Disputatio theologica inauguralis de Virga Aaronis Florida ex Numer. C. 17 ... præside Christiano Kortholt publico placidoqve examini submittit Christianus von Stökken

91쪽

ij sin adfersitatis senis in prosemate; Aes in virtuti ΟΤexpeditu in actibus; sapiens in sermone verax inpraediratio ne lib. I ip. Ac erit ergo Sacerdos MAParis tribunal ut Chrism, sistat ut Aetiam mmi et ut Sanctus, populorum erat vola, ut Pontifex interpesiet pro pace, ut Mediator, pro se autem exoret, ut homo huic expedit, ut disinae caudis i is maior, religios ins humilis corde se erga proximorum errata compassione compunctus maur Iustisserem Corp. Christi CIV. Tertium, cujus Typus resipectu Sacerdotum Virga Aaronis, interii est Utilitata, seu fructus doctrinae sperano a ministris, fideliter ossicium statim obeuntibus. Vae enim Uirgis aridis, quae in tabernaculo etiam sine germine conspiciuntur Moses quidem Tabernaculo infert virgas aliarum tribuum, non sine sipe germinationis futurae, ast cum aridas reperit, reddit singulis suas. Multi, mediante vocatione legitima,per insenseu Magistratum tabernaculo Ecclesiae inseruntur, non sine pe, sore, ut vel fructus, vel flores, vel ad mi

nimum germina proserant, quod si spes decollaverit, rejici-Untur cum severa increpatione rosi quod tuum eis, se abi atth. XX, . Qui vero Obnixe omnia agunt, ut suo satisfaciant ossicio sunt Uirgae Aaronicae similes, cinitia officii

virga ostendunt perpetatum virorem, studia nempe de exta, De summa animi intentione&attentione,&auditoribus suis, ea qua par est diligentia, serviendi perpetuumMorem externam nimIrum conVersationem, quaesit honesta modesta, neminiq; molesta; 'πα--κώ- ecorest, quae sunt omnis generis opera in ossicio, Mextra ossicium, si vel mali corrigendi, vel boni confirmandi, vel moesti consolandi, vel aegroti visitandi, vel moribundi appellandi vel poenitentes

absolvendi, vel simplicet informandi. Ficui sterili laridae fici mal

92쪽

maledixit Christus, Matth. XXI, 9. MaledicZus omnis, qui dit opus Domini fraudulentur, imo ciliae tante Jer. XLVIII, 1 o.

o si enina jussu Dei sermo ropheticus Ab Ait maledictioni

eos qui negligenter occidunt quanos nos poenas exsolvemus, si munus Spirituale parvi penderimus , si gladium morti cationis is sanguine corporis nostri abstinueriwm,ctine caligando subtraxerimus pata Theodoretus, cit Tarno in Exercit. p.ΤΙ .

CV. Quae omnia, si temporis ratio permitteret, exaetitis applicari possent ad diversitatem cum auditorum in dorifrinatibus percipiendis, quando in cognitione articulorum vel virent, vel florent, vel fructi m afferimi, ciendo quae norunt, Ioli. XIII,i7.4 infructibus ostendendis. Quidam enim in audiendis concionibus mera germinave olla, quidam externos sores, quidam maturos edunt rucrus Dei hominibus dulces tum Pastorum, qui vel diversis donis instru fhi, vel nodeodem studio sacra tractant. Quidam folia tantum in stia Cathedra ostentant, non attendentes, quid auditoribus prosint, modo per horulae spatium mera verba mera soli siparserint, ne sicco, sine fructu, ita horamo operam perdendo: quidam oribiu superbiunt seu flosculis Rhetoricis quidam vero mera amygdala, sine germine, sine flore, sine omni gratiavi lepore proserunt. cum illi, omnium votis, sint optimi concionatores, qui, quod de Virga Aaronis, diximias, mygdala verbi diu ni, non egermine Viridioris pronunciationis, nec eflore floridioris elocutionis, in laudem Dei salutem Auditorum, promunt; quidem Offerentes asse rentes impoenitentibus amara, poenitentibus dulcia, omnibus matura, quae continuis studiis ad persectam maturationem sunt produci a,nec immature nimis prolata Sed convertenda tandem sunt vel ad primarium Virga Aaronicae Ty-

93쪽

Hugo is olims in suis Annotationibus videtur de lo rament seu s sine cap. LV. Accedit unaiatini, ori sUSS. Patrum, qui siensu Mystico de nativitate sehouo

