장음표시 사용
21쪽
adipe subintrante membranas, & fistulas, per quas uriana separatur, obliniat , non tantum ad acrimoniam urinae temperandam, Ut agnouit Celeberrimus Malpighius, verum etiam ad angustiam meatuum huiusmodi emolliendam, & relaxanda, qua lentor ad lapidescendum procliuis insinuetur facilius, & minore transeat visu. Quare attenta doctissimi Viri ex Io: Forti cent. 3. consult. 8q. prudenter admonent , Renes molles seruando , lapides
Quo circa praedictus a Riuerio spiritus lapidiscus ab alimentis separatus nullo modo potest ab aliquo spiritu lapidisco in renibus residente in lapidem efformari;multoque minus a spiritu lapidifico suo proprio, qui non
est illa Gorgones, quam ipse appellauit causam essicientem , sed est subiectum, Sc constitutivum mere materiale, prout ipsemet denominauit , subdens: Praecipue v ro materiam lapidum suppeditant alimenta craga , &viscosa, salsoque reserta excrementu, Vt bubulae Carnes, suillae, leporinae, anserinae, fumoque siccati pisces, aut salsi, anguillae, legumina, Cum Caseo, lacticinia, vinum recens, palustres aquae, succoque lapideo resertae , ac similia. Quae tamquam materialia constitutiva priecipua cognouerunt etiam Mercurialis lib. 3. de affectionibus infimi ventris, & partium ad eum pertinentium ubi cap. 3 3. connumerat cibos crassos, terrestres, & crudos; Galenus lib. de renum astect. ubi ait, satietates , & cruditares, hunc morbum exacerbare, ac de nouo inducere, ubi nullus erat; & inserius atque lib. s. de tuen. valetud. maxime vero cruditates assiduas ; & lib. 3.de alimentur. Ω-cult. cap. 17. Calculos gigni ob edulia crassa , crassosque
22쪽
succos; Trincauellus lib. 3. Const. 6o. ubi materiam ex qua calculi generatur,ait,esse ob malam victuS rationem, de Hipocrates, qui libro de aere, de aquis , praeter aquas palustres, incusat Cibos crassos, de seculentos 3 Et lib.q. de morbis, de generatione calculorum ait: in lactentibus produci calculos ex parte crassa, de terrestri, seu seceipsius lactis Nutricis, quod ventriculum ingressum, de ad vessicam delabens , in ipsa vestiea relinquit sedimentum crassum, de terrestre, ut contingere, dixit, in vase, cui turbidus humor immissus sit, qui diutius immorando secernitur , dc pars purior supereminet, crassior Veroportio descendit in sedimentum .
Praeter quam quod rarum Viscerum temperamentum; quin ex sententia Riveri j Ucntriculus, Hepar, Lien , de Renes persepe delinquant,calculi materiam subministrado, seruata qua uis uiuendi ratione . Ventriculus enim si bene non concoquit, terestribus succis obstruit renes ;hepar calidum materiam chilosam torrct, dc idoneam. calculo generando reddit, frigidum vero crudum sanguinem huic aptissimum operi producit; lien debilis, vel
obstructus, aut quocunque modo intemperatus saeculentam sanguinis partem non expurgat, cuius portionem
ad lapidescendum dispositam ad renes facilius emandat;
Rcnes feruentes materiam lapidiscam per emulgentes venas auiditis attrahunt, magisque incrassant. Sanguis ipse,siue suam excrementitiam inquinationem sumat, ut plerique a ventriculo supponunt, cuius error commis-jus in prima coctione non corrigitur in fecunda , neque
in tertia secundum Hipocratem ; siue sumat aliunde, Vt Ioanni Forti placuit. reuera constituitur ex glutinosis, ac tenacibus humoribus, ut patet ad oculum in separa-
23쪽
tione atque coitione solidioris substantiae sanguinis : Unde Arabes coniectati sunt e grumo sanguinis essici lapiades, de experientia demonstrat subtiliora quoque sanguinis, tandem in glutinosam conuenire materiam. Praeter enumerata Vitia, per quae lapidum materiam ministrare Armenij dixere flegmata, pus Arabes, alij alia
