장음표시 사용
251쪽
SEU PERIT. ADHIBEND. CAP. XIX. Σ37
milites negotiari vetant; ne mercaturae specie, sordibus, ac rapinis adi tus aperiantur; nec
serendum est,ut, qui per sese non potest, ser-u rurn ope , ac ministerio fraudem legi fa- ciat.J Hii autem saepissime ad negotia expedienda, in calculationibus, dissicilibus praesertim, nec ellario adhibendi sunt: prout eos quotidie, praesertim in locis, ubi eorum magna est copia, adhiberi videmus. I nec hoc in Camera i est infrequens. Nam; ut habetur in
praeiudic. Camerae, in verb. calculatio. Camera potest dare arbitros ad calculandum,in quorum praesentia ambae partes rationes deducunt, &relationem faciunt Camerae, text. in Lduum. ubi Bart.& Bald.C dedistrib-λη. Sie de petuntur Comissarii ad dandum iis rationes: cuius vestigia extant in symphoremate supplicat. sub nomine Gilman. edito pari. i. J Ad 3 numerum i vero eorum quod attinet, repeto ea, quae supra in genere de aliis peritis dixi.
Ratione qualitatum autem eorum commi C. sarium aliquarenus instruere, non abs re sue
rit, in eligendo itaq; comna illarius primo in-q i iret rin inscriptus sit in matriculam mercatorum, quod consiletudine in prioribus locis receptum est. Vbi re leges suas habent, de quibus latissime Ferretus de re naut.lib.IJ.Et mptimae sunt illae respublicae, in quibus ordina-b tii sunt i calculatores & come utatores, qui habet Camera; vulgo Nechen manam cri quales in Belgio sunt, ut ex libello videre licet,qui
inscribitur Caroli V. laetus introitus, art.7. Et memorat Dd. in L 1. CAedisur lib. Io.ct tot.rit. de ratic. Vt & vult Ange .certos ordinari & e- igi debere calculatores,& computatores, secundum sormam staciati, in avr.cons. I O. iuxta l. si cui libertas.v bi Barg.de condit o demonst. Cor--ncus cons Ilar.i. Et antiquitus id etiam in usu fit ille testatur, Lcessante. s. C.de commerc. ct mers car. Secundo, i inquiret commilarius: an v-num, an vero plura exerceat negotia: plura - litas enim Degotiorum proprie tacit mercatorem, glossi & But . in l. i.*.ran princi de tribui. Ei.ct in L 1l esuriis. B.iltan misit. de constri pe-
cun. n. 6. Bertacti in . in Perb mercator. Ac id ope. ratur, ut etiam is, qui non multos actus exemcuit, mercator non habeatur. Paris de Put. de
findicat.in verb. sciatu. Conticinunt tradita a Cala. de modo articulandi. rubris. δε probatia'. per restes,num.i 8 hisce verbis: Item qualiter sie in mel tantum fuit negotiatus; nam tunc ex v nico actu quis mercator non dicitur, secun dum glos Iam in Li. viri. omnes. g. de tribur. acti . quem refert & sequitur Barr.in l. legatuserui . . versimio quaero mercator De leg. s.ct in I.miri ri. f. qui qasstam. num. I. versic. ut mertator hos
rator.f.deadula. ubi dicit, quem hospitem non polle dici ex unico actu hospitandi. Conue nit Felin. in proa m. decret. num. s. Persic. quArt. limita. Et Bald.in rub.C e constituen pecvn. res vltimo quaero. Qui praemissum modum pro bandi: quem non esse mercatorem, ita in telligunt; nisi inicam mercantiam, siue uni cum actum mercandi praecederet prosessio, & matriculatio in matricula mercatorum .i Tertio inquiret, t An in mercatura exercita. stus quis sit. Exercitatio enim, ut in omnibus, ita in hae praecipue plurimum operatur. Str
calae mercatur part 2. num. tr. Quarto,t inqui- γrenduim; An usurarii. Possunt enim plurimae exceptiones contra hos obiici; nec eorum dimim plenam meretur fidem,argumen.eorum quae tradit Strac.d.part. 2.num. 8. Dicuntur autem usurarii mercatores, si ultra quantitatem,a legibus, vel constitutionibus imperii expressam exigant. Quinto , t an clerici. Hi SenIm mercaturam exercere prohibentur. Strac.part. .nu.I. 9 2. Sexto,tan milites, Strae. PLIG.num. II. Q. An nobiles, Tiraquel. cap. .de
nobisit. Circa quod tamen ad consuetudinem loci respiciet. Septimo, t quam habeat aeta- I ote . Nam propter eam, quidam ad mercat ram minus apti censentur. Ratione ergo experientiae senes iunioribus praeseret, per ea, quae supra sunt tradita. Octauo.' an fidelis,& irdiligens, Stracpart. χ.nu. t . Et vit hoc mem- ILbrum concludam; consuetudinem regionis
aut loci, in quo mercatores habitant, inspiciendam iudico. Facit enim illa plurimum ad
hanc rem. Stracide incriniam. i. m.12. An is autem si Cona miliario iniungatur, ut libri r tionum reuideantur,aut rationes calculenturl 'er mercatorem,campseres a committario e-igi possint,quaeriturὶ Et licet videatur dice: dum, quod non; quia coni missio stricii lucis est: Eos tamen hoe easu adhiberi polle, non
252쪽
dubito.statuunt enim Doctores sub vocaba. lo mercatoris contineri campsores. Strac. de τε mercaturiari. . m. 67. Citaret autem peritos debet commissarius, ut & Omnes quorum interest, per ea quς traduntur in dui Genua decis 3 i l .in princ An t autem iurare dc beant quaeriti tui 3 Et lieet videbatur dicendum, quod non. Primo,quia tales eligendi, qui in matriculam sunt relati; in quam non nisi iurati reseruia.
