장음표시 사용
201쪽
l34 HOROLOG IOGRAPHIAcularis est rcspectu centri horologii . . Demis igitur perpessiculo a cetro horologi j siue a radice stili,signa lineam mcridianam. Quo facto, alligatilum subtile ad indicem horarum, & extende ali am extremitatem eius super horam duodecimam siue lineam meridianam in muro signatam, ita ut filum tangat rotulam diuisam, promoue rotulam, donec una linea tangat filum extensum ad lineam meridianam praecise, dc rotula sic fixa manciate promoue filum indici adhaerens ad omnes alias lineas horarum, & ubi tangit murum ibi fac notas horarum. Demum protrahe ex centro stili seu horolologii lineas horarias,& paratum est horologium. Hactenus de uaria horariorum descriptione nunc designis zodiacis inscribendis.
203쪽
Omodo duodecim figitii duri perlineas transiuersaliter tractu figurentur in horologijs muralibus: caput πXvll.
IN primis tibi opus erit pro signorum zodiaci
inscriptione,instrumento quodam cuius fabrefactionemhanc esse adaertas.Fac semicirculum quantae libuerit magnitudinis, quem dimidiabis semidiametro, signabis is literis a b c , centrum uero sit e . Quadrantem b c distribue in non, ginta partes aequales, & a pucto b nersus e numera maximam solis declinationem,quaeest gradus nigintitres minuta triginta nbi finitur numerus imprime pnnctum adhibita litera f. Porro arcum s b transser officio circini a puncto bnersus a, faciendo punctu g,&ab uno pucto ad alium duc lineam rectam,eiuslintersectionem cum linea b e nota oem litera ii, & secandam
quantitatem h g uel h f describe circulam n/num, quem diuide in duodecim partes aequales. Quo facto pone regulam super duas partes aequi distantes semidiametro, 3c ubi regula intersecat arcum s g fac notam. Similiter fac cum aths pnim
res aequastantibusέemper signandoarcum fg.
204쪽
s E B A S τ. v N s τ πDemum a centro maloris circuli, hoc est, ab educ lineas rectas ad singula puncta intersectionis. eruntin duae extremae tropici cancri &capricorni& media aequ inoctialis. It a. in quacunq; parae placuerit incipias inscribere signa. Capricornum in extrema deinde aquarium N piscest. Aries me diam sibi uendicat lineam,deinde Taurus, Gemini& Cancer iterum in extrema,& redeundo sub Geminis scribe Leonem, sub Tauro Uirginem, sub Rriete Labram,&ita consequenter usq; ad finem Sagittari j, quemadmodum haec omnia patent in figura subiecta. Porro istae lineae rectae a centro eeκeuntes, repraesentant radios solares sole in illis signis existente. Poteris quoq; huius instrumenti fabrica formare ex tabula declinationis solis, qua
infra paulo ante finem huius libri posuimus. Haec enim docet quot gradibus & minutis quaelibet si morum lineae a medio limge, hoc est, ab aequato. 'h sqris distent linea. Sequitur figura.
