장음표시 사용
541쪽
ume ferroque vastarit. iauaerendum, num aliquis fons Varanius in illis Io.cis. Puto illum hanc lectionem exisseulpsisse ex antiqua Flori et intricata scriptura, dum eam non fiatis
Aequitur: qua Granio fonte Velini. Inde ipse feeit: a Varanio fomle. Quasi aliquis ibi Ioeorum fuerit sona
Pressit, qua Nar, Anio, fontesque V ιini, Adriatico, ὁ . ut aliquid subintelligatur; quae lectio minime profecto contemnenda. Grat. Qua Nar ambufontesque Uelinil Non potest ferri haec lectio. Seribendum enim suisset, quem Nar ambit, fontesque Uelini. Recepi Naa. libri a Rych. quoque firmatam, et Salm . probatam scripturam: qua Nar amnis fontesque Velini. Nec eam tamen esse integram facile mihi persuadeo. Sed eum Grui. ex vesφigiis Jornandis apud quem habetur: loea a Uamnis fonte, et veterum librornm Flori, in quibus scribitur et quu Naronio fonte Velini; legendum: qua Nar, Anis, fontesque Velini. His enim finibus Sabini circumscribebantnr. Plin. m. Hist. I 2. Sabini, ut quidam existimavere, a religione et Deorum cultu Soveni appellati, Velinos accolunt lacns, roscidis collibias. Nar amnis exhaurit illos sulphureis aquis. Tiberim ex his petens replet, et monte Fiscello labens juxta Vacunae nemora et Reate in eosdem conditus. At ex alia parto Auio, in monte Tre-hanorum ortu , lacus tres amoenitate nobiles, qui nomen dedere Sublaqueo, desert in Tiberim. Ceterum in hoe bello describendo Florus halluc inatur non tantvm in ratione temporis, ut Salmasius ostendit, sed et in locorum situ, enm scribit Sabinorum terras a Nare, Anione et Velino fuisse vasta. tas ad mare Hadriaticum u8que, cum illorum ager pertineret tantum ab his amnibus ad Apenninum ; terras ver
ah Λ pennino usque ad Hadriaticam tenuorint Galli Senones. Rectius ita. que Auctor de Vir. Ill. in M'. Curio Dentato : Manius Curius Dentatus primo de Samnitibus triumphavit:
quos usque ad mare 1uperum Perpacavit.' Subjicit de his tantum agri et hominum cepisso Curium, de quo et Florus loquitur. Postea subnectit, illum de Sabinis quoque triumph Se.
Samnites tunc armorum aOcietate
juncti erant Umbris, Gallis et Etruseis : a Romanis fusi sunt in Senonum agro, in quem et Postea coloniam duxerunt, quae Sena dieitur. Hunc errorem Flori primus animadvertit Ph. Cluverius Ital. Antiq. lib. II. cap. vIII. et Pluribus resellit. Ceterum N. Hei . conjicit legendum esse qua Nar abit fontesque Velini. Iaenim fluvius, inquit, ortus in Fiscello monte agrum Sabinum atque Umbrum dividens, in Tiberim se tandem
lino. Groee. Salm. in Ed. Comme Iin. hane exhibet scripturam Codicis Naa. Auarani Uente in vel in Adriatico. Ex ea potius legendum est eum Grut. Nar Anio, quod etiam Salm. ibidem Probaverat, quam Nar amnis. Alii libri hie valde variante de Ryeh. monuit Grae v. Pal. I. qua Nar saui ambit. Sic quoque Fran. sed quem
Pro qua. Pal. 2. quia natura ambit.
Vineti, Reg. F, Ber. Μ I. Duisti. et om. ed. qua Nar ambu f. F. Florent. qua Nar fluvius abit f. U. Voas. I. 2. Nar abit: quo confirmatur conjectura se insit. Reg. ia, qua Nar f. U. VOM. a. qua Nar amnis ambit. Ex hae diversitate satis apparet: vitium esse in voce ambie. In Edit. Graevii pravo editum erat Narannis Pro mr amnis. Amat. sequuti judicium Grui. et Graevii ediderunt Nar, Anio. Hoeverum puto; sed non debui recipere. 3 Nee ipse posset aestim. 8 e. J Vide Oros. 3. 22. refert Auctor de Vir. Ill. C. 13. Curium hune de Samnitica victoria ita ad Senatum retulisse: Tantum agri se eepisse, ut solitudo futura fuerit, nisi tantum hominiuncepisset: tantum porro hominum e -
542쪽
pisse, ut tame perit iri suerint, nisi tantum agri cepisset.' μ. Si verum est, quod seribit Aur. Vietor, Florus eonfundit duas vietorias Curii, et de Sabina dicit, quod ad Samniticam pertinebat. Sed orosius hoc quoque refert ad victoriam ejus de Sabinis. CAP. Is Prima pars capitis hujus, de preeibus sei licet et deditione
Campanorum, habetur a Liv. 7. 10. flee. reliquum lib. s. Cam. f. I Preribus deinde Campania motusJEt liete timεροπρότερον χρον ingens RFloro commissum, dum Samniticum bellum, quod pretibus Campanorum motus suscepit populus Romanus, tempore posterius facit Latino aeSabino bello, de quibus tractat praeiseedenti eapite. Ac de Sabino quidem nullnm est dubium, eum tot ananorum interstitio praeeedatur ab isto Samnitico, quod susceptum est ingratiam Campanorum. Profecto ne Latinum quidem, etsi tanto antiquius Sabino, temporis primas ferre debeat contra Samniticum, quod priua est. Reee enim Campani auxilium adve sus Samnitem petiere, Coss. II. Va ler. Corvino tertium, et Aulo Cornel. Cosso, quibus eum hujus belli demanis data, qui et ambo de Samnitibus triumpharunt. Hoe initium belli Samnitiei, et primus de hoe Romanorum triumphus. At Latini eum Campa nis defecerunt, tribus serino annis post consulatum M. Valerii, et initium belli Samnitiei, in consulatu Μant. Torquati et Decii Huris. Prius eerte finem aecepit hellum Latinorum, quam Samniticum, quod quinquaginta ferme per annos duravit, eum rix debellati statim rebellarent, utpoto do qui biis quater et vigesies trium. phatum εit. Sal. Pro mei Tertium membrum divisionis propositae supr. I. 9, s. De re ipsa vide Lips. Polit. 6. 4, τ. Dio.
