De arsibus solutis in dialogorum senariis Aristophanis

11쪽

phanem non timuisse apparet, similibus elocutionibus versum incipere, praesertim cum νυν particula tam arcte cohaereat cum antecedente, ut ejus quasi ultimam sermo syllabam. Et cumitorum atque iterum in initiis sententiarum Graeci articulum ponerent insequente substantivo iisquo conjunctionis causa μὲν, δὲ γαρ particulas interponerent, Aristophanes ea re facile permotus est, ut inde justum peteret versus initium. Ita ex communi sermonis usu duae tribrachorum incisorum formas ortae

esse mihi videntur, quae in primo pede adhibitae Aristophanis propriae esse dici possunt. Ad ipso jam transgrediens tribrachos post alteram syllabam incisos primum in hac sede agam de illis, in quibus voci bisyllabae subjuncta est monosyllaba. Atque hic quidsm imprimis

excutienda est prior earum formarum, quas ut praesertim X- colore Aristophanem versus cum enuntiati coincident initio permotum esse videri modo demonstravimus, eam dico, qua enclitica νυν tertiam explens brevem bisyllabum sequitur voca

Eccl. 149, 268 εχε νυν Equ. 490, 493, 1184 λεγε νυν Equ. 1028; Nub. 141; Vesp. 30 His locis vereor adjungere ac v. 679 a

Berghio scriptum ετ νυν τε pro librorum lectione τι νυν, et quod Aristophanem imperativis tantum voculam νυν adjungere exemplis allatis demonstratur neque intellego cur scripturam libris manuscriptis traditam mutemus. Nimirum solutiones supra citatas praesidium habent in enclitica vocis νυν natura, qua quidem verba ita continentur, ut unam trisyllabam vocem plane aequent. Ceterum alias quoque encliticas Aristophani visas esse tribrachorum incisioni satis afferre excusationis hi loci docent:

σε κυοco ubi codicum scriptura φερε σε κυσω plane contra metricam rationem mutatur in indoino, Berghio, Velsenes in

12쪽

- φερε σε κυσω ut breves syllaba longae loco posita interpunctione ejungantur atque dilacerentur. Soluti simillima occurrit in Nub. v. 238, si probatur Ravennatis aliorum codicum lectio ιν με διδύξης praebentium, quam lectionem ex metrica ratione non habere in quo offendamus exemplis supra allatis satis elucere mihi videtur. Non minus arcte quam encliticae proximis verbis sese adjungunt μεν, δε, a particulae in his

ιο γύρ. Huic tribrachorum formandorum rationi utpote plane cognatam statim adjungam, quam in Vesp. v. 3 legimus solutionem κακον asa, quippe in qua illud asia non minus artam exigat conjunctionem, quam quas modo attulimus Voculae monosyllabae. Dissimili modo consormati sunt tribrachi a bisyllaba ordientes praepositione, quales per ceteros quoque omne pedeSinvenimus. Neque vero in eis haerebimus, cum ipsius praepositionis cum insequente casu arctissimo nexu satis praesidiiseri solutioni statim intellegamus. Huc referendi: qu. v. 1008 περὶ Aaκεδαιμονίων Vesp. 1199 επι νεοτητος porro Lys. 1101 επι τι; hesm. 489 ala τον. Secundo loco perquiramus eos tribrachos, quorum alterabrovis syllaba comprehenditur Vocula monosyllaba. Hic quoque solutionis, quam Aristophanis propriam esse diximus, nempe μεν,

δε, do particulas in altera syllaba habentis, imprimis accuratius indagemus exempla. Atque inter articulum quidem et substantivum inveniuntur hae particulae in his locis: eh. 813τον μεν τερον; ac 548 ὁ δε ρεπανουργος Av. 1118 τὰ μεν

ἱερα, 1583 τὰ δὲ κρεα; lut 687 ὁ γὰρ ἱερευς, 696 ὁ δε εος;

