장음표시 사용
241쪽
rionum rex ratione, quam Cassiod lib. 6 in formul notariorum. tradit. Non est dubium: inquit , ornare subiectos Principis secretum; dum nullis aestimatur quid polle committi; nisi qui fuerint fide magna solidati: publicum est quidem Oirine quod agimus; sed multa non sunt ante scienda, quam cum fuerinti Deo auxiliante, persecta, quae tanto plus debent occultari : quanto amplius desiderantur agnosci. Tertio, in fine iuramenti subiicitur 'μ generalis claui ula:Σiid i solis leti alsegander sthiin ivollen ruaj getinxtia Notarien undΘ rei bcrn lillic ret. Hoc est: Se caetera omnia facturos; quae fideles Notarios& Scribas decent.Quae formula probatur ea ratione; quod b omnibus, quibus scripturae conficiendae committuntur, iurainentum praestandum sit, se fideliter & legitime, quae sui sunt ossicii, exisequuturos. Ex quo oportune illud hoe loco in disquisitionem venat quod petitum Anno I 6O2. in caula Dalbiim cotra dic via Samili
teri an adiunctus tali pollit obiti Ingi iuram c-λ to; quod in caula, cui adiungitur, nunquὸm velit aduocatum agere Et licet videbatur dicendum; quod sic, quia didicit in examine metata caulae; Verum cuin hoc saltem ad p ι blicationem eorum, que in examine didicit, spectat 3 silentiumq; ipsius. se eo usque saltem extendat: recte petitione illam denegari exist imo. J Sed ulterius quaeritur. An iuram ctum ' hoc a p utibus remitti possit Vtriuim i consensu posse, non est dubium; cum ad cautelam, iubarum personarum commodum, introductum sit. Unius autem consensus non susticit, per ea quae in genere de iuramento traduntur. Quaeritur uisia per, An Notarius iuratus ad iuramentum, in principio notari so tus t praestitum, se referre possit, & commissarius ei acquiescere debeati Et videtur dicen. dum, quod siet: quia praesiumptio est pro eius legalitate.Hie tamen idem statuenduin puto, quod de puritis in genere supra dictum est; ad quae breuiatis gratia me refcro. Et sic memini notariis id petentibus per interlocutoriam Comirnssarii denegatum,'ac iuramentum nis i hilominus iniunctum uise . illi id et & hic inue
iugandum est. t etialia leget antea similiai
ramenta a se praestita, ut factum in causa Do=heia cis contra νideform. 2 baιι.linquibus caulis locum liabeat prasentia adiuncti r Et in ciuilibus tantum procedere dicer dum videbatur; omnes en ina Dd.de ciuilibus loquuntia. Testir d. ιν faΠ.nu. I. Ego tam netia in criminalibus omnino adhibendos a bitror ; quia in his cautius, j in ciuilibus pro-eedendum. Et si e quotidie in causis fracta pacis adhiberi videm us. Etle eius autem et huius Iaadiunctionis praeter supra tradita, hie est. Primo, quod adiunctus commiliarium peccatem monere possit. Secundo, quod sine eo procedere non possit comissarius; etiamsi abiit, aut aegrotet. Mandosin dfo .con misi. DG.adι clin. Tegaur. a n. 7. Re bufin nrad .de adiunct. Ruin.consi sib. i. t Adiuncto tam e t commis lsarius examinationem committere non debet, latissime in For. Royal. gl I. u.tird in urb. con uno, . J Ad extremum post actum commissionis expeditum adiunctust a commis Iario ad collationanduin & sub leti bendum rotulum citari potest, idque etiam sub poena, ut factum memini, & infra suo loco fusius proponetur.
6 Ino republica constitutos. et Dotiores item vel mentiatos in dubio eligenris.s Im maiores Messica non adhibend. v Nec lucr. to An iurare debeant MMDi an bendi. ii stratu veriorem ne an ere loratem'ir Comm garimaam Medicorum ea prasem. is Deliberatione habita Medicω resertia. i uectus relatio . a Med cinam lιberalem esse artem. b e Iurisconsuli vi M. i. Enace r c, 1 m Theseilus. d Medicina Romam. Abiecta e Metauorum opera in quιἴ- ω - utantur Iuris condi M.
242쪽
Medici unperitia punitur irregularitate .r Mediem olim eum agroto occidabatur. h Messicina ars incerta .
I M incisi paria vota habeant.quid agendum.
