장음표시 사용
211쪽
18s Epist. Hugolini MartellijT
N soribus alunt, sed ego In ipsas fores incilia rebam, atque anceps ibi subsidebam. Nam cum rura Tityri cicadis reson re di intur hoc iam sole in calescente fieri ςomps tum est non sat conuenire bene id videbatiir cueo qubd ros, & primi clementlasilis greges ad pastionem inuitarent. Scd non ad Clepsy
dram metiuntur poetae momenta temporum, Ora rum in
star vel Astrologorum,sat illis sit praesertim si ruri habent cliei quem vocamus artificialem in tres partes divisisse, matutina, meridianam, vespertinam i, totam illam matutinam,quae suos, habet gradus, primum solem vocari recte , - - vltimo primae nutus partis gradu cicadis arbusta rei'nare,nui Iam selis inelementiam adhuc sentiri, roscida gramina super- .esse alicubi, nullus vetat . Eadem itaq; ipsa hora, qMe nostram dictam tertiam paulo antecedit, & primum solam, nec inci imentem ferimus, dc Cicadarum strepitu nostrae obsurdescut aures: pingui namq; minerua haec tractant poetae uti dicebamus in praesertim rustici, quemadmodum pingue, & illud n sutis hominibus foret,dum semihorae spatium vix consumitur, in his cantandis, quae in laudem Moelibet afferuntur, integrum diem a prima hora usq; ad extremam posuisse, conclu
, , Sed iamsol demittis' os cnimine mundi , nia, P ineouuadens gregibus praebere liquores .
VR s v s haesitandi, atq; ab erudito Poeta re ruta' irendi causa erat, quid Orpheus afferret plus suis imodulatibus, quam Phaebus suis carminibus in i
212쪽
, , Nan calamis Adibusq; Linus modulatibus orpheus, , Concinerent.
Nam si modulari canere est, & earin Ina d Icuntur cantus , quia cantatur. quid Pan sectat calamis, quid Linus fidibus, de quomodo studia inuicem illorum differat, videmus, caeterum quomodo carmina Phoebi a modulatibus Orphari discernantur, in dubio restat. Sed tes non habet obscuritatem, de Nemesiaia non vulgarem do binarii & diligentia illustrat. Aliud namq; est fungi ossicio Poetae, aliud partes tractare Musici: illi carmina pangunt, hoc est cogitata certa verbis numero certo astrictῖs essingimit hi carminibus se compactis senum accommodant,& canendi modum hoc est vocis tenorem siue accentum moderantur, ut libet, tum elatione, vel deprelsione, tum celeritate vel tarditate, quod nos vernacule dare aerem, vel notas facere vocamus. Diuersa ca Ina modulatu eodem cantari fas est, & dinersa mota lataeearmina eadem item cantari. non dedecet: sic rectissime di istum sitit, Phebum tanquam Poetarum Deum carminibus; Orpheum tanquam Excellentissimum musices artificem m9dulatibus. , , -Acta Viri Iaudesci; sonare . .
IIaee tenuit tales emunis ea a querelas IF FI E ILI s locus, & prout hactenus laeet, talitolane desperatus, nam nec quid si tenere auerelas intelligo neq; qui sensus ullus pulcnerrim o superiori aptus eliciatur video ; ac sane codiceέ antiquiores impressi nec retinent, ibi retentἰores omnes legunt, unde tantilla mutatione, & sententia planissima Iegendita dux p. Heereniat hoc est, seuImus quidem nos amici, atq; alumni obitum nostri MoelibeI,&meritb quidem flemus adhuc & suspiramus dilectum nostru .quandoquidem populus ipse Romanus IachrImas nostras su- .spiriaq; nostra probauit, tanta, ac talis interitu viri magnam ii, Repub. iacturam esse factam arbitratus. Haec est causa comunis, Legemus itaq; posthac. I . . I. 7.c renuit tales communis causa querelas
213쪽
, , sub te ruris amotisub te reiurentia ium, , FbrMi. V A M'na A M relligio mihi est itinouire qmcquam, ex quo sonius alioquin promatur minime absurdus, Tamen quando Ius tristopaulo ma gis assine cernitur , qutim rus, & nihilominus Te, Titi, vi deo . n explicadorum amore indiuc fas sententias discedere, quasi certissimus non cilcsi. Addo Pantecedentia, & consequentia Iurisditionem sapiunt, non rusticationem Aegi mallem,Iubteium anior. Tuum sitiudicium,
Iam illud quod statIm sequitur. ala I . t is ,, Blanda tib inultusgrauitas, o mite se reput G. . , , Fronte superciliinn. a trONCEDAs mihi velim: quae tua humanῖtas est
de in antithetis pulcherrimis dignoscendis acumen ingeuq erenae milam omnino esse in severa. Nam hoc pacto blanda grauitas in vultu MIeuera frons cum mitesupercilio venustii ima compositionem, & Oppositionem efficient.