dor. 22. I. M. Samnit ex in raditi Nag. eum Jorda. is Samnitas, ἀρχαιρα. : 1ie Paean , Aearnanas, pro Paeanes, Acarnanest ἰvido Charis. lib. I. Mι. Itych. Nam- nil quod et Naru et Jornand. prae se ferre testatur Salmasius. Sane aie eteres saepe scripsisse alibi pliaribus exemplis ostendi. Idem codex Ryeh. eodem modo paullo post. Samnit invasit. Greev. Samnitas habent et hie ot n. 7. excepto Fran. alii Om. C. et ed. In Rych. utroque loco est Sanitas, n. 2. Sanniticum, et n. 7.
Sannium et Sinio. Et aie varie alibi in eodem libro . Nee minus in aliis, Sanitas, Samiles, Sampnites, Saniam, Sannium, Sampnium, interposito p, ut dampno, tempno. Eamdem varietatem inveni in M . Aur. Vietore, in quo etiam gemper in aecus. Plur. Erat Sanitas et Sannita8, non Samnites, ut edidit Sehotius. Hi autem Graecia sunt Σαμνίται et Mim vi, Steph. in υμπιον, et Σαυνίται, ubi vid. Holst. et Scal. ad Fest. ln h. v. Straboni et Polyh. Etiam Σαννέτω, de quo Casau b. ad Strab. v. P. 250. 6. 2 Erat foedus eum virisque per a. mJ Immo eum solis Samnitibus. Meausa repulsi primo Campani, auxilium contra Samnitem implorantes, quod negaret Senatus opem clare 1e Posse, fide Mderis illaesa, externis, adversu 1 eios atque amicos. Ita enim his respondit congni ap. Liv. ex auctoritate Senatus et Auxilio vos, Campnani, dignoa censet Senatus ; sed ita vobiscum amieitiam institui par est, ne qua vetustior amicitia ac fiocietas violetur. Samnites nobis tadere june. ti sunt.' vide reliqua ap. Liv. lib. v M. Coacti itaque Campani se ae sua Romanis dedere, ut sic illis liberet deditieios suos tueri. Falsum igitur quod statim andicit Floreat Sed hoe Campani fianetius, et Prius, omnium suorum deditione secerant. Dicit μdus Romano percussum Cum utrisque populis, Samnitibus et Camispanis I sed Campanorum γdus prius ae sanctius suisse, quod omnium sum rem deditione laetum sit. Haec ina
543쪽
ter se plane pugnant, foedus eum Hiquo sacere, ac deditionem. Si d ditionem secere Campani, foedus illud non fuisse constat. Nam per laedus aequatio juris si inter sceleratos. Per deditionem omnia unius traduntur in potestatem alterius. Ne ipsi quidem deditieii suae sunt potestatis et arbitrii, sed illius es e censentur, cui se dediderunt. Demias fuisse foedus, quod fecerunt Campani, dedentes se Romanis, non tamen priua fuerit quam Samniti iam. Foederati quippe jam tum Samnites erant Romanorum, cum ab his petitum auxi- Iium venere Campani. Nec enim ante id tempus scedere ullo aut societate juneti eum Romanis memorantur. Immo si foedus illud fuit tunc, ideo factum est, ut defensores haberent Romanos adversus Samnites, antiquos stini eos et socios populi Romani. Sed deditionem sui et omnium suorum saeere adacti sunt, nec aliter anxilium obtinuissent. Tune igitur opem illis pollicitus est Renains, qui jam inde pro suis rebus et hominibus illud auxilium dabatur. Nam dediticii in potestate sunt ac dominio eorum, quibus dediti sunt. Et reete mox morus : Sie ergo Romanus helis Iam Samniticum, tanquam aibi, gessitI Quia scilicet pro suis rebus ae auia dodii telis illud gestum est. Hine Illa in oratione Campanorum ad Seis natum, cum ae ste sua dederent ad uxilium impetrandum: Quand quidem nostra tueri adversus vim atque injuriam justa vi non vultis, vestra certe defendetis. Itaque Populum Campanum, urbemque Cainpuam, agros, delubra Deum, divina humanaquo omnia in vestram, Patres conscripti, populique Romani ditionem dedimus.' Haeeeine verba sunt ae formula sequi foederis ac saneti Immo deditionis, qua alterius potestatis fiunt. quae olim sua
erant. Sed ipse sibi contradicit Florus. Nam qui mox dixerat, bellum illud sibi gessisse Romanos, quia Proauis nimirum deditieiis, idem inii
capitis seribit, populiam Romanuae, precibus Campaniae motum, non Prose, sed, quod est speciosius, pro foetis, Samnites invasisseI Hae e non posis sunt inter se conciliari, ut foeti simulae dediticii fuerint Campani Romanorum, titque Romani bellum illud, pro sociis pariter, ac tanquam sibi, rem suam scilicet gesturi, susceperint. Varie quidem Redera ; alia aequis, alia iniqnis legibus. Sed deditio nilnqnam suit foedus. Sal. me
Campani sanetius et prius omnium stu
rum deditione fecerantJ Duo in his Flori verbis reprehendit Vir incomparabilis, quod deditionem vocet Red , et qnod Redus Campanorum dieat prius fuisse foedere Samnitium. Sed nihil hie in se admisit Florus, cujus Meusari merito Possit. Nam deditionem quoque foedus esse, sed omnium iniquissimum, id elare Menippus, Antiochi legatus Ep. Liv.