IV Rr nostro usitatissimum est, in plurimis
rebus t controuersis Medicos adhibere, a Itanquam artifices. Est enim ars; t & quidem ingenua ac liberalis, eo quide maxime, quod
medicinae faculta subiecti, quod curat, nat ram & causam eorum, quae agit, expendit; achorum eniti'; rationem reddere potest. Eos
b autem ponimus posti Iuristonsilios: quia ita
constitutu in extat; prius Theologos:mox Iurisconsultos: tertio Medicos subsequi. Late Rogerius Comes in confit mamm.cons87.n. s. At inusius in conuersa tatuim. a. c. I. Carpam adflarata Mediol.c.317. Et ridicula est opinio valesu desacrehises. c. 7 . inter Iurisiconsultos hoc casu distinguetis,qua reiecta, potius id considerandum;quod Bodi n.de repub lib.3.cap. 7.esta.c Romanis Medicorum seruile t& abiectum tr. unus suisse legimus,ae Medicinam . liberalibus disciplinis disiuncta ira: quam tamen in summo pretio Hebraei & Graeci semper ha buerui: eadem a nostris coli coepit, cum Ar bes primu chirurgos ac pharmacotribusnquibus quas instrument is ac ministris utendum esset a Medicis seiunxissent. Ac tametsi co-d lendi sint in. ciuitatibus t Medici: non tamen se tendum est oratoribus ae Lirileonsultis exaequari; Scientiam enim ciuilem ac Iegitimam : non modo artium ; sed etiam
scientiarum omnium moderatricem ,& architectonicen, clarissimi Philosophi definierunt. Romam quidem sine Medicis annos amplius sexcentos floruisse, testis est Marcus Cato : Sine legibus legitimaqae disciplina, . ne momentum quidem ulla ciuitas stare potest. J Eius autem rei de Medicis videlicet adhibendis, infinita apud Iurisconsultos antiqua extant testimonia, & ab Interpretibus facti passim exempla illustria proponuntur. I. se
mel C.dere militari lib. Ir. Authent. non alien j. quod autem aptati aures. Exinde utaλ ct qualitat. cap. Q ni casti. i S. Extr. de homicidio. Guido Papa q. 394. Gallaib. aeracI.ob ob m.na. r. In specie autem recensenturquςdam exempla a Caroh Camusin tract. de extv tui. in rub. artib. Θῶ-fiplisis. n. lrfol. 62. hisce verbis :t Saepiuscule, φinat, Medicor ii sentetiet recitantun vicu dicimus , septimo mense foetum mulieris perfici,
tergeminos in utero serri posse; Et quinq; interdum gestari ; Centesimo octogesimo se-
eundo die persectum hominem,uiuumq n
sti posse, Medico fidem adhibendam esse in
his, qiue ad Medicinae cognitione pertinent. De quibus omnibus constat in iure rationes a Medicis esse desumendas, maxime crim de salute hominum agitur: pro qua restituenda eorum operam imploramus; Quibus sic prae missis.J nos ne frustra hie de Medicis dice. 1 re videamur; casus, in quibus Medici in Camera deputari polIunt, ordine recensebimus. Primus itaque statui potest. Si culpa Medic rum , in loco iudicii Camerae quis dicatur mortuus; lQuo casu, legibus nostris, tenetur Medicus, i I. idem iuris. ad legem Aquilium Lim- spiritia.de regulis iuru. Late Simon M.tiolus ris regularitat.hb. 2 asso. Et est irregataris,i Bor- ggasi de irregulariteart. 6. deph in chirurgisset. 269. n. IAT. ut & olim apud Memphytes,mo tuo aegroto t& Medicus occidebatur. Diod. hSicul.lib. 2. . 3. resert Choppin .de morib Paris lib.7.rit. 8. num. iod Vel si venenum, aut philtrum propinatum, de ex eo quis obiisse dic tur. Aut si personae Camerali vulnus ab alia quo instictum sit, &an ex eo mors secuta sit, dubitetur. Aut si mulier quaedam, non longe a Camera habitans, praegnans esse dicatur. de ad eam rem Medici sint deputandi. Vel demum denique: si mulier ex interuallo duos
filios pariat: quod nouissime saetiim est, aediu desuper disputatum; an fieri possit, Medicorumq; sententiae requisitae. Medicum autem partibus debere eligi taut a iudice; si spartes non consentiant, tradit Gail fib. 1. ρει struar. 3. num. a. Cuno in tractat. depra I. cap. u.
nuin. H3.ctiis. I Expressit hoc egregie Baiat. ad Clarum, de distinctione illustrauit in *. homicidium numaci. quod si inquit pars vulne rati, & pars vulnerantis concordant de Medicis, uno vel pluribus assumedis, iudex acquiescere
243쪽
scere debet : s vero discordant, . se iudex
tune eliger, Guliel. de Surar.in proaem.sor. 6. I.&Blane cin prati .m m. in cap. hv A premisi. nu.8 7. Et hoc , quando procederetur per viam a cusationis: Secus autem, quando procederetur per inqui sitionem, & lic ex ollicio; Nam tunc Partes non habent se intromittere , sed iudex ex officio eliget, ut ibi per dictu Blanc. sed ego credo , quod benefaceret iudex, ad euitandam omnem susipicionem; si permitteret electionem Medicorum fieri per Partes , dummodo pax non sit secuta, nee dubitetur de collusione: vel quod unum eligeret Fiscus 3c alium inquisitus.JNos vero ut iupra in genere sie & hic Medici electionem, data
cominissione, ut medici adhibeantur, commillario tribuimus. De numero vero sic sta
ruo, t plurium Medicorum adhibendum iudicium.G.illai.loco.num. s. saltem duorum . nu.
.de quo vide tamen Angelun tractet. maleficin verbcicatrix. num. 6. Licet alii, si res non sit ardua: unum susti etere ditant. Noueli. An choran. Bonifac. Hyppol. de Mars l. allegari a
quando hoc procedat, disputat Ciano. d. loco. . I 23. Aleiat. in I. l . eadem an alia in reo. interpret. nκ 28. Oeorb.mi unum, quantumis uis peritum, non adhibendu arbitratur Gail. vulgatam distinctionem: an scilicet plures reperiantur in illo loco;an non, hic accommodat. nu. . Eamque sententiam sequitur, An ton.Columbara .in tractat e modo procedendi in rantrouersitis Camerae art. 29 J Quam tamen ad praecepta, supra tradita, accommodari volo.
