장음표시 사용
201쪽
186 LIB. III. DE OFFIC. VI ET POTEST.
sti ictae interpretationis, comprehenditur. Secundo, quia idem diccndum etiamsi mediam interpretationem spectemus : nam illa non continentur in commissione, large sumpta, quae maiora sunt expressis: nihil autem ninius, aut ita magnum in commissione reperi- tur, vi est hic saluus conductus. Hiscet accedit,quod in generali concessione,regalia non enumi cap quod traflationem. deosιio delegati. Henning.Godenaon l. 13.nuin. 8. mesenbec. cousil. 32. num. H. Saluus autem conductus est de regalibus. Burscon 77.lib. . vide late Rosciat hal. amicum meum deseudu, in tit. de rega- Iib. Et Κnichen. desublii mi. remi. potestate. Idipsum etiam consideratum in causa ingis Ni in contraditiis irr=4rni ocν falsi. J Tertio, e- si uincitur tid ex eo:Quod concessio salui condiactus ad nullum spectet, quam ad Principe, aut quia huic aequiparatur ad Cameram. Za-sius ιρη-- ct sit Estinum.io. voLI. Roland .a7 Valle confit. 68. num.23.rol. i. Quarto,t frustra
enumerat. Et hςc pro hac opinione adducunt tui. Ad commiliarium tamen hanc renat pertinere, sequentes innuunt rationes. Primo; quia ibre communi hisce persolus saluus conductus concessus est: Coni missarius autem nihil amplius facit, quam ut scripto, sigillo suo
firmato, quas in memoriam reuocet partibus, id quod habet de iure communi. Secun do , quia sine saluo conductu testes aut petiti in arte sepe comparere nolunt: Ne ergo hic impediatur commissarius in actu, celeritatem sorte desiderante, perficiendo , illa videntur concessi, sine quibus actus ille expediri non potest. Tertio, quia cc inmissario, ut iustaedocebitur, vigore ordinationis, saluus conductus tributus est, Se,ut ibidem addetur; Priuilista, quae in damno vita loconsistunt, ad peritos etram, tanquam membra psius como il-
soli's, cxtendenda sitiat. Recte ergo ei hoc tribuitur, quasi non de nouo concedat, sed declaret illud, quod habet, ac expresse, quod tacite concessam est, impertiatur. Ad extremi aperta ratione nititur haec opinio: Quod saluus t conductus possit concedi a quocun- yque iudice, etiam inferiore, habente potestatem ardua explicandi. post Angel. in I. i. g. ad i.
Iuliniuis. & Decian.confit. 96.nu.L Tol. . tradit. Bursat.confii. 4 F.n . l. Tol. . De quo tamen vide late disserentem Otton. Meland . in comment.adoriri. Camiarti .mran. Fq. ubi disputat, quomodo hoc ad alios, periore no recogn scentes, extendatur. J Supra autem traditum,
commissionem esse quid iurisdictionale aeam duu. Quibus t sc statu iis, non obstant in con. Iotrarium adducta.Et ad primum,quod de Camera allatum est, respondetur; illud ideo actum , quia in ipso processu petebatur saluus conductus pro testibus secus vero dicendum, cum commiliarius in ipso actu est. Quod nisi statuatur, semper Cameram adeundo S molestando paries plurimis grauabuntur impensis; retardabitur etiain eo ipso actus commil- sonis. Responderi quoq; ex ipso textu a Seyl. allegato, potest, Camer m tam ira commili rio viam iuris communis monstrare. Id enim
rc. Hoc est: Testibus, ut iuxta imperii ordinaritionem, ad praedictum examen compareant, vigore huius saluus coductus concessus esto. Et ideo etiam commissario mandatum, a d loca ubi videbitur opus, saluum conductiam testibus,& legatis partium praestandi,ensittere, hoc ipsi iniunctum esto. Item in alia eausa ciuitati pro commissario deputatae iniunctum.
ten felicii. id est: Vt nobilem que udam secureconducerent Scy'. Anno is 3 o. a . Martii. Ad alteram rationem respondeo, implicite in comissione hoc cotinera,ex rationibus deductis. Secundu ita eneritatur quod similia ac aeque magna concedatra comussulo,utpote con tumaci
202쪽
Lumaces punire. Ad tertium dico. Etiam secundum aliquos, sirpe id ad inferiores spem te, maxime si implicite hoc innuatur in mandato Principis. idque vel eo magis, cum iure communi concedatur. Quutiim ita refutatur: Non elisi novit incoin mi Tirio quid tit bui,cuius vera executio ad Cameram spectet, ut superius adducta exempla demonstrant. Hisce accedit, quod poenae salui condu chus aliquando ita sitiit coparatae, ut recte ad commii Larium pertinere possint. Menoch. d. loco. Ad extremum illud notanctum est, ipsos peritos sepe, quando de periculo admonentur, dum in alterius adhuc liant territorio,a magistratu ubi actus expediendus est, petere salitu conduetum , ut factum ante multos annos in causia Treuirensis Electoris, contra luees bii I. Citationis ex lege diffamari. Quis autem iit verus huius salui conductus vlus, in sta suo loco tradetur.
