De chalcantho medica disputatio. Auctore Aetio Cleto Signino medico, et philosopho

91쪽

Ex isto ergo capite sol matur ratio, obesse febricitantibus chalcanthinum oleum. atque haec desumitur ex Gal. I.acui. comm. I 8. quo

doco cum ptisane landes recitasset ex Hipp. ille in hunc modum scribit. Non astringere autem quibusdam maxime bonum existit nemo sit quidem asii ingentibus utitur cibis , nisi vel propter symptoma, quod animi d liquium inducat, vel propter immoderatum ventris profluuium : cogunt siquidem, constringuntq. corpora vi absque tum distributiolais tum alimoniae, tum eius quae seras fit perspirationis connivere faciunt: quas reclu- sas apertasque esse conducit. Qua oratione decreuit Gal. asti ingentia febricitantibus noxia , nisi ad occurrendum alicui θmptomati ijs opus sit. Quam sententiam secutum Auic. affirmare non dubitauerim, quando - cap. T. perhibuit. cum tamen ,

infrigidas de istis febribus , tunc non infriagides eam cum eo in quo sunt stiplicitas , ct exiccatio. Quae ratio magis militat con . rea eos, qui oleum vitrioli frigidum faciunt adTngens, & siccans. quamquam, & si calidum statuatur,eo quod suapte natura etiam, astringit, ideo reijciendum est a putridarum febrium curatione . hisce enim febribus qu et astrin-

92쪽

de Chalcantho Di putatio. 9 3

astringunt aduersantur omnino. Hoc sibi voluit Massaria Auic. citati loci interpres libro suo de febribus cap. Iq. apud quem scriptum

reperitur. Velim vos memoriae tenere, & obseruare, ut, in curandis omnibus febribus putridis', ab omni re astringente perpetuo abstineatis : ut quae possint augere prohibitam traspirationem, & obstructiones , cum quibus febres putridae nunquam possunt auferri . haec ille satis apposite memoriae inandauit. Quamuis praeceptum istud seueremis perstrinxerit,cum voluit etiam acida reij. 'cere a putridarum febrium curatione. quo in

errore versatur etiam Leonard. Iacch. lib. de actat. morb. curat. quo capite astringentia s

bricitantibus inimica esse disputat alij q. no- nulli cum illo. Etenim tantum abest acida astringere, ut potius incidant extenuent, & A . dividant Gal.auctore lib. I . de simpl. cap. 2 6. qua de caussa conducunt non noxia sunt st- 'bricitantibus, ut appositae confirmauit Ar- genter. lib. de seb. quo loco de iratione nutrien in febribus verba facit, & de qua agitur proposita sibi quaestione in hunc modum respondet. si Gal. legamus a. de simpl. &penultimo scilicet ubi de acido sapore agit, inueniemus huiusmodi sapore aperiendi in

93쪽

cidendiq. facultatem habere: idq. sine calore. PIOpzerea miror quo nam modo illi astrin, o gere dicant. Quod si praedicta dicant non s0lo sapore acido esse praedita, sed etiam auste- ritatem aliquam habere adiunctam, ut nega' retvri potest, quando mala granata pura repet riuntur pure acida , tamen , si id etiam con cedatur, tantum abest, ut obsit ea lauis adstrictio, ut etiam plurimum prosit ad obstructiones tollendas, ut Ga est audior lib. s. de simpl. cap. I i. quoniam astrictoria ea vis roborat internos meatus, ct propellit acidam . . aperientemq. facultatem: quod ostendit etiavsus . nam limones dicti tantam habent inci dendi aperiendi l. vim, ut etiam calculOS renum frangere dicantur, & iplos renes obstructos aperiendi. quare non oberit acidorum

usus in febribus prauertim calidis, quibus noobest acidorum frigiditas: nam, ubi crassi ubicidiq. sunt humores, requirimus aperientia, quae una etiam calefaciant: in biliosis vero,& acutis febribus nihil commodius inuenias acidis . sic ille . quae de vegetabili uin acidis accipienda lues siquidem intineralium alia coditio est. nam a. ipsi oleo chalcanthino

vehemes adeo astringendi facultas copulata est, ut omnem viditatis actionem obscuret . Verum