1 Ad t qualitatem quod attinet: in qua ob incertitudinem artis, summa cura adhibendari per ea, qtex nostris arn magis medice,an iuridice nestimasserit Alinae Robert.&i.rerim i c.
c.F.maxime fol. 78. J Primo talis eligetur, q diu in praxi versatus cssi Experientia enim, ut in omnibus . sic & hi et maximi ponderis S momenti esse solet: fadeo ut non minus expertis quam doctis tribuendum, Aristot.his. 6.
Et m. c.tp.: i. doctos tamen elle conueniens est..
Larissime An n. Robert.in dediscap. s.fol. 7o. li. O i. J Quia amem tillae qualitates non sem per inueniri postular: in dubio eliget Cbmmissarius Medicos in ossicio publico costitutos: quales in omnibus bene constitutis Rebun publicit elle debentae si duas6.est autem. de ex
iudicatarum. Ita es Ie in Hispania tradit Hugo Celsis indice Iuum. verb.Medico. Et statuta Mediolanensia nullum admittunt,nis receptum in collegio,w:333lari 1. Adde Maiol.d.ca. I 3. Coteraeum ib.i eiur.misit.ca. 23. ubi plurima
de Medicis prosert. J Nam propter electam publicam fidem eiusmodi medicis plurimum
reperiri potest: eligendu seadeo Doctorem, vel Licentiatu in , propter gradu enim hi prosum cientibus habentur: prout supra lib. .de Doctore iuris diruim est. CEoppin.d. lacres.qxanto iusti sit Ab empiricis autem dilisentet hcauendu elhut &a mulierib. Renat Cnoppi. de priuileg.rps.ca. ita rid. an. 46. latissime Robert Annaeus Ii.inerum iudic.sis. nisi medicinae operam dedisse pateat; quorum cathalogum
3o.Sed quid de Paracelsistis, hoc est illis me- ldicis, qui distillationib. plerunq; ipsi medicamen Ia praeparant nec a pharm copoeis composita, adhibent. Si Galliarum partamentoruue stigiis insistere volumus: eos tanu pseudo medicos,ab hoc nostro soro ad Indos relega bimus. Ita enim post longas altercationes
quas ibidem videre lieet obtinuisse in curia Parisiensi seribit Choppin. demerib. Parisiens
s. 7.tit. 8. n. lo. Ego autem ne videar in alienam
messem Alce inferre, inuitus iudicium meuasscribo.Illud tamen assimare ausim : Non ideo hos remouendos; quod ipsimet medicamenta proarant. Illud enim antiquitus medicos secise memini me apud Culac.legere in comment. βper tit. cret.il. Si itaq; gra' dum habeant tales Medici squales plures no ui et'; nulla culpa in quenquam commilla, imputari possit mon video, cur remoueri de beant: praesertim cum Choppin .maximum in hoc tandamentum ponast si quanto iustiusfol. 4s. J Vt autem P minatim concludam, Medi eos probatae fidei & artis adhibendos esse
censeo.Cuno d. n.ira. Et qui probitate morupr states habetur. I.i.ssaeis decret.ab ordinfacie .
244쪽
Adde Rudolph. Tennin. caul. 6. Mascard .rim mentum sussicere arbitramur, per supra tra-3 canctus ios . An. Robert.d loc. J Duot autem hominum genera in electione Medicorum vitanda sunt. Primo illi, qui per incantationem morbos curant: hos cnim, cum patrem Diabolum mendacem habeant nihil veri deposituros verisimile est. Quod video egregie illustrasse, Carol.Camul. d.f.num. 17.ubi sic inquit Z Neq; item magni reserre existimo; qui qualesque sint Medici: an ii qui corporis uniuersi: an vero, qui unius eius partis salutem. pollicentur,l. I. g.meduos. de rar. cognit. modo probatae sint discip inae. Nam qui exorcismo,& magicis incantationibus, impostutasq; medentur : cum nultu prae se habeant genus ira dicinae r inter Medicos non annumerantur: qui si corporibus noceant, poenis coercendi 1unt, Plato dialum .de legib. Qu inquam & legibus etiam vinclantur.t. 2.rit.de malefic.ct mathemat. Addantur his quae notat.Ioann. Coras in ares.partam. Tholasini, not. Ti. a. 7Jol. 79.