An Commis larius cognoscat de salario personis debito Et quid in illo
taxando obseruare debeat. 5 V M M A R I A.
i AEn a Commissarios larium recte perant persona euo-
a Paries quando sumptin hinc inde ex aequo facere d/
3 Producens quando seu tm erogra resona euocata ad amen .seu actum commvsome. ili sumpim repos et in s Ancoram ordisano'ε An vero apud Commissarium 7 euot modia prociam hoc casu Commissarivi. a In decemendosalariserer tu adhibis M.quid abs ruan
3 3 An G lucrum cessans tm domi necessario faciendi an deducendi is rotantibiti personu an sol--- medicorum impens a Sumptuum quantita in testibvi a iudicia a li ris
b Equo proprio utens quomodosalarium expetat r
CVM testibus de peritis in eoinmissione
adhibitis sumptus die salaria debeantur, recte de iis hoc loco tractabitur. Nam tristes ac periti saepe anteqtram compareant,inscriptis a commili rio petui cautionem de lumptibus refundendi .ut a quodam Cancellario
factum in causit: diastem contra 'Scivi cim I
cuius petitionis ex epluin, in sotanu Lmo meo extat, sub tit. exi s res. vel qui ciuiliores ei satagunti post comparitionem, non solum amicabiliter, sed aliquando verbis minacibus ab ipso commiliario sumptus & lat i rium, hoc praetextu petere solent: quod non a p.rtibus, sed a comissariis citati, 3e in ipsa citatione adiecta spes sumptuum & salarii, proindeq; illunon solum ex illa promissione; lied vigore etiaturis communis, quod mercede 1 conductore, non a tertio petere permittit, teneri: Nee hoc ipso aggravari commiliarium arbitrariir:
quippe qui iudicio madati ii partibus hoc repetere possit: A quo tamen rum lor.etissime aberrent; commisi mus,qui illos non suo nomine, sed vigore Caesarei mandati, t cui ipse in ecelsatio parere cogitur, fac proinde nec Ρ-triis semptibus id expedire debet: ut in simili de delegatis, consit sarios sibi assii mentib s,
declarat Peregr. lan in .de cit.real n. ης .ct Aso. his verbis: Cuius vero expensist dic, quod aut delegati liint periti aut imperiti. Ptimo casa suis propriis expensis, no partis Secundo v ro casse expensis partuim; quia tunc ex necessitate recipiuntur. Ita tenet Saly.in Lis.certi iuri n. . C.de ivd. Et similiter quando iudex comit- mittit causam si v quastione coi silio sapietis partibus petentibus, eorunde expensis comi tere debet. De quo vide eunde Saly. in i 3.virb. alias non solii verba; 11.13. C adi. Iul. ea θ. eum cauit.J illos ad partes, si ambo produxerunt testes, ut aliqtrado feri consueuit Ioan . Crot de re lib.n. 4 6. adeg. ex parte in prinι sam. erci tin.
stiue quod regulare est ad producentem Ie
203쪽
188 LIB. III. DE OFFIC. VI ET POTEST
id egregie docet, quod, ne opus sit diu hae de re litigare , pecunia haec ante impetratam commissionem deponi debeat. Ad partes autem ubi ventum est, si vel illae plane detrectet, vel suspentas has personas teneant, vel deniq;
de summa & quantitate conuenire nequeat,4 tunc hae per nae , t ut suum consequantur, quo confugere debeant, non immerito quaeritur 3 Et sane ordinarium partis iudicem hocs casiit adiri debere hinc concludendum videtur;quod actor solum rei sequi teneatur. ει- res absens i9. de iudicitiaei. ct r. C.de iuris c.sidiis-gent. c.si contra clericum. deforo comp. Quod & eo cor firmatur, quod hic commissarius in eum imperium non habeat, nec,ut coram ipso hac de re agatur, in commissione exprellum est. Ideoque iurisdictionem non habenti impune non pareatur.ι n. f. de iurisdict. Aeri. in Camera hoc nomine agendum videtur, quia delegans de expetius, coram delegato factis, cognoscit, nisi executionem habeativi post Bart. Bald.&
ε expensis. nu.D'. Contrarium t tamen est verius Idq; ex hac ratione: uia pars ipsa scilicet traditione, & approbatione, videtur quoad omnia, ab hoc actu commissionis dependetia, .
