장음표시 사용
21쪽
tior nuncius: nam ipsa rei substantiam attingit ubi odor selum quasi corticem. Quod si ratione discurras quod maxime & velocissi Ggnibile est, ignis natur; est proximum ut de sulphure naphta patet. At nihil est
atque ignibile ac camphura .SVnde ex ea inextinguibilem sere ignis materiam ad bellum parant . praeterea vi ilias inducere sa-tentur , quod non esset si ad tertium frigiditatis ordinem perueniret. Libeat deniq.cis 6 Costeum audire, in suis notis ad Mesuem , quo loci de diamanna sermo habetur, apud quem sic de camphora proditum reperitur . De huius quoque temperamento dubitare licet. consensiunt omnes tertio ordine esset frigidam, & siccam. nam inflammationibus, ac calidis affectibus , I doloribus ex calore admota confert, si origiditatis argumentum praebet. Conua tamen cum odore ca-em ut seriat, austu sit acris, ignem prope actanota, facillime concipiat, & retineat nam ct in aquis ardet ad haec exposita aeri,aQuae ardentis instar evanescat , cuius rei gratia
seruatur in vitro psyllij, aut millij semine obruta ines e illi insigna caloris seminaria persuademur . Q amobrem quicquid illi semiant viri grauissimi, quorum ego aucto
22쪽
ritatem maximi semper faciam camphoram summe esse calidam ipse quidem suspicor . neque tamen stigiditatis producere effectus a ratione alienum puto . Cum enim partium scin suarum tenuitate, & calore meatus corporis citissime permeaei, & rarefaciat, ut calidi res diment vapores, atque subeunti frigido aeri locus detur probabile est , atque hoc pacto per accidens a calido frigus inducatur. Sed & eodem modo medicamentis adiunctam frigidis cum enim seorsum in refrigerandi usum adhibetur praestare frigiditatis opus existimo . Dum enim sui tenuitate fil-gidis viam parat, facitq. ut alte penetrent quid mirum quod calida ipsa refrigerij t men usum afferat . hactenus ille. Conclu' - , ἡ ditur erpo camphoram, sulphur, & atramentum sutorium calidum eb, se: nequcullis rationibus
d chalcanthi facultate opinionem dese
23쪽
ADe chalcanthi astringenti, & purganti
Ure merito, mea sententia, lib. q. de I sim L med. miratur Gal. Quo pacto cha canthi vehementissime astrictioni admixta sit caliditas non ignava. Sortitum quippe illud est astringentem facultatem: quemadmodum,& praeallegato loco testatus est Gal.
pos . med. per enera, & de simpl. med. cap. I 6.-vpi atramentum sutorium summe. aut ingens esse perhibuit . cui accedit Dioscintestimonium lib. i. cap.7 . &Plin. lib. 4. cap. I 2. scribentis nuper inuentum de chalcantho dicere orationem aggressus erat ursorum in arena & Leonum ora aspergere illo: tanta l. est vis astangendo,Vt non queant mordere . Inest etiam chalcantho eximia calefaciendi facultas; uti capite praecedenti comprobauimus sese. .Quamobrem ex his statim oritur dubium, quo nam pacto id contingere queat. Diserta enim Gal. sen--tentia est lib. 6. desim El. med. cum de balau- c nico verba facit astringens omne esse frigicum,2 famulatur Aetius lib. 6. cap. 3 6. dum
24쪽
exarauit, quae valde astringunt omnino eti a frigefacere . Ideo quia in eorum censu medicamentorum atramentum sutorium repo nitur , quae valde astringunt, omnino frige facere illud videtur consensiendum : vel constituto illud calet acere illud idem non astringere . Sed est notandum medicamentis facultates nonnunquam diuersas , quinimo contrarias, inesse aliquando, quemadmodum Gal. memoriar manctuit non longe ab initio lib. I . de'limentorum facultatibus, & de simp cap. 1 . & hisce verbis i ndicauit Orib. lib. 14 coli. cap. 9. ac ne illud quidem mirum videri debet, in huiusmodi facultatibus cun
viii , ct eidem medicamento vim calefaciendi, & refrigerandi inesse appareat, aut eXiccandi, aut humectandi, aut tenuuium partium, aut crassaruna : si uidem nisi primae hoc modo complicarentur, qinr ex illis sequuntur neutiquam essent similiter complicatae . Nam quemadmodum ut Gal. ait citato cap. 16. lib. q. de simpl. in ijs, quae nos componimus, ac commiscemus, iterum si ita visum est, plus astringentis succi indimus: interim plus dulcis, aut amari, aut salsi aut acris, aut alterius cuiuspiam contrariorum :
25쪽
nonnunquam vero viros'. partibus paribus rita Quoque naturam in arboribus, fructibus , animalibus, & in ipsa quoque terra contra,rios temperare succos, paribus aut portionibus,aut viribus alienum non est: potest etiam quandoq. alterum vincentem essicere . Itaq. actiones eorum in mixturis paribus similes
evadunt iis imparibus autem diuersis. Quod
decreuit ratiocinio Gal. naturae operibus c6gruum, mixtum ex diuersis, vel etiam comb . traiijs partibus nonnunquant cossari. Quam contrarietatem chalcanthum nactum pro si teri est, aqua euenit ut cum calidum sit, Re --etiam astringat . Enimuero tametsi Gal.
