De chalcantho medica disputatio. Auctore Aetio Cleto Signino medico, et philosopho

121쪽

'Quinimo pensitando quae calculus esS- ' - cientem caussam habeat, inueniemus, oleum chalcanthinum non parum conducere ad illum essiciendum , ct augendum . Quand quidem Gal. calculi essicientem causam rocitando illam opinatus est calorem esse, eumdemq. interdum non ignauum. hoc declara G,ο-ille 3. aphor. 26. vbi,inter caeteras causas, m 'o quamobrem calculi fiunt pueris, caloris ve. 1 ementia arbitratus est. unde g. de alimenta facult. cap. II. in ijs corporibus calculos nasci memoriar mandauit , in quibus succorum crassities cum igneo calore coniuncta est . hanc sententiam sequitur Auic. f I8. .l.ta .r stremo cap. II. cum vessicae , ac renum calculi caussam efficientem esse perhibuit caliditatem ab aequalitate sua, ut ille loquitur , egressam. Galeno famulatur Paul.lib. I.c. 1 -& Aetius lib. a. cap. . quorum prior igneam caliditatem, pollerior ardorem esse in causa, quamobre concrescat lapis, posteritati scri- intum reliquere. Sed ante omnes Hipp. ipse ita de calculi essiciente caussa Iocutus est, ut

omnino consensendum videatur, caloren . etiam non ignauum illius caussam efficientem constituendum esse. Itaq. lib. a. de natast ineat. a. pueris calculos in vessica fieri docuit,

122쪽

ge Chalcan tho Di putatio. I 23

docuit , & ob partis illius, &, ob corporis im ius caliditatem . hinc lib. q. de morb. dum 'exarat qua de caussa pueris concretcaiit lapides in vessica , comparat generationi fer ii illorum procreationem ; quod vi ignis ex lapidibus, ac terra separatur, agglutinaturq. qua pari ratione , inquit ille, quod est feculentum in vessica, serri instar, densatur, solidumq. fit. at vi ignea serru conficitur. igne

ergo caliditate calculus in vessica aggluti natur , densaturq. in vessicae pariter caliditatem causam resert Hipp. lib. de aere,aquis .... locis,quare potatoribus aquarum magnorum fluminum,& pueris lac impurum sugent tibus fiunt calculi. qua unanimi classicorum auctorum sententia liquet, efficientem calcu' tali causam deccrnendum esse calorem, eundemq. interdum non ignauum, siue partium proprius, siue ascititius sit. Amici Non ignoro, dubitari posse, an vere is ctum sit,ab vrenti calore posse estici lapide. Etenim Hieri Merc.lib.et .variar.lQ.cap. I I. t Esiai de curan. human. corp malis c. 3 3. a caliditate sitis moderata, quam teporen 'appellat, tanquam a caussa esliciente, lapi , dem formari testatus est. Quinimo, & a siriri

gida causa cogi lapidem, ex eo videtur pro

123쪽

bari,quoniam ide Merc. loco allestato lib.tovar. lect. de Gai. lententia substinet, quem inibi etiam repraehendit, lapidem vessicae in pueris ob frigiditatem gigni. Card. etiam .

q. aphor. 7 0.srietas tanquam caIculi eigcIe tem caussant admittit,sic perhibens. materia multa, crassa, ac terrea cogitur in unum in vesica, primum quidem ad quantitatem ciceris, aut fabae, cuius pars intima concrescit: quoniam eijci non potest,tandem calore, ac frigore parte tenui consumpta,in lapillumia coalescit. fauet huic sententiae Alex. a.probL

θ . dum exposuit, senibus ideo calculos se- ii quoniam frigidiores sunt. & famulantur quae in hunc modum scripsit Areth. lib. a.

s. tard. pass. cap. 3. concretionis caussae gemunaedunt: m4enibus frigidum corpus & crassus sanguis . frigidum vero crassas materias celerius cogit. indicio sunt aquarum natura calidarum sontes: hae namq. refrigeratae in

λ tophaceum lapidem condensantur ised p 'remae huius sententiar vanitatem, nempe

' ' calcuIum minime cogi a trigida causa claram effecit Arist. Io. 20bl. fiet. ubi querens cur nullum animal, nisi homo, calculum pa tiatur, inter caeteras caussas loci caliditatem affert in qua sit calculus: annuens calorem' soluitv