tui Strac part I .num. I i. Secundo,quia eorum
ossicium est quas publicum. Bald in L rubrisi
C. de constitui. pecun. Atelland. in admonend. desumur. Bertachin m vn b. mercator Contrarium
tamen est verius, per ea, quae supra in genere de iuramento sunt adducta. Et quidem in specie quod calculatores iurare debeant, post primam huius libri editionem inueni prolixe, post Corn. Angei.&alios Bal item in I. mediactali. f. hu illud.deste d. nupt. id tradere Ioan. Uiuien.ad libellum inscriptum,L aeriis introitus Caroli V. arr. 7. verb. Neocianilnmcr. Et Ioannem Baptistam Asinium luculenter de ducentem insis tria.de execut. 9 7. U. 79 n. .JNec obstant iam dicta. Nam quod primum attinet; constat no semper mercatores in matriculam inscriptos esse: nec quoque nouum est, ut qui semel praestitit iuramentum de no .uo iurare cogatur. Ad secundu respondetur. Non esse ita publicum, ut a iurameto liberet. 1 6 Calculatiotautem ab ipsis fit secreto.Relatio vero coram Commillatio&adiuncto. Esse- γ ctust vero huius relationis est, qui & alio rum artificum. Mascard. probat. verb. peritus. Idque eo magis hic locum habet: quia, ut iam dictum, eorum ossicium est quasi publicum. Et in specie traditur: quod calculat res electi a iudicibus,vel consilibus mercatorum,habeant potestatem sententiae dicendae, M alter alterum condemnandi. ita Castr. in I. si cui libertas. e condito demonstrat.Decisiones
Gmur. de inmatura. I I. num. l. f An autem quis
e simpliciter cogatur acquiescere et calculo commilia alicui dubitat Alexand. conss. M. Num. φ./sb. 7.vide Paulum Fusc.in singular.in NNM,calculin. num.1. ubi resert quid faciendum, si male calculatum sit. Et dicit calculatorem non delata culpa, sed de dolo tantum teneri.
per ι.i menserosum moLJ Et quia haec longe
lateque patent; reliqua hue spectantia, ex iis quae de calculatione in iure communi traduntur,luic transferri pol sunt.Illud pro conclusione inotandum,in Camera saepe viai ni- scabiles compositores,dari hoc modo : QBirdi
reot ist. Hoe est: N. iniungitur, ut rationes suscipiat;& si partes accordare desuper ne queant, ut praedictas rationes in scriptis a ICameram mittat,&deinde decernetur quod iuris erit.
ΡΟ s τ Arithmeticos ad Geometras recte
fit transitus; Inter quos primo connum rantur Agrimensores. Praecepta enim eorum dependent a Geometriae Unde a Graecis γε- μέτρου seu -- dicuntur. LI. Geometra da cusationibus tuterum. Et illud vertunt, Aquae- mensiores, terraeque diuisores, Budaeus in I .
si mensor falsum modum. Carolus Camusius da
excusat. tutorum de artibus num. M. Onum. M.
253쪽
sEV PERIT ADHIBE N. CAP. XX. a
ras suas lotant; aut struunt aliquid suae operae, quales sunt Geodetae, Architecti, Mentores, Machinarii, Tabularii, & alii plures: non qui Geometriae praecepta dis plinamque tra- dunt.J Antiquissimum autem horum usum fuitIe constar. Nam Lege Manilia, cum de quinque pedibus controuersia esset, eligebantur arbitri, siue agrimen res, qui eos regerent , arteque sita constituerent. Hi postea in genere ad omnia dimensionis negotia adhibiti sunt, vi & hodie, non tantum ad agros& limiteri sed etiam sad aquas, de quibus late
Baptista Aynao allu . lib. I. cap. 26. &J magnas sylvas dimetiendas adhibentur. Hinc Galliae constitutiones tradunt partem arborum decidendarum venditam, non polle eam staccidi antequam agrimensor eos signauerit &declarauerit. Claudius Malmel in regius aquaruma ct villarum constitution. ad artu. 42. In t Camera vero nihil usitatius, quam commissiones cum agri mensoribus decernere. Quis au-3 tem agriniensiores eligere t debeat dubitatur 3 Et videtur dicendum partem eos elige 're: per ea quae deducuntur a Coler. de processexecut. cap. 9. rum. H8lau.I. Et ab utraque parte electionem faciendam agri mensorum vuJt Galeat. Maluas consit.Hi num.F. POLi. Iudex samen eos proprie eligit. Bertach. in rerb. iudex.