Fragm. 18 ὁ δε μεθυων. Nimirum voces his oculis Onosyllabis conjunctas sententiae vi quasi in unum coalescere verbum Aristophanes sumpsit, ita ut non timeret alia quoque Vocabula eis conjungere ut Vesp. 1374 τι δε et μελaν; hesm. 361 τί δὲ μετὰ τουτo. Uno tantum doeo tribrachi altera syllaba

13쪽

expressa est vocula a Eccl. v. 474 si Ravennatis tenemus ordinem verborum o a dνόητ χ η μορ praebentis. Sed praeter insolitam tribrachi solutionem verba demonstrant in hoc versu aliquid vitiatum esse atquo equidem codicem genuinam putaverim exhibere versus sormam, cujus lectio νοητ'

os αν a μωρ facile in illam depravari potuit. Accedit quod in codicitus' et Nisa servatur, quod cur cum Bentiri in

mutemus non adest ratio. entandi non esse mihi videnturiae. v. 1048 et ecl. v. 23 τί ποτ' asi in initio praebentes, utpote in qua solutione vox asa maxime conjungenda sit antecedenti verbo et ipsi apostrophi vi cum insequente enclitica et sua natura cum antecedente τί conjuncto. Compluribus versibus, id quod in steris quoque pedibus occurret monosyllaba alteram Xplet brevem, quae grammatica lege proxime pertinens ad insequentem vocem tali modo solutionis duritiem emollit. An hoc negari potest, cum articuli breves formae vel monosyllabae praepositiones secundam brevem

explent atque ab insequenti brevi substantivum incipit ut in Vesp. v. 1124 ὁ βορεῶς i50 τίς ὁ κακοδαίμων Fragm. 505,

τί το aκον, porro hesm. 456 τ εν γρίοισι Eccl. 541 σεδ εν λεa. )Quae praeterea per Aristophanis fabulas in versuum initiis deprehenduntur insolitorum tribrachorum exempla, sorum haudita promptae sunt excusationes. Ac primum quidem solito majore licentia compositus est qu. v. 1159 φες claro των βαλβίδωνκτε, sed fortasse nil est mutandum, cum voces φες et ποarctissimo contineantur sententiae vinculo et pronuntiatione ita conjungantur, ut ne minima quidem pausa intercedat. t hoc licentias lenimentum afferri nequit in v. v. 1527 θεν ὁ πa-τρροος τε, ubi lectionem libri proditam sanam esse nullo modo mihi persuadere possum. Qua in re consentientem habeo n-gerum, qui Versus numeris ita succurrit, ut scribendum proponat θεν quam conjecturam, cum melior alia praesto noni Hoc solutionis genua ab antecedente maxime diversum ita non ab illo disjungit Carol. uellerus de ped. sol. p. 47, 5 ut utriusque formae exempla quasi plane compari commisceat. Dj0jij sed by IOO le

14쪽

sit, equidem recipere non dubito. Neque magis serenda est solutio quam in Vesparum v. 853 codice Meto praebent τιυπελαθόμην. Recta nimirum scriptura codicis; τινὶ πελa θοριην. Ρostremo accuratius examinandus est Ach. v. 1023 πόθεν; dard in cujus nitio si adhuc recto homines docti tribrachiam posuerunt, tota nostra ratiocinatio concidit, qua altera solutionis syllaba cum tertia semper arcte cohaereat postulamus. Cujus tribrachi similo exemplum cum per omnes Aristophanis fabulas unum tantum reperiatur, in quarto pede luti versus 838 θοὶδ οτι κομιδη μεν ουν, uno de duobus versibus suffragio sententiam serre ad rem jam hoc loco conficiendam mihi idoneum videtur. Ex solutionibus adhuc allatis elucet illa regula quam in ceteris quoque pedibus probare poterimus, Aristophanem omni studio id curavisse ne syllabae breves longae loco positae quomodo dilacerentur. Nimirum poetae studium eo tendebat, ut duo brevia tempora longae syllaba explentia spatium nulla neminima quidem mora interiecta uno tenore recitari possent, et proinde numerus ambicus omnibus pedibus perspicuus esset. Quod cum ita sit et cum ob eam causam in sententiae conteXtu verborum nullo vinculo cohibitorum compositio vitetur, quomodo ferri possit tribraehus, cujus altera syllaba et tertia interpunctione disjunctae sint, quae personarum vicissitudine etiam gravior et molestior evadat Itaque jam lmsteius socii. Versus medela cogitabat atque parvulae particulae subsidio ad VerSum emendandum utitur, cum proponit ποθεν Atqui horum, de quibus agimus, versuum scriptura sere omnium codicum autoritate ita firmata est, ut de lectione, quam libri exhibent, dubitare non ausim. Itaque alia interpretandi via ingr0dienda est et equidem ipsa interpunctione eam nobis ostendi puto. Cum enim concludatur post alteram syllabam sententia, aliquamdiu dubium esse potest, utrum haec altera syllaba prolonga an pro brevi sumenda sit. Jam quid impedit, quin eam ipsius interpunctionis vi longae pondus assequi statuamus Quod enim saepissime in versus fin nobis occurrit, ut ultima brevisi es Christ, stri de friechenon Romer 8. 136.