se comisiarii iurisdictioni submisisse, idq; eo
magis,quod commissarius,si hoc non obtineret, libere artificibus, & testibus, ut comparerent, iniungere non pollet :& sie non adimpletae fidei datae ab illis personisargueretur, si promissa sua in actum deducere non posset. Secundo,commii satius de rebus maioris momenti potest iudicare inter personas ad commissionem spectantes: Multo ergo magis de hac re,argumento a maiori ad minus desiim-to. Tertio,quia cum hic periculum cupe sit in mora: ac testes& artifices summo domum reuertedi teneantur desiderio, deq; causa satio-rabili alimentoru agatur: piaculum esset,hoc casu, miseros illos homines,ad ordinarium iudicem remittere. Quarto, dubium nemini est: delegatum de salario,& sumptibus coram se factis, si aliqualem saltem executionem harbeat, Ferra tenta.loco iudicare posse: Cur non ergo etiam commissarius: cum is in pluribus exequatur Ad extremum iuuatur id erim nati costitutione Caroli Quinti Imperatoris,art.2s.ubi expresse, taxam personis non rustiacis saciendam, circa sumptus, arbitrio examinatoris committit. Duplici autem modo ad
hoc salarium t consequedum procedi potest. TAut enim citat commissatius partes,idq; tunc maxime, si de mercede conuenire nequeat, ut
si fieri possit, eas in concordiam reducat: Aut per viam mandati procedit; si videlicet plane
soluere recusent, idq; mandatum contra partem,soluere reluctatem,ad eum modum,qui
supra in capite de madatis poena libus propositus est decernit. Inidi timendis autem his Scontrouersiis comissarius, quoad peritos, dilugenter considerare debet, cuius artificii sint. Magna enim inter artifices,ratione dignitatis, laboris, & industriae est differetia, ut infra suo loco latius explicabitur. Respiciet aute hac in re potissimum morem regionis. Quoad t tm s stes autem disti nguedum est: aliter enim magno, & in dignitate constituto, aliter inserioris gradus homini debent sumptus constitui.. Rotachii Tinsua pracegari. χε.JEt quamuis de eo singulatitet in iure communi nihil scripture periatur: in inferioribus hominibus tamen si in criminalibus examinenturit Imp. Caroli I Quinti constitutio certam statuit taxan3,octo cruci seros rustico testidietini soluendos. Mis
xta quam laxam etiam in hac eiulli mula iudicium suum conformabit commissarius. , iuxathi t rici t hoc dependet: ut post alios mo- a
omnibus indifferenter testibus no sit eadem conditio;atq; ita certa non possit suppeditandorum sumptuum lex praescribi, coepit arbitrio iudicis alimentandi modus committi:
Menoch.de a bitriiud. U. Is 9.num. . concurrit in hanc sententiam Ioan. Petr.Surd. in tractat. aliment. tit. 4. 9. 2 l. num. 2. Moderatur autem iudex arbitrium strum, ut ad eum modum victus testi suppeditetur, quo verisimiliter in propria domo vixisset. Ioannes P
trus Surd. vi alimenMil. .9.2i num. q. lautiore enim.
204쪽
AC ACCEPTAT. COMMIS s. C A P. XIII. is M
enim mensa, & delicatiori ei bo illustres, nobiles, & egregiae personae excipiendae, & tra ctandae erunt quam humi loris conditionis homines. Sic respondit apprime lauteque,
Qua in re de illud singulare est, si rustici equo,
aut curru veniant, nec sumptus vecturae nec
pabulum equorum ipsis deberi:debent enim
venire pedes. late Cro iis detestib. nu. O7.Ti-raclite l. nobilitate. cap.ro. n. 77. Gallit r. l. obseruat 99. nisi senes, groti, valetudinarii, aut
alias pedestri itineri inepti essent. In homini- bus autem in maiori dignitate t constitutis,
alias qualitates attendet: h i lce enim non solum sumptus victus, sed etiam vecturae equorum soluendae sunt. aurgum.lidemque. Io. 6.1d LabeoAmandatι.I. cum duob. 11. I. iquta exsectu.
addit hisce personis etiam tunc deberi hos sumptus, cum propriis usi sunt equis : finb quorum taxatione, i ita aestimatio tacienda, ut sola.it tantu quanti solitus locare. Surd.tit. 4.qus Τ. 2I.nu. 8.Cach.decis 6 num. ii. J Et haec est disserentia, quam respectu dignitatis per- 12 sonarum obseruabit. Circa utrunque t autem consi ierabit, ut non tantum ii sumptus, qui in loco examinis , sed etiam qui in eundo ac redeuκdo facti sunt, restituantur. cap.φ-turum. β penuit de refript in G. Ioann. PetrSur-13 dus, de aliment. tit. 4. quaest. 1 t. num. 7. J An tautem de ea quae domi manens, artificio suo, aut alias lucrari potuisset testiet, resircienda sunty Nequaquam: cum enim munus hoc sit quasi publicum, ad veritatem seruiens, quod gratis omnex, fauore& amore probationis, Ribire cogimur, lucru huiusmodi cessans veritati, non partium culpae largiemur: &ita statuunt glosso Gemin.& Francus. in aec.flatu tum. Neli., Sanct. Gem. de testib n.; T. Gail.d lesinu. 7. ubi tamen x. 8. hoc in operariis ex aequitate recte limitat. De quo late Cacheran .drei η 6. ubi utrinque textus addiicit. Pros et Ca-
disputat: an ii sumptus, quos domi seeisseri. etiam deducendi sint. Quod sane eommunis Doctorum Schola negat; idque ne testi da
in nosti m sit suum ossicium Crot d. loco num. o 8. Vbi plures adducit. Ego sane valde dubito, cum fluore probationis, sumptus producenti minui conuenientius sit. Priorem
sententiam, hac mea reiecta, approbat, Ber nard. Graeu.conclus9'. num. 19. hi sce verbis :alimenta seu stim plus quidem dari testibus δε-pra probauimus : Caeterum nee illud usquequaq; procedere, sed deducendos, atq, ita nosoluendos esse illos si impius, quos quis domi verisimiliter ficturus fuisset,arbitrantur no- nulli. Bal. sedes .quod autem 1 ad exhibendi Et huius etiam sententiae subdubius Rulan.