94쪽

commodant. Quidam dicunt, adumbratum hic Christum, partim ratione Pers , quod ex arida velut radice stirpis Iudaicae expressus sit, Es. XI, i partim ratione O , cum S c dotalis, quod instar testa exarescens in ara crucis, Ps. XXII, in resurrectionestoris instar prodierit tum elii, quod Ecclesiam suam irga rectitudinis gubernet Pi XLV, 7.

plenius hanc figuram explicaturi, expendunt conditionemΠ-Πeris, matris, temporis, seu neficii, Sec. Nos ad tria praecipua membra Typicam adumbrationem revoca dumis, dicen tes: Virgam Aaronis eleganti Typo ad Umbrasse, taurus Me Incarnationem, Pasionem, Resurrectionem Incarnationem autem ratione sitos, matris, temporis Passionem rationeί-rIditatis, calamitatis,floriditat is Resurrectionem, qua assectam, eVectum eventum . .

CVIII. Incarnationis Typus est Virga nostra . ratione stirpis, non ac si Messias nasci debuerit ex ea stu pe, cuius

insigne erat haec virga, attributa tribui Levi, m signita nomine Aaronis. noster autem Servator CX tribu IUda erat oriun-

iis Gen. XLIX, io. Luc. II, . Hebr. VII, I . Apoc. V, s. sed generaliter hic Virga consideratur ratione adyunctae aridit iis, qua fuit inhabilis ad germinandum, floresq; Ductus

reei a Majestate floruerat inter Israelitas, rita moraris O reges

to: principes, anteo post captivitatem Babylonicam instar

arboris pulcherrime crescentis, virentis, florenti sed ultimis temporibus adventui Messiae destinatis vix arida Virga de reuio Davidis stemmate supereat ut Iosephus, desiponsatus Maria vir, cogeretur fabriles exercere operas. Videbatur ergo Davidis stemma penitus exaruisse, item admodum Vir a sonis punitus arefacta erat, dum Sanctuario insere-

95쪽

8 Ibatur coram Domino. Iuc facit locus propheticus, quem de Messia pii Iudaeorum commentarii, Paraphrasis Chaldaica explicant egre leti tr Virga desi e ui es Arcu de ra- us Uus crescet, Es XI, 1. Non avidem, sed Isai Davidis

Patrem nuncupat Proplieta, ut indicaret humilitatem .de-lpeetionem hujus stemmatis, circa tempus orientis Messiae Sicut enim Deus ex Isai, hominis privati & civis Bethlehemitici, tisse, Rex sibi elegit potentissimum Davidem ita nasciturum turiat hoc nomine Propheta Messitam, ex eodem stemmate, sed valde depressis, Mad incitas, ut sic dicam, redacto. Surpem ma in Heb nominat Propheta M. Gezah truncumsuccisum, ut vertit unius mentionem simul facitraic Isai, ut eo magis desicribat, quam vilis tunc illa stirps fuerat in oculis hominum: Si enim de arbore nil nisi radix supersit, vel nulla vel minima spes superest de futura arboreis: pro miraculo potius habetur, si alia arbor rursiis progerminet ita Arbor regiae stirpis Davidicae truncata erat, nilq restabat, nisi truncus, vel in terris abscondita radix At divino miraculo florida reddita, produxit Virgam Isai, imo Virilam Aaronis Verba sunt D. Glom in tr. de arb. D. M. Qi so Cons eundem Ter. Annunc. Mariae. p. o . Aliud vaticinium

legitur Jerem. XXIII, Susicitabo germen aviai, scilicet

tunc, quando omnia Videbuntur excisi emortua. Aliud est Amos LX, II. Calafas, cur ex arida hac stirpe, tanquam arida Virga, nasci voluerit Messias, affert l. Walth saepius. .p. 93. CIX. . Ratione Matris Ut enim Virga Aaronis non ex naturali humore, juxta consuetumnaturae cursum, sed supernaturali virtute fructum tulit, miraculo divino germinavit sic Maria supernaturali virtute concepit, seperit supra naturam, praeter rerum seriem, ex obumbratione P. S. OM