male personarum introducendarum mendum in ille in omnibus u ligatis exempl ribus pro comperio habeo . acim viacus legitur; Idas adscribendus.errorem nasse putamus a primo item versi , Eclogae
214쪽
gamus imbutus, quod tamen minus probarem, exponeremus tinctus , dc aspersus, quasi tunc primum Veneris adolescen
tes ij Dudia delibassent. ANNOTATIO VIII.
usq; rubor crebro, enaeq; tmentes IMphi c IT E R haec intelligamus, amabo te, neq; adam0xis indicia grat sconfiig amu . Eande in re. qiram insiliuexa' magis adhuc, & in gis phlas , ac poetice Vrget pingendo, Pubesccntes Παναι ad verbum hircire nullus nostru ignorat. ETO. tenuiori de filo non amplius vox illorum resenat. Qui id sodesὶ inde consequItur ὶ non ne lingula eorum, hoc est instrumentis omnibus vocalibus maius onus & magis ibi lici-xum incumbit, si clariorem vocem exerere totai stὶ In hoc nixu non ne ceruix improba no bis fit hoc est pertinax , contumax, inobediens, denique minus xc spondens clari ri oci, quam meditamurὶ haec est ni mens improba sit in purg re geomana loci hilaus intellectior dum autem improbitatem & conpimaciam ceruicis domare, & peruincere tendimus, dc im facimus animae & laringitum venae tument in. gutxuxe , ω quod necesse est eo accurrente sanguine colli paries omnes rubent.
215쪽
iso Epist. Hugo lini Martellii AD ECLOGAM TERTIAM
, , Nane pueri tanquam predum pro ea ine possens,, Sumere,fasq; 4set calamos tractare deorum, , Invadunt orto Rcvrg tu quIdem mi Roberte atque rige niose praedem cotienire huic loco pro predam cestistῖ, atq; emo tibi subscribam si bens, modo idem NictiIos atque Micon habuissent in animo aeud Nemesianum, quod intenderue Chromis, Sc Mnasylus apud Virgilium. Simile quiddam, non verb prorsus idem aucupati sunt utrumq; illorum par. A Sileno Virgiliano poposcerunt agrestes pueri carmina, quae ipse Deus illis exponeret. In Pane Nemesianosmplices, atq; ignari adolescentes carmina quidem exquirebant, sed quaeipsimetessin re ad libitnm nossent, rustica.n quadam persuasione crediderat, si fistulam Panos modo nan- sciscerentur, carmina quae vellent continuo suo marte edituros, itemq; fistulam diuinam perinde atu; illum nullo nego cio tractaturos. Expressum hoc fit ex illis quae sequuntur. , , Sed nec resonare canor m, , Fotula quae fuerat, nec it contexere earmen. Audacter enim lego fuerat pro sueuerar, & non fuerat, quod cum aceusandi casu in relativo quomodo fiscietur, nonario-4or. Vt autem noster hic senuis apertius intelligatur sub
, , Sed pro earminibus mali sibila dissiona reddit Ergo poscebat ij pueri carmina non a Pane', sed a fistula panica ii quis obiciat. Pan dixisse Illis Puerisi carmina poscitis
Respondeo ipsum hoc mirum quantum nostrae sententἴa faueat. Nam Illud ipse cauam sat arguit Pana hoc voluIsia, si carmina cupitis, carmina 'uidem habebitis pueri, sed a me ipso, non a mea fistula, vel a vobis. Itaq; utroq; in cupidine vestro
216쪽
Iti Bucolica Nemesiani . - 19 I
vestro decepti suistis, nams stulam Dei non licet ira stare mortalibus & carmina non suppeditat mutum , & brutum instrumentum Dei, sed diuina inspiratio accedente humana industria, de labore.