15쪽

syllaba propter ipsam insequentem pausam ancipiti mensura sit, quidni idem Aristophanem in medio versu ante interpunctionem sibi concessisse putari possit idque vel maxime in ea elocutione, quae Saepissimo Versus finem conformet, ευ οἶδ' ora dico. In qua praeterea non intellego, cur Aristophanes, si talem in medio versu productionem horrebat, tribrachum tam insolitum in versum intulerit, cum facillima mutatione posset scribere ευ ο εγά . Ceterum talis syllabae brevis ante interpunctionem productio non plane singularis exta per Graecorum fabulas atque apud Aeschylum primum ccurrit exemplum. In Choeph. v. 655 libri praebent las ἀκουο quae lectio codicum autoritate satis firmata rhythmo inseri non potest, nisi alteram Iεν Vocis Syllabam propter insequentem interpunctionem producimus. Eadem

elocutio obvia fit apud Aristophanem in Pac. v. v. 663 etc. 128 his quoque locis insequenti interpunctione excusata. Itaque nil obstare puto, qui talem metri tractandi libertatem etiam

in nostris versibus statuamus.

II. D tribrachia secundi pedis.

Ad alterius pedis tribrachos post alteram syllabam incisos

jam me converten servabo consilium meum, ut eas solutiones,

quarum alterum tempus Ocula monosyllaba expletur, sejunctim contemple ab eis, in quibus duae breves priores una comprehenduntur voce bisyllaba vel fine vocabuli plurium syllabarum, a tertia novum nomen sive monosyllabo sive plurium syllabarum

incipit. Atque in secundi quoque pedis tribrachis tali modo

solutis demonstrare conabor, Aristophanem in versibus condendis talem numerorum libertatem sibi non sumpsisse, nisi ita ut aliqua accederet syllabarum conjungendarum necessitas. Arctissima alterius syllabae cum insequente conjunctio oritur, cum medium tempus expressum est articulo cum sequente nominei Nuperrime observavi, ichterum in editione Vesparum a v. 853 eodem modo hujus versus numero explicare cum dicat: Nullam offensionem habet l. 838, quum ora et in fine dipodiae et orationis sit positum ut innumeris locis οἶδ' ora in fine versuum Do similia), ut paenedicas ancipitem esse syllabam vel longam. Dj jij sed by IOOQ le

16쪽

1201 Fragm. 52l. Eodem, quo articuli breves formae, officio fungitur particula ua in formula μὰ P: Nub. 733; v. 22, 1210 1220, 1308. Non minus arcte sententia ac pronuntiatione praepositiones cum insequentibus conjunguntur, quae alteram tribrachi brevem explentes inveniuntur his locis: Lys. 1143 H θων δε υν πλλοιοι Fragm. 344 I οικειν με ἐν γρN Alteram solutionis excusationem habemus elisionem in his praepositionibus: eh. 202 ξω τὰ κατ' γρους Nub. 654 προ τουμεν ἐπ' ἐμου; Av. 47, 46, 1543 παρ') Lys. 26 υστ'); ecl. 1013 κa θ'). ari modo invenimus conjunctiones bisyllabas elisione mutilas: qu. 11 φερ' a ον ιν δνaγνω Vesp. 10, 805 as', τ');