124쪽

de Chalcantho Di putatio. I 2F

solum illius esse causam. quae eadem Alensuit opinio primo probi. II o. cum assirmauit calculum calorem consistere lum pueris, tum senibus. At clarior multo Gai. sententia est olib. de renum affect. cap. a. affirmantis sie - ri non posse, ut vivente homine, tanture fiigus augeatur, quo lapis cocrescere valeat.'& Card. ipse contrariae opinionis sectator Ii de alim. dedi. 4 I. renum, & vessicae lapidis non aliud agnoscit agens , praeter calorem . Itaq. Merc. Gal. sententiam non assecutum affirmandum est, dum voluit, illum M. constituere auctorem, ut senserit, a frigore lapidem cospissari dum g .in 6.enid.com. I S, h/ob vessicae frigiditatem lapidem concrescere ' dixit. Scitum enim sit oportet, vessicae calculum ab urenti quidem calore coalescere. veritati tamen non repugnare , essici illum

nonnunquam etiam a moderato. ut Gal. in inuauit citato nuper commentario um tra'

didit , a calore etiam mediocri materiam lapidis conspissarii ex industria equidem apposita est particula etiam, scisicet ut indicaretur a vesementi etiam calore, uti & mediocri ad lapidem procreandum mater rriam illius cogi. at clariora multo sunt ver- i

ta illius lib.de renum affect. loco Enteacit '

125쪽

to, ubi, cum asseuerasset, tantum frigoris in homine non existere,qui satis sit ad lapidem inciendum,subiecit . a calore,vel vehementi , vel tepido illum conspis ari. ex hoc ergo

compertum fit, amplectendam non esse eiusu' dem Merc. sententiam,qua constitum voluit, a moderato tantum calore lapidem vessicae effici, vehementiore reiecto.Siquidem prae legata Gal. testimonia contrarium suadent: & Merc. ipse lib. a. de morb. puer. cap. a I. lapidis vellicae cautam evicientem c loris magnitudinem constituere non dubitauit: adeo ut, ex sententia illius , calor etiam

vehemens minime reij ciendus sit ab ericien lapidis causa. Vnde dum Gal. vessicae frigiditat E materiam ad se transmissam cogerect conspissare protulit, frigiditatis nomin a intelligenda minime venit ipsa frigiditas,sed imbecillis calor vessicae, quem satis esse arbitratus est ad lapidem condensandii. Comparadue enim ad partes calidiores,vessicam, aut particulas nonnullas imbecilliore calore

praeditas, frigidas appellare consueuitsal. tia Μ j facilis quoq. solutio est Alex. probi. ubi visus est consstuisse senes, eo quod trigidiores sunt, calculosos fieri solutio enim haec est,

126쪽

e Sciente. sed de causa quamobtam mulia

lapides fiunt. perhibuit ergo, cur sedes.&pum PS, quam, qui aetate sunt firmior calculosi sunt e pueri ut Maciores, senes ut stigidiores, & imbecilliores multa per crudi, quae calculum

in senibus naturalis frigiditas in causia sit quamobre crassiores humores procreentur collectiq. insipissentur in lapidem adeo vinon

tituat non positivam fiigiditatem, sed ει-

ςti m non ignauum vescae lapidi, escita ' '

le chalcanthini olei usu, hinc sequitur, ut pNorsus illud reiiciendnm sit ad illius med

127쪽

moliuntur. Aciditate vero id ipsum posse es sicere oleum chalcanthinum argumentum deduci iacile potest ab aceto,quod Aetio te- ste lib. & cap.r calculosis omnibus hac d a caussa exhibendum est. & confirmatur vi- trutiij dissertatione cap. 3dib. 8. comprobat iis , acidas aquas similibus rationibus petitis. . ab aceto lapides confringere. quibus, oleum, chalcanthinum, & si acre sit, aciditate potentius esse cum constet, efficacioriq. potentia praeditum cum sit, facile rationi condiri-cimur,& illud lapidem vessicae atterere. Sed his obuiam itur, sanationis exempla desiderare nos, ut fateamur oleum e chalcantho suapte naturae vessicae lapidem confringere V Verum hac in parte ignorandum non est, detrimentum inferre posse illud. certis argumentis assequi nos . quod vero lapidem at terat probare velle, hoc opus hic labor est. Nos enim alio opere docuimus, vessicae Ia, sedem grandiorem factum crudum esse mor