, , Haec fatus capit ealamisse montivagus Pan AER En AM hoc loco dubius quomodo Pan potuisset cantare calamis si fistulam Panos inuaserant furto pastores, nec redditam illam Pani, sicut par erat, legebamus. At diuine cognouit & cognitam diuine expressit Poeta Deorum vim longe aliam ab humana: Homines a nolente, & repugnante sine vi aliqua nequeunt extorquere quicquam; Deus contra a nolente de quantum vis renitente quicquid libeat, tanqtiam a volente, & permittente elicit,immd nolentem vi nulla adhibita reddit volentem, dc auentem . Ignari pueri dum Syringa Panicam apud se esse putant.ecce a Deo illam inflari percipiunt,
ι, ψη possim nolle negantem --EN s v s qui ebc hac scriptura el ἰtur valde eontrarius est ardori Mops, atq; eius cimidini itaq; dum nititur demulcere & ad suos affectus procliuem Meroem reddere, ea pronunciat,quae in sua duritia persistere illam invitent . Nam si dicat Mopsus non possum non amare quae negat, & me refugit, Puella, quae adolescentularum more nil magis affectabat quam amari , statim intra se dicet, si quicquam sapis Meroe, negasemper tuo Mopso, nam ille amabit usq; &usq;. Itaq; a secta scriptura quae contraditiast sententiae dictantis; legam si tibi & alijs viris doctis non displiceatὶ possim non Nesse neganum , ut in aliquibus exemplaribus adnotatum in margine
217쪽
mena inI, quae lectio& superiori sententiae valde consona est. de non modo stiadet, sed quasi vim affert Puellae . Ne Meroe, ne vana spe lactes amantem, dic aperte velis, nolis, nam etsi perdite amo, vir tamen sum, nec patiar diutius me illudi, li- Derari me arbitratu meo ab amore pollium, Vide ergo quid 'agas, Sc quocum tibi res siet. Haec sententia. ni fallori digna est erudito Poeta, & polixo ri .
Τ , , Et gmus aereum, Volueras ct squai η earai, ba, , , Et montesselueeni suos habet arbos amores.' IT si quae ii docte.Titi de arborum 'Inter se amicitῖa mutuoq; aflectu asters, pulchra sui,&veris sima, tamen ego simplici Minerua sic pntelligo it Amore inesse rebus omnibus' omniaq; ad amoia l-- rem esse natura proclivia , nam non solam animantium genus omne in quibus discrime sexus apparet, mu- liuo se mas amanti & stamina, sed animantiai quoque, stirpes,& plantae, in quibus eiusmodi discrimen non sic apyaret lin, vero etiam quae inanima sunt, Vt montes ipf, & quae intra molites ilic duntdri PMys, netestam sirus sab' a res, nam omhIa uae natura eonstant nitis fixtus habebi,' & amant. mare ipsiim, & bruta tellus concipit hyeme quod turgeat Ve-
Te, maturet aestate, pariat Autumno.
Ic cgo interpunctionem ponere post nobis malim quam eadem quod dc si multi momenti non sit sententiam tamen reddit pulchriorem,l quidiorem.
218쪽
In Bucti sca Calphuini j i93 AD ECLOGAM PRIMAM
O --Gracilcis ubi pinea densat, , Sylva comas, rapidoq: caput leuat obuiasti Isi nos ob vij simus nobis ipsis, locus peruitis est, nec ullis umbris densatur, modo caput pro humano capite, ut vox capitis a primo sonat, accipiamus. Nam cum de Oreto fido defendemso, hoc est capite ne torreatura sole imposito Galero Corydon mentionem fecisset, subit' in eadem sententia; Ornytus insere, quod 'lua pinea adeo umbrosa erat, ac ramis inter se coplexis ita desabatur, ut oblua famosi rapido, id est, Inter nos,& sblem se se obi j ciens caput liliaret nempe essiceret sua opacitate,ne radiis solaribus cUut nostru grauaretur.leuare enim contrariamactionem fgnincare ei, quae per Verbum onerare vel grauare otatur, ambiguum no et Ergo tantumdem valethuare caput atq; non onerare vel solarium radiorum repercus sone grauatum non efficere. Sententia Hercle planissima, nec
, , Medionesub aethereseruit. IL I GE N T E R. locus Ela attendendus, nam inI fausus sim in non fuit mens Poetae complecti hac descriptione uniuersum terrarum orbem, vel sabiim totum nostriim hemispherium . quarta orbIs parte contentus fuit atq; etiam angustiore, ne , de quinque zonis ullam cogitatiooem suscepit in hisce carminibus Calphurnius, nec decubat, cum re vera tunc temporis ad omnes mundi plagas Imperij Romani, neq; maiestas ' neq; ma peruenissent; tantum intendit comprehendere partem nostri orbis habitatam, & Imperio Romano parentem, vide licet quae intra tropicum Cancri, & polum nostrum articum hinc inde sol em orientem versus, & occidentem interiacem
219쪽
Itaqui quinq; nationum gener attingit laetariq; & exultare, iubet. primo quae.ad austrum sunt, A ad circulum solstitialem spectant, has vocat gehimimum in lupa septentrionalis , quae secundo loco ponitur , quam vocat Boream eractum, Nam hic νertex nobis se resublimisi te tio, & quarto loco populi Orientales, & occidentales inseruntur. tandem, & quinto loco nos annumeramur qui medii inter has quattuor tisue Imperio Romano seruiebamus , unde dicit , , Mediove Iub albere fervit. Qui zonam torridam habitabant nodum Romanis fascibus colla submiserant, imo neq; a Romanis hi populi noscebatur, cu ut tu rectissime doces a Veteribus inhabitabilis quamquam nis δὲ creditus fuit totus tractus zonae torridae dictae.