Alia Verba, quae sua natura ad sequentia pertinent et praeterea elisionem nanciscuntur conjunctionis vinculum, sunt o Av. 1645; φερ' Εqu. 119, 1365; v. 1244. Sed vereor in hunc numerum referre Equ. v. 20 ἀλλ' ευρε τιν' ποπινον, cum per omnes nostri poetae fabulas nullam reperias noliticam alteram tribrachi syllabam explentem Fortasse rectum vidit einehius Vind. p. 503 Suspican εχ ρετρ'Ἀποκινον, quam solutionem propter elisionem non magis tentandam esse existimo, quam quae legitur in Vesp. v. 697 Araaιμονι' ἔχει de quo loco quid sentiam in capite de proceleusmaticis latius exponam), vel in v. 1523 dμπορι' da ερογμενα, vel in ch. V. 830 τὰ χοιριδι πεδου, vel in Ran. v. 488 εἰργύociet di γηρ. Elisionis praesidio muniuntur solutiones in v. v. 860 τουτὶ μὰ P εγω et in Ran. v. 1410 εγο δε δυ' επη. Neque dubitationem nobis movebit soluti in Ach. v. 1058φερε η τι υ λέγεις, ut in qua ο ου arctissime conjungenda sit cum insequente verbo. Duplicem excusationem habent eae

17쪽

arsium solutiones, quae efficiuntur duobus monosyllabis id genus, ut prius alteri, alterum priori proxime conectendum sit. Huc spectant hesm. v. 197 λλ' υτος ο γε Equ. V. 677 τύ τε;

ου δε Similiter comparata si solutio Eccl. v. 1014 τί ποτε.Nsque difficiis erit libertatis excusationes investigare eis tribrachis, quorum in altera syllaba terminatur vox plurium syllabarum. Ac primum quidem lenitur ac paene tollitur, quae longioris vocabuli fine efficitur pausa, cum tertium tribrachitempus constat monosyllabo arctissime conjungendo cum antecedente. Ach. V. 584 φερε νυν 555 ο τι ν Eccl. 373 ετ γε; Av. 1670 με γε Τhesm. 938 qaχυ τι. Non minus vocis interstitium evanescit, cum priora tempora bisyllaba explentur

praepositione, quam cum sequente casu paene unum reddere

vocabulum jam supra indicavimus. En locos: qu. 1006, 1010, 1012 περὶ ἐμου; ub. 741 κατὰ μικρον; ac. 123 επι δεκάμνω; Av. 1300 πο φώορνιθως 1639 περὶ γυνaικος ubi cur cum Meinehi mutemus γυνaικος περ nulla adest ratio); hesm. 1υπερ ἐ/mυ; lut 1055 διὰ χρόνου 1111 διὰ τι, quem versum injuria, opinor, einehe in vindie libro p. 223 propter ictum in a positum in dubium vocat. Sola sententia, ut quae

unam efficiant notionem, continentur vocabula υτίκα μύλaΡac. 237, 367 τινὰ τροπον v. v. 180 Ran. 460 ταχυ πύνυΤhesm. 16. His omnibus, quae adhuc attuli pausarum lenimontis destituti sunt nonnulli tribrachi, quorum tamen lectio identidem

occurrens omnium librorum consensu ita firmata est, ut nisi primariam nostram regulam prodimus, aliud conjunctionis sub-λ vocem antecedentsm etiam plus quam duas syllabas continere posse, id quod Engerus in disputatiuncula De Ictus au der urgenultima ines mehrsilbige griechischen ortes Uuseum Rhen XIX, 135)

negat, probatur qu. V. 1107 ανυσατε νυν omnium codicum consensu fidi

missime stabilito.'mis simillimo comparati sunt uripidis versus Iph. Aul. τωτω δ' ἐπι τρισί et Bacch. 40 ταν παρα λογον, quos ob eam causam in dubitationem non vocaverim cf. uelle p. 56, 11).Dj0jij sed by IOO le