Et per consequens in nostro praesenti casu ΣΑ Iudicis comissario sunt eligendi. Quot tautem eorum eligi debeant non incomode quς- ritur Et videbatur i unum adhibendum late
Pet Pruchm.cono .n. 86. Alii tamen arbitranturJduos sussicere. Dec. ωπω. 47.n 3. Galeat. Maluac confria. n. . Ne tamen pares ericiantur, puto tertium adhibendum .Qu des porro
eligendi' probos de non suspecto, Doctores
3 Vbi plures allegat. Agrimensorest quoq; ctit ad os constat,ut & partes. per tradita a Coler. 6 dyam. 'ar.H8. Et id adeo verum est, ut cit
Itone hac partium omissa, processiis ipso iure nullus dicatur. Bart. in L Theopompus. f. de dote prategat. Angeian l. i. f. Manest. g cui plus qua per
7 sorum Iursonsultorum Italiae. Citant ut i autem partes duplici de fine. Primo, ad demonstrat . dum & videndum fieri mensurataonem . . i.
quo tamen paulo post latius. Debent quoque agrimensores,ut & partes, necessi rio comparere: per supra in genere explicata. Post comparitionem t autem iuramentum ipsis deser- setur, sTiraquel. de prasr r. f.igis ΓΘ.J iurantq; de veritate secti vel modi. Et ita non de credu
Idq; ex hac ratione; v ficti veritas in hoc casu insillibiliter haberi possit. Dde credulitate
tame iurare secundum suum iudicium, tradit Casian. in consuetuit.de iustices. S. c. nu.4. 9 1 .JAdiunctui quoq; & Scriba adhibebit Com- s
modo et autem Commiliarius in integra hae I. materia, ut cum fructu in ea versiti, & iudicium suum recte adhibere debeat, ex libris cognoscet. Legat autem inter aliquos Iulium Frontinum,& A. Vrbicum ac inter recentiores Hieronym.de Monte in tract. de inib.rcgvI . . quibus addet M. Maiseum Poueanum intractat.i Isutor.inscripto.lib.χ. Vbi quomodo terra, muri, sines mensurari debeant, compendio sissime tractat. Et Girolanum Catarum in tractat. Italice conscripto, de mensuratione Campo ram:de nouissime ad mores nostros Germani- eum libellum conscriptiun a Martino Θrop.
tem in tali menturatione, partium praesentia opus sit,quaeri potest ' de eam non esse nece L. sariam, et neque in actu, neque in relatione, IAex eo constare videtur, quod eorum presentia possit agri mensorem in diuersam trahere sententiam. Decius in cap. proposuisti. de probation. Maranta pari. s. numero a . Marcianes dicto consilio 4. numera 63. Contrarium tamen t ex sequentibus concludendum videtur. Primo; quia, ut sepra dictum, ad hoc citantur. Secundo, quia traditur; Designationem, in partium praesentia, per agrime solem Actam, sacere plenam fidem, ut docet Coler. Llico. num. H8.Quicquid tamen sit; hodie Commisi uium,cum Adiuncto,&Scriba adesse
254쪽
desse debere exmeonstat, quia Commissa. tius doctiis pollet aliquando eos insermare, eosique, partibus ex lusis, sussicere arbitror. 6 Illud t etiam bene considerandum a Com. miliario, ne limites una cum iando mensia
I rentur. Bertachin.in verbilimes. Effectust autem agri mensorum est,ut iis credatur. Purpurat.consi ob .nu.17. Ac eorum lententia eandem vim,quam arbitrorum habeat. Comparantur enim arbitris. l. 7. 98. nium ter quι obiπ. Cui acuab Io.obseeror. V. 2. Hinc agrimensores dicuntur arbitrari. Boet. degemem. Maximam enim eorum &apud antiquos, & adhue hoc tempore nostro esse potestatem. luculentissime deduxit Ba -
ptista Aymon dicis loco, per tot. Et i quae de hisce agri mens bribus dicta sunt,ad illos quoque qui sylvis diiudicandis praefieiuntur, & vulgo gorger odor QBilds uecn vocantur, reserti
s An pictor .s in c.mmisios adhibendiu d cauur. o mitti possit f6 Pictores quot adhibenH. ν Luades adhibendi : quantum in pictore situm. s SuIduus prosicentre. an possu in causa domos pictoris oscio fungi
ΡΙ e et o R in omnibus sere speciebus commissionum adhiberi solet,ut insta dicetur. Ae luculentissimum eius exemplum extat in causa Tot climrg contrλ DONnsolis spin. .
cap. 3.form. 2.formularii Inri.J Sciendum autem est ante omnia rectissime ea de pictore hie dici posse, quae de artifice supra sunt tradita. Est enim egregia ars , ut docet Tiraque lius nobilitat.capit.14. numπ. 2. Et Blondua depictura.
