Th. Campanellæ De monarchia Hispanica discursus

61쪽

44 THO M. CAMPANELL AENam cum Indi Iegem naturae violavini. rexHispaniarum ausipietis religionisChristianae, se illis opponens euius lex naturalis pedissequa est, iure illam possedit;

sicut Moises occupavit terram anctam , cum fuisset completa Amorraeorum malitia. Sie & Turca debellando Constantinopolim, sub auspiciis Mahumeti, pro. Pter peccata nostra , jure illam possidetiquemadmodum Chamos. Verum non i-ino nobis modi recuperandi illud no- - imperium denegati sunt, postqv mPeccati hujus per quod illud amisimus, quod fuit diseordia orbis Christiani, nosmenituerit. Et tune angelus illius regni, qui non propter falsum illum Mancon , quem illud in vorat , sed propter justum DEI iudicium, nune illius euram geritis di defendit, ad nos transibit. Atq; haec a gumenta sunt magni momenti ad desendendas, & ut melius diram , justituandas 1llas expeditiones,qus nostri seriptores Sesnprimis Lactantius lib.De justula DEI.

di Cajetanus 23. 2R. atq; alii recetes seriptores non intellexerunt. Verum expedire mihi videtur ad inducendumPapam delatum Christianum ut omnimodo a partibus

62쪽

DE M ONAR CH. HISPAN.tibus regis stet, Ee Monarchia illius extolis.

lat , Si rex Philippus Papae promiserit, se

Observaturum constitutionem Constanti niImperatoris,quae asserit, quod in omniabas causis Ecclesiasticorum & temporalisum tribunalium appellationes, procedem

possint ad tribunalia Episcoporum.qui ab illo, angeli DEI,&dei terresties appellantur. Nam ubi Papa hanc promptitudinem animi persipexet it, fieri non potest . quin perpetuo regi faveat. Nec regis dignitas, quicquam in hae parte minuitur nam lii nunquam consentient,&itaPapa illam solus cum rege servabit, & etiamsi illi e liqui consentuent, illico causae, dominio Papae per necessitatem subjectae essent. Vnde Rex unito regno cum Papa supra illos etiam dominaretur. Et ne hoc ipsi nocern possit, Supremum aliquod cons, Ilum di tribunal instituat,in quod duobus Episcopis cum regio Consetare introitu

pateat , di ipsi etiam Regi, tanquam clinrico ; Quandoquidem primogenitus Misgis semper clericatu initiatur. M ad illud Con silium , omnibus aliis tribunalibus. α E piscopis, ipsius etiam regis appellatio detureetiam dure ab illo,trinentur: am hos

63쪽

o TΗΟΜ. C AMP AN ELL Ahoc modo rex non omnium tribunalium 'modo, sed ipsorum epiam Epistoporum

arbiter efficietur i, tanquam sacrosanctus

& Clericus ipse, atque suspitionem illam D. Rotae subterfugiet, qui vult , vasallos Regis inhumanius a praelatis habitos, ad summum consilium Hispaniae appellare posse. Quod sane 4ndignum, haereticum, Mipsi quoque regi noxium; utpote odio sum illum reddens,& authoritatem illius diminuens potius, quam augens, quod

quotidiana experientia attestatur. Aut cerae, postulandum li Papae,dicendumque regem sane permittere, ut in omnibus causis appellatio adPapam detur , modo pa- Iam eoneessium sit,appellare ad consilium trium Esnscoporum 'aut profecto, ut appellatio in eausis .Laicorum procedat ad Papam, gradatim tran seundo prius pei consilium duorumEpiseoporum&Regis, deinde per Concilium generale , atque Postremo ad Papam; nam a Conciliis non nisi longissimo quoque tempoi e appellatur , di nomen; Concilii Papae odiosum est, ita incauta se et apud regem pera maneant, qui hoc ni odo i ucrabitur, cu in tvideatur perdem

CAPUT

64쪽

aeuae praeterea de prudentia ae sinportunisate addasi possint.

Vod prudentia primo in omnibus

cum Iato divino convenire debeatis jam dictum est: nune de omnibus reliquis prudentiae partibus dicere restat,qu ν quidem omnes Virtutes , maxime vero opportunitas reserenda est, cum propriaum sit Prudentiae, scire uti occasione. Sub quibus 'ero auspiciis, jam vidimus: &cum quibus spretetςx quam eum Papa Mona ctiaHispanica foedus inire debeat Omon .strabimus , quantum per calamum licet: nam secretissima quaeque statuum chartae non eommittenda sunt. Et cum manife stum sit, occasionem quam Hispania haberi consistere in eo, ut in uniet illius τὰ ni, debiles, atque separati sint,tummoad religionem, tum etiam quoad statum,habeatque potentes procus remotos , qui fortὲ sequentur & ipst, ut vincantur,ρ omquam

65쪽

M THO M. CAMPANELL AEquam victoria a vicinis iam erit reportata, & ad id multum quoque praestabit fama de navigatione miraculosa, & admirando circuitu mundi universi.Et videtur mihi factu faeillimum, si res paulatim itaiat dicemus conjunctae fuerint, pro regula 'generali prudentiae politicae. Tandem veniemus ad actiones particulares , praeter rationes propinquas di extraneas. Sed prius politicaHispaniae ratio corroboranda est . & postmodo extranea convi

causae per cluas Monarchia m- panica augeri es minui

potest.

oceasones quibus Monarchia Hispa

66쪽

DE MONARCH. HIS P, N. 49εc Capitaneorum septimo, securitas thesauri ; octavo amor populi mutuus &. erga regem 3 nono, Concionatores boni pro dominio v erba facientes; deeimo , eon cordia regnorum propriorum, re discordia extraneorum. Vice vera eandem deis

fruere possunt: primo vitium regis 3 see eundo, perversae leges ; tertio ignorantia consilii quarto . injustitia ossicialium ;quinto , inobedientia Baronum; sexto penuria militum & Capitaneorum, cum prava disciplina, septimis , egestas pecu- Miae 3 octavo, odio mutuum populi & erga regem; nono, Erophetae falsi vel etiam veri insurgentes contra dominium , decimo, dissidium vegnorum propriorum, &concordia extraneorum .Quae Omnia prudenter perpen derida sit fit, postquam jam inimici dissidentes & circumnavigatio mundi facilem huncconatum sustentandidi augendi imperii tanti, reddiderunt.