18쪽

sidium nobis quaerendum sit. Agitur de qu. v. 1041 αυτ besso' o τι λέγει Ran. 556 ου otio δ τι λέγεις; col. 98 ουκοὶ δ' o τι λεγεις. Porro do Lys. v. 52 μήτ' dono λαβεῖν et Nub. v. 884 ς τἄδικα λέγων et de praeconis solenni adhortatione: κουσε λεω, quae legitur Ach. 1000; M. 551 Αv. 448

quos Versus Engorum plane supterfugisse maxime miror. Etsi concedo, in illis tribus, quos primo loco attuli, pronomen is arcte conjungi cum insequente verbo et sententia et grammatica ratione, tamen neque intellego cur ejusmodi solutiones ceteroquin ab Aristophane plano vitatae sint et quos praeterea una attuli versus, adeo abhorrent ab Aristophane usu ut alio quo modo nodum solvere cogamur. Ac mihi quidem non sortuit factum videtur, ut omnibus his locis altera et tertia syllaba a consona conjungantur. Hujus enim litterae pronuntiatione eas syllabas artius conjungi et quasi in unam contrahi neminem fugiat, quare haud scio an metri labes in his versibus

statuenda nulla sit. Quae solutiones his excusationum ansis destitutae sunt, eas emendatione egere equidem censeo. Ac primum quidem omnibus rhythmicis legibus repugnat initium Lys. v. 24 codicibus et sic traditum καὶ Assi aχυ. I a. laydesius quidem eam scripturam ut legitimam in textum recepit atque in annotatione critica ad hunc versum excusationem peti posse putat . ex eo quod raptim haec pronuntiantur'. Quamquam vero accelerari verborum pronuntiationem equidem non nego, tamen ea talem solutionem excusari minime credo, cum verba Ala et naχυ nullo sententiae Vinculo artiore inter se conjungenda sint,

id quod ceteroquin in talibus solutionibus ab Aristophane observatum esse iterum atque iterum demonstrare potero. Primus hujus versus numeros indoinus horrebat et in annotationibus Oxoniensibus p. 758, qua utitur nonnunquam in Versibus emendandis audacia, per contractionem prorsus singularem scribi

jubet καὶ νη A παχυ κἄπειτα Rectiore judicio, si quid video, Meinehius vitium in voce καί quaesivit, quae quam facile ex priore versu in hunc transferri potuerit, facile intollegis atquere vera a parte codicum omittitur. Itaque quam in vindiciarum

19쪽

Aristophansarum libro pag. 117 proposuit emendationem νὴ λπήνυ παρο eam libentissimo accipi sed ita ut inversis vocabulis scribere malim παχm do sic enim oritur solutio, qualem ut legitimam attulimus in hesm. v. 16 ταχυ πέν tr. Non minus depravatis numeris laborat Lys. v. 10 ὁ γουν ἐμις νήρ, quem Engerus recto judicio ristophaneas consuetudini non respondero ratus ita mendare studuit ut proponeret ὁ γουν ἐμαυτῆς quam conjecturam ego libentius amplector quam emendationem a Berghi tentatam in Zimmermanni diurnis 1835 p. 948 ὁ γουν ἐμος νηὶ proponente. Omnibus recentioribus editoribus omnibus numeris absolutus videtur esse Av. v. 1575, quem sic legimus in libris: μου γ' oτιτον νθρωπον γχειν βουλομαι. In hoc versu alterius pedissolutio tantum abest, ut Aristophanis sapiat usum, ut contra talis insoliti tribrachi par exemplum per omnes ejus sabulas non reperias. Itaque eum ea, qua codicibus exhibetur forma, probum esse etiam atque etiam nego atque cum Richtero vesp. 853)qui primus de versus sanitate dubitavit, scribatur propono, rihτὁ ανδρ'Ἀπύγχειν βουλομαι. Denique ut ostendam, ad quas incredibiles conjecturas homines docti in nostri fabulis emendandis versantes interdum progressi sint opinione ducti, Aristophanem omnibus syllabarum longarum solutionibus Veniam concessisse, duas nuper a Mei-nehi in vindiciarum libro publicatas afferam atque inquiram lectiones. In Nub. v. 663 suo jure improbandum esse ratus anapaestum a tribracho exceptum rectam denique hujus loci emendationem invenisse sibi ridotur, cum conjicit λέκτορα κατατουτον. Nimirum ignorabat, Aristophanem non usque eo licentiae progressum esse, ut longae solutae syllaba breves in duo distribueret vocabula, quae nulla ne minima quidem necessitate continerentur. Itaque pro eo, ut emendatiorem redderet versus