docet xxx Iv. 57. ubi Hir Esse tria genera foederum. quibus inter fle paciscerentur amicitias civitates regesque. Unum, cum bello victis die rentur leges e ubi enim omnia ei, qui armis plus posset, dedita essent, quae ex iis habere vietos, quibus multari velit, ipsius jus arbitriumque e11ας Iterum, cum bello pares aequo se dere in pacem atque amicitiam veniis rent : tuue enim repeti reddique per conventionem res, et hi quarum tur-hata bello possessio sit, eas ex sor mula juris antiqui, aut ex partis utriis usque commodo componit tertium, eum, qui hostes nunquam fuerint, adami eitiam foetali scedere inter se junisgendum coeunt, eos neque dieere
neque Reeipere leges, id enim victoria et vieti esse.' Est igitur inter scidera deditio, sed iniquissima. Hoe Livius etiam doeet lib. Ix. 20. Theates Appuli impetraverunt, ut foedus daretur: neque aequo tamen scedere,
sed ut in ditione populi Romani ea.
544쪽
sent. hoc est, ut essent dediticii.
Sic et Samnites a p. eund. lib. VI t. I. Sidicinos, qui nee ut Samnites in Paee, amieitiam, nec, ut Campani, auxilium in bello petissent, nee in fide populi Romani, nec ditione eAsent. Hoe est: Qui nec aequo foedere, ni Samnites, nec deditione, ut Campani, in amicitiam popilli Romani
venissent. Nam hae erant dedentium se sollemnes formulast. Plaut. Anaph.
I. I. M Dedunt se, divina humanaque omnia In ditionem atqne in arbitratum, enncti Thebano populo Et
ap. Liv. lib. I. Deditisne vos populum, urbem, agros, aquam, terminos,
delubra, utensilia, divina humanaque omnia in meam populique Romani ditionem λ' Proprio Ergo in ditione esse deditionem significat, quod sce-dus Livius vocat, fled non aequum: quia vero omnium foederum erat iniis quissimum, ut non longe abesset affervitutB summa, hinc foederi nonnunquain deditio opponitur, ni ap. Liv. eod. in locor Campanorum aliam conditionem, qui non laedere, sed me deditionem in fidem venissent iani locus sorte Tu πά- imposuit, ut assirmaret deditionem nunquam fuisse foedus; sed fatale huic loco potest
occurri, si recte explicetur. Hoc enim Latini aiunt, Campanofi non faedere, nimirum aequo, ut scilicet Latini, sed deditione, hoe est foedere iniquissimo, in Romanorum societatem veniAse. Primum crimen diluimus, alterum longe levius est, Et minore negotio potest amoveri a Floro. Cum dicit Campanos suum fecisse foedns flanctius et prius Latinorum
scedere, non vult tempore Campanorum sedus Praecessisse Latino. rum, sed deditione suorum omninmsecisse, mi illi foederi, quod eum
Latinis fecerant Romani, Praeserreis
inr et anteponeretur. Quo gensu
dieitur nihil prius et antiquius hahere. hoc est, omnibus rebus anteis ferre. Phaedrus lib. I. Si vocem haberes, nulla prior ales lare id omni-
Carm. iani color est puniceae sore prior rosae ' Quod antem in his Florus de Romanis, id Livius lib. v I. c. Io. de Nepesinis narrat, illis nimirum deditionis quam societatis fidem sancti rem fuisse. Romanos sane juro dedi. titios praeposuisse s iis, rationibus posset ostendi facile, nisi has partes jam pridem oecupassent homines
juris divini hnmanique peritissimi.
Grare. Deditionem genus foederis esse, etiam Ruperi. hic adnotat e Sigon. I. de Ant. Jur. Ital. I. et Groistio, quem vid. in Adnotatis ad ui. de J. B. et P. S. 4. et II. 25. ubi docet, eur Florus dicat foedus Romanorum cum Campanis horum deditione ε saneiatius' tactum scedere eum Samnitibus. Vocem M prius' Graevius hene exm nil contra Salm. Et hujus significationis quamplurima sunt exempla in omnibus Scriptoribus, quorum nonnulla adnotavit Schult. ad Sen. Suas.
m. Hinc ε prior' et M potior. item ε prior' et ε probatior' saepe eo unguntur tamquam synonyma. Vid.
Liv. XXII. 28. XXVII. S. et x XVI. I.