de commis pari. i. sib. 3. . I s. assecla elle videtur. Contrarium autem magis perhibetur commune,&verius, quemadmodum in specie aduersus Bald. aut horitate glassograpsi, Ioan . Andr. Angel. Imol. Raph. Roman. Alexand. Castr.Iaso. Croti,& Moncad. adseuerat Ioan . Petr. Surd.trati de alimentat. .q s. lyn 3. Est
inquit Surdus in etiam magis vera; quia vel Testis domi suae aliquid lucraturus fuisset, ex pr sentia entina domini res domestica siuxta illud, oculus domini, pascit equum : )melius agitur & gubernatur, & ex absentia detrimen tu recipit,vi docet experientia, ODficium autem filii, nemini debet esse damnosum,ut in proposito dicunt,Cynus,&Salicet. in quoniam. C de testib. Et eu testis in hoc gravetur,quod multus cogatur cum incommodo domum exire,&testimonium serre debet in alio releuari,quod sium plus habeat sine diminutione. Et potitis tolerandum est, ψ aliquid lucretur; quam quod minimum dami, upatiatur pro commodo alterius. H ee Graeuiisus,&c. Cuius tame rationes apud me tanti nosviar,qti in contrarium adhue sentiam. Cum
enim testimonii dictio sit iuris publici cuius
onera inui tus quis cogitur siti scipere: non est cur testis eiusmodi iumptus repetat: Ad publica eniin expedienda , illa quae parui sunt praeiudicit,noli attendtIntur, quare'quia sunt munera publica. Ergo nec in teste exiguum illud incommodum attendendum, cum sumptus inde habeat.Sic ut nec Tutori ordinarie
205쪽
salarium,neque consuli, aut senatori in eici- ate, quicquam debeatur pro oneribus. J Adhaee si forte contingat,testem a longinquis parii bus citatum in via aegrotare, utique&ei sumptias debetur rat' one infirmitatis erog, ii , prout infra sito loco de commisi G, ipso tractabitur.Ex quo huc plura transferenda e
An de sua vel Camerae Iurisdictione
4 Delegat pia cognoscit an deleganti obreptum sitis Doenso in iactionu Comnussano concessis. ε Contraria sententia. Dubio exoriente de iurissimam ad delegantem --
I Dedegat με non eognoscit . da non iurisdictiona duo. Iantis.s Authoras indicium inca hanc controuersiam. io An Commissarim da except-n ustaraomssibi obiecta torno r.
IN ipso commissionis principio lapissime
Commissario quaestio; An iurisdictionem
habeat, nec ne mouetur; maxime vero cum
x commissiones extraiudicialiter petuntur. vi in commissionibus ad perpetuam rei mem tiamide in easu quo instrumenta apud tertium aliquem extant: quibus pars ad probandam suam intentionem se opus habere dicens , eommissarium extraiudicialiter eius rei nomine interpellat; aut si cesso, venditio , aut aestimatio bonorum per peritos in arte, una cum commissario fieri desideretur, ubi quaestio haec principem locum obtinet: An scilicet com mittenKhabeat delagandii risdictionem. Uran princi . Cod. qui prUua να-νfrictione. Vant. in tractat. de nussitat. tis. ex δε- fctaurisdictae eleg.ηu.81. Quaeritur ergo de hac exceptione obiecta; An comissarius cognoscere, eaque cognita, oc se iudice competente
declarato, mandatis poenal:bus ulterius pro cedere pCssit; an vero ad committente rem reserie debeat utriusque enim tam antiqua. quam recentia extant exe v pla.