. lib. 6. de simpl. loco antea deducto, visus sit indicasse astringens omne esse frigidum , illud accipiendum est de astringente , quod
tantummodo terre stre sit, neque intra si alias qualitates, astringentibus prorsus con- rarias, contineat. Quas comprehender ' chalcanthum, ipsa acrimonia docet , quae caliditatis non ignauar est argumeniunt , quamuis astringenti mixta sit. Hac ratione motus Gai lib. s. de simpl. cap. I 4. eorum,
perhibuit quae aperientibus aduersatur substantia, cum sit crassarum partium, & frigida astringentium est omnium, quae quidem admixtam
26쪽
: mixtares non habeant acrimoniam. Certo, sciens acrimoniam facultatem astringentio contrariam omnino arguere, quodq. acrimoniam habet , frigidas partes solummodo a continere minime posse. Vnde est ut chal- . canthum acre cum sit, & astringens conti
rias qualitates in se complecti decernendum i videatur , ct ex his caliditatem non infimum - locum habere . Arrisit haec selutio Hyer. Merc. apud quem lib. i. de compos lineis i , cap. 8. In hunc modum scriptum reperitur. . Dubitatio est de chalcantho de quo Gai.9., de simpl. miratur, quo modo maxime astrii L gat , & generose calefaciat. Si quid enimi est medicamentum quod valde obstruat, &- astringat, est chalcanthum est tamen calil dissimum, non igitur videtur quod haec sa- cultas sequatur frigiditatem , & siccitatem r respondeo , inquit ille, de chalcantho; id, quod nuperrime dixi, esse corpus ex contra- rijs naturis omnino conssatum, cum enim , . habeat partes igneas, & terrestres frigidas, ratione partis terrestris frigidae astringit val- de, ratione vero ignearum valde calefacit . Hactenus ille. Iam satis docui chalcantho astringentem secultatem inesse, quae toto coelo cum se Opponat
27쪽
ponat purganti, indagine videtur dignum cur contingat, purgandi quoque facultatem obtinuisse illud. de hac enim dubitandum non est. Etenim ciere vomitu testis est Diosc.
loco antea deducto.& Azric. lib. I. de natur. fossit. cap. I a. infernam euacuationem ciere perhibuit. yidius Senior lib. q. de med.C. S. scribendo, atramentum sutorium si ad drag-mam unam ex mulsa bibatur aluum laxare:& confirmauit Ludov. Merca lib. a. de indicat.ca P. .quo loco cum demonstrasset chal canthum astringens esse, & calidum , purgandi insuper facultatem obtinuisse, memoriae mandauit. quae eadem Agrici sententia suit lib. q. citati operis cap. 17. quibus coimsona recensuit Minder. cap. I. praeallegati
lib. de chalcantho, ubi probi, ac laudati vitrioli signum hoc esse, litteris scriptum reliquit, si crudum per os exhibitum vehementissime tam inferne, quam superne purget. 4 potest insuper facultatum haec contrarietas inalis excplo demonstrari, quod plane astringens esse traditum est a Diosc. lib. s.cap. 8 G & Gal. lib. 0. de sinasti. med. & nihilominus caluum ciere illud, proditum est ab auctoribus huc tendit illud Hipp. lib. de affect. sabs , perhibeatis ,ad una urinam cient, cilib. 2.