Tertia reprehensio Flori tria enim in eo carpit Salmasius quam primo
loco a Salm. positam Praeterit Graevius, justa est: utpote quae nitainrdiserto testimonio Livii uri. 30. et SI. Sis ergo RomanusJ Quidam pop. Emmanus. Non ita recte. Nam alibi sie Imnitur, Romanus. Germanusζε Tarentinns. non addens, populus. Exempla passiin obvia. Sal. Addi. tamentum populus est in Pall. Ryeh. Reg. F, Μ agi. Berol. Duisb. et V. E. Id ab alia manu intrusum esse etiam hoc argumento est, quod in aliis libris est pop. Rom. in aliis Rom. pop. q. 3 omniumJ Campaniae laus sumista est ex Pitu. 3. 5. Solin. Cap. S. Strab. lib. 1. Eutropio 2. I. Eleis ganter Silius Campaniae laudes cecinit 8. 526. De his Populis pinra Plin. 1. 5. et I2. Cam. Adde Polyh.
545쪽
S. D l. Dionys. I. 37. Plin. IS. II. Cic. pro L. Rerar. Strab. lib. 1. Inde est quod Sen. Epist. 5I. ait: ε Hannibalem indomitum nivibus et Alpibus virum, enervaverunt lamen ta Caempaniae ' Pertinet e Yproverbium quod hodieque usurpari Camerar. Subcisiv. I. M. resert: n remo Neapolitano e in delicato paradiso, mahabitata da mi diaerii. M. Rych.
omnium non modo Italiae, ais toto orbe terrarum pulcherrima Campanis plaga est. Mox idem : Uesertis, non Ueravius, ut plerumque vetustissima monumen. a. Gro. Italia ex hoe loco laudant Catanaeus ad Plin. m. EP. T. et I. 4. et J. Fr. Gron. ad Liv. TXXIX. 20. Et sie e Naa. et Pal. 2. adnotarat Salm. Sed Italia habent Regg. Fran. Voss. Toll. Duisb. et o n. ed.
Nihil mollius eHOI Temperatius, clementius. Sic infra lib. m. cap. 3. Sed in Venetia, quo sere tractu Italia mollissima est, ipsa creti solique elementia robur elanguit ' Si e Graeei μαλακὸν usurpant, quod Et mari, cum tranquillum est, tribuunt, ut et Latini, Cum, voce inde mutuata, ε malaciisam maris appellant. Sal. hu mollius inlar aevi me bis fori. busJ Qui corruptum hunc locum c n. sent, ipAi sunt corrupti potius judicii: quod prius emendent lieet, quam quidquam hic attentare audeant. Nar. distinguit: nihil mollius, eo, denique bis soribus uernat. Vitioso. Elegans porro vocis notio denique,
quae ex abrnyto, et ante eXpectatum, mira brevitate, venit. Nee adeo rara ent apud antiquos ae Probos Auctores, ut videri volunt doeti eriti. eornm. Hic Noster ea Raepe utitur.
Snpra de Veiis captis. Denique, nonaealis nee irruptione, sed cuniculo et subterraneis dolis peractum urbis exeidium. Ea denique visa e t praedae magnitudo, cujus decimae Apollini Pythio mitterentur.' Solinus de sonte Hammoniaco. Ad quem locum nos Plura. Frustra igitur ille Virdoetus, qui corrigebat: Νihil molli ratio dieque: bis soribus remis. Nec melius illi alteri suceessit, apud Vel Ieium si e mnianti: Nihil mollius eaelo, nihil uberius aeso, denique bis soribus
remat. Elegantiam suam ae Pnusistatem hule loco pIane surripueris, si aliam lectionem admittas. Id ut melius eonstet, integrum eum, ut leget dum est ac distinguendum, Ponam :Nihil mollius eaelo. Denique bis floribus vernat. Nihil uberius solo. Ideo Liberi Cererisque certamen dicitur. Νihil hospitalius mari. me siti nobiles portua, Caieta, Misenus, et tepentes fontibus Buta. Ut caeli mollitiem aetemperiem probet, bis nores ibi dieitemieare. Ut soli ubertatem ae feristilitatem ostendat, Liberum Cereremque de eo eertasse proditum est. Ut maris deniquo hospitalitatem testetur, portus aliquot nobiles in ejus ora recenset. Frequentior porro hujus vocis usus est in rebus narrandis, antea usis Rssignandis, ubi plures eduntur, ut nitimo loco ponatur ad orationis elausulam. Ut cum Praeponitur, primo, deinde subjungitur, ε Praeterea, et postremo additur, ad rem finiendam, denique Saepe tamen
ubi res una memoratur, aut causanna allegatur, statim per se solet
inferri, ut heie r Nihil coelo mollius :denique bis floribus verna Quasidi ret: Adeo verum est, nihil esse caelo mollius, ut his ver in anno habeat. Id. Rara illatio vocis Denique,' cnm nihil praecesserit, cui serviat. J Clis tamen aliisque etiam seriptoribus, non semel usitatu ; δεπι- tra Raue reprehensa a Viro docto, Triboniani manibu iniquiore quam par erat: plane Pal. nostri tres pro. pugnant hanc scripturam; et adsen. tior amicissimo meo Salmasio, bellegie ex abrupto inferri, illud ε Deni- qne: amicus tamen quidam meus aliqnando suspicabatur, eauo di veracutius quam verius. Grui. Pluri. bus exemplis lectionem have firmat
546쪽
L. ANNAEI FLORI LIB. I. CAP. 16541
Salm. in Sol. p. 382. D. 2. quib. adde Iustin. s. 4. I. II, II, 4. Ia, 2, I 0. 23, I, I 5. et Papinian. in l. IS. de adopt. H. Denique' hie est: Ut paucis dicam : ut verbo dicam, unde reliqua intelligi possint. Grae v. ad
Cic. X. Ep. Famil. 10. et ad Suet. Aug. X III. Add. Jac. Gothosred. ad I. 87. D. de R. I. Fre in8h. ad Tae. I. Λ. 28. et in Ind. Flori. Schegkius, quem hie tangit Salm. ad Voll. 1. 4. scribit, κε ita emendare e libris vel
ribus. Non scio qui sint hi libri,
nulli corum, qui Floro manus admo
dis bis habet ver. Ut hibernnm pro hieme, ita et M vernnm' pro vere absoluto, dum subintelligitur tempus. Sed ni hibernare' et hiemare' anianus dieitur Latine, cum hiems' est anni; ita et M vernare,' enm est ver. At ecidum bis vernat, enm bis ver facit. Possvmus tamen heie intelligere, Campaniam his venare, bis ver habere. Coelo nihil mollius.' Inde est, quod bis vernat Campania. Alia est significatio verbi vernare, de aviistius cantillantibus, a P. Poetas. Ovid. Docili gutture vernat avis.' Ευmo-μiεῖ. Quia vere magis gRrrinni aves. An a vernis pueris, quorum garrulitas placnit veteribus. Unde et veris natis urbanitas, vernaculorum dicta.
