealibus seminibus quaedam, ut eruum, fabar, hordeum, lupini: Quanquam in ipsis fabacea hordeacea a farina tantum extergit,non etiam mea- rus farctu liberat: erui autem lupinorum potissimum si amara fuerint, supra quam quod extergunt, nonnihil quoque meatus purgare valent . Simile quiddam amygdalis accidit: nam lorum ipsorum ea quae amara sunt,
217쪽
detergunt, meatus expurgant:quq vero ededo sunt' detergunt quidem, non tamen infarctu liberant. Quin Murticae semen non secus atque eruum amygdalaque amara,meatus purgat. Ex eodem genere scilicet sunt scilla de iris,&quaecunque alia vincentem in sequalitatem amaram possἰdent, ut dictum est. Siquidem nitrum ipsuna per se, aphronitrum, spuma nitri, J Temphon, labrotonum,&id genus reliqua cum cibo potu que assumpta eadem vim obtinent. Protinus enim his inest ur cras. so lentosque humores extenuandi vim obtineant, sicut emplasticis omnibus crassos lentosque corporis succos reddendi Quamobrem lentis ac pituitosis thoracis pulmonisque humoribus,aut puri&incidendis&extenuandis&educendis aptiora inuenire alia prae istis medicamenta nequeas. Iisdem istis&iocinoris obstructiones expurges,& modicas etiam lienis: nam quae maiores sunt vehementiora desiderant, nempe apparis corticem, radices tamarices,scolopeiadrion, scillam, eam ii id iapsum nomine repraesentat, asplenos appellata. Sed tameistis varie utendum in quoque viscerum est: ad iecur,ipsas per sese duntaxat:ad lienem vero,inistis aceto,aut ei ncoctis: ad horacem pulmonemque,melicrato, ptisanae,Oxymeliti, aut dulcium vinorum cuipiam Sed haec ad curandi pertinent methodum proinde in praesens rationibus ea confirmare omitto. Nam in illo opere cinatio quod de Componendis medicamentis inscribetur eas explicabo.
Quod urinam cientia ex acrium Gneresint,ac proinde calida Crscca,
tum quod sanguinem serosum segreo
gent crassum uero cogant. caput III
PQ y0qWx necesse est ut dictis adiiciam, ea dunta
xat expromam, nempe cum plurimam mouere urinam annitimur, non admodum dictis tendum pharmacis sed quae acriora sunt, magis excalfaciunt. Dictum siquidem supra est,acre omne esse
218쪽
'esse calidum eius generis sunt semen apij,petroselini, scianiculi, dauci,agrioselini, myriiij, x sane ipsum quoque
seseli, animi, phia,& meon, asaron, dc coron, quibus sanguis non extenuatur duntaxat sed tunditur aesecernitur,nis secus atque lac quod coagulatur seros videliceti tenui seorsum segregato, crasso vero in sese coeunte et exacte unito. Si quidem quo facillime ad se attra hant renes ii od in sanguine queum tenueque ac serosum est utraque lis conferunt,nepe totius sanguinis primum fusio, deinde segregatio, quorum neutrum absque 'valido calore peragi queat. Q laobre puris ex thorace expuitioni ea omnia aduersa sunt: quippe cum natura eorusit ut modo dictum est, tum ex calfactoria exiccatoriaq;, tum etiam secretoria,S coactoria. Cogitur quidem in sese quod crassum est,excernitur vero ac secernitur in ipso coactu quod in sanguine sero sum ac tenue desertur Arq;
hoc ad sese trahere renes anteuertunt: quod vero coactu
est atque exiccatum,haud etiam facile expuitur. Proinde ut modo posui, incidendi vim habeat eiusmodi medicamentum oportet,sed non tamen insigniter calidam,ne vicio delicet valide desiccet:ac eiusdem profecto commoditatis gratia cum sorbitiunculis potionibusque humectantibus exhiberi postulat. At quae renes expurgat,&ipsa quidem incidentia sunt, verum larga humiditate non indigent. Porro qua callosas siue tophaceas consistentias incidere sunt idonea, ipsa utique admodum incidunt, sed minimum caloris possident. Quippe caliditas callum porumve ipsa contrahit ac procreat,non incidit neque diuidit At quae nainus sunt calida cum hoc quod incidere valeant,meliora quoque sunt,uelut radices regiorum no sminatorum asparagorum I rubi, bellionica,& poliis, tum ochra,& vitrum ustum,&ex scilla confectum acetii, qui sunt eius generis. At Thessalus insulsissimus atque imperitissimus sicut pleraq; alia artis columeliis ac probris immerito afficit ita haec quoque discerpere contendit, nullum esse medicamentum censens quod proprie sit aut hepaticum,aut nephriticum,aut pleuriticum.