y ct 8o.JIdem iudicium est i de Iudaeis, qua similiter non sunt adhibendi; cum &aliasChristianis prohibitum sit,ne iis utantur. cap. nudus
pos8.6y. Marq de Susan .in tract.de Iudaeis Parr. 2. c. 7I3.lo.ct H.vide Angsummam in Perb. Iudaem. Ratio est, quia hi periti, seu Medici, iunt in .star testium, Iudaeus autem non potest est e testis, & non nis in subsidium admittitur .n n potest. 2. q. T. quod cons deratum in Guia
tem ad iurandum cogenda sint Medici maior est quaestior Et sane, ex iis,quq iupra in genere de iuramento tradita sitiat, eos iurare debere dicendum videtur: ut post alios tradit Gail. dlac.n. 3. Et Tiraq.de praefripi. g lgi. 8. que insequitur Carpan .adflatura M. diota. .s19. J Nisi ab utraque parte sint electi: tunc enim eosnsi iuraret raditCuno.n. I 6. Quia tamen Dd. de Licentiati iuramentum, dum recipiuntur in matriculam Medicorum,praestare cogun- Iur,ac eorum quoq; magna st dignitas: puto illud iuramentum praelertim si alia requi lita supra tradita concurrant; non nisi caulama ii gna ab iis exigi. Alit autem de credulitate, an vero de veritate iurent, quaeri posset ὶ Et quia ars ipsorum sepe fallit,credulitatas iura-
men in dubium hoc vocant Francis. stati mirael de tormenI cap. m 'ru.6. ubi sic inquit: Iudex quoties dubitatur an sit praegnans,debet conluteie obstetrices de Medicos, quos lulli crat deponere de credulitate ; vide Parid. de Puteolraia. de Synd.cap. Q ictalu J Actum tau Ixtem si de re praesenta agatur, in prael ni ia cO- miliarii expedient Huic iudex dicitur vulnera cum Medicis inspicere. Relatio autem ad eum modum,qui supra positus, est facienda: Debetque Medicus,tauicquam deponat, di I3ligent et omnia conliderat e IJeme . C de re in ιιt.ιUιb.I2.Coi siet.insingui in verbo Messicus. ubi etiam refert, quod Ili depositione ipsus d beat fieri mentio de dilagenti examinatione ipsius medici alias dictum ipsius non valeret.
plurima de medicis addit: praelertim si erronea post Mont.Carpa. d. c.3ys. led quid si dil- sentiant aut pares et si nil hoc pulcia i e notauit m
Baiat. ad Iul.Clar. 9.hormcidium. num. 112. hisce verb. Adde. Si plures Medici fuerint cxaminati & sint discordes,quod eo ca v Iudicatur, contra perculiorem, quod ex vulnere decesserit. Grammat .conss. 9AEMn. 6. Sed Masia eriinprau.crimin. f. O qtitanti m. 17. contrarium tenet, per regulam quod semper in dubiis de obscuris deuemus inclinare in mitior in partem. Cepol l. autem in consit. 6 l. numeri 2I.S Boer in decis31 .num. 24. circa messium dici rat; quod quando numerus, & dignitas medicorum, qui sunt contrarii, csset aequa lis, vel omnes dicerent ea, quae veri sinulta CG sent, iudicandium esset contra vulnerantem . sed quando pro vulnerati te essent plui es digla Orc S, e . nullus disientes, ac verisimiliora deponenti 5; tunc illis elici standum. Tamen Monoesa. de cibit.ιvd.ce. 17 .insin. dicis,lii dubio pronunciandiun elle , quod ex vulnere
245쪽
st mortuus. Et quibus Medicis si credendum , quando sunt contrarii vide apud Ce-FOll. ind. con*.6 I. num. 1l. Sed ad hanc qua stionem : quando videlicet Medici lunt contrarii. An pronuncianduin sit contra percusso rem: vel eius fauorem, vide distinctionem
quam facit Mas cardus. de probat.m comi. IO A. num. s. 9 46. Polum. 2.
Hirurgiam quoque esse partem Medi cinae certum est. Appellatione enim Medicorum Ic Chyrurgi veniunt. ita post A
tract. de lare larib pari. s. de phili. O chirurgis. la Hinc t Dd. utriusque medi. inae creari vid mus. Unde latis apparet minus recte sentire eos, qui chirurgiam artem vilem, & sordi-- dam esse tradunt.Tiraquei l. in tractar. de Nobin litat. ap. I. Ii autem, cuin de vulnere inspicuendo; ut aesti inatione damni ex vulnerc proueniente agitur,adhiberi s lent. Hinc Barr. in d.tract.de M. inquit, Accipe Chirurgos: a quia si dubitetur de vulnere an sit mortale tveI non, remittendum est iudicio medicorum, & eorum testimonio , secundum Odo se quemcitat, Bart. in prooemior. Cuius reia exempla tuonsbium ab aliis proponuntur ἰ
vi resert Marc. Mantua. rngui. 1ς7. ubi asserit Bononiae cum a Cain psore quodam Sc Eolaris pecuniam repeteret, & Canasior illum Falcastri ictu percustisset, accusatusque diceret, non Falcastri, sed alterius instrumenti el- se vulnus, Chirurgos ad hibitos, per quos responsium fuit, ipsum Falcastri ictu perii ste)sed & in Camera cius exempla extant. Cum enim ante aliquot annos conquereretur qui
dam de vi & vulneribus sibi illatis . S: adprobandum Chirurgos adhiberi peteret:
pronunciati Im est. Anno Is 34. I s. Martii.
hoc est. Actori petita examinatio Chyrurgorum, exceptione non obstante, concessii est:
ita ut si nominauerit Chyrurgos petita citatio contra illos decernetur similis sententia extat apud Sayler Anno is i. i s. Febr. Dasi
berlerget cla 'Imagrcotist. h e. Vt praedictus N.dai unu sibi illatum, per iuratos C hvrurgos ciuitatis Spirensis. medio iuramento, in ipsis exigendo, inspiciendum praebere & post eorum inspectionem, & relationem, ratione praedictae moderationis fieri debeat quod iuris est. Petitur etiam hoc et fieri publicatis at- 3 teliationibus in causa principali, ut in praedicto casu. t Cui autem electio Chyrurgorum 6 competat, dubitari potest ' Et sane inia dicta causa Partem hoc secisse apparet: quod tameideo factum puto: hic nullus videtur ordinatus filisse commissarius. Secus autem dicendum ; si commissarius ordinetur, per supra deducta. t De numero autem Chyrurgo- Friam adhibendo, idem hic, quod de aliis Medicis supra dictu in est, statuo. I Anton. Colum ban. in tract. procedenti in caustu crimin.