MI. Adde Chron. Altissiod. pag. 5.
h. et Aristol. Μirab. eny. 67. H. Uernum pro temporis Verno e t RP. Caton. de R. H. Cx XX I. Postea verno arare incipito.' Uernaria emispus dieit Poeta in Culica sin. Et
quoscumque novant vernantia tempora flores.' Sed et flores ipsi remare dicuntur: v. Heing. ad OV. 1 . F.
429. Ovidii locus ap. Salm. est m. Tr. 12. 8. ubi legi inr indocili.
Nihil uberius soloJ Varro, ubi Italiam extollit, praecipue Campaniam laudat. lib. I. de R. R. cap. 2. Quod far conseram Campano quod vinum Falerno quod oleum Venafro ' nam et ista sunt Campana. Iterum, II. Rerum Humanarum: Ad victum optima fert, ager Campanus frumenis tum, Falernus vinum.' Livius 7. 38,7. Agrum Italiae uberrimum, dignam agro urbem.' M.
Liberi Cererisque certamenJ Sic do
Campania Plin. III. H. N. 5. RP. Stadium, Ut veteres dixere, gummum Liberi Patris cum Cerere certamen.
Nempe quia tam fertilis erat vini aefrumenti, ut dubium videretur Liberi an Cereris ibi majora essent munera, fabula ferebatur, Deon de ea inter se contendisse; ut hie e Polyh.
m. DI. adnotat Rnpertus. Certamen ' pro re, de qua certatur, ut M Desiderium,' pro eo, quod desideratur, ap. Cic. XIv. Fam. 2. 6 Amores, pro eo, qui amatur, Catul. Carm. X.
et alibi. 4 Nihil hospitalius mariJ ob fre-
Non enim homines tantum hospitales, sed etiam loca. Unde in hospita tesqua, deserta et Cultu vaeua,
ac proinde accipiendis hominibus parum idonea. Ita et M inhospita maria dici queant, quoriam litins importuo sum Et accessu dissicile. Sic etiam et binos Moox, qui olim εξεινos, inhospitalis : Dictus 'ab antiquis Axenns illo fuit.' Sed propter ineolarum harbariem, non ob portuum penuriam, ita appellatum volunt. Eo tamen respexisse puto hune Florum,
cum nihil hospitalius mari, quod Campaniam alluit, essε dixit. Obδὸν εὐρεινμερον. Onasi melius id nominis
mereretur, quam cui Graeci hoc insigne dederunt cognomen. Hosyitium, pro diversorio ste καταγωγίαν,
etiam media Latinitas dixit. Et Firmieo Iospites' vocantur, qui taberinnarum inalitores et caupones. Quod hodieque in nostro idiomate retine mus. Portus, hospitia quodammodo maris sunt. Sic et hospitale mare,
cui frequentia talia hospitia. Virgilius hospitium arem , appellat plagas
547쪽
vel stationes in littore, vel etiam Portus, quibus naves excipiuntnr. aenean secunda aeneide apud Didonem Conquerens, quod naves finae
Prohiberentur ad litina Λsricanum appellere: Hospitio prohibemur areisna . Bella cient, primaque vetant consistere terra. Sia Contra, Pon- tua Euxiniis, antea ab inhospitali seritate Axenus appellatus: apud Plin. s. I. H. Nihil portuosius mari et quia portua sunt velut hospitia navium alto jaetatarum. Virdungiis ap. Rupertum. Sic eoutra Iaho pitiae litus' insularum, in qu Tra-janus delatores relegabat, dieit Plin.