Quod egregie expressit Bod inIn lib.de republ. :lib. s. sap. 7. hisce verbis: Picturam S statua- riam Graecorum ac Latinorum opinione no- lbilitatem accepimus. Quid enim Protogene clarius ' quid illulltius Apelle cuius una tabula,quae quod artificiosissime accurata ellet, Rhodum oblidente Demetrio, ab interaruseruatat,&trecetis amplius talentis aestimata ifuit se dicitur. Et Fabio nobilissimo vito laudi , datum est; inquit Tullius, quod pingeret: mnium tamen artium Hebraei sordidissimam .
tis,&Africae legibus ac institutis, non modo sordidum , sed etiam capitale est . acu, vel penicillo, vel latione quicquam, seu sti Q. pium, seu animatium, seu rerum earum, quas natura procreauit,vilis pictiacis vel lineamentis adumbrare.J Resero autem interri Geome- 1t ras, quia omnia sere huius artis praecepta profundamento Geometriam habent, Commi L. sarius autem eum adhibet, & eligit, cum id ineommissione in seecie exerimitur. An vero acceptat commissione: ii pars petat, ut pi- Rctore adhibeat, nec de eo vlla in commisso ne fiat mentio,adhinere possit, quaeriturὶ Et ivi- 3debatur dicendum, quod non, sed tum demutantum id posse, cum commisso eius expres.sam facit metionem. Commi stiones enim ita aliquando decernuntur, ut non solum ocul
ris inspectio, sed etiam facultas adiuti sedi pictore adiiciatur. Cum ergo commissio stricti iuris sit:&unius inclusio sit alterius exclusio: Idq; maxime in stricti iuris iudiciis , ubi nulla extenso locum habet, obtineat; sequi videtur in illis casibus, in quibus eius rei no fit expres- fa mentio,iocum no habere. Nec obstat si dicatur, necessitatem id ita efflagitare: quia sibi imputet pars, quod, cu id opus esse sciret,non petierit: Damnum ergo quod sua sentit culpa, ferre debet. Hinc in simili tiaditur. Quod ocularis inspectio, nisi ex prelle eius in com- missione stat mentio, suscipi a Commissario nequeat.Vt infra suo loco. lde ergo hic quom videtur dicendum: cum officium pictoris Ct-ca ocularem inspectionem maxime occupatum. Vnde in magnis causis rem ad commitatentem esse delatam scio, eumq; de nouo p testatem adhibendi pictorem concesisse, uti sectum
255쪽
SEU PERIT. ADHIBE N. CAP. XXI.
ε Pon Dos clillam. His i tamen non obstantibus contrarium videtur esse de iure verius. Primo,q ita ex traditione Dd. Iudex; prae se ii in in oeulari inflectione; debet in loco curare designationem rei fieri, quae inspicienda aut diiudrcanda proponitur. Hieronym. de Monte definib. cap. si num.1. Deinde iuris est: Qv od commissa aliqua re,omnia ea commis. si es le videantur, per quae veniatur ad illam: utpote iurisdictione concessa , videntur omnia eo cedi, sine quibus ea commode exemceri nequit: At sine pictore multae commi L. siones non recte possunt expediri. Ergo censetur commissa pictoris adhibitio. Tertio accedit: Iudicem ex hac delineatione commodum magnum, interpretationemqued
scriptionis loci sentire: Commissario itaque - eam ex necessitatesuscipienti, in malam partem id interpretari non debet. Quarto, parcitur sumptibus, qui, si de nouo supplicaretur, iaciendi essent. Quinto , quia iudices in ea decernenda sunt faciles: Nunquam enim, ubi pictor vel pictura rei petitur, solet ea a iudice parti denegari. Ergo nec hie eum succentere Commiliario existim adum est. Coimcludo ergo ex clausula, comissioni in fine ad
tiirs edordcmivirri. Hoc est: Et reliqua omnia, quae necessitas flagitauerit, facite: hoe satis sustineri poste, ut supra late de hac clausula dictum est. Et hisce coniungi pollunt ea,
s quae de Interpletibus dicta senti et quaeritur
praeterea: Si commissio mentionem faciat pictorum, an commissi ius, si rem eos no efflagitare videat,aut pars producens ei renuntiet, impune eos non adhibere possit. Et communis praxis hactenus obi eruauit; eum hoc omittere poste. A qua nec nos recedimus. si De ninnero autem t sic statuo; regulati ter unum sessicere, & hoc plerumq; in commisesonibus exprimi. Certis tamen casibus, & re ita efflagitante, plures adhibendos.Sic aliqua. do duo deputati, ut constat ex Seyl. 19. Decemλanno is uesoLas . Curabit aute comi ilatius, 7 vit quaerat pictore, non partialem;quia multum in hae depictione situm est: In lpeculo e- .m quali oculis re litigiosam intuetur iudex:& quemadmodum nauta, secudum mappam
nauis cursum dirigin sic iudex ad picturam rei
cursem causae accommodat: Et ut nauta mappae ; sic iuqex picturae falsitate facile seduci, aedecipi potest. Num vero pictor, subditus sproducentis,adhiberi possit, non caret dubio. Videtur autem polle; quia si relaxetur a iur mento, omnis suspicio tollitur, quemadmodum in testibus videmus. Quod tamen tunc demum obtinere putarem; quando pars aduersa cosentit, vel si alius pictor in vicinis ci cumiacentibus locis, haberi nequeat. Parte autem exprelle contradicente, tutius putare alium eligi. Commissio enim vult non rartialem adhibendum, nec dicit Partialem a iuramento ut de testibus loqui solet relaxadum. Et sic aliquado, cum obiiceretur pictore elle ciue ciuitatis imperii, quae eum adhibere volebat, ideoq; partialem, multis habitis disputationibus, comita illarium ex ossicio alium ex alia ciuitate citasse icio. Ratio in teste diuersa
est; quia alii pictores haberi postunt, non autem semper testes.