rhythmum, etiam magis insolitam versu intrusit pedis solutionem. Haud scio an pridem hujus loci recta lectio inventa sitis Hermanni sagacitate, qui scribit: λεκτρυον κaὶ amo καὶ τον αρρενὶ cf. caput in quo agitur de proceleusinatico). Etiam graviorem notam meruit einehius ob conjecturam

20쪽

suam in Eccl. v. 1124 inductam, ubi ἐκλεγομενa verbum sententiae et meis aptissimum mutat in ἐκλὲγομενος ut tribrachias existat, cujus breves longae loco positae syllabae duobus nullo vinculo cohaerentibus vocabulis tribuuntur. λ)

m D tribrachi forti podis.

In hoc quoque pede haud magno labore opus erit, pedum post priorem arsis solutae incisorum reperire excusationes. dhorum autem tribrachorum solutiones natura fert ut non minimum contulerit caesura semiquinaria quae hic locum suum habet. Ac primum quidem saepissime tribrachorum alterum tompus exprimitur articulo, quem cum sequente nomine quasi unam facere Vocem non est, quod iterum moneam: ch. 13 προσιτω Θεωρος ὁ παρa Στύλκους, 156 τουτὶ τι ἐστι τι κακον, 10544πόφερε τὰ κρεa 5 rcio δ' ἐφ' se γε ο εαρ 596 λλ εξ του

περ ὁ πόλεμος Nub. 657, 1199; qu. 203 Vesp. 74, 223 799; Pac. 181 192 700; v. 168, 1007 Lys. 88; hesm. 517, 23;

Ran. 32 Plut 40, 7, 452 484, 21. Eandem habemus arctam conjunctionem cum alterum tribrachi tempus constat praepositione vel conjunctione vel pronomine sive natu sua est monosyllaba sive bisyllaba vox elisione ad monosyllabae mensuram redacta est): Equ. v. 12 26 ἐγω δ' κλεπιον ἐπ'Ἀγαθω;

λ Quam ipse statui regulam et comprobare studeo, ne umquium plane dilacerentur syllabae natura cohaerentes, eam quam non perspiciat etiam Car. Μuellerus in libro de pedibus solutis tragicorum vel maxime monstrat pag. 56, I et 12), ubi El. V. 324 ex librorum scriptura υπωποτ' ου χοας ierson audacia corruptum in υπωποτε loci nulla re differre contendit a Jon. v. 931 τι φής τινα λογον et Ιqh. A. V. τίκτω ὁ επὶ τρισι et ach. 940 ταν παρα λογον. Quorum versuum tribrachi quam diversi sint ab illo iersonio nemo primo ut ita dicam aspectu non intellegit et uellerus eo ipso loco ostendit se solutionum rationem et naturam non penitus persperisse. η Hanc pronominum quorumdam arctum cum insequentibus consociationem non recte intellegere videtur Car. uellerus de ped. sol. p. 36 5), cum in hil. 1029 tι' ἀπάγεσθε et 124 δ αιον, si ' λαβες monosyllabo neque cum antecedente neque cum consequente arcte cohaerere contendat. Dj0jij sed by IOO le