246쪽
art. 10. inquit ubi phares non inueniuntur,
o quod unus suffciat. J Qualest autem cligenti
limi restat ut videamus. Et cum affabilitas in Chirurgo summopere laudetur, humanos dc affabiles eligendos suadeo. Ita post Ioann.de Vico.in Practi c. de Chirurgia tradit Thomas Garzon.in Piatra rniuersale.discurs. 7. Secundo eligendi erunt ad hanc prouinciain discreti 3: fideles. Gareton. diloco. Non autem pro-b miscite o innes Barbitoniores. Est enim magna diaerentia inter Barbitonsores, & Chirurgos Renat. Choppin .de mori .Parisienslibri V 7ait. 8.n .H4Sit tamen Doctor utriusque Medicinae haberi poterit, illum praeseret, vel νlium, qui Medicus & Chirurgus simul sic per
8 iion. Citarit quoque debere Chirurgos, ex praedicta causa constat: quod vel a camera, si actus id ita patiatur e vel a commissario fieti' potest. Iurament ut autem iis deserti debet, ad eum modum, qui praecedenti capite propositus est,& eius sermula in camerae ordinatione extat.tir. 8 spart.I. Ante tamen diligenter monendi sunt,ut sibi prospiciant.Tenentur enim no solum de dolo & lata, sed etiam deleui culpa.Bertachin .in verb. Chirurgus.
qui reliquorum Artificum. Speculat. deprobat.ε.τidere restat.rer hoc quoque notandum,nu. 26.Bertacha lac. funde dicit Anton. Colum b. d.loc.arr. o. Relatio debet fieri postquam iudex commisit, & interrogauit Chirurgos. l. semel.C. de re misit. d.glas consu.Bitur tit. de iuris victimn .iκLvescia liter: In additione. J Et sic in camera anno II 6.I3. Octob. pronunciatum in d.causis imitiabirg contra Ocn. Ac secundu Chirurgorum sententia eentum & octoginta florent Rhenenses adiudieati. Et haec in specie de Chirurgo dicta sessiciant, reliqua partim ex generalibus praeceptis, partim ex praecedenti capite,huc quilibet, sine labo.
i Obstetrices dicuntur Medica.2 Exempla. ωικι νιν etrices adhabo. ων. ct navam ad ventrem mssiciem m. i. Ad in an M. An matura sit Ρανε. 4 An integra virginum. s A quibus eligenda obstem ricas. 6 Suales eligenda. 7 Iuuenes Oufacile eligenda.s Iudaea non rigenda.s fluat eligenda. 1 o Citari debere obstetrices*p nes. ii Iurare item debere. 1 a Quid iurem. 33 An partes instectioni interesse debeant. I. Qua ab obstetricibua obseruarida. antequam a maggrediantur.
is Nocte facienda instratio. is An rationem dacti reddere debaam ob trices ἐι E eius Relationis obsatricum,
gnam cognationem cum Medicis habent obstetrices.t Dicuntur enim Me dicae: ut post Ammianu docet Culae. ad sententias Paxu.tit. 2. lib. I. Pacian .lib. I. de probation. cap. 47. num. 132. Masrata. concla II 69.num. Q
tem sub Artificibus ponuntur: quia si e Iurisconsulms eos appellat.in dict. r. in principis ventonstitiend. Plurimi t autem ea ius, qui- αbus hae adhibendae sunt, a Iurisconsultis pacsim enarrantur, maxime in d. l. I. gderent. instulend. t Praecipue vero, quando dubitatur, 3
an partus sit maturus, nec ne. Alber. in I si tismo mense. statu homin. Mascard. d. comtus na-meris. Ant integra vir Hltas. Mascard.depro- 4
cap.proposivisti. cap. causam. deprobation.Francis Marcaecision. 678lart. 2. Eligutur lautem no sa Partibus, sed a iudice. .i .verba te. ubi glossi a te: id est: Valerio praetore,dicit. Et magis e. presse disponit uix G. .ing.quid ergo in inter rogati. Et per consequens etiam a commissario ab eodem ordinato. Quales t autem elu οgere debeat commissarius, pereleganter domonstratur Iuristonsillio indaer. Mess. inquit, & fidei probatae. Et text. in cap. causam. n. enebat. honestas, inquit, prouidas, ae
247쪽
sEV PERIT. ADHIBEND. CAP. XVII.
