Th. Campanellæ De monarchia Hispanica discursus

41쪽

a4 THO M. CAMPANELLAE stantinopolitani imperii populos, ut inimieos ejus refractarios ei videmus.Igitur

ossicium Cyri spectat ad regem Hispania rum squi V postquam jam a Papa rex Catholicus appellatus est, facile ad principatum mundi poterit eniti r eumque Vestigiis illius institisse iam, eo quod Ecclesiam a Mauris Granativis olim& nariC ab haereticis,Flandris, Anglis,& Gallis,liberavit, videmus: sustentatque reditibus annuis tot Spiscopos, Cardinales , Mona steria, φ&Missas i quae sunt juge sacrificillam pro universti mundo;quandoquidem omnibus semihoris & eontinuo, celebratur Missa in illius Imperio , ubi Papatus, Hierosolyma, & templum extru ctum est; neque unquam in ejus Imperio noctestit. Hispania namque circuit per Brasiliam , fretum Magalanicum, Philippinas, Iapponem, Chinam, Archipelagus Lazari, Calecutiam, Goam , Bengalam,ormum, Caput bonae spei, Civitatem Africae, insulas fortunatas: in eadem Hispania mundus cum sole circumagitur; qui quum hora quavis aliquam partem illius regni illuminet, dubium non est,quinctiam semper ibi saetifieii fiant DEO

42쪽

DE MONARCH. HISPAN. ascoeli 3c terrae. Res stupenda sane . dc si gnum evidentissim v, regnum in imme sum diffusum esse , in quo continuo pre ces pro Eeelesia de Rege sunduntur , cum 1aerificio stupendo,quod, secundum veritatem, & opinionem hominum, in eordiabus subditorum non parum est effrax. Unde dico, regem Hispaniarum, sequendo rerum ordinem & observando Prudentiam cum occasione, omnia sibi posse subjicere, sicut ex rationibus subiectis patebit. Nam primum hoc jam liquet, illum pugnare sub auspicio Imperii Germantei, id est, Italiae, Romae. Graeciae. Persiae;

imperii Crri, quod postea fuit Media dc

Babylonia: habebitque auxilium plurium angelorum, Cyri, dc Michaelis; & postea

omnia tradentur in manus Gog de M gog,Christiani autem vincent, dc tunc veniet Christus ad judicandum. Atque hie finis erit. Verum ecclipsis de conjunctio magna in Sagittario, signo scilicet Hispaniae, plura secreta, quae dc ipsa edisseram,

43쪽

CAPUT V.

De secunda caussa, Pruden-

Viri omnes res humanae prudentiam equirant, squae est caussa fato eonnexav constans infinitis caussis, virtute primae agentibus,) tum imprimis vero imperium ς utpote quae totum mundum regis, & a DEo per omnia humana disse. minata est Nam Natura est Ars div naintrinseca; sicut Ars nostra est Natura extrinseca rerum i quique Naturam ducem sequitur,ille prudens est,quod vel in plantis, formicis, apibus , gruibus, ipsisque seibus emcet inus, sane animalcula ho-mIneni siepe ipsiim erudiunt, circa administrationem regni sui. Vnde sciendum , Prudentia di ver sum quid esse ab Astutia quam qyidam rationem statuum regenisti otii Q,elint.NamPrudentia clim caunsa prima , DEO scilicet, convenit: unde prophetiaε&scientias divinas pervini gat, ut ad eognitionem rerum futurarum penetrare queat : At Astutia solam obi euationem

44쪽

DE MONARCIS HISPAN, artionem Venatur , & proprii ingenii versii-tiam captat, quam ipsa falso sapientiam nuncupat: velut Pharao dixit: Sapientes