Et quidem t iuris apicibus,dc rationib. in- L spectis. illum de sua iurisdictione posse cognoscere, indubitato dicendam ac concludendum videba ur. Primo, quia non solum straditur iudicem de sua ivr sdictione cognos et u polIe, quoties illa a partibus a se citatis
in dubium vocatur. per Crxtiam apertum in
eat.nen DNt.ac post Carion istas tradit Gail. lib. I. obstruat. 34. Sed etianradad delegatum, de percon seu uetis, ad nostrum commissarium cxtenditur er ca pasoralis,dι res riptil. praehripti C coηtra iiu.vel nitit, public Secundo confirmatur ex eo ; quod delegato dicatur proprie permitti cognitio, t an deleganti obr
ptum sit, nec ne.text. in L . C. si contra tinni tillubi Lais ιrimines sivi Ac mero executori Fclin cl.Persqu.ino aduene.entae praesumpr. M-ciM.to illi. 3si. 6.in Basilienserit. Cum autem iurisdictio commillarii in dubium vocatur nihil aliud agitur, quam ut obreptum iudici dicatur, narrando scilicet eum esse compe tentem,qui non erat. t Tertio de hoc ex eo scorroboratur: Quod non solum nuda cognitio, sed etiam defenso iurisdictionis com miliai io concessa esse videatur contra litigantem. Felin.& Berous in M. . de osscilegari.nu. MO .ctriretur infra lariis.Quarto de postremo in specie traditur, quod exceptio oppugnans Iotestatem delegantis, coram ipso iudice d egato proponi, & probari debeat, quia ad ipsum pertinet, tales exceptiones vel admittere, vel repellere .cβbdelu. dc ibi ψ.Ac Archiudia.deum delet in G. post Speculat. dc Vanti ia
pr.ret. 8ast i9 Iaca 3.Ex quibus concludendum videbatur: Commissarium licite de sua ae committetis iurisdictione cognoscere pocse,ita ut si Pars per sententiam commissarii selasim ait grauatam existimet, ad Cameram appetitae possit: Couussario tamen interim, ii μ
206쪽
AC ACCEPTAT. COMMIS s. CAP. XIV. Isr
libertate contra contumacem, mandatis poenalibus, nisi inhibitio ipsi exhibeatur, proce-c dondi integra relicta. E contra vero sunt, tqui existi inent quod commissarius, hoc casu ,
nec pronunciare, nec sub poenis ulteriorem paritionem iniungere debeat: adeo ut & pars Impune non parere, nec ab eo appellare ne-eem: habeat, ted exceptione contra illum opposita, de nullitate conqueri possit; idque
ex sequentibus rationibus. Primo, quia cum dubium oritur, an commissarius iurisdictionem habeat, ut pote, quod de literis commissarii non constet: hoc casu commissarius de hac te iudicium suum interponere, seque 7 competentem pronunciare, inequeat; sed ad delegante recurrere debet. Ita post alios v luit Malcard. de probation. in verb. iurιμα o. δε-
δ legat.nu. c. Ae i propius ad rem nostram tradunt Doctores ; Delegatum non posse cognoscere de non iurisdictione delegantis. Bal.
' Etthaee virinque disputari possunt. Ego autem in hae quaestiane sie distinguendum se tio. Quod aut agitur de actu aliquo iudicialiter impetrato; & cxpeditum est, non posse quid opponi, cum in Camera de eo satis fit diiputat uni: Aut de extraiudiciali decreto: de
tune illud ita comparatum est. vi vel disputetur de potestate ipsius commissionis, an extendenda necne; de hoc casti ad sit pra tradita rapita, de media interpretatione, respiciendum est. Aut agitur de uitis dictione iudicis: E potior videtur esse sententia, ut Commissarius cognoscat de hae sua iurisdictione. Et si allegatam causam friuolam esse videat, mandatis poenalibus procedat, . 1. de crimfals eo modo, qui supra traditus est. Si-que nec tunc pareatur Camerae, omnia acta transscribat: Sin autem releuantem, & in
continenti probari posse videat, ab actu desistat. impetrantem in expensas condemnando. Quod si vero rem esse dubiam animad-nertation determinabit; sed eam ad Canae ram deseret. Et haec regulariter obtinent: Partes aut ein solent saepe hoe casti ver exceptiones sub de obreptionis proponere in camera: iusi comissarium procedere vidcant, mandatum inhibitorium impetrare, vel denique appellare. Commissarius tamen, nisi inhibeatur, praedicto modo, libere procedere poterit. Gloss. ad yl. Cum para. 2. de moia conficiend.precesscommigar. hanc rem ssequentibus verbis determinat: Multum, inquit, se
ber commissarius cauere, si aliquis si desectus in commissione, & aliquid opponitur a
partibus: quia etsi tradunt rationes dubias. seu etiam quae mani seste videntur bonae, tamen cellare debent procedere,ne procc ssuit, eorum, propter hoc, contingat annullari: Si vero sitiuolae essent rationes oppositae, tunc non omittant procedere, & ponant rationes in sacco, & denoc faciant mentionem in suo
procellii ' Et paulo post : Item quandoque
Opponitur contra commissionem, quod est
subreptitie impetrata, puta quia is pendebat coram alio iudice de iis, super quibus est concella, nee est ficta mentio in praedicta commilIione de hoc. vel de alio, quod concernit processiun litis: vel sit per tali negotio vel excessu impetrata . cuius cognitio & punitio immediate pertinet ad alium in seriorem dominum ordinarium loci, & de hoc non fit mentio: & tunc commissarii habent supersedere, & remittere, si eis de praedictis appareat euidenter. gloil dict. loco .m rerbo. loquelles.
Et ex iist quae iam dicta sunt , facile decidi i opotest quaestio, quae quotidie in Camera Occurrit, & non ita pridem Commis Iario, cxtraiudicialiter ad transumenda, &inspicienda instrumenta,ut & alteri hoc anno,in com- nussione ad perpetuam rei memoriam examinandi testes & inspiciendi fines in Camera ordinato , mota fuit. An , si persona commi ssarii suspecta allegetur, ipsemet eadere cognostere possit: licet enim hic videatur pro negativa se bella ratio, Q hic CommisIarius in propria causa iudex esse prohibeatur:
Contrarium tamen est verius. Primo, quia
Commissarius habet praesumptionem Prose, quae contrarium probandi onus in aduersarium reiicit: Praelumptio autem haee est rquod, ut supra aliquoties inculcatum, & infra de commissionibus ad perpetuam rei me. moria tradetur, Procuratores sub iuramento idcbut personas tales,quq qualificatet sunt eli.
