장음표시 사용
231쪽
tiis inest. Atque hic sermo hoc in loco finem habeat. Conuenit autem transire ad id quod paulo ante distulimus Est enim societas&similitudo quaedam tum operi tum facultatum in iis quae prouocant sedantque menses lae semen.sed 'stini illis quodammodo vicinaque sunt quae urinas mouent, 'echica Proinde de quolibet seorsum disserendum est.
Quod lac generantium, aut semen provocantium facultas moderate fit Mida cributamida, alimentorum uero in totius essentiae confliat militudine.
Actis seminis effectrices facultates sunt partim in medicamentis tantum, partim in alimentis. In medicamentis,cum succo pituitosos ex calfacien-
te in sanguinem vertimus. In alimentis autem secundit in substati totius similitudinem, ubi videlicet boni sunt succi, moderat humida, ac tepide calida, ceu ipsum ac siquidem sanguis caloris est particeps animal mediocris plus quam verymediocris, bilis: sic it pituit frigiditatis. In medio autem pituitae, sanguinis est lac, utiq; quod ad calore attinet: Non tamen aeque ab utroque abest, sed longius abest a pituita, propius accedit ad senguinem. Cium ergo minus quam expediat ad ubera lactis venit, velis autem copiose prouenire, ipsum conleplator sanguinem Aut enim paucior est quam conueniat,aut deterior. Itaque qui paucior est, uniuersam victus rationem exposcit humectantenari ex calfacientem qui autem deterior est,si quidem biliosus fuerit, prim limpurgationem desiderat,mox victum quem modo dicebamus: in pituitosus,medicamenta requirit excalfacientia aut primo aut secundo ordine,non tame desiccantia Verum inter ea potiora sunt quc non tantu sunt medicamenta,ie 'nutrimenta,velut eruca,foeniculum,anethii.Diaco aut ipsa herbas etiamnum virentes lumidas. Nam siccae, plus quam oporteat& ex calfaciunt desiccant.
Huius generis est in inium, apium,sion,polium,e q. virentia
232쪽
virentia prius quam siccentur: quippe cum ea quae desiccant, humorem sanguinis depascentia, ipsum cras iorem simul paucioremque isciant tum si natura quoque sint calida,iusto etiam calidiorem: sin frigida fi liorem. De bet enim esse modice calidus,ac neutiquana crassus,ut lac generet. Quocirca quae sunt illiusmodi, ex tinguit magis Iac quam procreant. At quae sicut dictum est calfaciunt. nullamque insignem adiunctam habent siccitatem, lactis procreatricem habere facultatem merito dicta sunt. Verum ea numero sunt perquam exigua. Nec enim profecto facile inuentu est quod propositam in temperie sortitum sit mediocritatem: caeterum infinita sunt multitudine incomprchensa quae lac laedant Etenim quaecuq , plus quam expediat calefaciunt,cuaeq; desiccat aut refrigerant partim qualitatem ipsius sanguinis vitiantia, partim ipsum minorem reddentia,lac prouenire prohibent.
Quod menses mouentium medicaminum facultas calidior est,ta modice desc-- eat , alimentorum uero est secundum
totius substantiae similitudinem.