, , scilicet ipse Deus Rymame pondera molis l . . . a, , Fortibus excipietse incencussa lacertis , , Ut neq; translatisonitu fragor intonet orbis, , , Nec prius ex meritis defunctos I 'mapellatex . , , censeat, occasusnis cum reoexerit ortus. Is N v s locus, qui diligenter excutiatur, perdiffficilis sane, verum pulchritudine, ac claritat; pensabitur omnis dinicultas, & labor ; una distichionis notula importune collocata asperitatis tantum , de salebrarum in duobus vltimis hisce versibus infundebat, ut venustatem illorum Vniuersam penitus eliminaret. laudat, vel palpat Auguitum Pocta, quicunque ille tunc essec Imperator, nostra tul modo resert , At nihil aptius, luculentiusq; dici potcrat in laudem noui Principis, quam tantam filisse eius vel Qrtunam, vel gratiam, vel prouidentiam, vel etiam potentiam, ut in translatione tanti Imperii, novisq; habenis tam vasti Regni s ulcipiendis nulla omnino commotio vel facta iam, vel futura mox foret in Republi- ea, cunctosque populos tot , tamq; diuersarum Prouincia rum, & nationum aequissimo animo sese parentes atq; obe dientes notio Regi vel praebuisse, vel praebituros est e. Hic est totius huius complexionis sensus verus probus politillimus: Ordinem autem, Ec explicationc verborum non pigebit ait xere : scilicet ine Dcus. Intelligimus haec de Carino, non de
220쪽
' Numeriano, qui quidu Numerianus Carini stater germantisti
fuit non filius; Numexianum autem ab hoc loco dimovemus,1& Carin uni substituimus, quia poli ob tum patris Cari I inperatoris, hi duo eius iiiij ab ipso pridem Caesares dicti susceperunt simul& animἰs concordibus Imper um, sed Numeria. tius in Oriente. ubi non multo post occisus fuit, nec Romam Imperator unquam venit; Catiniis in Occidente, circa nostrae salutis annos et 8 . & de eo, qui Romae potuit fuisse cum Imperio , si e magno errore omnia haec dicta arbit amur. Oct Itianum vero no moramur, cum is non sine imagna chλ-
tentione', & Reipublicae perturbatione, mittisq; & ancipitibus praelijs aduersus Carinum susceptis, Imperium adeptus sit. Ergo hic ceus Romame pondera mutisfortibus Mcrit s tam suauiter molliterq; excipiet , ut ne tantillum quidem ingens haec machina, dum quasi loco induc ur, dc de manibus patris
Cari in ulnas Carini filu transfertur concusta vel conchulenda, aut ex allisu erepitum ullum, nedum fraForem ediderit, vel editura sit. Explicat magis adhuc. Ita sanc in notio adipiscendo Imperio tranquilla, quieta, & pacata suerunt omnia. ut non prius Roma: Hi P cio ulla de obitu Imperatoris Cari
penetrauerit , quam urnul laetissimus: nuncius de Imperio suscepto a Carino quidem in occidente, a Nitineri no auteni in oriente iunctis in unum fratrum: voluntatibus inerretur, itaq; Roma non prius restiuit penates destinctos ex meritis. . patrem Carum, qui in Imperio administrando fianctus, vel destinctus erat ex meritis. i. probe se gesserat, valet enim defunctos ex meritisidem prorsus ac si dixitIet meritos, Non prius inquam Roma censuit hos emeritos penates esse occasus.i. resti uit occidime Carum patrem, quam respexerit, dc cognouerit quasi solem orientem emersisse nouum Imperatorem Carinii.
iid hac sententia pulchrius elegitius actitius excogitari potuitὶ verba etiam significanti illine illam pr 'seserunti, Nam auludens ad ortum solis,.& occasum metaphora sat nota in re centi & vieto Regibus significandis ) dicit no prius Roma re- Atiu beeulis', idest defectile unum, quam respexerit ρrtus,
ilest nouerit creatum nouum Imperatorem alterum . Et artificio mitabili non dixis occidise, sed occasus, quoniam Deoruoccidereno est. At , , soles occidere , redire posunt, inquit ille, itaq; ut inuidiae plena de Augusto, Vel de Deo. vox cratoccidere, ita contra plausibilis vox, & metaphor fuit ortus,