207쪽
LIB. I H. DE OFFIC. VI ET POTEST.
gere. Nec est nouum, ut index de causi sulpi. cionis coram se allegua cogi roscat; maxime cum partes hic exceptiones cotta persenain Commissarii saluas habeant. Et examen si a sui pecto peractum probetur , nullum pro nuntietur, &hoc casu puniri possit. Quae cum ita sint: suadeo commissario, ut eomo do, qui iam praescriptus est in pr cedentibus, procedat: Quod ut tutius facere possit, duce ii sectiletur glos Ladio tum Curia. in verbo. Ies questis ηοα qua ιta habet. item quandocun-.que Opponitur contra personas Commissa Iloruin, vel contra unum ipsorum , qui tamen simul dati sent, suspicio, ex verisimilibus causis & maiufestis: si te abstineant a procedendo & remittant ad dominos partamen ri,faciendo mentione, quare omiterint procedere , bene faciunt: maxime, si, ut fieri
solet , recusationi haec verba adiiciantur :
ro friuolis opponerentur Contra ipsos, nihilominus pollent procedere, & recipere rationes partis opponentis, dc ponere in sacco.
Et si pars opponens non procedat cum printestatione te ponit in periculo procedendi , & amittendi probationes suas se per de sensionibus suis, de solum reprobare poterit testes partis aduersae.
An de iniuriis sibi, suis, vel coram se il
latis, cognoscat Commissarius a p M M A R I A.
t 3 AA Commissarius da iniuria Iamiau. is adiunctu
QVaestiones hae tres ita comparatae sunt, ut in utramque panem disputari omnes polivit. Et sime quod ad ipsum comissarium attinet, videbatur prima facie dicendum, t ipsum de iniuria sibi in commissiolus achii illain,posse cognoscere: Iudex enim potest iniuriam sibi facta, propria authotitate t com- pescere per Textum expressum in ca. Salonita- a distinct. 63. ct ibi Ito. n NU. laxaui. Nec videtur obstare, si dicatur, t in hoe casus bi 3 ipsi ius dicere non licere. l. in. C. nequis insia causa iudex. Quod soli principi tributum est. Ia n.m Ireceptumi iurisdict.Molinaeus in conis fluet. Paris. S.I.gusC .n.8. Cy.Sc Bald.in Ll.m. Etu, traditur in simili lefatu se non polleti mer- 4 ponere in propriis reba.Paulus S. Paulin restonis dit. l. Iegatis ante L Fabsenti. l. isquιί. de legar.
Quia haec iniuria ipsi et commisiario illata, in s
consequentiam Camerae principaliter facta Censetur.arDeorum, quae praeter silpra dia de legatis traduntur a Lancelot. Conrad. post Speculatan tractati Decarionat. 86.Vnde
dictam ReipubL vel quando ratione ossicii publici iniuriam quis patitur, tunc ipsum
208쪽
posse punire. ut Gail. docuit.sthem. 39.nam . . lib. i. post Rotan d. a Valle consil. 8. lib. r. num. a. f quod α nouissime,post Deciata. tract. crimin.lom. I lib. I cap. 42. approbat Ludovic. hi sua ustii l de iniuris. g. 2.num.'.JRatio, quia PO inis iniuriam Camerae Imperialis prosequi tur, quam suam. cap.accusatio. 2.quaestion. 7. Ιd--.que ut idcin Gail. ibidem addit, tunc maxime locum habet, si iniuria est notoria, dc non
si sibi, sed Fisco p cenam applicet; aliter quam sibi. f A quo tamen alii dissident, volentes iudicem iniuria assectum non polla in propria causa esse iudicem , etiam tunc , cum iniuria notoria est; si pro tali iniuria non sit statuta certa poena, sed arbitraria venit; quia
pinio .' confirmatur vulgato isto a Doctorib 8 approbato dogmate: Quod legat et possit excommunicare eos qui sibi iniuriam inferunt.
Pacian. deprobation.c.3 sinum. 6o. Iro.Specu lat .in g. I.nu n. 4.de legat. Qui ad hoc adducit Text. in I. Senatusconsulto I 6. de os. praefid. capit. cum contingat. Dr. competent. Faciunt & hue ea, quae egregie tradit Prosper. Farinacius. in Par.quoisar in.ti quaestion. i7. Et haec probabiliter se disputan tur: Sed ad nostrum cas tam ego ea vix accommodari posse puto.tSiue enim dicamus Commissatium suo nomine procodere quo sane casu ipse in propria
causa iudicem agere nequit, ut ex praecedentibus esistat): Et latissime demonstrat me-IO sen b.d.ωWil. 3. nu.99. J ad tipsum non videtur haec spectare cognitio. Viuius, decis178.
spectantia adducuntur. Sed hoc casu solet' protestari,' ut factum in causa Bitrii biirgcontra Silida anno Is G. Vbi cum pars allegaret : Commissarium aduocati vices sustinere, protestabatur desuper Commissarius.