GietaJ Caietam Latio novo, qui elua Lirim sita est, multi adseribnnt: urbs est et portus in ora Formiani sinus occidentali; nomen habet a Caieta aeneae nutrice, sive a littoris eurvitate, teste Strabone, et hodie nomen retinet, distatque ab Urbe, in ortum aestivum, ad sexagesimum lapidem ab Aquilone. Formias habet adve Aas, ad quintum lapidem. Formiano sinu intermedio. Mad. Vid. Serv. ad
aen. I. I. H. Misenuat Portus et promontortum est, olim urba quoque gatis celebris, quae nune diruta est. Ultra Caietam in ortum vergit, ad quadragesimum sere lapidem; dictus a Miseno aeneae tubieine, teste Virg. 5. 234. Cumae eodem tractu sitae erant, sed in oec sum aestivum Isi. Diadiis. Stad. Isaia J Promontorium, et urbs, et Portus, ob tepentes aquas saluberrima ἔ ab urbe ad eentesimum lapidem in ortum brumalem distabat; cing batur a septentrione Λverno ; a meridie, Augusti portu ; ab oecasu Lucrinum laeum habebat; ab ortu, Puteolanum sinum: ita ut nihil eo situ moenius neque alubriua esse pos ae t. iauare a Romanis frequentissime otii causa et delieiarum habita. batur : nune sere huis ruderibus o
ruta jacet, etiamsi ob sontium et
aqnarum salubritatem hodie commenis detur. Stud. Lege etiam Sid. Apollinaris Carm. xv m. Chron. Altissidor. p. a. et Cassiodor. l. s. Var. Epist. s. Fr. Add. Dausq. ad Sit. I t. XII. Ira. Merinus et Arem J Ex Pra cedenti Baiarum descriptione noti sunt: et Strabo lib. et Plin. 3. 5. et 20. 2. et 36. II. &e. Mad. Quodam maris otiaJ Inter Portus maris Campani, Lucrinum et Λ veris num recenset. Atqui lacus sunt,aed ex eo genere, qua Graeci λψ-- θαλάrras appellant, lacus nempe, quibus mare affunditur, aestuaria, quae Et στομολωνα dietae, quod ostia ad mare habeant, quibus aquam ex mari recipiunt. Hoc videns Jord. lectionem antiquam Flori mutaverat, qnia vix eam caperet. Igitur pro quadam maris Mia, sicut habent antiqua Flari omnia exemplaria, in omnibus Jora. legitur, quaedam maris ostia. Verum quidem est, ostia maris esse lacus illos, qui in mare aperti sunt, et inde marino aestu implentur; sed aliud voluit Florus. Elcganter quaedam maris otia esse dicit haec aestuaria, quibus insu um mare veluti quiescit et otiatur. Non movetur quippe mare, nee procellis obnoxium, quod intra illos recessus conceptum tenetur. De bonis etiam portubus hoc possis dicere, quaedam videri maria otia. Quales fiunt in quibus naves haberi possunt ab omni ventorum statu locistae ae tutae, sic 'ut vinculis alligari aut anehora fundari ibi opus non habeant. Talem deseribit Ithaeae portum Homerus Odyss. XII. . Vs. m. Δυο δὲ προβλῆτεν ἐν αἰκή 'A- αποι
timoσειν δὲ Eνευ δε mola μέ - Nii et ἐωσελμ , μαν ὁρμου μέτρον -- . In ejusmodi portu aequora tuta silere eanit Virg. ut in Africano, quem ad instar illius Homerici: Geminique minantur In Coelum 1eοPuli, quorum sub vertice late ιEquora tuta silent.
548쪽
L. ANNAEI FLORI Ll B. I. CAP. 16543
Silent igitnr et qniesenni in ejusmodi
portubus maria, ac proinde otia quaedam maris diei possunt. Quin ostia sint, ne ino ambigit. Verius tamen est, ut de Lucrino et Averno tantum intellexerit Florus, non Etiam ad praecedentia re interit. Nam in ejusmodi stagnis, aestu marino irriguis,
mare restagnans, Plane quietum manet, et quasi otiatur. Sia. OtiaJ Ita
uSus fium reponere, suadente vet.
ed. quodque annotasset Vin. ita quoque habere aliquot Μss. nihil enim verius aut elegantius dici potest: sie-
uti pluribus ostendo in opinionum libellis. Vineti editio oslia, quod
quomodo concoqnant viri eruditi, nescio: certe nostrum reperitur quoque in tribus Pal. Grue. Merito tuenis tur Viri docti hanc Iectionem. Plin. Paneg. cap. 82. Quantum dissimilis illi, qui non Albani lacus otium, Baianique torporem et silentium ferre, non pulsum saltem fragoremque rein morum Perpeti poterat.' Groen. Et sic plerique se. et Om. ed. q. 5 Hie amieti vitibus montes, Gaurus, Falern J Vetus Jord. Hie amisi vitibus montes, Eleganter, modo ita seripserit Annaeus. Sic Horat. M Amicum
vitibus Caulonem' dixit: de Ganro Symmachus, de Campania loquens: M Ubi Corniger Lyaeus operit superna
Gauri os versus Posuimus, ut fieri. heudos putamus. Guttur vulgo, mendosissime. Sehedae Palatinae: Gutturi: nos, Gauri. Sal. Vide Indicem, si Iubet. Fr. Salm. ex uno Pal. fieri Ρ- gerat amici; sed amicti est in omnibus libris, frequentissimo genere loquendi apud poetas. Vid. N. Heins. ad Ov. X. Μet. 100. Et I. F. I53. Sal-nias ius verba Horatii M. Carm. 6. IS. E memoria laudans labitur. Nam
ibi vulgo legitur, ε Et amicus Aulon
Fertili Baecho pro quo ei. Benti. edidit aprieus, quum Heinsius maluisset amicius. Symmachi locus est I. ΕΡ. 8. Ed. Lect. Montes non habet Fran. GaurusJ Ganrns mons initium habet a ripa Liris orientali, atque ostio ejusdem ni minis, quod a Gauri vicinitate Gaurianus, unde vulgo Gamgiliano dicitur. Hujus montis Pars occidentalis, Gaurus; orientalis, et juga ejusdem, ε Μaηsicus; ' Aeptenistrionalis, Falernus ' dicebatur. F Iernns ager ejus montis ad Aeptenistrionem declivitate porrigebatur. Vunum quod summis collibus nascebais
tur, M Gauranum: ' quod mediis, ε Faustianum; quod imis, Faleris
num ' vocari golitum est, teste Plianio, 14. s. Stis. Vid. Cellar. II. Geogr. Ant. s. Pulcherrimus omniumJ Jord. cunctorum. Idem mox: quondam inter trea maximas, Romam, Carthaginemque, num meranda. Flori omnes libri vialgo, numerata. Quod melius. Sal.