prudentes matronas. Plurimum autem, tales elige te, interest: contrariae enim maxima incommoda adferuui. Hinc vulgo dici solet, tria esse,quae in aedibus ignem immittunt: Filius prodigus, Mulier adultera, & obstetrix
annotat ad disic sis o . Ratio autem, quod viles & lenae non admittantur, haec est, quia hae pro minimo facile peierarent, & corrumpi Passent, omnique peccato consentirent. Ita post Andranchatemitatis. num. q. Extr.de Πι gid.ct nisi c. tradiderunt Ancharon. Praeposibiamascard. probat.nuin. 6.in rub. OblIrim
ac nouissime Pacina rict loco .num. Is . Consi-7 derabit i etiam commiliarius, ne lint nimis iuuenes propter inexperientiam, neque nimis vetulae propter vi ius desectum, cum talis probatio, oculis plaerunque facienda.Pacian. 8 d. loco n. ii 8. Iudaeast quoque euitabit.wirrustac c.rasi Iudaeos.I3. Extr.de Iudes. f nisi sorte inter ipsas Iudςas agatur. Possim t.n in ter sese ecst se Testes. quoniam. gantes,debereti uTlio m. DOcc.consi lueo. n. l. Quoit autem eligendae sunt si quaeraturi Aliquando unam sufficere, si mulier fateatur, tradit Speculat. in g. restat. num. 6 persitem tres de Tegee sequitur Masearaeconi si ias. num. s. Tres autem regulariter: si mulier se praegnantem neget . adhibebit. Text. expressin dicta rima, in princip.ct ibi ris Sequitur,Cala. de moest artu uiandi; deprobat.
quatit per Testes num. 1 s.l Aliquando vero cum mulier dicit se praegnantem etiam quinq; adhibendae.dLLS de in utendo. ct ibis f. Culata
ιο d.loco. rd Paul. 3.venter inspicitur.Citari et autem debent obstetrices. argument. d. I l. ac coguntur venire. Adversa quoque Pars ad h ane a. chum citanda est Text.expressin LI. Ibi,vocatis iis, ad quos ea res pertinet, vel eorum II Procuratoribus denunties. Quibus t praesentibus iuramentum obstetricibus deferet commiliarius. per Tex. in L 3. g. 3. f. de iureiurand. Bariolan I. I.de ventrii piciend. & ibi glois Angel in repetit. in vat antra. de bonu racantιbus. xx libr. io Iuranti autem de credulitate. Bartol.
in I. iuruiurandi. de ibi Dd. de Testibus. O in I.
comparationes de Id. instrum. Baldus in I. nemii. C. de Aduocat.diuersor. iudic. Bertachi. in verb.
Quamuis i cottarium videatur gloss tenete. 3 in dItari randi. Uide tamen late Tira quel. Dprasrip. F. i. glogs. J An autem commissarius& Partes debeant esse praesentes , I cum adactum deuentum est,J quaeri potest Et licet dicendum videatur quod sic, cum verba Textus, Praetorem cum obstetrici b. actum peragere debere dicat: & de Partibus: eas ad inspiciendum citari: non obscure innuat: Conistrarium tamen ex aliis praedicti Textus circumstantiis videtur verius. Vslirpantur enim
subinde haec vocabula, mittere debet Praetor. Et quod de Praetore dicitur, multo magis de Partibus dicendum. Nec obstant pro contra ria Parte allegata: Quod enim Praetor dicitur iacere: illud ita accipiendum, ut per alios
Quae t autem obstetrices, antequam ad I
actum procedant, obseruare debeant, tradit post alios Pacian. d. cap. I. num. 129. Illud autem t in specie praescribitur: si venter inspi- is ciendus, id noctu debere fieriae . l. prima, g. insticiendin, ibi. Quod tenebre ad stibiiciendum sunt aptiores. Relationem et autem de- icbent in praesentia Partium facere. In quo tamen commissarius illud obseruare debet, ut si de virginitate puellae agatur, rationem dicti ab obstetricibus petat. Abbas Siculus .in capit proposuit.de probat. Idemque volunt, si de praegnante muliere disceptetur. Angel. in Ublud. p pars lureditat. petat. Bertachin . in rcrbo. absetrix. Effectus autem huius t relationis i 7 est, ut fides iis, quemadmodum aliis peritis
adhibeatur : creditur enim iis cum di putatur: an partus vivere possit, nec ne: Clarilibrsecundo. θη tent. res amentum. quasion. s. versvltim. Et blascardaei oco .numer. 7.ct con
clusi Irs. per rotum, maximen me tertio. Paris misit. 6. numeri l2. volum. a. Obstetricem tamen dictum poste corrigere tradit Mascard.d ct .loc.numer. H. Illiud autem Iudici notan .dum,in dubio magis credendum amrmantiabus aliquam esse virginem , qu neganti bus, Reiner.de Fortiuio &Dd.in Li. f. qui
ter .dictvocinu. ἶ.ex ratio est quia fauorabilis est
248쪽
virginitas. J Licet aliqui contrarium teneant, quos allegat Bertachin. in d. verb.obstetrix.