ria in actu commissionis illata finito commissionis actu in Camera vindicanda re eruabatur. Conueniunt quae, in decis Camerae,in verba niuria, habentur hisce verbis. Sed quid si Commissarius, durante commissione, ratione dicti sui osticii, ass cin Commissarius, . iiij liri iri stird3t Domini eo in caldaeque pro-bcelliis deeernendos esse contra iniuriantem in Camera censuerunt: quia iniuria deleg to , vel commissario eius Acta , censetur Camerae , non Imperatori ficta: Et ideo censu
processus decernendos; si narrallet, quo tempore iniuria commilla: Nam videbatur annus clapsiis. J Siue diramus eum commissarium scit. Camerae iniuriam principaliter illatam Persequi: cum eam inserens crimen graui inmuni committat, & iu laesae aliquando Maiestatis crimeti incidat: de qtio nemo rectius, quam princeps ultionem reposcit; commissario, ut ex supra deductis patet, i lis vindicta , quae mero impcrio exisitur , mandata non est: sed reseruantur ipsi committenti. Et ut id in specie dilucidius explicet r.dictum est stupra,iniuriam legato inferentem, esse excommunicandum : Excomni unicatio aut e balano aequipar. itur: Bannum autecommissario non competere supra deductu est. Recte tamen faciet commissarius,t si hoc Ircasu pro testetur ,.se nomine committentis hanc iniuriam ad animum reuocare, atque
postea Camerae rem hanc totam significet, quo casu ad instantiam Camerae imperialis a Fiscali actio contra talem personam i instistituetur. Quemadmodum memini me legisse si Asse stati Cameralit illata sit iniuria, e
Fiscalem se hoc nomine intromittere, Sav. anno Isis Ia.Septemb. de quo infra de iniuriis.JEt haec ita obtinent, si grauis sit iniuria ac al tiorem indaginem requirat: sconuenit, quod post Angei.& Bodin. asserit Theod. Perraeus, in conclusari min.positione 7 i. ubi dicit magistratum posse punire, nisi capitis aut verberum snt poenae. J Si vero lenis & notoria suerit, Commissarium desuper cognoscere arbitror.Idque argument. eorum quae Specula-
209쪽
394 LIB. III. DE OFFIC. VI ET POTEST.
3 tor tradit.d. lic. Quod i ad iniurias perlonis commiliario adiunctis illatas attinet: licet idem in iis videatur iudicium, ex hac ratione: Quod commissatii cum familiis, tanquam una pars considerentur, & per consequens generaliter, de in ruria sibi & sui, illata, simile iudicium statuatucip tradita abHypolit. Bonacoss in tras . daster. θfamul. qu. I 8. pecula. d.los. Pacian .d.lo. Ac iudex prohibitus ne in siua causa pceda t, etiam a sibi sit biectaruper narem cognitione abstinere debeat Q. qui iurissimom. ios de iurisdictI. Iulianus. i7st eluduiu.l.or . 4. C.de Q. praefect nator. Ego i men hie commiliario tribuendam cognitionem existimo, sper dicta doctorum : quod delegatus possit offendentem familiam pu
Ita tament ut is partes utrinque, si summarie fieri possit, exaudiat, sicque rem ita comparatam este deprehendar, ut ipsam comini Diionem principaliter tangat, ad Cameram remittat. Sin autem leuis quaedam iniuria sit, quae ipsium famulum, & commissarium solum concernat, poterit ipse cognoscere, a lauemque infligere poenam. Quoad terti ut membrum huius capitis. An scilicet de iniuria eorum se irrogata, cognoscere possit eommissarius ' Et licet coram commiliario hanc litem persequendam, dicendum vide is batur. Primo, et quia r. tione iniuriae in iudicio commissae, is coram quo res tractatur, est
iudex illius iniuriae competens. Et potest statim in continenti ex ossicio suo talem punire.L3 .f. praterea.*.desissect. Tutor. Menoch.de arbitauM.qu.cas. 163.nu. 23. Et sic quotidie in Camera recipi iniuriarum actioiles videmus. Ratio rationis haec est, v nemo melius de iniuriis iudicare possit, quam qui eas audiuiti
inducit eniis apud eum notorium. Secundo irabere quoque commissarium hanc cois oscedi potestatem, ex eo constar, quod iniuriae ita plerumque comparatae sunt, ut earum poenae ad mixtum imperium referantur: Cum autem mixtum imperium Commissario competat, videtur sane, si iniuria ita coma rata sit, ut leui pecuniaria poena plecti post, Commissario eius ultionem recte tribui. a s Verum contrarium liac in rc obstruatum scio: Partes scilicet, non apud commissatium, sed in Camera de iniuriis coram commiliario illatis expostula iIe. idque primo ex hac rati ne : Ne commissarius cognoscendo diu detineatur.Et quamuis obiici possit, notoriam epse iniuriam hane committario: in noto iis au tem parata est diiudicatio. Responderi tamen huic potest, quod concesso id esse notorium, attamen secundum illud non posse formari iudicium, arneorum quae supra de ossicio iudicis libr. a. diximus: ubi isto casu innuimus
iudicem debere personam iudicis deponere,& aliam testis scilicet induere, quod optime in Camera fieri potest. Accedit huic secundo, quod hoc neq; directo , neq; per in directum videatur sub commissione eomprehendi.