VesuviusJ Nunc Sumanus die tus, monte di Soma9 distat a Neapoli in ortum ad quartum serme lapidem, clanditque ripam Sarni fluminis: ipse
nobilis generosissimo vino, quod nunc Graecum vocant, et frequenti etiam ineendio celebris est, eructat enim subinde flammas, et cinere quoque laeto pinguique vicina respergit, ve licem vero habet tostis et adustisfiaxis sterilem. Flagrasse sub Tito
maximo incendio Xiphilinus testatur et Zonaras, itidem Suetonins Tito
Cap. 8. antea etiam flagrassct ex
Strab. lib. 5. p. IIo. f. constat et Vitruvio. Plinium Secundum, dum illud sub Tito incendium Vesuvii ejusque causas Propius investigare contendit, crassa aeris caligine suffocatum interiisse, ad Tacitum Plinius ejus nepos lib. G. Epist. Io. scribit. aetna Siciliae mons, perpetuo incendio in veristice lucet, o usque causam Justin. 4. I, 14. reddidit. Mad. Incendii sub Tito, meminit etiam Martial. 4. 44. eoque Caesium Bassum Poetam Lyricum cum villa sua conflagrasse, scribit invita ejus Petrus Crinitus. Ceterum
549쪽
plura post hoe Vesuvii incendia meis
morRntur. Semel cum, Proeopio lib. 2. Gotthie. teste, eineres Byzantium usque delati sunt. Pluviam illam cineream resert Cassiod. 4. 50.
et Zonar. tom. 3. eamque regnante
Leone Magno accidisse. Iterum imis perante Constantino quarto, Paul.
Diac. s. 4. Postremo anno Xραρο - γνIas I 538. Μunsterus Cosmograph. lib. 2. et nostra memoria nuper extremo anno Isa I. M. Μorerius in Lexico Vequvinm ante Augusti aetatem quinquies arsisse Aeribit. Hoc quo Eue toro dicat, non scio: nee legi,
qui certum tempus illius incendit anto Titum adnotaverit, praeter Λnnii Be. rosum, qui in rebus Aradi, qnem sep timnm Assyriorum Regem facit, Vesuvii incendium memorat. Sed hnicquantum fidei habendum sit, nemo
ignorat. Angusti tempore nullam certam notitiam ae memoriam, ged tantum verosimiles quasdam conjecturas,
et vetustam samam incendii Vesuviani exstitisse, intelligi potest e Strab.Diod. Sic. et Vitruv. qui ea aetate
sortierunt. Nam Strabo Lib. V. P. 247. seribit, e facie, quam vertex montis praeseri, CaverniAqne et fistulis, ae lapidum coIore conjici possct Bum quondam arsisse. Et Diod. Sic. Lib. IV. p. 359. multa eum retinerei ammationis pristina vestigia. Aedeniqne Vitruv. II. s. eum M antiquiis ins flammas evomuisse' memorari.
Plano incendia Vesuvii per aliquot
saecula ante Angustnm nulla suisse, etiam ex eo pro habito videtur, quod
Livius nullam usquam eorum mentionem facit: qui quum in prodigiis
reserendis ad superstitionem usque diligens sit, rem tam memorabilem non praeteri inrus sitisse videtur, si quid de ea in vetustis monumentis proditum invenisset, vel alioqui fama cognitum habuisset. Add. Cluver. IV. Ital. Ant. 4. et Jul. Caes. Recta pittam
in Libro do Incendio Vesuv. p. sis. et seqq. Nihil interest Vesuvius legatur an Vesevus: 1ed hoc recepi, quod vix potest esse a scribis. Et ita placebat Ger. Vos io.
ornum' dicta. Strabo lib. 5. Plin. a. 5. quadraginta stadiis a Caieta. Cluverins illud ipsnin oppidum esse autumat, quod hodie Mola dicitur. H. CumaJ Uetnstissima et nobilissima civitas, a Chaleidensibus condita, teste Velleio, I. 4, 2. et Strab. lib.
PuteoIH Urbs Campaniae; Averno
ab occasu abluitur, ab orin sinu, Cui Pnteolano' nomen dedit, ipsa olim Dicaearchia' dicta fuit, a justitia magistratuum, teste Νtrabone, condita a Samiis, teste Eusebio, primis Romae Coss. Bruto et Collatino. Inde a putore glilphn reo, quem aquae tepentes
exhalant, β Puteoli' dici coepit, teste Strab. lib. 6. et Festo. Sic o Eolae Locri ap. Pausan. p. 68S. Io.J Alii tamen ut Varro lib. 4. de Ling. Lat. a puteorum frequentia illud nomen
facinnit hodie Purauola voce parum deflexa dieitur. Stad. Hujus nrbis historiam descripsit Jul. Caesar Capacius. Fr.