Producto ergo pictore, si ab aduersa parte snihil contra illum excipiatur,iuramento eum adstringit commissarius: Sique pictor alleget,
se saepius id praestitille, eoq; sibi id remitti petat;tamen ei non obsequetur; Quia eiusmodi iuramenta tantum ad causam super qua prae statur, non autem ulterius se extendunt Licet partium consensu, ad talem allegationem, remissum pictori iuramentum meminerim, in causidiima scii cotta Peruseim. Continet autem iuramentu pictoris haec praecipue capita. Primo, se omnia diligenter consideraturum, ac depicturum: Quod recte adiicitur;eu quisq; alias in ossicio peragendo de iure diligentia adhibere debeat Deinde, ut nulli parti copiam tradat,ac silentium, donee publice
tur attestationes,praestet. Tertio mittet d
tum ablaturum. Artifices enim dolo quid facientes grauibus poenis puniutur. Quarto, se in nullius partis gratia quid facturii Idq; ideo: quia partialitas ab actu tam prauudiciali plane abeste debet. Prastito ad hune modum iuramento; ipsi res depingendae ostenduntur, quas postea lo-lus depingit, depictas autem Commisiario
256쪽
tradit: Nam petiti in arte si adhibeantur ad aliqua rem,tenentur illis a quibus electi sunt, relationem facere, ut supra dictum : Pict ram autem Comissarius in ipsius pictoris prae sentia diligente: considerabit. r o Sed i quid ii manifeste videat pictorem er-salle in distantiis locorum, in finibus aut qu*dam omisisse, quaedam praeter ea, quae ipsi demonstrata sunt, addidisse: poteritne eum hoc
C1su adigere, ut conuictus errorem corrigat
Videtur quod non ; quia creditur in arte pe-xiro. Contrarium tamen est verius. Si autem illos errores pictori ofundere velit, rem de ferat ad adiunctum, & si is etiam manifestum vitiu deprehendat,cum ipso pictore& adiuncto locum rursum accedet, ipsique errorem demonstrabit. Oculi enim plus vident quam oculus. Et potest fieri ut pictoria multitudine erret: Nullus enim ta in arte est peritus, ut non errare possit; cum sit humanum:& quandoque bonus dormitat Homerus. Ac sic practicatum cile scio.
triam accedit. Inter artes tamen mecha
nicas quia refertur, idcirco hanc, inter illas, tanquam maximam cum liberalibus cognationem habentem; reserre visiuia fuit. Gar-Σon .inpiat et uniuersa di ursc inprincip. Li- ceti aure architecti&fabri in eo differre videantur: quod architectura proprie es rca speculationem, ac etiam opus ipsum sit occurata; qui profric Mechanici dicuntur. Plato
discursio 7. circonem. Tamen hie promiscue
hil ce utimur vocabulis : Fabrorum vocabulum generale, t pro lignario, serrario, ac mu- a ratio,& aliis accipientes. Alciat. in I.ferri. . .ebm.num. . de Perborum gnitiationibus. proprie tamen ad lignarios relattur. Alciat. dicto loco. num. . ilicet Ronchegalhu hoe vocabulo adhuc generalius utatur, & ad alia artificia extendat in I. i nemo tI .num. Is de ob. reis.JAn autem l hae artes viles, an vero hone- ystae dicendae sint, disputari ex antiquioribus posset: dum differentiam quidam inter eos constituunt; ut alios lignarios quos de scandularios) alios ferratios, inter quos aurarios,& aerarios collocant: quasi lignarii non aeque honesti essent atque reliqui: prout videre licet apud Tiraq. nobilit. M .ns. o. Et Th mazo Garzon. inpia a. uersat. dicus. Sed eos hodie apud nos Phonestis haberi nemin i est dubium. vide Cassan. in catalogglor. mundi, confiae 2. pari. 3. Vna icum commi isione mautem hi decernuntur; verbi Patia: si de aedificiis inspiciendis agatur. Malcard. probat. in
verb. peritiu.nnm 8. Hoc enim casu sic iudex in terloquitur:
257쪽
beatae virginis in B. appellantis et una, &K. ab M. appellati ex altera parte, ex ossicio decreIum ἔ ut utraque pars de celio Commissario conueniat: & si conuenire nequeant; Cominis Iarium ex ossicio dandum, qui die ad hoc nominato in propria persena ad ocularem inspectionem controuersorum muro tum se conserat.&duos peritos fabros inurarios, cauis huic non cognatos assumat, & in praesentia utriusque partis, si velint, praedi-Grru controuersum murum supra terram, dc quantum fieri potest etia siub terra, inspiciat, indicet ac depingat, N: sinsulariter annotet; an unus,an vero duo diuerti muri super & infra terram simul conclusi,&ita unicus murus sit. Eaque omnia Commissarius ille sumpti
bus praedicti appellantis hue sub suo sigillo
occlusia mittet; ut deinde is, quod iuris est. Resert S ler.in sterit .stentent. ηnno. II 3 . I 6.M-F nuar. Det qualificatione autem architectorum sic sentio, tales esse eligendos, qui a publico habent salarium. Arehitecti enim alicuius ciuitatis plurimum probant, dc carteris
anteferuntur, maxime cum de seruitutibus,& consuetudine ciuitatum agitur. Mandeli. censit. 2o .vum is. Reliqua de qualitate, ut& denumero, & citatione eoru ,repete ex iis, quae si pra in genere de artificibus allata sunt Duoc tamen tinurarii ad inspiciedos muros deputati plerunq; solent, ut ex praeallegata sentenisT tia anparet. t urare leos debere tradit in specie Mollersem sinum quaestionum ib. I. cap.IO. A-s ctus tautem horum omnes, ad eum modum, quem supra de agri mensetibus praescripsi, referuntur , quo breuitatis gratia beneuolum lectorem remitto. Quin &praedicta Seyleri sententia rem hanc satis pet spicue declarat.
s Noram non sunt uniue genae M. 4 Imperitia notariorum. s Amsol. Nosaria ammasνι cul Ite an viro etiam atii tuis .