Praecipua tamen,ac potissima inter hos partium desecti uos humores reputatur pituita; concludit enim Victor Trinca uellus lib. 3. consit. To. materiam , ex qua calculi generantur, esse plerumque pituitam, S pituitae causam malam victus rationem 3 estque comunis Arabum traditio lapidis , tophi, & podagrae materiam ab unica capitis pituita derivari; atque insignis authoritate Galenus firmauit, causim Calculi materialem esse portionem pituitosam , crassam, viscidam, lentam, concretioni idoneam , seu per recentiores seculentam, limosam , & tam taream. Agnouit etiam ipse Ri uerius sibimet ipsi contrarius, qui postquam retorsit argumentum Galeno, nempe : Si Calculi producuntur e crassa pituita , producendos esse magis in Cerebro, ubi magis abundat pituita , postea confitetur ingenue,quod indurata pituita gypseam acquirit consistentiam , si non lapidis firmitatem ; pauloque clarius dixisse videtur, omnes medicos deceptos esse ab illa pituita, quae in calculo rum urina reperitur, ipsam proximam materiam reputantes I quandoquidem ultra praedictos, de alios multos Franciscus Roussetius de pari. caes sect. 3. cap. I.ex composito declarauit, urinae visciditatem unicam materialis ad auctionis lapidum causam esse,quemadmodum,& generationis causa fuerat. Post causam materialem Calculorum expeditior superest
24쪽
rest essiciens ψ quam Aldrouandus, Vitruvius, & Cardanus in calore, vel frigore disiunctive collocauere, neque
nos obtrectamur, quoties in eorum casibus extra corpus humanum quaerimus, a qua causa essiciente, tam multa,& varia naturae concreta producantur, quorum alia frigore , alia sole consistere, alia solo aere indurari , alia alijs impressionibus. quotidie conspicimus. Idem Hipocrates innuit eductum ab Animantium, aut ab humano corpore sanguinem extrinseco congelari frigore; at Verocum eiusdem concretionis in Animali vivo causas scrutatus est, numquam de Vllo frigido essiciente meminit . Frigore siquidem humana natura destruitur , ut vix intelligi possit, quomodo, per quae patitur , per eadem Agens fiat; Sc quae tota in sui conseruationem incumbit, contrarias intendat actiones frigido, inimico effectu frigidior causa,iuxta illud Aristotelis:Propter quod unumquodque tale, Sc illud magis. Itaque Victor Trincauellus lib. 3. cons. 6o. causa lapidis essiciens , inquit, est caliditas ; a frigiditate autem in homine calculum generari posse , non credo. Haesitauit nihilominus Riverius , Scabusus Aristotelis argumento, Metheor cap. q.Quod ea,quae concrescunta calore, liquentur ab humido, monitus alias ab eodentia Aristotele, ibidem calorem essicientem concretorum siccum esse debere, induxit calorem, quanto remissioremessicaciorem esse causam in producendis calculis , proptereaque senes Iuvenibus esse magis lapidosos, quod renes Iuvenum calidiores felicius urinam expellant 3 e contra renibus senum diutius urinam immorari, tenuique, sed diuturno calore indurari ; deuius ab Hi pocrate contraria demostrante, donee sibi contradicens inter enunciandam
25쪽
materialem eausam ex alimentis . enumerat alimenta
percalida vi pollentia Piper, ZinZiber, allia, Caepas, Austerum phalernum , immoderatam venerem, nimiasque calefactiones ex pannis, plumeo lecto , Vel exercitio vehementi . Et sane Ioan. Fortis cent. 3. Consuli. medic. 77. ex Galeno, & alijs calculos , ait, in renibus fieri, quando in renibus crassi succi cum ardenti calore reperti fuerint, Idcirco praecauente Galeno in lib. de renum affect. nihil seruens ingerendum , quod renes, Sc Vesticam calefacere
possit. Idem Galenus in lib. 1. de sanit. Calculos ait, in calidioribus generari a cibis crassi succi; Sc alibi causamessicientem calculorum esse calorem materias crassas exsiccantem , atque in lapides tandem conuertentem. Et apertius lib. 3. de aliment. facult. cap. I7. calculOS generari , quando crassities succorum cum ardenti calore
iungitur 3 pauloque inserius et calculos generari solere ab alimentis crassis , dc crassi succi , maxime cum homines plus iusto calidiores fuerint , siue ob naturalem intemperiem, siue ob quemvis alium effectum illis postea in tum λ neque pro caloris modo meatuum transitus latos habeant . Unde Ioannes Fortis dicta cent. 3. consuli. Sq. animaduertit ad auctas fuisse lapidum causas a lue- celtica , qua iecur vitiatur, indeque sanguis ; primo scilicet calorem naturalem vitiari, itaque multiplicari pituitosos humores, Sc calorem praeter naturam augeri , qui eosde humores essicit crassos, exustos. At secundum mentem Ottonis Tachenij cap. I . Calculi non generantur neque investica, neque in renibus,nisi ab urinae al-cali, aut alcati lotij, & accido indebite, impertinenter, aut per errorem e stomacho delabente, ibidemque dege