x Actus. quantum selennu,per interpretem expediri
CVm saepe euenire soleat, ut in eo loco,v-bi Testes examinandi, instrumeta trant- sumenda,ocularis inspectio perficienda, periti in arte adhibendi sunt non eo idiomate, quo Camera, viantur homines,vel ad commissionem requisitae personae linguas, in Camera usitatas, non calleant: adeoque In te
prete opus sit: qui &de iure adhibet i potest
Q cum t maximi etiam actus, exquisi lassolennitates desiderantes, per interpretem fieri possint:veluti Stipulat. l. i. g. eademss.de Perbor. ebligarion. Item matrimonii contractio tThomas Treuisan .desponsa pruit. 6.num. 6. &Iegatio. De quo cosule neruosissime doce natem Carol. Pasch d de ligat. i.JQuod & in Camera imperiali quotidie obseruatur , in ilia hoc modo istis casibus interloquitur Ii
H rq in puncto prinaae citationi . & mandati
de restituendo bis Doctor' stili mereti index Elipplication den I . a pri. iungit cinioni. menitas der Eoinmissatilis cincia vi mei,
titioni in supplicatione II . April. nuper pro ductae', ut commissario liceat non partialem interpretem, in examinatione Testium, qui non callent linguam Germanicam, adhibere, locus datus, ita tamen, ut eum iuramento,
prius astringat et Et id adeo verum Dd.in Te- stibus esse statuunt ; ut etiamsi Comissarius linguam Testis calleat: tamen in sua lingua
examinari debeat, nec in ea, quam tenet, de ponere cogatur. Ratio, ut vitetur obscuritas. Damhoud. in praxi rerum ciuit p. IT .num. I. Betrachin .in ven. Testis. De quo etiam videatur egregie Tennin .Rudolph. caur. 278.num.
I. A quo autem l interpretes hi eligi debe- ueant, ex supra dicta generali regula quae de hie obtinet, collisi potest Quod videlicet partes
communi c5lensii id facere debeant. Simon. de Pretis. de interpret. ritimar. roluntat. lib. I.i terpreta. dub. 3.nu. Is ibi sed alius, in quem partis constenserint. Partibus autem dissentientibus.
Iudex id faciat Mynfinger. yestasias respons 88. Iudex tamen aliquando Parti liberum t re- b
inquit ut interpretem in Camera nominet. Vt videre licet apud Seyler. 4. April. Anno is 4. J Decreta vero commissione : iuxta stylum Camerae, commi stario hoc committitur ; prout ex dicta sententia apparet. Sed i squid si commissarius scientiam habeat peregrinae linguae; an sine interprete hunc actum expedire possit ' Videtur prima Dei e statuendum quod non: ex hac ratione, quod in minimo verbo saepe videatur esse emphasis, quano n ili is,cui lingua illa natiua est, assequitur. Vnde Dd.ipsum Iudicem id fatere non post
tradunt. Iason. in d.LI. nu.i ossile robor.οMigat. Hinc etiam traditur, no sufficere, quod solus Iudex, in causa coram se vertente, possit in terpretari S inteli gere Testamentum, extranea lingua scriptum. Post Roman. de Are
ea, inquit, bonum est commissaritim multas callere linguas. Quam quoq; sententiam, si commissarius bene petitus sit linguae, obta
249쪽
s ET PER I Τ. ADHIBEND. CAP. XVIII. Ire
nere puto. Frustra enim fit per interpretem,
quod quis per se secere potest. Et hoc ita post
de Praeris.GMoatum. 7. ubi post varie hine in- de adducta, sic concludit: Si ex commissione Iudicis, legitime probata, Notarius callens linguam, possit examinare Testem talem, &examen redigere in idio ma intelligibile,prout iacit vulgarizando quod dictum est , in liberali sermone. Quia quoad Notarium intelligentem idioma testis. idem est ac si esset
Hinc licet stipulatio possit fieri pinterpre-te:quin tame a perito linguae graecae, cum natiuo graeco, fieri possit, no est dubiu. Sie in simili in grauioribus etiam eommissioni b. quae
integram Rempubl. concernunt, & ubi cum aliis peregrinis agendum est, interpretes non adhibentur. Furio. Certol. in tris. de consiliar. Alber. Gent.in eod.tract. In dubio tamen, si comissarius se eius linguς non sitis peritu intelligat, unum interpretem adhibendum sinis deo, qui cum committitio sitis magnam fidem Acit.argum . eoru . quae adducit Flamin.