PRAE τε R enumeratas persenas sint A a liae, sine quibus commissionis actus legitume expediti nequit: Nuntios intellige, qui
scilicet comimissionem,&alios procellus pa tibus , testibus, & artificibus insinuant. Licet autem t varia, tam apud antiquos, quam no- suos scriptores nomina eius, qui processus iudicis,tam ordinarii, quam delegati exequitur,& personis instruat, extent, vocamur enim ministri, ministratores, executores, viatores, notarii, missi, ossiciales, exceptores, massarii, & baiuli.Quae omnia & sngula partim in iure extant,& apud Schraderaseseudiari. io flection.
6. num. 3. Franc. Iam etium in praefat. ad excontractu,de reiad.m princ. recensemur. placet
tamen id vocabulum Nuntii; tum quod eluc modi personis frequentius hoc nomen in tuis
retribuatur; tum quod Camera eo Harur,ac denique generaliter ad omnes personas accommotatur.
Nuntius autem in hoc nostro processu noa partibus; sed a Commissario eligitur, ex hac
ratione,quod iudices tam ordinarii quani deis legati dicantur elige i e Nuntiu. Li.& ibi Bart. Batri Sady.Cdestoravi Spec.in Τιωkexecutor. I. a. Asim .in prax.* lΑ c. 8. Schrad e lac n. 5. Mase. in verbaruntius. n. is. De numero hoe habendu, unum sussicere: Licet non negem,si longo intc mallo loca, unde personae cit adae sunt,inter
se distent, plures; ita tantu v t sigillatim quisq; exequatur deputari posse. Qui t aut ε possint hi h 1 dari
258쪽
dati videndum. Et varia in hoc casu personarum genera, quibus hoc ministerium recte imponitur, reperi utur. Primo Notarii,secundo Pedellus, tertio alii Nuntii. Quoad Not rios ; iis proprie hoc competit: de hinc Nuntii per excellentiam aliquando vocantur Noy latii.Sehrader. .loca uia i autem illi sunt d lices,ideo prius dedisseretia, &an de viris laec dici possint videndum .Et sun t aut simplἰ-
citer creati, aut praeter illud in Camera etiam approbati,&im matriculati. In Camera approbati, propter praeuiu sipeciale examu , maioris sunt dignitatis, qua Notarii ab aliis creari,qui sepe ne literas quidem recte conscribere,aut epistolam concipere,vel vix tria Latina verba norut, quorum numerus hodie numerum doctorum Notariorum si non superat, attamen aequat: ut testamur passim Doctores in Isi librarius. de reg.tur. Iason in Isiqvu mihi δε- n. 3. 21. 3jes qui si, num. 3. de acqui end.hereditat. 6 Et ideo Bald. ωUI1. vise vol. a. tradit, t quod imperitia Notariorum perdat mundum,cum
sepius sint imperitiores. ipsis personis, quae
eos adhibent; ut egregie tradit Menoch.con- β. 3 8.nu.26. Ideo ponunt tape continentias rerum in magno discrimine. Multi enim sunt; ut alibi inquit Ludovicus Romanus, n-gular.32. quem etiam refert nouissime Henri cus Breul. e militia politica, rit. de notariti. num.
c. ut pica, psittacus, vel gallus,qui stat in palatio dominorum, & loquitur sine intellectu, Quod allegatum in causa iudiviss voti Terti. fimi scia contra talai l l . Februarii, Anno is 6 o. & hi merito debent suspendi, & remoueri ab arte Notariae. Ita volunt statrita Mediolanensia pari. Lcap. 3 r. Et ibi ex iure communi, Carpanus confirmat : Qui quamuis lo-uatur de Notario, salsum instruinctum conciente : non incongrue tamen ad impςritos etiam accommodatur. Venit autem irras
ritia ex eo: quod ut sepe vidi) Notatarii sile
amine creentur; cum tamen rigorose exa
minari debeant, ut exigunt stat ut Mediolanensia cap. 314. & ibi Carpan. Quod & Camera in recipiendis Notariis in matriculam Camerae, obseruat,& recte; est enim ossicium eorum grauissimum , & periculosissimum, Bre 1xu. ad Deinde, quoad enectus, hi aprobati & immatriculati aliis praeseruntur.
ossunt enim exequi processiis Camerae Iruperialiis.ordinariari.titit. 29.in princ. Quod aliis Notariis non conceditur. Muntager. oleruat.189 79.cent. i. Et si ab aliis fiat, excipi potest, de illegitime facta executione. Myniing Obsicr.