caput π II. Porro dictis adsimilem vim obtinent, quaecunque
prouocare aut sedare menses possunt. Virorumq; enim comunis materia est,nempe sanguis an venis conicius. Itaq; ubi hic fluxilis fuerit. 'ualitate contemperatus , utique abundantem suppedita copiam. Communes quin etiam uberibus uteroque venet sunt non
Ilip ΙΑ' exiles. At quaenam ea sint. 7 alibi dictum e stataque ubio is 4 ad alterutram partium sanguis defertur, altera siccescit. Digri Proinde quibus menses mediocriter feruntur, iis lac in mamillis su onycolligitur: quibus vero hoc large suppetit,iis plane messes supprimuntur. Itaq; mirandia non est, si tum victus, tum medicamenta similia sint, nempe de ea quae generant sedantq; in menses singulos ex utero purgationem, Mea quae lactis in uberibus generationem procurant ac supprimunt. Quanquam hactenus differant, quodia calidioribus&magis incidentibus purgatio menstrua
233쪽
nonnuquam indigeat:quippe cani ea in parte sitae raperiri debeant,qua quae tendunt in mammas, fano uinem fluxilem magis requirant, nimirum dira ter ad delationem uis nihil conferat. Mittuntur enim in venas qui illi committuntur, haud attrahuntur menses. At sanguis in ubera non tantii mittitur fed trahitur: ac pro inde leuiore subsidio medicaminum opus habet, cum noabunde in mammas confluit si medicinae que iuuant ut sanguis in mamillas eat: deficientes atque ina perfectati purgationes etiam adiuuant. Sin autem multum oblaesa sint aut plane retentae, nulla ex eiusmodi eas mare notest: verum abina, Minma, aris, Calamintha, Pulegium,tunal ictamnum, Asarum, Cosiu Casia Cinamomum, Amomum, Aristolochia, Bunium eiu θneris reliqua absolutas teri purgationum retentionesianant. nam talia quoque urinam promouent. Sed ab iis quae hoc ipsum tantum appellantur, nempe vretica pharmaca, hoc quidem disserunt,quod non vehementer de- siccent. Siquidem excalfactio tribus generibus medica- in in uincommunis est, puta quae lacti procreando succurrunt, quaeque mensibus ciendis, aut urina conueni uti Differunt tamen caloris mensuri tum etiam quod quaedam desiccant, quaedam non . Siquidem quae non des canin naodice ex calfaciunt, lacti generando utilia sunt
ης - irim tamen valenter desie
cant,melibus eiicien uis sunt congrua, Verum et utra Que
aec urina prouocant: d ad barc cum primis ea u lesiccantia etiam calefaciunt. Proinde a peculiariter di cuntur uretica siue urinam mouentia, non quia solum
neque excreationibus incommoda sunt desiccantia Poscunt enim' ipsincidi quidem, at non liccari,c re-
Qμod 'aesemen prouocat, quorundam ut meridicamentori quid facultas est tmosa cricesida, esioru uero ut cibori tuos a quide et ,
234쪽
sed tota ab stantia familiaris.
T lac,ita semen quaedam generare dicuntur,&Uquae his sunt contraria, extinguere:tum quaedam
prouocare,& ipsis contraria supprimere: ac generare quidem,qua procreant quod antea no crat, extinguere vero quae corrumpunt prouocare autem,quae quod in alto delitescebat,in apertum proferusi&his contraria, quae supprimunt. Igitur semen generant cibi quidem qui bene nutriunt, 'atuosi sunt, totisque substantiis familiares, medicamenta vero fatuosa Scalida. Extinguunt autem desiccantia Wrefrigeratia omnia, quae totis substantiis sunt contraria. Porrisprouocant quaecunque calida sunt fatuosa absque desiccatione,supprimunt vero contraria. Etenim cum emi his substantia ex bona superfluitate generationem sortiatur, sique etiam efflatuosa,bene nutriant fatuosa sint necesse est quaecunque semen aut procreare,aut prouocare possunt. Itaque bulbi,cicer,fabae,polypodes,conus, edulia dicuntur multi seminis,& sunt At scincus satyrion medicamenta sunt. Porro simul cibi ac medicamina multi seminis sunt, lini semen Meruca. Caeterum quae refrigerare sunt nata tum edulia,tum medicamine semen cogentia,in crassantia, fabile reddentia, vim habent ipsum
supprimentem,non autem corrumpentem:nempe lactuca, blitum,atriplex,cucurbita,mora,naelopepones,cucumeres seu pepones,seu non pepones, hoc est maturi, seu non. Porro quae resiccant,prorsum ne esse quidem semen permittunt, etiamsi calida sint natura,velut ruta si autenon calfaciunt,multo minus,ut nymphaea Atque' csane rationabile est substantiae proprietate contrarie assecta ess e semini. Eandem proportionem tum esculentorii, tum medicamentorum est inuenire in lactes mensibus. Porro alio modo sub idem genus cadunt, quae respirantium instrumentorum reiiciendis excreationibus auxiliantur,quaeque urinam ciere possunt. Haec enim omnia extenuandi facultatem obtinent,uti contraria in cras andi. Sed de victu extenuante priuatim conscriptum est, ni
235쪽
hilo secius meodem volumine allia. - . . . .