d.c. 2. Iudicem, inquit, solum non sufficere, sed unum interpretem adhiberi debere. Recte quoque sectet commissarius, si hoc cassi, dictum Testis eo idiomate, quo protulir, scribat, vel instrumenta transiimat, & interpretationem adiiciat: Si enim interpretatio actorum, ex vernacula in latinam lingua translata, in Camera recepta est; quare non idem in translatione hae a commissario secta obt i . o nere debeat, rationem non video.tCirca hi cautem dubitari contingit. Si in commissione interpretis non fiat mentio; an commissarius nihilominus hunc actu per interpretem ex-7 pedire possit Et videbatur tabsolute decidendum quod non; quia sunt artifices, qui novidentur, sine iustu superioris , adhibendi: Irout supra explicatum. Deinde,quia in casu. pradicto, ut patet ex Myn sing. commili rius
Cameram conssiluerat;an interpretem adhibere posset. Si autem hoc in commissione, vel tacite,vcl expresse eontentum suilIet, Iu
tenivol iiivcrsaltetistiti m. Hoci tamen non 'attento, contrarium puto elle verius quia hic incidens est actus, & dependet a clausula,vnd
autem est, interprete debere regulariter adhiberiai. i.cr ibi, Dd. Et supra traditum est: de quo per regulam iuris constat: committaria id lacere posse maxime si aliter actus expediri nequeat. Et sic fictum esse scio, in cauti fractae pacis, anno 6 o. vota Desit contra
laretur; tamen comis larius nihilominus pro
cessit. Sed an unicum adhiberesus siciat. t Et squia agitur de examine hic, unius, ut& in contrahenda stipulatione, operam susscere arbitror. Ber. in verb. interpr. Quod etiam in praedicta cause, ut & in aliis obseruatum est. Cuius rationes videre licet,ind. causi : Vbi traditur, nonnullos duos reliquos unum de siderare prout videre est in voto quod excu- .Qm esesub nomine Benig. in decis Camera 9ηυPy. t. .num. c. eqq. J Alii tamen distinguunt, inter actum iudicialem, & extra iudicialem: quasi in extraindiciali, stipulationeseil.unus sufficianin iudicialib.vcro plures r
I .gia verb.obl. Alii duos, si in loco reperiantur, ad hiliendos sentiunt. Bart. Alex Ial.ino. I.*Jina Sim.de praedi Plat. 2.ηu. 2. Ex regula: d duo artifices, si in loco reperiantur,re-6writer debeant altumi: Si autem duo non
reperiantur, unum sussicere communis esto pini. Dd.in Ll. i. Flam. Chartar.d. lo 2. Paci-an.d.sec n. H. Myn fullos Ioc. Simon. de Praeci Lisc.n. 2.Vt de tunc cum Partes in unum con-
tiui. Myn sing.Lisc.Sim .de Prae.Luc. Quod quomodo accipiendu, sepra latius explicatuest.1 Quales autem eligendi, videndu restat ' io Et certe omnia illa. q supra in genere de artificib.dicta sunt, hic etiam locum habet. Illud tamen addendum; Si sorte de interpretatione alicuius instrumenti Hebraici agatur,non ad hanc rem temere Iudaeu adhibendit; cu hicotra Christianos in Testes no admittatur. &p conseques, ex idctitate rationis, nec in arti
250쪽
interpretari scripturam Hebraicum Iudaeum contra Christianum,docet post Ang. d. l. 3. θAlex.consa 6s.PoI.1. Bert.m verb.βri . latissime Capifer de num tro testium in testamento.ca. ynu. It .part. 2. Ne autem in qualitate hac commini sarius erret, consulo , ut apud Magistratum
loci instet, petatque, ut sibi copiam faciat alicuius officialis, Archigrammatei,aut Secretarii, per eumque actum alterius idiomatis explicati faciat. Huie enim propter ossicium publicum quod gerit, maior fides, quam aliis habetur. Quod etiam practicasse alios scio, in causa tuin svon consorten, contra
traditur, quod si unus Notarius adhibeatur, propter legalitatem, ips fidem adhibendam, Flam. Chi r.d tractat.c. 2.3c Myn sing.uoc. Anc autem unus & idem interpres, & adiunctustellia possit disputatum in d. causa Dosd contra Sitild, & recte decisiim, eum tanquam interpretem solum admittendum. J Electis interpretibus t commissarius illis deferet iuramentum, quo mediante promittant, se bona fidς omnia interpretaturos Flamin. Cha γ 1 tar.d.c. a. Interpres postquam functus esto se ficio suo, debet commitIario rem interpre latam exponere,&in calce Rotuli manu propria, vel etiam sigillo alic stari , se ita interpre-
DeMercatoribus in commissione adhibendis.
Post Grammaticae artifices seu linguarum
interpretes pono Arithmeticos , qui ut plurimum mercatores sunt, seu negotiatores lynonima enim sunt j I. D. de Disic. audient Ir. θ l.nobiliores C de Commerciis O mercat. Francicde Clapperiis insumma Can.ωusa M.quas. 6. Iol. hi I 39.quem omnino vided Nee ob id,
quod tales Artifices non liberales, diei pocular. t Nam per se, inter artifices honestos,
Propter commerciorum, quae tractant, utilitatem, ac neccssitatem, recte numerantur. Prout eos ab omni obiectione cauillantium defendunt Iurisconsulti. Tiraque l. in tractat. Nobilit. cap. n.num. yrsique adfinem.Beneue nuta Stracha.in tri I de mercat. part.2.num. l. θρφ7.Κirchou .conss. .num. . lib.F. Et iis non minus, quam aliis artificibus debeti constat: per ea quae tradit Malcard. in Pen peritinarum
i 3. f Et ne quis haec ex affectione, quod p
rentibus mercatoribus natus sum , dici a me existimet, videat in utramque partem distarentem Bodin. de repubisca lib. D . 7. μι. 369.
Qui post multa pro, & contra, adducta quae
omnino videnda sic concludit. Ego illud Platonis subiungerem: si modo ciuibiis necessa ria, aut certe utilia aduexerit, & inutilia eue xerit. Ac propterea Iurisiconsulti plerique, negotiationem, rerum omnium affluentia copuo am, nihil natalium splendori, nihil ordini, nihil nobilitati derogare tradunt. Id quidem sortasse in Itali a Britannia,Lusitania,locu habeatulo item in Gallia,nec rursum in Germ nia illud tamen ubiq; veru est, φ Cicero seti
bit,sordidos iudicari, qui mereantur a mercatoribus. eode loco,non momento vendat:
quia nihil proficiant, nisi admodum mentiantur 'nihil aute turpius est vanitate. Quamobrem prudenter illi quidem . qui non m do nobilitatem, verum eriam Magistratus,acinii,