De personis impedientibus Commisi
x An commmissa in contra impedientes mandatum
3 Delegatin paenis debes suam in Actionem defen
4 Potesim est ictusoria sne coercitione. s LUMm aeriinquoras inses familiam . punire potest.
a Commissario, iniuste quia agente, licite re humT Tveusque de verbali iniuria commissario
LI illata , quia tamen commissario actum commissionis expedire volenti,vel a partibus ipsis, contra quas commissio impetrata est. vel ab aliis extraneis interesse aliquit pra tendentibus. varia retia. quo minus iurisdictionem exercere possit se tendi saepe solent: iis an eommissarius ipse obuiam ire, an vero
ad committentem recurrere dcbeat, videndum est. Et ilicet primo intuitu commissarium in Camera pro mandatis sine clatasula, de non impediendo, incipere, aut inceptam prosequi commissionem decretam, supplica
210쪽
δ: alias Impetrantur, de non impediendo examinationes testium ut factum in causa Sasedem Se ut glii contra .rallias orecig δc con-R iortes. t Ego tamen sentio commillariu hoc casu impedientib. primo, sub certa poena pecuniaria , iniungere, ut ab incepto desistant; sique illi molestare pergant, ulterius eo modo, qui supra de mandatis poenalibus traditus est, contra illos procedere poste. Et si ne tunc quidem obtemperent, statim rem ad Cameram reserre, ac una cum Fisicali supplicatione in pro declaratione poenae 5 arctiori b. pr cessitaexhibere,Cameraeque desuper respon
sum, si summiam sit perieulum vi saepe fieri
solet in mora, expetiare debere. Licere au- tem commilIarao eo usque procedere, ex eo constat, quod delegatus defendere poenis debeat suam iurisdictionem. Berous in c. I .n. 7.98. de c. delegati.&quouis modo impedientes coercere.c .vers. ct potest. puam iurisdictionem impedientes, bi non obedireres punire de ossi Archidiacon.c. I. ct c.praeterea. de officio delegati L
naid de osc. eius, cui madat est iuri dict. Elusoria 4 enim talias esset illius potestas, c coercitione
de Bald intractat. legato dicit lesatum polle punire delinquentem in se vel suam familia. Et id hic praecipue locum habet: cum longeo absit a Camera, ae exament non ita diu aliquando suspendi possit. Bald. d. loco. Quibus autem poenis commiliarius uti debeat , non I immerito qritur . Ac t sunt multae huius rei poenae ut videre licet apud Menochuse arbitra. iud. quast.cas 43 8apum. i me M. Et alias quoque poenas legatorum hisce similes , adducit
Caspar. Varauicius, de legato. f. par tamen est. JPro qualitate tamen suae personae, ac in pedientis, nec non facti. Menochesia.loco. na. 22. temperandae. Ea tamen,quae hic de non impediendo commillario dicta sunt, ita accipiuntur, si secundum sormam commillionis a-a gat, nam si iniuste quid attentet i recte ipsi de
facto resistitur: per ea quae luculenter prodidit Gaviunc .consit. 2 .num.Gs.ct seqq. Hinc, aiunt licet legatum violans teneatur l.Iulia:
tamen hoc fallere, si ex priuata quadam inimicitia: ubi non est legatus, sed priuata perso'na, iniuria afficiatur. post Gail. depignor. obsit
vero,si in insis, quae ad officium spectan t;tun enim iure legatorii utitur.De quibus sic scri
ἡ Ψύωlimia v. ζcὼ nti: hoe est: orator nec cae ditur, nec violatur. quae sententia posita est,in ι .F.delegat. ubi, iuregentium, qui legatum hostium pulsaueri t, hostibus deditur: ῖcut eis uenit in nostilio Mancino, quem Manlius Pater patratus eam ob causam hostibus dedidit. vi refert Cicero lib. t. de ornare ad Quintum fratrem, . fingis legat. Is autem qui legatos nostros violauerit lege Iulia de vi publica tenetur, lege Iulia jad LIu de vi publ. Idem st
De impedientibus, vel caedentibus peritos ἱ Commissario ordinatos.
I periti non mimu quam commissarii libere actum expia re debent. a De 1 edimento vel iniuria perito inta.qvis cognoscat s de non impetento ulterim tmungat. 3 An Commissarim '4 An Camera fue Periti agunt super fracta patri
s Distinctioκerre conciliantur. Perito referent isti editum ac lassum an credatur. 1 Peratus m carcerem comerius ansumptu. soluere δε-
Non solum autem impediti aliquando
solet ipse commiliarius , sed saepe etia in eius periti. Ait ergo idem ius in utroque statuendum ' Et simpliciter i dicendum quod tsie: quia ut infra tradetur beneficium quod
in damno vitando consistit, commune est comit Iario cum personis ad tuistis, ut ibidem latius. LVnde de iura strictis sine prohibent occidere magnos tabellionei, violatoribusque grauissimas poenas minantur, qui, ver cuius lilat. Ad.LIu maiest. J Illud aute hoc loco maius d ubium habet, an com m i ilarius hoc trasu iu- id ex competens, an vero res haec ad Cameram remittenda sit Et quamuis intrepide concludendum videbatur , Commularium B b a cia I