De arsibus solutis in dialogorum senariis Aristophanis

21쪽

Lys. 31 ἐν ταῖς γυνaιξίν ἐστ' λιγga Ran. 1407 μοιγε κατ επος; Plut 628 ανδρες ἐπ λιγίστοις Thesm. 1183 προτεινον ' υπολυσω; ch. 45 Iδη τις ειπε τίς γορευειν βουλεται; lut 842τι τριβωνιον δε τί δυνaτaι Vesp. 905 4 θιζε συ δ'Ἀναβύς; Τhssm 740 δῆτα ου 'Ἀποκριναι, 64 στρυτήνεσιν β πεποίηκα, 929 πανουργος δν ελεγε Ρlut 811 γεμουσι, το δ' περ ρον. Huc referam Vesp. v. 1400 χαρὰντα μὰ sis stiluti versum 484δε δυ' ποχρηοουσιν, ubi syllabae longae loco positae elisionis vi continentur. In his omnibus versibus a tertio tribrachi tempore longius oritur vocabulum. Alteram si tertiam tribrachisyllabam singulis verbis monosyllabis expressam invenimus:

οε, μὰ τον, quibus locis monosyllabas voces inter se maxime junctas eum sequentibus non minus conjungendas esse sive Sententia sive elisione statim intellegimus Monosyllabae alterum

et tertium tempus explentes atque etiam inter se conjunctae, cum altera tertiae, tertia alteri maxime adnectenda sit, occurrunt:

Neque offensionem praebet nobis vulgatae lecti in v. v. 99 τίς ὁ κόθορνος, ubi duae monosyllabae sententia cum proximis artissime conjungendae sunt, ut solutio oriatur, qualem legimus in primo quoque pede versuum Vesp. 150l, Fragm. 505 a. Quod supra indicavimus, in hujus podis solutiones plurimum

contulisse caesuram Semiquinariam, quam Vocant, hac sede locum suum habentem, omnes quos adhuc attulimus loci satis superque ostendunt, in quibus monosyllaba arcto insequenti verbo socianda sit. Itaque quae per cunctas Aristophanis fabulas in duobus versibus nobis praebentur huic observationi officientes solutiones, eas quoquo modo removere non dubitamus idque eo libentius, cum tribrachorum tertii pedis similitudinem assequamur cum hujus pedis dactylis, quorum et ipsorum nostrae caeSurae repugnantia paucissima exempla emendanda esse infra docebimus. Ac primum quidem accuratius perquirendus est v. v. 1588, quem prorsus Ἀμέτρως legimus in codicibus, tum Ravennas 2

22쪽

praebeat asa τον θεῖν περὶ του πολεμου καὶ τῆς διaλλαγῆς, codex B περὶ πολεμου καταλλαγῆς, codices Α. S. V. περι του πολεμων a καταλλαγῆς. Quae verba ad trimetri sermam ita redigere conabantur Din dorsus et Berghius, ut scriberent asa τῶν θεων περι πολέμου διaλλαγῆς. oritur sic bisyllabae praepositionis in altera tribrachi syllaba conclusio, qualis solutionis in ceteris pedibus satis magnum deprendimus numerum. Sed cum in tertio plane singularis exstet, ne hac emendatione

genuina scriptura inventa non sit, maxime vereor. Accedit quod ante verbum πολέμου articulo aegre caremus. Etiam minus

probari potest, quam laydesius proponit, lectio: πολεμου περὶ καὶ διαλλαγῆς cum et quartus es anapaesto vitietur intolerabili es. Curtii Bern hardi disputationem de incisionibus anapaesti in Actis soc philol. Lipsiensis I, 245-286 et hic quoque articulus ante πολεμου desideretur. Rectiore judicio usi esse mihi videntur Μeinehius si ochius, quorum illo scribendum proponit περὶ

του πολεμου καταλλαγῆς, hic περ του πολεμου διαλλαγῆς cujus emendationis in annotationibus montionem non facit). Alterutra harum conjecturarum recepta neque librorum lectio nimis conturbatur et versus numeri eleganter profluunt. Hoc loco commonere velim de Ran. v. 1436 ῆντιν εχετον περι τῆς πολεως σωτηριαν, qui si probatur mea verborum transpositi suo loco

pag. 30 commendata, simillimum praebet rhythmi et structurae

exemplum.