96쪽

Luc. I.;s. Non es virici semine sed niustico stramine, Herbum

Dei factum ea caro unius ventrisformi. Quemadmodum etiam Virga Aaronis dulci spectaculo simul viret, floret, cfructus habet ita in Matre Domini fuit vigor aetatis,'stirginitatis, chonorsecunditatis. Mirum si cui videtur, audiat Ferni, um, plenius typum hunc explicantem lapplicantem Virga ecceprotulit, qu od ante non habuit, non radicataplantatione, non defossa surculo, non animatasucco, non fue-cundat eminario; tamen cum illi deessent universa naturae

iuris protulit Virga, quod necfemine suggeri potuit, nec radiate Meta ergo,iit contra naturam nuces producere; imo non potuit contra natura jura lium generaret Berno advent. 3 imo uiso in Virga Aaronica exortus eandem non corru-

fit id potius ornavit sc Christus ex Maria natus, virginitatem non iolavit, a mirabili decore afueratis, quod notat Petrus Damianussirm de annunc Mar. In Virga Aaronis veri apparuerunt flores, veri stuctus, quamvis producend 1 ratio non fuerit naturalis Maria quoque in lucem protulit verum hominem, verum fiuctum sui ventris, verum florem, licet modus conceptionis non fuerit naturalis Pii Veteres huc quoque reserunt alios typos triami de terra virgine crea-ii Gen. II, 7 Subi ardentis, Structurae templi Salomonis,meferri rotu, I Reg. VI,7 Lapidis ne manu a montere se Dan. II, s. Portae apud Erech clause, EI. XLIV, 1. de qua ita Hieron Solus Chrsu cia a portas vulvae Virginalis aperuit auae tamen clause jugiter permansierunt. Haec eisporta Orientalis clausa, per quam nemo egreditur se ingreditur, nisi sim pontifex, o tamensemper ausa es h lib. V Pelag.

Aux in id eis porta in domo Domini clausa, nisi quod

aria Virgosemper erit intacta 'o quidest homo non ira in per

97쪽

peream nisi, o Iste non cognmit eam res quidest, quod

Domin tu mirat egredi turpeream nisi quod.' Sanct- impraegnavit eam es quid ni Claus erit in aeternum nisi, quia Maria erit Virgo ante trium Virgo in partu, Virgo poli partum. Serm. 8 de temp. f. m. 296, 6. Dicta classi a ad hanc rem facientia, sunt, Es VII, I . de quo loco vid. Luth. Rom. H tteb. forsq. D. M. rum in Iudai . p. sisF.seq. . Dan-hauer. in Chriso ph p. ora a istorp. In annot P. Lp.rao eq. Span im in dub Evang. - mparast. Jer. XXXI, 22. Cons ad h. l. Luth Rom. IV. In Germ.fI N. D. Dorsch in

m. in Gen. focao ex edit. Hieron Besolae Cons. Tom. VIII. Ien. G. f. I ψ, Ι y. Quidam huc etiam, clausum referunt ex EL. IX, 7. Vid ad h. l. Petrum Galat de arcan. lib. IV, c. IN. p. aFLHusan in Hor RVTVo. CX. . Ratione temporis, quo natus est Christus. Virga aron noctu germinavit, kprotulit florem miraculosum. Mane enim Moses egressius eam protulit, ostenditq; toti Israel, quae praecedenti nocte proxima in Virga Aaronis evenerant ita Christus nocturno teriapore, cum rasores agerent

vigilia nocti sive gregem, natus est, & non Mosis, sed Angeli ministerio Pastores, ad floridam hanc Isai Virgam sipectandam, cum gaudio sontinvitati, ut veresde hac noete dici potuerit Cum quietum silentiam contineret omnia, ct nox inse

cursu medium iter haberet, omni remi mo se Domine, --

sitiens de caelo, a regali sedibus venit, Sap. XVIII, imus. Quae ergo nocte circa Virgam Aaronis contigerant, clara dein luce ab omnibus Israelitis, non sine admiratione, deinde videbantur: Certe, quae in nativitate Christi nocte concubia eve- α neram,

98쪽

nerant, minc clara Evangelii luce cum gaudio S tripudio spediantur, lepraedicantur. ita ut de fruetu nativitatis Claristi tota Ecclesia personet, quotidie dulcissima Amygdala, quae recens natus Messias tot orbi attulit, non sine suavitate, in terna animi laetitia gustet. Si enim Amygdala usum praestant tibi de medicinae, Christus quoque ex Virgine natus, animae nostrae Sc me L Ioh. VI FO. se medicina quia ex Deo homine factum en cataplasma, quod sanat omne i Irmitates no