28쪽
lib. r. de diaeta,salsamenta aluum leuiter ino. uent i & rursus, ubi soluere aluum quis vo-Iuerit, plurimo tempore cibis immorari confert, & acribus, ac salsis & pinguibus ac dulcibus cum cibis, tum potibus uti; pari rati ne lib. 3. de alimeto iam facultatibus cap. I q. dedero dixit Gal. quato magis optamus aluus luere, tanto plus debemus salis adderet . quae omnia coprobauit Mes. theor. a. cano. g. cum protulit. Salsa medicamenta purgan- . tem vim debilem, ac tardam celerant, & perficiunt e ob id salem gemmam, & alias salis species recte agarico miscuerunt, & epithymo, & alijs purgantibus permultis. Quibus liquet sal, ct salsa, astringentia, cum sint, aluum deij cere: &vitriolum ipsum pares ,
simillimasq. facultates sortitum; quorum caussa omnium inquirenda est. Sed facilis dubij enodatio est, si eorum fuerimus memores, quae Gai. docuit g. de . simpl. cap. te, .ubi medicamentorum non nulla ita a natura conflata, memoriae my n-dauit, ut cum sistendi facultate , excernendi
etiam potentia praedita sint. Et ne a sessilibus discedamus, in aeris squama, inquit, Q. cui duplex qualitas, ita gemina quoque s cultas inest: nam ct astringit, di mindieat aquarq
29쪽
quare astrictione quidem siccatas ulceratarum carnium cicatrice obducit: mordicatione vero praehumidas colliquat . Quod si in-
verum non cohibet; vincitur enim astringendi facultas ab acri, purgatoriaq. potentia . Inest sali pars terrestris, & astringens : inest di ignea,cum qua est acrimonia, quae eaedem insunt vitriolo facultates , quibus illa vem trem laxant. Quamquam de chalcantho dicere etiam possumus venenum illud esse, &ideo non tantum acredine , verum etiam to ta substantia calori nativo aduersari, unde cum primum suscipit illud ventriculus mordicat , & venefica vi lacessit , quo fit ut contra illud insurgens expultrix facultas, & ad vomendum irritetur, & aluum infernam exonerandam: tuo fit ut vomitum cieat,& aluum relaxet, quamuis astringens sit .
Lx quoniam vitriolo facultas inest supernam, infernamq. aluum proritare, ea Vi , ac
potentia qua lapis laetetuli, si Minfer. habenda fides est qui cap. I. lib d chalcantho hoc memoriar mandauit, posset quiJEri facile quaerere,an chalcantho expurganda sint. Plane si de lapide laetetuli proponatur quKstio hic enim vitriolum adaequa,
30쪽
re creditur) non facile esset illam diluere . quandoquidem ex medicis sunt, qui usum illius respuunt, alij qui admittunt. Ipse ve' iam illi sententiae libentissime inhereo, ut pidis laetetuli usum, ad expurganda corpora omnino reijciendum censeam . Etenim hunc vehementis, de timoros, purgationis decreuit Auer. . coli. cum de mineralibus loquitur: Adipsum de atramento latorio pronianisciandum videtur, quod parem cum illo pia gandi potentiam obtinet. Et confirmauit Vid. citato lib. 4. de remed. cap. q. cum dixit; atramentum sutorium si ad dragmam unam ex mulsa bibatur aluum laxat, licet non sine periculo excoriationis; quibus adij-cio, purgationis vehementiam, & partium contrarietatem , quibus euacuat superne enim,& inseriae educit) quae dum escit modicamentum , ct accedit purgationis vehementia, euacuationem reddit suspectam, di periculi plenam. Siquidem in tota tractati ne medica illo nusu salubrius est praeceptum, ad praxim spectans, quod ab Hip. suit tradi
re, & replere perniciosum esse : quodq. pa latim fit, illud tutum. quo theoremate has,ci huic simillimas euacuationes damnauit.