26쪽
I3 Concordat Hipocratis authoritas in libro de locis,aere,& aqua ubi quod ij,quorum aluus satis si uuida est,ac fana, dc Vessica non ardens, neque vellicae stomacus valde coardescit, urinam faciliter eijciunt, de in Uessica nihil ipsis congregatur; quorum vero aluus ardens, dcferuida fuerit, in ijs necesse est etiam Uessicam idem perpeti;quum enim magiS,quam pro natura fuerit calefacta, stomacus ipsius inflammatur ; ubi vero haec perpetitur , urinam non dimittit, sed in se ipsam concoquit, ac adurit ; de quod quidem tenuissimum in ipsa est excernitur , quodque purillimum est transit, Sc emingitur, quod vero clarissimum , de turbidissimum est coaceruatur, de concrescit, primum quidem parum, deinde maius fit; dum enim voluitur ab urina , quidquid ibi compactum repererit, ad se ipsum adaptat, atque sic augescit, & in
tophum consurgit; dc cuna urinam emittit, ad vessicae stomacum allabitur ab Vrina impulsum, de Urinae impedit emissionem,doloremque vehementem excitat se Ha cHipocrates;&inferius Quibuscumque verb eadem serosi humoris species in vessicam proruperit, a tot ij caliditate, calida , dc alba fit, de segregatur; le quod rarissimum est,supernatat,crassissimum vero infra mergitur.
Ad calculum enim in velI1ca generandum, inquit Galenus , de aere aqui S, dc locis cap. 22. relat. a Ioanne Forti cent. 3. cons. 83. ardens, Sc feruida debet esse vestica ; ita enim excalefacta, urinam non dimittit, de quod crassissimum, ac turbidistissimum , coaceruatur,dumque volutatur, in lapidem concrescit . Cur autem in vessica desideat pars crassior tenuuiore
exeunte Mercurialis de affectibus infimi ventris , de partium ad eum pertinentium lib. 3. cap. 3 3. incusat angustiam
27쪽
stiam colli vessic ,quam aliqui habent,ob debilitatem facultatis expultricis , ipsam materiae prauitatem , dc crasi fitiem, etiam si vis expultrix magna sit, quia nihilominus illa materia detinetur in vestica, de partibus subtilioribus a calore consumptis , crassae, quae remanent, in dies magis exsiccatae,tandem duritiem lapidis acquirunt. Ideoque Ludovico Mercato de intem. morbor.curat. lib. q. cap. II. sem. 3. non Videbantur sussicere materiae crassities, de calor; nisi cum materiae crassitie, dc calore concurrerent arcta viarum structura,& expellentis facultatis impotentia.
Atque hanc Hypocratis , Sc Aristotelis sententiam , quod nimirum lapides, de calculi generentur de materia cruda, crassa, Sc terrestri, ac per caloris agentis vinia exsiccata, secuti sunt Galenus , alijque supracitati ; Sc esse veram, ac nedum a Recentioribus, sed ab omnibus Medicis receptam , testatur Mercurialis ubi supra, dicta consultat. 3 3. Confirmatur ulterius ab Hypocrate loc. praecit. lib. 3. negante supra quadragessimum secundum annum, ob caloris deseruescentiam lapides generari posse , nisi praecedenter extiterint: Et lib. 3. Aphorism. 26.ubi notauit, calculos in Vestica pueris magis esse familiares, quam senibus Causam reddente Galeno in commento, quod
scilicet, Sc si seneS humorem crudum aceruent aetatis Iaistione , ut pueri ratione Voracitatis , quia tamen senes calorem sortem exsiccantem non habent, ideo calculum in Vessica non generant. Eandemque rationem praemonstrauit idem Hypociates in dicto tractatu de locis, aere, de aqua, dc in lib. de natura humana, ubi pueris imterdicit lac biliosum , bc seruidum, ac Vinum , quia
28쪽
Is ventrem percalefaciunt, dumque aduritur urina , haec