Eim sic in ChriWosmulgerminat benediosa viradita Dertatu, deliciosi flos humanitatis, o sal, cansfluctus beatitatis ipse oermen estgratiae onstititiae os munditi es fluctusjussi :iit cum se orto Bernhardus enim mitio dicebat germina terras idem es istud lignum, quod erat aridum se instetriferum, fecit absque terra fine radice germinare, idem etiam Mariae ortutem ex alto dedit sine virili flemine germen istud a

jor ad Q. T. Quae omnia satis quadrant Ipsi nunciationis, quo haec scripsi inso, uti, quae sequuntur,praesenti Pasin fanti tempori Pasi hase CX Nam ce toni TVpus est Virga fra njoa i in dita is respectu Christus certe semper Gorida Vir sta, arida quasi facta est in statu e manlisonis, &, cum rida esset, Ua diVinitatem, arida Vider Voluit, qua humani talem ploriam Maiestatis, cujus per unionem personalem humana eius natura particeps faeta fuit, Occultans. non ni si certo tempore manifestans. Juvat id verbis esserre Paulinis Christu aestu, cism set informa Dei florida nempe 1- vinitatis virga non esse' inam arbitratin eo esse aequalem Deo, ac sistore majestati communicat cum ostentationem spectan

99쪽

spectando die et sed emetipsum exinam is Hormam certis arida virgae accipiens, m militudinem hominum suam ha tu IMPentus, ut homo. Humiavi metipsum facti T

iens sque admortem, mortem autem crucis, Pliilip ID L , In cruce vero vero exaruit oridati corga, tu ipse conqueri Exarui velut te a virtus mea Ps. XXII, 6. Inson re et ruit, exaruit, ex ccatu me, quod de eramine a- si te usurpatur,Pi XC,υ. tia idat, ori Virga arida facta, corpu meum imio ni te , quae igne excocta hithum Hreliquit Paul Haliter Hugo Aruit tanquam resa, I e. aridam afuit inflassione virtus, quae ante a Gonem faciebat miracu

unfecit,sti m non poten sareumfacere atth.17. e. in C Abac Cornua in manibus jurisu brachia croco . Diu in cruce ab onaeita es fortitudo ejus, non dici erdita, edabs condis Rom. H. f., col. Ut autem in arata Virga Aaron stipererat

spes futurae floriditatis, ita in ipsa hac similitudine solatii quid

appar interprete su i , adllaec verba Magni quod dixit rmumfactum eis nomen memn de tribulatione suomodo enim te ante ignem mollise Z,pois ignem ortu omini nomen aotest. - o, emnebatur,posypasionem honor critur, ram. II rat in XXII. p. 72. m. es, in habet Gree nus in die ante gnem,m mollitatuin'sedetexi ne agitur,uistidetur. Virti ergo Hum amitat risi, to aruit, quia ab ignes ionis ad virtutem incorruptionis re t CXII a Calamitatu resecu Baculus calauimus est Calamus autem calamitate, vel potius calamitas , κα

λαμην dicitur citata quia clamatur ut aliud it grandinis L 3 calmum

100쪽

culmumstangentis, aliudfum, aut dori mali sic Probin Verba sunt Donati, ad illud in Hecyra prolog. Intervenit vitium mcalamitas. p. 199. alibi expressius proprie calamitatem rustici orandinem dicunt, quod comminuat calamum t. e. culmum ac segetem ad illud Eun. I, i. p. s7. vi egreditur fundi sera calamita, Christum in passione si calamum iuuetas, non errabis Iecmanno Calamus est ab Heb. up anguere, marcescere. R. Sal exarescere; ut calamus sit arida Virga, vel arundo, ab areosiic dicta. In passione Christus est calamin, calamitatibus

pene, imo plene&plane obrutus, Vise manibus scelerato-

um indignissime tractata, imo baculus. Ut enim hic, dum

alios verberat, ipse vapulat; ita Christus impiis militibus vapulans, ipse viva est ferrea, impios ceu infiguli constingens, Ps. II . tua Manualis, seu viatoria nunquam quiescit; sed

eum ambulante de loco in locum transfertur. In passione

Chicissi Virga erat viatoria ex monte oliveti fertur in palatium Hannae&Caiphae Sacerdotum .inde in Pilati praetorium inde in Herodis aulam, inde praetorio quidem redditur, sed mox militibus ipse flagellandus in montem Golgata , non tam deportandus, quam detrahendus ad mortis supplicium Uerus calamus,quasi καλαμη arida&levis, de qua dixeris: stipulam aridam persequeris, Hiob. XIII, 1. Quid, quod Christias. Virga Aaronis, bacissis legatur percissessociari luna versionem Beza, Matth. XXVI, 67.- alibi unus ministrorum dicatur Christo ράπισμα dedisse Ioli. XVIII, 1 quod Grammatici dicunt esse ictum, qui virga, baculo aut fuste incutitur,

λαώζ, quod idem est Hesychio, quod λα- virga. ραζέειν

a Plutarcho in Themistocle usurpatur pro virga caedere, fuste percutere. Vid. Ge arae Harm. Evang. Cap. Lysii. a. o Cap.ra p. s. b. Videmus ergo Aaronis Virgam in passione ari- dam,