Veram extenuantia in crassantia medicamenta ex histribus libris qui deinceps sequentur seligito: in extenuantibus quidem scopum habes caliditatem iunctam partiutenuitati,in incrassantibus vero contraria. Ostensum Gnim est in superioribus libris, quod propria quaedam sit
medicamentorum essentia tenuis natura,non solis excalfacientibus coniuncta. Eadem ratione&incrassantiu natura non solis inest refrigeratibus Caeterum ut in talibus facultatibus poportio quaedam inest,eundem in modum quaerendum est in omnibus, etiamsi nomen non sit impositum Vocantur enim quaedam oxydorcicae facultates quae oculos ubi nudium illis insit sensibile pathema, malltamen munere suo fungentes corrigunt, d in integruni restituunt. Ac nimirum in auribus, in naribus, per queque alioru sensu usingulatim proportione talis quaedam sit facultas necesse est,nec tamen facultas nominata est ab acumine auditus oxycoos,sicut nec in olfactu, nec in gustu nec in tactu,ctim tamen in rebus ipsis sensilibus ex proportione insit. Porro si quis similitudinem plus etiam extenda per quanque nostri particulam talem existere medicamentorum facultatem necesse est, qua videlicet melior reddatur partis ipsius actio, ut verbi causa, vutris actio. Siquidem talem eius imbecillitatem inuenire est saepenumero, qualis est in oculis amblyopia, hoc est hebetudo visus,cu ij nec phlesinone teneatur, nec insu-Tu torqueantur,nec ulcerati sint, nec aliud quiduis mali perpessi Et sane in medicamelis quae assectu vetris eiusmodi emenda peplica siue concoquetia nucupantur,appellationis quidem figura nihil proportionale habentia Oxydorcacis,caeterum opere ipso facultate similia.
De facultatibus a partibus corporis
Orro quonia quasda appes latas a corporis pamtibus facultates esse diximus nihilo fueri: de te ius de his diu rere Nec enim quod quispia forsan existimet omnibus partis affectibus congruunt, nec
236쪽
GAL DE SIMPL. MEDIC. nec ita uni, ut ali nihil prosint sed quonia frequentissime
aut maxime agat ea iri parte a qua nomen sunt mutuatae.
Ophthalmicae quidem, qua loquide maxime ac plurima ad oculos ipsas surpamus,velut collyrio δια o. t usi,&Ἀ-lio olli croo a*ολitios,& cnico quod vocant,& thure 4 aliis omnibus quibus uti quidem liceat ad aures affectas aut
Os,aut nares,praeterea pudendum,& anum verum no ita frequenter,nec tanto cum fructu. Rursum aute alias nu-cupamus hepaticas,alias splenicas, pleuriticasque,& sto machicas nimirucum&ipsas ea in parte quam nomine εο designant,saepissime simul ac potissime prodesse cospicimus. Porro quae sit prosectus Madiumenti causa,in opere Decurandi ratione explicabimus, in quo caetera quoque omnia de medicamentorum usu exponetur. Itaque nihil etiam hic haerendu atque immorandia est, nisi quod vocabulorum nonnihil declarandus est usus que culati nonnulli recentiorum medicorum tum praesertim qui vocantur Methodici,inaniter innovarunt atque induxerunt.