219쪽
r AC VITATI Bus LIB. V. γderatae it tum ealiditatis,tum ccitatis,eonfiassentiae uero tenuium partiu:anodmoticorunt autem tum calidior, tum etiam mordax atque acris,ac crastarum partium:poria condefunαtium hiringens C aquea potius: stipantium Merosiue εγνωτικο θ, crassarum partium,
Ed illius peccata aliis libris detexi. In praesenti au em libro relin uas Simplicium medicamentorum iacultates edisseram, exordio rursus ab aperientibus ac rarefacietibus illa anastomotica, haec arIotiea nominant desumpto . Videntur enim&haec quodam sane modo lain dictis esse vicina:nempe quae extergere incidere,obstructiones tollere,diuidereque diximus: q aqua non undiquaque esse similia Sane lorum ante omnia distinguenda notio est,ac sic inquirenda substantia. Ouae cutis meatus reserat, rarefacientia dicimus quae veri isorum oscula perientia Quin cillis contrariorii, quod poros contrahit,condensans appellitant quod autem osculum occludit, haud etiam proprio designant nomine, sed generalioribus,puta contrahens,occludens,constrin
gens,obstruens nominant. Porro utriusque natura sic ha-Det.rarefacientium quidem tum modice calida est tu mia
tum crassarum partium, tum acris ac mordax His porro
ontrariorum, condensantium quidem frigida san sed i non terrena neque aerea,set potius queae forum autε quae apertiones siue anastomosos occludunt cra rum
220쪽
est irinii, amaracinum, quae lique icc catas apertiit haemorrhoidas. Porroritiae uteri os a phlegmone,aut scirrho,aut ariditate occlusum aperire dicuntur,ex accidenti,non autem primario ter se eiusmodi habere facultatem censentur, velut nec ea qua labiorum a phlegmone
occlusorii,aut genari', aut nariu ,aut gutturis , aut pr pu-
iij aut sedis, aut alterius eiusmodi osculi instrumet phlegmonem sanatat,atque occlii sionem corrigunt. Ea naque
phlegmonem soluere dici possint ,haudquaquam aperientia siue anastomotica Peccat sane in istis Dioscorides, nonnunquam aperientis inquiens facultatis medicamentum quod laxat,aut emollit,aut humectat, aut phlegm ne in soluit. Atque rarefacientium Maperientium eiusmodi sunt essentiae. At eorum quae ipsis contraria sunt , condensantium quide,aquae est frigida ,semper uiui,portula car, tribuli viridis,psyllis,herba quam muris aurem vocitant enticulae palustris, ut semel dicam , quaecunque refrigerant,sed non adstringunt. Proinde mandragora,cicuta, altercum, papauer, ipsas, ac dico herbas,si quis modice utatur,condensandi vim obtinent: si liberalius, non modo condensandi sedis obstupefaciendi: si vero etiam plurimum,non tantum obstupefaciendi ,sed Mene, candi. At eorum quae aperientibus aduersantur, substantia lini sit crassarum partium, frigida ,adstringentium est omnium,quae quidem admistam non habent acrimoniam. Qu9rum sane materiae abunde multa posuimus in uarto huius exempla: in quod essentiam eiusmodi me-icaminum terrenam frigidamque exposuimus Mirum ergo videri non debet, si sola contrahere occluder Sque possit aperta praeter natura ursorii oscula: soli enim huic, quaecunque requirunt ea quae contrahi debet,omnia adsunt nimiium quae consistentiae crasssitudine foris incumbat,nec paruos meatus penetrare possit, tum frigiditate sua intro premat atque undiquaque in sese contacta
vicinautae corpora cogat ac contrahat. Nam proinde
quod desiccat eiusmodi enim esse ostensum est quicquid adstringit humorem depascitur,s partem roborat.
Itaque si haec omnia conueniat, osculum cludetur, ceu a