Exemplo insuper esse possunt Eunuchi, qui etiamsi,'&si crassis mulierum iniser abundent serositatibus, ecterrestribus ad calculum peridoneis ; quia tamen seruenti calore destituti sunt omni calculo praeseruantur immunes, quemadmodum & integris hominibus ad calculum proeliuibus certum deinceps remedium est, si virilia secari patiantur. Virilia namque per Glos in Can.Nerui testiculorum Leviathan II. dist. omne continent incentivum libidinis, quam Vere sebrim nostram appellare potuit Diuus Ambrosius, suntque fomites, Sc penuaria principalium, ac uiuidiorum spirituum ; sime ibidem oriaginentur, Ut perhibet Calenus , siue tantum recolligantur, ut placuit Ludovico Mercato; de cum praecordijs, atque superioribus praecipuis partibus vigorem , dc robur inuicem mutuentur,inuicemq; ministrent: quid deinde . mirum si amoto fomento caloris causa essiciente calculorum, effectus quoque praecludatur Quo autem modo glutinum artificialium alia densius consistant, alia solutius fluant, eodem modo lapidescens
succus siue a capite, siue aliunde derivet, a calore corre plus, quanto minus ab acido succo resoluitur perseueranseat ore, lentior sensim in calculos, de lapides coit; quanto vero per acidum succum essicitur dilutus, de fluens; solutius per subtiles fibras excurrit in Chiragram , & Podagram ; Vnde sensatio, de dolor ex illo nimirum acido; quandoquidem accedente iuxta Bartholi. num acida si limba sit dolor. Porro per acidum praecipitati , seu resoluti lentoris huiusmodi pars crassior, quoniam articulorum arctissima transmeare non est potis ,
29쪽
Is subtili parte praeterfluente ipsa in articulis intercepta desidet a)instar flegmatis in renibus intercepti, de paula tim coalescens tandem in tophum podagrae gipiatur, augeturque massa, quoties iterum, Sc iterum adueniens materia per acidum fusa similibus ibidem angusti js intercipitur impotens ad transmeandum ; ipso vel acido coadiuuante, cuius proprietas est dissoluere, dissoluti partes subtilissimas affundere , atque crassas denuo coagulare: Cuncta enim perhibente Vonderbechio acida rodunt, Ur cogunt , coagulando vero, set a coagulantur. Cuius quidem Acidi staturiginem Anonimus in Epistoli prima de motu chili , de sanguinis ad Thomam Bariolinum cδniectatus est e liene in ventriculum derivari,quod nulla pars alia in toto corpore praeter lienem sapiat aciditatem ; eiusdemque acidi solutivam proprietatem philosophatur ex eo, quod cocto, Se deglutito liene, pra sertim suillo, ventriculi grauitas, siue cibi copia,sive cras. sitie, vel obstructionibus emendetur . Quod di fuse vero salsu esse prebeo in Cap. cui titulus Aciau Fermentatiuu. Rursus, ut clarius exprimatur lapidi ficus succus; indico, ut legas meum libellum sermone populari inscrip
tum Treue Inseruitionesvra si Glutine, o Colla, cbe si
gcnera ne Corpi humani; i etiam Γ Cap. dei Giacis,e Coagulo . Superioribus annis Typis incussa, quorum duo prima felicis recordationis R. P. D. Ioanni Ciam pino Romanae Curiae Praelato, & alterum Illustrissimo Domino Massaro Bontio Serenissimi Parmar Ducis Hortonae a Mare Auditori eisdem mihi themata subministrantibus dicaui.
30쪽
ACidum antiquissimum principium , ut spirituale
sensuum censurae non submittitur, prout ostendit Hipp. de vino , de tartaro Cap. Io. de I 8. Sol appellatur a non paucis acidum acidorum , atque ignis flamma , cum sit acida , aciditatem quoque communicat; sicque probant suam intentionem ; si plumbi librae centum exurantur aridis ligneis in minium tranSformatur, postquam illud in minium, est conuersum reperiuntur centum , Sc decem ; quaeritur, unde minium acquisiuit decem lib. nou ab aere,qui est naturae cribrum, nulloque
modo aer per se est condensabilis;prosecto nil ei superadditum fuit nisi sola flamma; hec itaque assumpsit corpus in plumbo; istud autem corpus,quod plumbum auxit ex flamma est acidi saporis. Quidquid sit de augumentatione, parum solicitus sum , cum hic non sit mei instituti. Insero , qu cd hoc acidum in igne formali nulla analytica destructione, nec altis ingenio separabile , est,ta ut sacer Philosophus in luce,de sulphure a similit dine appellarunt. Tale Acidum Hermes, Lulius in test. Cap. 67. Tachenius in sua Claue chimica Cap. a. alijque quam plurimi sectatores situ solis vocavere, nam primo per solis in Buentiam suit genitum per naturam sinὸ adiutorio scientiae,
vel artis, cuius accessu, di reces ta omnes naturae operationes variae reguntur , intenduntur, ac remittuntur,
ideo Aristoteles Vocauit solem patrem, terramque ma trem Omnium vegetabilium. Hinc Ingeniosissimus COLC INOPO-