De iam nominum usurpatione , quam medici
recentiores ex inter eos maxime N.ethodici induxerunt. cap. π V. 4m'00ds lxicis quasdam facultates hoc est si
stentes seu supprimetes, constringentes, χ5 trahentes, repellentes,aut alias id genus proferat,id nequaquam absurdum est, nec obscurum. At cum metasyncriticas tum materias, tum facultates nominant, nec apertum est quod dic ut, nec verum. nec etiam sectae congruens eorum,qui se fugitare profitetur quae a dogmaticis opinionibus υπcληφει vocant proficiscitur indicationem. Sufficerentque aiunt sibi appa, rentes communitates Atqui excedentibus corporis mea. tibus ex statu naturali in statum praeter naturam, in prOprietate excedendi existere quidam pathe, ea dogmatica hypolepsis est. Sequitur vero ad hanc quasda esse facultates eiusmodi αα ῶ metasyncriticas, videlicet quae comutent meatuu aliena a natura cofusione: ni sic usurpant nomina Thessaliseo uaces atque ad ea quae diutina fluxiO-
ne vexantur: accitates eiuscemodi adhibis, cunec mo-strarint
237쪽
Brarint meatuum alterationes in talibus prouenire asse Mabus, neque quod haec medicamenta transmutares namata verto τ εται ιγκρίνει i)vitia tu meatuu statu possunt demonstrare valeant. Na,7 per deos immortales,cur ob fisecro apy,thapsia, pyrethru,capparisque radix, ct abso hi 2 lute quaecuque vrere possunt, si di tius corporii haere tineatuum statu commant)Na quod partes quae tentatur' assidua fluxione, ab hoc genus medicamentis iuuentur perspicue videtur:at quamobrem uentur, naturalis spoculationis problema est. Ac nos quidem dicimus earu frigidam simu atque humidam esse temperiem, ac proinde poscere medicamenta quae simur ex calfaciant' desiecent A que alij aliam causam proferent, pro opinione nimirunt quam conceperunt de corporis elementis Nec tamen usurpari conuenit metasyncris eos vocabulum a quoquam alterius sectae, praeterquam eorti qui animantium
d fusiones ex corpusculis insecabilibus, minimisque, par-
milibus, sed is duntaxat, qui, uti Thessalus in Canonen ea tuum alterationi id genus morbos ascribunt. Non e
n*- ς. nunc tempus non est super talibus prolixis disserere. Nam quaedam curandi methodo nito is
euari sectae Iaciuis expromentur Tetram n , , , ,
do duo illi praeterea capita adiecero alteruti su latum,neia pede facultatibus contrarii, agi. hi ' 'quentem sermoi eiu necessis rium,definiturus et icet etiatisque tum calfacientium, tum efrigeranti iureis c nxium atque humectantium orditiem. ' μηλ
Quo pacto contrarias iudicare facula
238쪽
IGitur contrarias iudicare secultates ex operibus o
portet,sicut toto hoc libro saepenumero ostendimus, dicente, quasdam facultates emplasticas: his cotrarias extergentes tum farctu liberantes mitifarcietes, praeterea emollientes: indurantes,ac laxantes conte- dentes: nam adstringentes,aut acres, aut amaras, aut acidas,aut dulces,non facultates medicamentorum sed i stus esse qualitates monstrauimus. Itaque in his aut prorsum quaerenda non est contrarietas,aut non ut infacultatibus quaerenda. Quanquam di in istis duplex est scopus . inempe earum actiones, temperaturae Actiones quide, . in densando, rarefaciendo,aut quippiam ex alto extra oliendo,aut repellendo,incrassando materias,aut extenuado,aut infarciendo meatus,aut farctu liberando Tempe di raturae vero in calido,frigido,humido, sicco: le quibus iomnibus abunde in quarto libro determinatum est: mo istrantibus nobis quod adstringens terrestre sit trigidii cacidum vero subtile frigidum amarum autem terrestre