94쪽

L Chalcantho Disputatio. 9 s

verum redarguit Mindeta hanc dissertationem exemplo eorum, quae licet astringat, meatus tamen aperiunt. Rhabarbarum enim

ait illo aperit & astringit,itemq. absinthiu,

quod eodem modo operatur,& acetum,quod potenter incidit, ac penetrat : ac interim quadoque vehementer astringit ac cohibet. pari ratione contrarios effectus parit oleum

vitricii in quo quia maior est aperiendi vis , ac deobstruendi, quam sit astringendi, ideo

ex hoc capite nullo modo videtur reijciendum in febrium curatione . Istud argumςm tum ut diluatur, notandum est priore loco, rationi & medicorum lcstimonio non omnino consentaneum, acetum astringere: qua de re audiamus Fernet. lib.q. meth. ca P. q. dicentem. Acetum experimur & fluxiones repellere,& omnem sanguinis e naribus eruptionem, atque dysenteriam, tum vapore suscitato, tum etiam sotu cohibere, ipsasque emorrohidas, & immodicas uteri purgationes sussitu insessuq. sistere, omnemq. sanguinis reiectionem potum vel per se vel admixta aqua promptissime cohibere . neque idcirco inter astringentia numerandum . Longe enim ab his natura distat; sed unius frigoris alte subeuntis beneficio Auxiones repellit, siccita

95쪽

siccitate vero,quae plane valida est,eas atque sanquinis eruptiones sistit ac cohibet . Hu- cusq. Fernet. quanquam illam, quam aceto donant auctore iacultatem undequaq. flu'-tem sanguinem iistere, non omnino recipiat: ' Post iist raperiam horum lib. IO. cap. Iq. cuin totius, exemplo vulnerum, contrarium contingere affirmet. qua de re quicquid decernendum siti, satis esto, illud non astringeri . quete Gai opinio fuit lib. aduersus bycum cap. . ubi Lycum ipsum eo usque ignarum demiratur,ut existi mauerit astringentem ace to inesse facultatem . Et, licet passim astringere asserant auctores,rationi huic respondetis Fallop ib. de vulnerescap.7. arrepta enim eo loci hac, de qua agitur, quaestione dispui tando, sic edisserit. Nonne acetum incidit,

aperitq. obstructiones)quomodo ergo astringit Θ Dico , inquit ille , quod acetum non astringit per se, quia per se re vera aperit obstructiones, sed astringit per accidens,quat nus scilicet siccat exasperat l. par tibus autem exiccatis constringuntur: & hoc modo,ntenligatis quando reperietis apud Aetium apud alios auctores acetum astringere : in-i elligarii disquam ipsum id facere non per se sed per accidens.

96쪽

de chalcantho Di putatio. 97

Notabam secundo loco ruabarbaro astringendi quidem inesse facultatem : &hac de caussa ijs morbis , quibus nocumento est obstructio, improbatum ab auctoribus e quora numero est Capillac. qui lib. timetho.curan. morb.cap. 2O. in hepatis obstructione usum illius i checit, eo quod illam adaugeat, & v sa hepatis magis obstruantur . Etsi non ignoro persuasum multis secutis Mesriem lita

de simpl. cae. 4. maceratione segregari rha

barbari facultates, adeo ut astringens cum substantia ipsius remaneat: purgatrix vero deobstruendiq. facultas cum eo, in quo maceratur, succo sine aqua. unde factum est,ut in curandis febribus, de quibus praecipue est sermo, ut infusionem illius approbarunt noni uilli,sic illud, in substantia ut aiunt datum reiecerunt. Hoc est secutus consilium Rondet. lib. de seS. cap. de causo sic perhibens .

ων 'vulgus medicorum temere rheum, & myraribulanos usurpat cum haec biliosis morbis sint aduersissima nisi vi astrictoria, quam h bent spolientur: ut si coquatur rhabarbarum in aqua endi uiae, vel in eadem maceretur, α leuiter eXpriniatur, misceaturq. alijs deterrigentibus, ac lenientibus ; & sic praeparato non incommode licebit uti. Haec ille . Non G tamen

97쪽

tamen defuit Massar. lib. de seb. cap. 7 7. qui aduersus eos disputat quorum sententia fuit, xhabarbarum exhibendum in tertiana exqui- sta secta,ut aiunt, infusione. eos'. redarguit xum ali) s rationibus, tum vero quia quoquo ii do datum astringit. Perspicuum fit ergo suspectam in febribus habarbari astringen- . . di facultatem: & ideo pari ratione oleum halcanthi suspectuita esse magis, quod illo' valentius astringit, neque aliquo rtificio , dum propinatur, e spoliari potest facultate. Superest ut de absinthio, quod est tertio loco notandum, verba faciamus. Cui&Kaliqua insit astringendi facultas, illudq. cum mellicrato & o cimolite dare Gal. non dubitauerit ad tertianam exquisitam, & notham curandam, primo ad Glauc. cap. 9. & I o. at tamen g Gal. non incontuito factum existi mandum est. Quoniam, licet astringentia , aduersentur febribus 4b humoribus putresce ribus oriundis, nihilominus symptomatis ali' cuius ratio e illa praeberi possunt qua rati ne fretus Gal. absinthij usum praescripsit in

iebribus, scilicet ad ventricusi vitia corrigenda . quod ipse clare indicauit, cum de terti na exquisita verba faciebat quo loco, cum Armasset, apparentibu concoctionis signi. absin-