Opprimamus eos.Prudentia Vero magnanima est,& solum res arduas sibi proponit. Astutia pusillanimis est, sed ut tamen magnaniria habeatur, superbiae speciem sibi circumponit , ut videatur nimirum eniti velle ad eximia, sed sine scala virtutis , sectaturque minutias , di res quae nauci vix sunt. Prudentia clemens est, &verax : Astutia crudelis & adulatrix. Vnde astutus dice ne solet, Magnates, sapiemtes & fortes seipsos interimere debere, quia sceptrum illi extorquere non valent. Quicquid excelsum est cadat, inquit Neaero. & Periander: verum Prudentia illorum opera utitur ad regnum suum stabi liendum Si eut Pharao bonus, ab altero illo astuto diversiis , usus est ministerio Iosephi, & Papa idem nolet facere, evehens salientes, & doctos viros,ad Cardinalitiaiti dignitatem: Astutus fraudes &dolos futiles machinatur in populum suum, quibus illum debilitet & primat. Prudentia technas uibanas & utiles com miniscitur, quibus eundem acuat &ad B et offieium

45쪽

as TRO M. CAMPANELLAE officium suum promptius faciendum Inducat; sicut Numa excogitavit, ut Vene randum se populo Romano redderet, ocreligionis praetextu Romam contineret. Prudentia Caesares & Imperatores decet Astutia Davos dc servos. Prudentia dum

perdit . acquirit, id quod Petrus.&Papa adhuc hodie facit & quanto penitius e

gnoscitur, tanto ardentius a suis amatura

Astutia dum acquirit perdit , di quanto Magis nota estitanth magis odio habetur. sSieut videre est in scelesti illius Machia- velli discipulo Caesare Borgia, qui per astutias suas principatum Romaniae perdidit; imo & in Tiberio , atque Nerone. qui astutiis suis majestatem imperii Romani , laudabiliter ab Augusto Caesare iI-.Iustratam, offuscarunt. Prudens publi- eum, at Astutus privatum solum sibi ante

.culos commodum ponit.Prudens,ut a

quirat, sortem se praestat, nonnihil acee. dens ad audaciam sid quod Columbus , Caesar, Alexander, de Cyrus fecito liber rem iuxta, subterfugiens tamen prodis litatem 1 dc denique justum eum moderata simul severitate. Itaque dum aequirit. omnia largitur suis, ut illos beneficiis is sibi

46쪽

sibi devinciat , sibique reddat fidos deditosque: nec tamen tantum in illos erogat,

ut ipso etiam deinceps frui non habeant necesse,verum sibi quoq; servat unde statum suum possit sustinere, ne compellatur, exactione tributorum malam ab illis gratiam inire, eosque exasperare, id quod Caligulae olim usii venit , qui postquain sua profuderat,aliena mox ereptum ivit. Equidem qui rem arduam molitur , ne cessario fit audax : & omne facinus magnum & memorabiIe requirit inusitat in quandam potentiam , degeneratque in temeritatem ; nisi prosperus sequatur eventus r sime audacia fuit in Columbo. quod iret quaesitum novum mundum δin Vlysse vero temeritas, quia ille evasit, hic vero navem fregit. Verum post a 'quisitionem factam a fortunae volubilitate sibi cavendum est, atque ab audaeia ς quae res a Carolo V. in Germania gestas dimavit, propterea quod ille , in tuendis partis non eadem prudentia fuerat u sus, qua in aequirendis. Idem etiam eontigit magno illi Iulio Caesari-Τum in bello severitate opus est,ut milites in offieio contineantur, & ut victores praemiis de-

47쪽

3O THO M. CAMPANELLAE corentur , quod ni fiat, detrectant im pe- .mum 5c desciscunt: sicut exercitus Tiberii in Germania agetis , atque insolenter praedandi licentiam exercens , Victoriam partam, ad nihilum redegit: idem accidit Conrado Sue uo , cum Carolo Augi ensi. Verum post occupatum regnum

modeste gaudendum , & populo satisfa- .ciendum, nam si secus fit, diffugiunt,vocatosque inimicos tuos in te instigant, s cui evenit Roboamo, Carolo Augiensi in Sicilia , Caithaginensibus post primum bellum Punicum, & Eaclino, cui Patavia um iuum portas objecit , atque Neroni qui hostis patriae suae, cujus princeps erat ,

fuit appellatus. Et quamvis multae ast tiae in usu sint , quibus populus:coere a tur, ausim tamen assevet are, illas in findi exitiosias fieri. Unde videmus Tiberium astutiarum fabrum , in contemptum VC nisse, & acerbam duxisse vitam. quod vi deret se haudquaquam amari, ita ut Opus habuerit, , quotid;e aliquos majestatis suae contemptores neci dedere, & semper suspenso esse animo : quod sane morti quam vitae propius est. Iccirco summa& optima astutia principui est , benefi-

48쪽

DE M O M A R C A. - Ηrs P A M. 3I. centia, religione &liberaIitate in subjectos suos uti,ne dispicatui ipsis fiant, sicuti Caelestinus V. Papa. - εProgrediamur nune ad particularia

sipaniam concernentia.