206쪽
Quod si cupis inscribere longitudinem dieru&noctium, ita operabcris . Lincae capricorni ad scribe octo. Nam tunc longitudo dici serme in no stra regione octo horas complcctitur. Sicut edυ verso longitudo noctis tunc habet sedecim horas. Lineae uero piscium siue scorpi decem adnota. Linea arictis 3c librae duodecim habcbit: dc linea tauri atq; uirginis quatuordecim . Linea uero cancri sedecim fere habct horas: &logitudo noctis octo tantum continet horas . Sed quantitatem diei nouem, uia dccim, tredccitia dc quindecim horarum, hoc ingenio explorabis. Numera a linea aequino ctialis, hoc est, a linea arietis seu librae in circulo paruo, idq; in superiori eius parte δc ex utroq; larcre, decem & septem gradus, ad quorum finem pinge notas : dc ab eadem linea in parte inferiori parui circuli numera totidem & fac notas. His notis aequinoctiali aequidistantibus appone rcgu
lan,&arcum s g affice signaturis. Postea acclatrocirculi magni pcr has signaturas duclincas rectas,& quae cadit inter lineas piscium 8c aristis deput bitur diei habenti longitudinem uia dccimi,
rarum:quae uero inter arietem δc taurum locu sor/tita fuerit,alligabitur tredecim horis. Item a pun/cto f parui circuli supputa utrinq; trigintasex S a gradas
207쪽
gradus di imprime arcui f g notam. Idem facias
apud punctum g . Postea a centro circuli magni duc rectas lineas per signaturas in arcu factas Nea quae ceciderit inter aquarium di pisces compleretur diem nouem horarum:quae uero inter geminos 3c taurum locum obtinuerit, habebit quindecim horas. Quibus rite absolutis, abscinde diametrum a c εc fac tabulam seu figuram quadratam, continentem duodccina signa zodiaci, dc longitudines dierum δc habebis instrumentum quod quidam declinatorium,alii uero trigonum zodiacum uocant,eo quod per ipsum dcclinatio solis ab aequinoctiali addiscitur. Hoc itaq; parato instrumeto,
affige ipsum ad stilum horologi j, diametrum scili/cci a c stilo sic adaptando,ut diameter meditullium stili possideat, dc centrum e certum stili lo/cum occupet, ubi postea nodulus, signorum coelestium index,est ponendus. Deinde lineis signo. rum prope centrum e adhibe filum longu, quod ita super cuiuslibet signi linea ad murum protra/hes, ut ne ad pilum quidem ab ea linea recedat. Et cum lineas signorum zodiaci inser ibere uolueris, quae lineas horarias ex transuerso secent, sic ages.
Primum trahes silum super signi lineam jacens ad horam duodecima,& facto signo in pariete,transe
208쪽
seres filum ad lineam parietis horae primae deputatam,& iterum facies notam in pariete. Deinde uertes instrumentum una cum filo uersus lineam horae secundae, & facto in pariete puniato,rursus mouc bis tam instrumentum quam filum ad lineam horae tertiae:& hoc pacto iacente filo in linea certi signi sit exempli gratia Cancri facies puncta ad omnes horarias lineas in pariete, daanc ex illis punctis facies unam lineam, siue quod idem est, colliges omnia illa puniri in unam curuam linoam, quae in infimo parietis loco Cancro dedicabi/tur. Absoluto itaq; Cancri tropico, applicabis si luna lineae signis Leonis & Geminorum in instrumento dedicatae,&facies similiter in singulis hora rhs lineis notas,ex protractione fili ostensas,quas deinde in unam curuam rediges lineam, signis Leonis &Geminorum accommodandam. Et in hunc
modum ages cum singulorum duodecim signo. rum lineis , filum scilicet praecise super trigoni tmeas ponendo & abso ullo obstaculo ad pariete tirahendo. Notabis etiam hic quod linea Arietis MLibrae, quae aequinoctialem repraesentat, semperuenit rectamam ipsa in loco nodi secat stilum ad angulos rectos,non tam in pariete quam in instru/mento quod declinatorium uocant. Nam ut in
209쪽
caelo axis N aequator ad angulos rectos sese secantita quoq; in horologio quovis horizontali dc uerticali, linea Artetis de Librae 3c stilus ipse ad anguὸ
Iam rectum sese intersecant. Et si horologium omnino fuerit nacridionale,neq; ad occidentem neq; ad orientem inclinatum, linea horae duodecimae Munea arietis ad angulum quoq; rectum sese inters cabunt nam stilus tunc praecise incumbit lineae horae duodecimae neutrorsum declinans. Aliae uero signorum lineae, cum inaequales angulos cum stilo faciant, necessario curuae in pariete vcniunt:&quato unum angulum acutiorem faciunt, tanto obli/quiorem procreant in pariete linea d quod po/tissimum in utroq; tropico uidere licet.