bum , hoc est curationi rebellem, & contu

128쪽

de Chalcantho Distatatio. I 29

macem Ladeo ut nullis cedat remedijs . de idcirco omnem curationem ab illis expeti tam temerariam es e, & inanem. Vnde cst, ut recte censeam dictum a Capilaac. lib. . meth. curan. morb. cap. 28. nekire se renie dia, quae calculu in vellica frangere quaeant. Rationes ergo deductae ex Victruuio diluun- - ω- tur; parem nullo modo sortiri elacaciam remedia exterius apposita ,& usurpata, cum adeuoratis ad confringendum lapidem . Ete- nim quo tempore optamus quidpiam aceto dissolui, atque conteri a quo par ratio caeterorum acidorum desumitur illud immergem

do nullis rebus admixtum, acetoq. ipso nul-

la passo alteratione pro sua enicacia acetum operatur ,& sorte, quae optamus, dissoluit a non sic contingit, cum ingestum est ad la pulam conterendum, siquidem viarum longitudine , & concoctionibus immutator, aI

teratur, ac pene corrumpitur antequam vessica in adeat: unde est, ut suae enicaciae tali tum amittat, Vt votis non respondeat sana

tio. qualli rationi deduciis ex aquis acidis dici possit has sua potentia lapides vessica' an ullo modo confringere, sq. expetimento , I acquiescendum est, hoc ipsum experimelaxo

comprobare non esitat discite. cd de aquis

129쪽

I3O . Aeti, Cliti icidis disserere,in magis opportunum locum relinquo .li doleum vitrioli, an melancholicis con ueniat : M utrum phlegma illius, illius i. Oleum mor

tr o Audo do issimi viri conatum, dum ad- . . uersuS Minder operam dedit demonstrare, melancholiae hippocondriacae vitrioli spiritus non conducere:nec nina phlegma vitrioli, illiu q. oleum aduersum.Sed deductas, ad haec probanda rationes satis inefficaces censeo. Siquidem melancholiae, ideo oleum . . vitrioli, vel eius spiritus contrariari promulgatur , quoniam Hipp. l. acui. 3 8- accium t melancholicis minime conuenire diriit , quia i rasermentat atrum humorem. Vterinis verot assectionibus phlegma vitrioli, vel oleum id-'. circo aduersari dicitur, quoniam Hipp. sententia est citati lib. 3. acui. 39. mulieribus magTquam viris aduertari acetum , A et eo quod uterum dolore afficit. Si ergo acetum, ita subijcitur, ut acidum utero.aduersi

130쪽

de Chalcantho Disputatio. I 3I 'situr, vitrioli phlegma , utpote in aciditate

potentius, magis aduersabitum maxime vero, & extreme vitrioli oleum acidissimum . Quas ab aceto depromptas rationes non

tanti faciendas existimo, ut illis persuasum habeam melancholicis , & uterinis assectio. - 'i bus minime opem afferre oleum vitrioli,

vel eius phlegma. Nam & si Hipp. quae de

aceto depraedicata sunt, protulent, non ta-nien testimonia desunt quibus demonstraturmclancholicis' ut ab illis exordiar) opem asserre ipsum acetum . Pro qua xe euidentius declaranda ignorandum non est, ea de causisse aceti commoda, & detrimenta praecipue exarasse Hipp. citato lib. acuta ut quibus obesisse, vel prodesse possit oximel depi vhendamus,ex cuius admixtione illud conficitur

Quare, uti ex aceti cognitione, & viribus iblius, Oxi melitis facultates intelligimus,prout iaceti admixtio patitur, pari ratiotie ex Oxi- melius i4ribus de aceto philosophantur.Car-terum Oximet melancholicis cum iuvamine propinari indicasto inius est Oribas. lib. s.coll. cap. et q. ubi Oximel omni aetati T natu- ad tuendam valetudinem utilissimum e se promulgavit. At melancholicos eos di- curius, qui vel natura sunt melancholici, vel I a morbo