Nunc politicis rationibus probabo. quod in orbe Christiano nullus possit esset Monarcha, nisi dependeat a Papa. . Nam - erte, ubicunque estPrinceps ,qui superio rem supra se habet, sola religione , in aarmis regentem,sicut ripat ille nunquam ad universaleMonarchiam pervenire ρο- test. Quicquid enitu conabatur , Iiritum

fiet, de illi uperiore in manibus quasi imi fringetur. . Nam omnii . Religio tam falsia qu4m vera vincitia ubi semel issein Nit hominum animos: a quibus stilis

ima di linguae , unica regnorum instru- . menta , dependent. Ecce Iul. Caesarem, qu , cum forte consules crearentur, vidit

Pontificem venientem & dicentem; vitio creati sunt statim illos abdicavit; εepra lium initurus ,icum augur forte dixisset, Pullos nolle esse, destitit,atque ex illorum ingenio fecit : idemque cum in animum suum induxisset occupare Monarchiam, B 4 contra

49쪽

3a THO M. e AMPA NELL AE contra Catonem nixus quantum potuit, omnem lapidem movit,ut crearetur Pontifex Max. quod postquam obtinuit, verso animo, omnia ossicia quae armis admi- . nistrantur in se traxit,quo securi iis ageret, di milites donativis sibi obstrinxit adeb, ut in illius favorem arma eontra patriam sumpserint, rebusque novis operam dederint. Similiter Cyrus commissarius Dei

salutari voluit, ne quis prophetam sup riorem se ingereret: Et Alexander Magnus filius Iovis Ammonis haberi voluit, ob eandem rationem. Tumetiam constat, in orbe Christiano nullam Monarchiam ad summum evectam esse , quia scilicet

subjecta est Papae; di Mahumet postquam

eo pervenit, novam religionem induxis ab illa altera planὸ diversiam. Nam arma contra religione nihil emere possunt, si alia fortiori religione,quamvis & pejorii

reprimantur.Cum igitur Christiana religione nulla major reperiatur,evidens est, nequeHispaniam,nequeGalliam ad majorem dignitatem pervenire posse.Ηi Ca- lusMagnus cum onarcha totius mundi

evadere vellet, assumpsit titulu protecto- tris Papae,ci dum propugnavit Christianis.

50쪽

ΠE MONARc R. HIS PAN. 33mum,Magnus evasit.Si igitur Rex Hispaniaru pariter ad tantam altitudinem aspi 'int,novam religione confingat necesse est, quod nec Deus nec ratio illi permittit facere : namque hoc nunquam ni si in pri--mordio regni faciendum est; sicut Mahumet, Romulus, re Pythagoras neerunt: nam aliter faciendo, sessum ibit, mutans auspieia regni, quod fide inChristuini sun darum est, & populus confestim ad arma

conelamabit,deficiens ab illo, neque unquam ullum imperium pejus aut certius periit, quam eum mutavit religionem;

sieut historiae testantur. Deinde Papa, Sc-reliqui Principes Christiani eoniunctis uiribus illam brevissimo temporis spatio

exuerent regno Neapolis, Mediolani, reconsequenter novi munin , & quo non' Quamvis autem hoc idhm factum non eri Henrieo VII I. Regi Angliae neque Duci Saxoniae, quod angustis,& munitis terminis regiones illorum concludunturi nihilominus tamen, successionem & ει- tumsuum perdiderunt. Exemplo faltem est Ieroboam, Iehu, Iulianus apostata , & alii quibus mutata religio non tantum exitium attulit, sed etiam gravis B s simas,