98쪽

L Chalcantho Disputatio. 9 9

absinthium cum fiducia exhiberi, decreti rationem afferens, summum remedium esse dixit mordicationum stliomachi a bile prou nientium . hi uculentius lib. eodem cap. Iss.cxarando affectus, qui stomachi vitio sebi bus copulantur, declarat quantum adiumem 'ti afferat absinthij vsus . . Quasi non alia r tione illud praucribatur, quam ad occurren- ' dum stomachi viiijs , cuius labore. quo tem pore febricitates affigui absinthio, & astringentibus utimon dedecet . nam a principio

de Ga l. sentelatia I. acui. I 8. decrevimus sympti malis alicuius ratione astringentibus uti, dum febres curamus, incongruum .

non esse . Caeteritia non hanc sortitur facul- rata . . talem oleum vitrioli, quae absinthio comparari queat. nam illud, uti astringendo febricitantibus obest, sic nulli symptuom ti occur- o fert opem. Et proptςreg ex hoc capite omnino rehciedum est a febriu ς uratione. g est postremo exiccadi facultas chalcan-Quid oleo qua pari de causia usui illius reprobatur in curandis febribus, Trita enim oratio est, qu* exiccant febribui aduersarii cum potius humectantia exiccantibus comtraria prescribenda sint febricitantibus. hoc ' ubi voluit Gal. r. de tu. Val. cap. . I .aphor. '

99쪽

Is & I. acut Ps. cum perhibuit. Si contraria contrariorum remedia existunt, sane se-bris peculiare remedium ut virtute tum restigera n te, tum hir mectante sit oportet: id namque febris naturae, quae calida & sicca est , contrarium eriti talis siquidem naturae est ignis . ad haec in febre tria sunt: contra quae - - potissimum dirigitur curatio . Intemperies calida, & sicca ; putredo ; &succus putrescens. Intemperiei febrili inimica sunt quae ex lacant, tum quia ipia iebris calida, de icca allectio est; tum vero, quia siccitas calorem acuit; quoniam illa, ut sertur, limata, caloris est. Putredini, & putrescenti humori exiccantia non occurrere, neque mederi, conij cere . est ex eo, quod humores in febribus sorte sortuna minime putrescunt. nam, si, quid ipsa putredo sit, contemplemur, reperiemus illa . non assici humores, cum earum febrium causas subdunt, quas putridas appellant. De putredinci, sic memoriae mandauit Arist. q. Meth r. vuleato cae. a. Putrefactio est cor ruptio eius, quae in unoquoque humido pro prii in secundum naturam caliditatis ab ali ira caliditate. Haec autem est quae ambien- Lt G l. a x. Metho. cap. 8. Putredinis

100쪽

dZ Chalcantho Di putatio. IOI

naturam in eo coli sistere dixit, ut sit mutatio putrescentis corporis substantiae ad corruptelam a calido externo. quibus definitionibus depraehendimus quae putrescunt corrumpi ,& mutationem substantialem suscipere.quod ipsum contingere putrescentibus succis, cum febrium caustas subeunt, indicauit Aetius ib. s. cap. 7 i. sic scribens . praeter naturam calor exoriens humores quidem primo, qui humidi sunt,putrefacit,& corrumpit. progres su vero temporis , & adipem & carnes, soli- dg . ipsa corpora incendit. Putredo autem est totius substantiae putrescentis corporis ad

corruptionem mutatio a calore praeter natu

ram illata I rterum mihi persuasum est non hanc mutationem quoad substantiam pere humores, cum fiunt caussae febrium: sed incalescere tantummodo. Hoc sibi voluit Hie. lib. I. de morb. quando scribebat. Febris porro ab hissi, cum bilis ac pituita calo facta suerit, totum reliquum corpus ab his calescit, & vocatur haec febris,scilicet significare voluit, humores incalescere, cum stbris

caussae fiunt, non autem putrescere. Et con firmauit eiusmodi illius verba libro eodem i, cum de ardenti sebre loquitur. Febris ardens

Torripit magis biliolos: corripit item pitui