I 8.tentur. 2. An t autem idem & hic obtineat; sui videlicet, non nisi per Notarium immatriculatum commissio insinuari possit ξ Et videbaturi dicendum, quod sic.Praecedenti enim Glibro dictum, commissionem esse instar mandati executorialis, Sc per consequens esse de processibus Camerae, quemadmodum reuera est: Emanat enim commissio sub sigillo Caesaris: At non nisi immatriculati tales procecses possin t exequi. Quod adeo verum est; vis non fiat insinuatio per taleni Notatium, Zc,
citato no cona parente, proclama contra eum
petatur, id denegetur.Ita serui in causa Queam, berg cotra Ularggraifalbre cluen. 7. Septem
bris, Anno issi. Nec quicquam iuuat, etiamsi testimonium legalitatis mittat ad Cameram. Id enim non attenditur. Et ita multae executiones, cx hac causa cassatae sunt. t Contra- Trium tamen, nempe quod ad in sumationem citationis 1 commissario emis non requiratur Notarius immatriculatus, verius est.
Primo enim certum est, hos procellus sui infra dicetur) posse insinuati per quelibet nuntium, etiam priuatam personam. Ergo multo magis per Notatium, cuius legalitati aliquid amplius tribuitur. Et tantum de Notariis. Quibus pollunt annumerari Scribae Comiam illariorum, per quos commissiones pern- sinuantur, ut facuim in caula Dariora contra
Sinisbiirg. J Pedelli tunc adhibentur quan- dot incamera, id est, in loco iudicii comi Ilio 8 expedieda est, aut cum ipse praeses, vel persona Camerae in testem vocatur. Sic citatus per
dello uti non velit, aut non liceat Commisiario , alium Nuncium, scilicet iuratum C merio
259쪽
SE V PE RIT. ADHIBEND. CAP. XXIII.
merae extraordinarium, Emen Eoibotitii exsequentibus rationibus , prae reliquis, eli gendum suadeo. Primo, quia hi nuncii apud homines praesertim rusticos , maiorem habent authoritatem. Arbitrantur enim ipsos directo a Caesare venire. Secundo praesumitur in illis maior dexteritas , quia quotidie exequitiarur. Tertio maior fides his adhibe tur. Ita in specie docet post Imol. & Innocent. Angei. Aretin. consil. I 33. Nec parum ad id facit Doctorum opinio, quod licet Nuntio delegati non credatur sine literis , id tamen non procedat in Nuncio certo & noto. Mascard. de proliation. in rob. nuntius, num. IS.
Qualis praesumitur esse nuncius hin peratoris, . &id maxime s gestet insignia Caesareae maiestatis. Quarto tali Nuntio electo neutra partium facile de partialitate potest conque-3 O ri. t Si autem nec talem habere possit, commis Iarius alium, bonae tamen famae , &existimationis virum, adhibebit. Et quia proceisis in Camerae manarunt, i Praesecto nuncioru,
hoc est, pixidem, cum insigniis imperialibus quam Camerae Nimcii gestare solet, quae ipsi ita, ut expedito ho ossicio statim redd
tur, commodato datur. Si autem commissarius non sit in loco Camera , sed in aliqua ciuitate: & alius nuncius, quam qiu parti producenti subiectus est, haberi nequeat: hoc casu, existimo commisiariu eius opera recte v-ti; ita tame ut relaxetur prius a iurameto, quo
magistratui suo obstrictus est, quod is penumero factum memini. Et quia id stylo Camerae receptum est, ideo obseruandum. arg. l. 2. quemad. Testa. aper. Ac iuuatur hac ratione: Quot commiliarius non tenetur citare per
Niliacios publicos ordinariorum, sed potest
sibi eligere nuncium,&committere suae citationis executionem cui vult. Abbas in capta- florulis. J item cum telum num. 33. eos ic deleg ti. . Hippol. in tractari de bannit. in urb. commissa-ΙΤ rimatum. 29. Electo nuncio t Commiliarius ante omnia ab eo exiget iuramentum, idque rotulo inseret: cum enim atquando id omis. sum et Iet,&pars desuper conquereretur, grauissime inscitia Commissarii notata fuit in causa modelth. iii seli contra T. cn. Continere autem debet hoc iuramentum seqtientia capita. Primo de processibus fideliter exequendis. Deinde ut in propria persona, si fieri potest, Partibus eos tradat. Idque eo si rae; ut tanto melius relationem facere possit, vel ut in aralibus, absente Parte, insinuet, iuxta instructionem sibi traditam. Quar&suadet, ut aedes illas adeat, ubi personae, quibus citationes insinuandae, plerimque solent
commorari, ut in Principibus , da se thra diis ciuetr tum lito haben. l. iri. g. ait praIor. I de damno infecto. Sique nulli bi eas inuenire
possit, citationem, domui,vel eo loco astigat, ubi verisimile est citationem ad ipsius notitiam peruenire posse Gai Uib. I. obseruat. UIIu. 3. Tertio ut diligenter omnia quae sibi eueniunt, ordine conscribat, ac reserat. In relatione enim plurimum est stum,ut mox dicetur. Monendus est similiter Nuncius, ut diligenter omnia, iuxta instructionem, aciat: nam secus agens punitur , & suis sumptibus debet
tandum 'tamen est, si Camerae Imperialis ta. Ibellari O, nbotuia i ad hanc re ira uti velit, tu non opus elle ipsum adstringi speciali iuramento; sed suiscere,ut stipulata manu polliceatur sub iuramento, quo Camerae adstrictus est init dem Si di init cr dem eammer,sicristi aerarivata di se omnia, quae alias in iura m nto requiruntur, praestiturum. Idque primum ideo, quia praesumptionem habet pro se, & iuratus est Camerae Nuntius, cui omnes processius exequendi sine speciali iuramen to traduntur. Deinde plurimi Dd. in illa sunt opinione; iuramentum illud aNunciis requisitum, non esse de necessitate, M acta & ge sta ab illo nuncio nihilominus valere, Angel.