subtile:denique quod absque insigni qualitate frihidum, iaqueum sic acre igneum ostendimus salsum vero terrestre calidum,nondum tamen igneum: similiter dulce ca slidii na,sed nondum urens. Quae vero oleos sunt, omnia aquea sunt Maeria secuta sane sunt temperaturas ori ti opera. Nam adstringens contrahere,constringere,den sare,repellere,&incrassare: ad haec ota refrigerare exic car Sque natum est: Acidii vero incidere,extenuare, diui tdere,farctu liberare,perpurgare oliακα αἴIA i Graeci vo cant citra ex calfactionem. Acre vero similiter ut acidum i agere, quod ad extenuationem perpurgationEmque atti- inet caeterum hoc differt quod acidum refrigeret,acre vero ex calfaciat:ad haec quod illud repercutiat, hoc attrahat digerat. sic amarum quoq; meatus perpurgat, abstergit,extenuat,incidit humorum crassitiem absque ma 'nifesta ex calfactione:Frigidum vero aqueu in crassat,co sigit, cotrahit,constringit, extinguit,atq; obstupefacit, Porro acre extenuat,perpurgat digerit perrumpit, attrahit, 'Meschara siue criistam efficit. At salsum contrahit con ostringit,condiendo serii at,desiccat citra apertam aut ca liditatem aut frigiditatem Dulce vero concoquit, laxat, urarefacit i
239쪽
raresacit. Oleosum emq. ela innectat,emollit laxat. Facilius itaqire merit ex modo dictis ponderantem sano
bit Viqu operibus sini e limitatione ac finitione ordinis cuiusque exca facientium fri acienis
tium, humectantium,er defccantium caput XV D. pQ congruen iam tempus est, definitis cpera-
mctorii' facultatu quae in medicamelis sunt ordionibus, huc librii absoluere. Igmir symmetru appellare medi a me couenit, quod neq; ex calfacit, neq:
nia. - 's ct imgς0ςu,nest, una ectat, nec calido frigidia,humidum sicci inane est. Quod vero ut calidiu,' aut humidius. aut frigidius,aut si citis est, a vincente seu
xcedente cognominatur facultate. Porro per nuquen-
ue excessim quatuor posuisse ordines, uod ad sumspectat, sufficit:calidum quidem nominantes primi ordianis, qtu d nos e x calfacit, non tamen uidenter
opus sit insuper demonstratione rationali: sic frigidum
umidum scoim, quod delirons rationem re 'Dam nondum a ionem valentem adeptum V V ὁ
manifeste aut calfacere, aut frigefacere, aut ii tare aut desiccare possunt:ea secundi esse ordinis dicentur ua iam vehementer quidem, non tamen summe reli
cet, quod non etiam rati nam quod summὸ desiccat ira
Dino id etiam deurit. Attamen tertiiordini exieean messe quippiam queat,quod non urat, ceu omnia di, hementer adstringunt, ex quibus est omphac' nihil alumen,bala ustium, galla omphacitis inni, aut haereat. In medio tertii est aes stu, si lotu sit. In principio
240쪽
GAL DE SIMPL. MEDIC terti j hypocystis. Sic autem in seciuid, quarto disse
ventias constituere licet triplices. Nec enim perinde rit cauterium,&napy licet ainbo quarti sint ordinis. De his sane omnibus in sequentibus libris per singula seorsum medicamenta determinabitur.
civ Μ ME DI AMENTORUM Facultatiba: tabe sextus.
simplicium medicaminu forma pariters facultate scribere nobis aggressis primis duobus libris ante omnia prauos modo ratiocinationum, quibus recentiorum medicorii plerique, si Lauissime allucinantur,inclicare es visum . In tertio velut elementa' u dam totius doctrinae tradidimus. De inde vero in quarto de saporibus disquisiuimus, studio inueniendorum omnium quae ex illis ad facultatum conducere cognitionem possent disseruimus autem in extremo ipsius libri de qualitatibus medicamentorum quae ad odoratum attinent. Porro in quinto ad reliquum facuntatum genus transgressa, quod quΓdem ab ipsis operibus quae peragere natae sunt, lenominatur, illic quoque citiusque substantiam ostendimus. Iasane generalis sermo de simplicium medicamentorum facultate uniuersus iam
sinem sortitus videturne meus vero ad sermones particulares,