- Ton potest mundum resere , qui imis . perium non potest ; necimperium

67쪽

so THO M. CAMPANELLAE.qui reguum , neclegnum qui prouinci tiam , nec pwVinciam qui Drbem, nec usebem, qui pagum , nec pagum , qui familia nociamiliam, qui unicam domum, nec unicam domum , qui semetipsum regere nequit 9 nec semetipsum regere potest,qui affectiones suas in rationis Uxum agere nequit, quod di ipsum nemo facere potest,niliseDei voluntati submittatiam qui Deo qui est summa sapientia rebellat huic rpsi etiam omnes res illi subordinatae rebellabunt , jure & poena talionis, quae in omnibus dominiis di actionibus humanis justissima est. Ita perpensis orninibus omnium humanorum principatuum ideis, dicimus, elaborandum esse Hispaniarum regi, ut sit sepientissimus, nam omni. virtus & passio animi certos quosdam terminos habet, quos ut tia ci- araque sine viri j crimine cosistere nequit: illorum vero terminus est ratio; ideo que dicendum,quod alitones solae non efficiunt hominem virtute praeditum , sed requiritur etiam inclinatio naturalis , quae a genitorum complexione , aere itidem .ec constellationibus derivatur. Cum igiatur resuum Hispaniarum electitium non

68쪽

D E M ON ARU Η. R IS UAN. o, sed successivum, dico, ducendam in orem esse unicam mulierem nam plu's simul ducere ratio ipsa vetato quae 1rpore Procero, facunda, dcsoecunda sit,aaeque taananimi quam corporis dotiris Praecellat Nec multum solicitum esse portet de praestantia generis illius; Alias ieri potest ut auisterilis sit, aut caeleso Imin minus placens , obruarisque omni ous illis malis Venereis, quibus Henricus octavus, vel Dux Mantuae fuit obrutus.

VndeFranciscus de Tuscana laude dignus est , quod Blancam , id est, albam, solii mob defectum successiorum duxerit. Item coeundum einegi cum conjuge sim fausto sidere , &. post digessionem factam, item postquam aliquandiu abstinuit a coitu, quo iseundius semen essiciat, debetque tum eum rem eum uxore habet flagrare ejus amore e nam totius mundi interest,quale sit semen regis. Atque utinam omnes hoc idem observarent; sed ita iam comparatum est,ut homines magis laborent generosos equos habere, quam generosos liberos. Deinde regina praegnans moderatum aliquod exercitium corporio assumere debet, quo proles sita fiat robi

69쪽

o THO M. CAMPANELL AEstior. Filio recens nato generosia mulier admovenda est quae mammas illi dehinio etiam sapiens, & virago aliquamam mΟ- res una cum nullicis lacte imbibuntur. Postea oblectet se filius contemplatione

figuratum mathematicarum tem regnorum suorum delineatione et intueatur etiam equos de arma, non lusius puellares,

sicut filii Crii, Cambysis & Darii, quasi sibi solis & non populis suis nati essent,& propterea, sicut Plato assirmat, pessum

ierunt. Habeat magistros pios ,Spiicopo s,M Capitaneos rei militaris usu insignes, Ocundos itidem, quislum in dicendi stir-

dio exerceant, loquentes de legibus potius quam gerri Grammaticalibus. Atque postquam adolevit , exerceat corpus de ingenium simul : Nam robur& sapientia virtutes sunt regum propria Et selenduim

est . quod rex qui corpus solam exercet sine ingenio, proprio scilicer, Sc vastulorum; mancipium fit illius qui exercet ingenium Hine rex Galliae,& ministri regii, pedarii fai hi sunt Calvini , Oc Germani Lutheri, qui oeulos ilIorum ita fasscina, runt, ut pro pulchro haberent , quicquid hi illis praemonstr relli. : -sic ec Tartari

70쪽

DE MONARCA HI se Αα sqpost Orientem totum occupatum sacrificulis Mahumeti inludibrium cetarunt. Quod si improbis ingeniis mancipio non sunt, sunt ad minimum probis & bonis. Unde Iudaeidc Israelitae inertes & impii, dedititii fuerunt Eliae re Elisaei , qui illos imponebant & deponebant throno propter inscitiam religionis sui.ConsulesRomani sacerdotibus suis subjecti fuerunt. Vicissim , qui ingenium solum exercet. redigitur in potestatem illius , qui corpus& arma exercet. Vnde Papae saepes Gothorum , & Longobardorum suerunt ludibrium, Sc Theodoricus Platonicus, se

cundus rex Ravennativmis Bellifario fuit Iubjugatus At qui utrumque exercet, illeaex verὶ sapit ι Vnde Romani, quemadmodum Sallustius inquit , nunquam ingenium sine corpore exercebant.Praeterea etiam hoc addo,regem non uni soli scientiae debere animum do tempus suum impendere taut rex Alphonsus qui summus astrologus evasit inec non rex Atlas,qui a Perseo viro militari victus fuit, ut fabulae docent,sed nee mli Theologiae Rex vacet,

sicut Henrieus. V1IL qui ingenium proinritum obruit; sed magistrum peculiarem