HerculaneumJ Sic scribitur hoc etap. Liv. ex tr. libro decimo: quod est Ierculanium,' i pro e penultima syllaba, ap. Plin. 3. 5. Η -λειον voeat Strabo, libro 6. quod nomen idem significat cum M Herculaneo. Nam ab Hercnto, qni Graecis ' Ηρακλῆς dicitur, facta ε Herculens,' et ε Heriaenianens,' idem fiunt, quod 'H κλMos, nomen ab illo Ηρακλῆς derivatum e et quae Graecis, 'Ηράκλειαι, id est, ε Heraclea ,' sive ε Heraeliae, civitates appellantur, eas recte M Herculeas, et M Herculanea ,' dicere possis. Fnerunt autem hae multae. Viginti tres numerat Stephanus, quartim una Campaniae hie celebrata. Vin. Fuit autem urbs haec Vesuvio monti vicina, ad occasum non longe a Leucois
550쪽
L. ANNAEI FLORI LIB. I. CAP. 16.545
Petra Promontorior Vesnuli montis cineribus xepulta jacet. SIM. PompeiiJ Vesuvio vicina ab ortu ad Sarnum, pari eum Herculane fato deleta. Id. CapuaJ De nomine hujus urbis variae geriptorum sententiae. A eam pestri agro appellatam. credit Livius 4. 37, 2. et Plin. 3. 5. Plerique a Capy, ap. Liv. d. loe. Suet. Caes. SI. 2. Dionys. I. 74. Strabo, lib. 5. Silius, II. 298. 7. M Tum Capys ut primus dederit gna nomina muris. Haee fere Schogkivs ad Velleium, I. 7, 5. Strabo, lib. 6. ait, Tyrrianos,
caem duodecim urbes habitareia, quinearum quasi eaput esset, ea de eausa C puam nuncupasse. Fr. A Capye quodam Trojano dictam etiam Virgil.
seribit x. aen. I 45. ubi vid. Serv. et eumd. ad II. aen. 35. Verior videtur
sententia Livii et Plinii. A Dorieo
perflabilis, ut sunt omnia loea plana, est capus. et inserto m, campus. E Caninii, et J. C. Scaligeri sententia. Vid. Voss. Elym. v. Campus. Hinc Capua. et Campania Quondam inter tres maximasJ Quod et voluit praeter alios Ausonius libello de urbibus, qui amplius canit:
Heu niinquam Atabilem gortita superbia sedemi Illa potens, opibusque valens, Roma altera qnondam, Comere quae paribus potuit fastigiaconis, octavum rejecta locum vix pone tuetur.' Grat. Alteram etiam suis temporibus Romam dixit Cic. Philipp. I 2. cap. a. Ap. Eund. orat. coni. Rull. .2. e. 32. legitur: M Majores nostri tres solum urbes in terris omnibus, Carthaginem, Corinthum, Capuam statuerunt Posge imperii gravitatem ac nomen sustinere
Alexandria tamen, teste Aristea, nec salso, omnes urbes magnitudine et opulentia superabat. Adde Di dor. II. 52. Fr. Capuam, Carthaginem, et Corinthum conjungit Flor.
Delph. et Uar. Clas. q. 7 Gentem, si opulentiam quaeris, aureis et ameiaeis armis, diuolari restelPaulo aliter hic locus descriptus in
Naa. antiquo Cod. nd hunc nempe modum: Gentem, si opulentiam quaeras, aureis atque argenteia armatam misit diuolari reste usque ad ambitum. Ex
quibus vestigiis non dubito legendum
tolligere: aureis atque argenteia armatam armis, et discolori reste usque ad ambitum. Fortassean et melius etiam eriberetur: aureis atque argenteis o natam armis et dis lori veste uaque ad ambitum. Nam verbum ε ornari,
tam ad arma, quam ad vestem, trahi Potest. Certe et ornamenta dicebantur arma. Ut de gladiatore ap. Sen. qui per ornamenta percumus est Vide porro, quid sit compendia acri bere. Nunquam totum dicitur. Vix res, ut Sunt, explicantur. opulentiam Samnitium ex eo arguere vult Florus, quod aureis et argenteis arrimis ornarentur, ac dineolori veste usque ad ambitum, hoc ESt, raris a pretiosis fucorum pigmentis versico Iori. Quis non putet isto argumento Flori, ita solitos semper, Cum armari,
tum indui, Samnites Atqui semel
tantum, aut his, sic armatofi Constat,
ac vestitos, in eo praelio quod pugnatum est ex parte Romanorum, ductuet auspiciis Papyrii Cursoris dictatoris. Ita rem narrat Liv. lib. IX. his verbia: Pari subinde periculo gloriaeque eventu bellum in Samnitibus erat, qui praeter ceteros belli ny-
Paratus, ut acies sua fulgeret novis armorum insignibus, secerunt. Duo exercitus erant. Scuta alterius auro, alterius argento, caelaverunt.' Haec fiunt aurea et argentea arina, quibu armari solitos hoc Ioeo Samnites scribit Florus. At hono monet Liv. nova armorum insignia haec tum quaesivisse. Quod ab illis nunquam antea tot pugnis adversus Romanos Pugnatis, nee postea nisi semel factum. Quod ad diseolorem vestem attinet,