cernimus. de arbitr. Et idem de Pedello dicendum , illum pariter iuramento obstringere non et se necelle, per ordinat. pari. I. capit. 8.Schrader.desemd. pari.io M. . nu. 61. Sed i an I
& Notario hoc iuramentum remitti possit' Et dicendum est posse. Primo quia actus hic non ita est praeiudicialis.Deinde quod pro legalitate Notarii sit praesumptio. Accedit ter
260쪽
tio,iuramenrum,quod ab initio suae prosessionis praestitit, non temere rei terandum.' Illud hic quoque monendum est propter praestitum hoc iurame tuum, de electam industriam personae, nunci Mn non posse alteri vices suas subdelegare. Mynling. cer Iab-Fr. 7.Post praestationem iuramenti dari solet instructio, meaque quid expedire debeat, iniungitur, quae suo loco tradentur. Quod au-1 rem ipsam t exeeutionem attinet, dia debet ante omnia, vel in faciem, vel ad domum, ut supra dictum est, fieri. In uniueisitatibus autem, de ciuitatibus, si per sonum eampanae fieri nequeat, Superiori, vel consuli infirmatio facienda est in aulis etiam Principit. Cancellario , vel Secretario citationem tradere sufficit, qui ii accipiant, praesumitur ad superioris notitiam eam venalie; prout in caulagraui Hatim memini. Quod si conci a agat, ipsitus inicitia accusatair, aptia commissarium,
qui pacti rescribit, se eu hoe nomine punire velle, ut factum in causa Doliensi in contram niseimb. de quo vide in Formulario meo. foramu 3. 99.aee Cpar. Jsi testes sint citavi,&plures in uno loco habitent,&praesectum loci rogabit Nuncius, ut conuocet Testes ei istandos: usque coinparentibus, praeleget ipsis citationem, ac unicuique memoriale: quod
vulgo da IIcitas vocant; tradet, de qui b. infra II latius. Circa r haec aute dubitati poteshan nucius die feriata possit exequi hos processus Et breuiter dicendum quod sic Zas in Li. g.
tium, citationis executionem diebus seriatis fieri non posse, hoc casu cessat: quae est, quod causae cognitionem re qui rat: Quia Nun cit, Camera, aut quod idem est .aCamerae com
missatio deputati pollunt officio suo fungi, sine ulla causae cognitione Iudicis. Executi essenim actus est istius Nuntii. st mi interis pelletur. 6.I. ArBrfurt. 2. miles. g siexaginta f. adi. Iul. adulter. Socin.iis tractatae citat.artic. I9. nurn.I8. Item cessat&alia ratio: quod videlicet commissio de exequendo sit quaedam interlocutoria; ideoque eam die seriato factam non valere. Alexand. in dict.3. Nunciaris. num. 26. Abbas in cap. nai. numeria deseruia uia. ut dictum est, nulla requiritur hie interlocutoria e Cellante igitur causa, cessat essectus. Et sic in causa tadit RhenMat, contra Suae Iden executio citationis Camerae, die lolis facta, approbata fuit. Deinde m debet sNucius ipsa verba notate, q Citati respondeta Ex iis enim contumaciae ui iacitur verbi gratia
sionem illi tradas, ad quem spectat. Ex quibus verbis, cum appareat, illum nolle comparere ,pro contumace est habendus. Ita fa
idas Mir. Et tantum de secundo requisito citationis circa officium Nuncii. Tertium est relatio et nuntii, quae de tute habet vim pro ' ι γba tionis maxime in causis ciuilibus: Idque propter electam industriam personae,& tur mentum, quod commissario praestitit. I. pri
obligat. Canon issi in cap. i de ivdic. Et licet aliqui id in dubium vocent, Alaiatate praesiampriret. prasu t. Sinum. 8. Men och. δερυμ ti-ο .sib. 2. pressa r. 21. Mascard. de probatio. in Nis. nuncius. Cuius ratio haec tradi potest; qiua non est nouum, quod Nuncii aliquando istium dicant. Mandeli. consit. 6. num. I.
Et ideo rectissime dicatur admitti probatio
men processu illud indistincte obtinere existimo: tum quod in ciuilibus plerumq; d
cerni soleat commissio: tum etiam propter electam fidem persen ς: ac deniq; propter iuramenti religione, quo commiliario obstrictus est Nuncius. Cu de alias Doctores Numeio bonae famae,&exi stimationis fidem adhiberi velint. Gait M.L Fruar.s qa1.4. Qiramuis
in hoc maximum com nrallarii iudicium vex
siti existimem. Menoch. de arbitri iudi c. quae - 2.. num.I9. Cieditur aute in in dubio i , magis Nuncio, quam parti neganti. Ita per glossin cap.comparati.de appellat. B. it in . N perfectius. C. de annali praefr t.Se Specul. de citat.