Haud major difficultat romovetur alter tali modo consormatus tribrachus in Lys. v. 993 λλ' ὁ προς εἰδοτ με υτdληθῆ λεγε. Etenim jam Porsonus in insolitis librorum numeris offendens scripsit εἰδοτ' ἐμε sic tollens illam si non in aliis at hoc quidem pede insolitam solutionem et elegantiores reddens sine dubio numeros. Causa, cur in hoc ipso pede illa alias saepissime usitata forma vetita sit, inde petenda est, quod enclitica με quasi ultima antecedentis verbi habita syllaba oreretur versus in duas aequales partes divisio, quam ubique ab Aristophane Vitatam esse neminem accuratius rem indagantem fugiet. Quam ob ipsam causam suspecta mihi est emendatio a Reifigio

proposita in Equ. v. 1350, qui in Conjeci pag. 255 ut scribatur

23쪽

suadet δυο γε Bectum hoc loco vidit orsonus γε δυο proponens, quam lectionsm omnes recentiores editores recipere non dubitaverunt. Postremo sententiam meam proferam de Ecel. v. 151 βουλόμην 3ιεν τερον αν των Ἀθύδων, qui in aliis libris manuscriptis aliter conformatus nondum medelam accepit ab omnibus hominibus doctis uno consensu receptam. aximam dubitationem mihi movet ν particula alteram tribrachi syllabam explens; nam ejus solutionis exempla certa quartus tantum e duo eaque, ut infra demonstrabo, certis de causis satis excusata praebet cf. p. 20). Mihi quidem dubium non est, quin scriptura depravata sit et, cum codec mutato Verborum Ordine μεν τερονην praebeat, ut numeri oriantur maxima procedentes elegantia, eum Me genuinum Verborum ordinem maxime crediderim.

IV D tribrachi quarti podis.

In quarto pede cum eaedem fere solutione occurrant, quae in secundo edo, eodem atque in illo pede usus ordine tribrachos ab ristophane liberiore modo compoSitos exponam. Ut in tertio pede penthemimerim, ita in hoc hephthemimerim ad sollationum speciem magnam habere vim quivis facile intellegit. Satis magnus numerus obviam est in hoc quoque pede tribrachorum ita compositorum, ut altera syllaba expleatur voce monosyllaba sed ea usquequaque ad Vocabulum insequens pertinente. Ita articulus hanc sedem explet Ach. 22 φευγουσιτο μεμιλτωμενον; qu. 1048 cpsat εν ὁ θεός; Vesp. 47 λλύ- κοτον ὁ Θεωρος 173 H τον νον; ac 241, 37; v. 864,

1149 Lys. i59 200, 396; hesm 78, 246, 256, 1126 Ran. 183, 563 801, 144, 1154 1262, 1434; ecl. 72, 1037 si Burghii sequimur lectionem); lut 7, 40, 789 794, 878, 13, 1016.

24쪽

nomina, quae tamen nunquam sunt enclitica natura sed sententia cum insequentibus conjuncta Ach. 540 λλὰ τί χρῆν:Nub. 26 τι κακον ὁ μPἈπολωλεκεν; v. 1459 δευρο, υ δ' εκεω ';

Nonnunquam bisyllabae praepositiones, conjunctiones, aliae bisyllabae voces cum sequentibus natura sua cohaerente Occurrunt hoc loco elisione breviatae eoque cum insequentibus conjunctae Ach. 244 θυγατερ, ν' πaρξῶμιεofa Nub. 19 γραμματεῖον ιν da ara N, 1152 rasiijsaν, or ἐδaνειζοριην, 273 ῶσπερ

Etiam in hoc pede singulae voces monosyllabae alterum et tortium tribrachi tempus exprimunt ita, ut, cum altera ulteri maxime se acclinet, bisyllabam aequent vocem. Huc cadunt:

Nulli superiorum excusationum quadrari possunt, qua in Τh m. v. 8 ου οἱ Ἀν κουειν et Eccl. v. 1087 πλητῆρας δν πεκναίετε legimus solutiones, quae eo magis nobis dubitationem moveant, cum in ceteris pedibus ti particula alteram tribrachi syllabam explens non reperiatur nisi semel in primo,somel in tertio pede Eccl. 474 et cel. 151), quos locos ex meliorum codicum autoritate eo jure emendasse mihi videor v. p. 9 et p. 19). Nihilo minus lectio versuum, de quibus hic agitur, adeo firmata est, ut eo tentare non ausim atque Xcusationem tam insolitae solutionis inde petere velim, quod a particula artissime se conjungat insequenti Verbo raeterea neminem fugiat in utroque versu antecedentis similitudiniem a poeta de

25쪽

industria petitam esse Τhesm. v. 7 ου β γ δ μέλλης ὁρῶν; Eccl. v. 108 χαλεπαὶ ' δν ἐστε γενομεναι πορθμῆς). Insolita forma praeterea obviam fit in hesm. v. 119 xxo granarragrarali ubi quin interiectiones arctissime conjungamus nil obstat, atque etiam talis pronuntiationis omnis necessitas adest. Haud ita saepe finitur in altera tribrachi syllaba longius vocabulum, quod aliquo vinculo non indubitato cohaerere debere

cum sequente Voc non est quod iterum moneam. Atque arctissima quidem conjunctio evadit, cum tertia syllaba constat monosyllaba voce sed ea cum verbo antecedente maxime conectenda ejusque quasi ultimam reddente syllabam. Quod quidem invenimus in qu . v. 1159 με τε Nub. v. 1353 πολυ ε; V. V. 71 τε περ Lys. v. 148 et Ran. v. 1384 πολυ ε; lui. v. 471 τι ν Eadem arcta syllabarum sociatio existit inter praepositionem bisyllabam ejusque casum Nub. 839 περ ἐριου; Vesp. 1252 διὰ χρόνου Av. 19 κατ τ Σιμωνίδου; Ran. 500 κατ σε Eccl. 557 κατὰ πόλιν; lut 179 δια σε. liuions breviatur longius vocabulum itaque sociatur cum inaequente: Εqu. v. 728 πιτ' πο τῆς Ουἴaς Nub. 29 aτέρ' ἐλαυνεις; Vesp. 69-aτερ' εnoaξε; v. 15234dμπορι δνεqγγμενα; Ran. 488εὶργύσατ' νήρ; 490 προοετ' πενησύριην. Quibus pausarum lenimontis etsi destituti sunt pauci alii versus, tamen cur OS in dubium vocemus causa non est, cum facile aliud quod praesidium ad eos tuendos reperire possimus. Ac primum quidem in elocutione inrua aclia, quae occurrit: qu. V. 746; V. v. 202 Lys. v. 739 744 Ran. v. 785, ne minime quidem esse haerendum jam supra p. 133, cum eadem elocutio in secundo pede Occurreret, indicavimus. Non magis sollicitem lectionem Nub. V. 817, qui in omnibus libris manuscriptis sic legitur ουκευ φρονεις μὰ τον AH τον 'Oλυμπιον, utpote in quo juris-jurandi haec solonnis formula quasi unum forme vocabulum atque tribrachus non minus excusationem exposcat, quam actylus in v. v. 1657 πιος ὁ Ποσειδῖν. Miror ipsum eine-hium in vindiciarum libro hanc solutionem aegre erre, cum csteroquin Aristophani in talibus versibus maximam vindicet libertatem. Ipsius conjecturas Αί o τον 'Oλυμπιον haud sacile

26쪽

exclamationis simile exemplum reperias. Etiam minus timemus in justarum solutionum numerum recipere tribrachum A v. v. 1381dλλ' ο τι λεγεις, qua de solutione quid sentiam jam supra demonstravi cf. pag. lo). Verum nullo modo adducor, ut commodam habeam, quam in Vesp. v. 76 legimus solutionem περ ἐκει Πρύττεται, quippe in qua syllabae breves arsis loco positas plane dilacerentur neque ullo contineantur vinculo. Rectissime hoc animadvertit Dobrasus atque solicissime, si quid video, emendavit β dκεῖ πρύττετaι. inus probabiliter de hoc versu nuper judicavit

Μ0inehius in vindiciarum libro p. 30, qui nil reperiens insoliti

in hac solutione neque tamen probum esse Versum ratus in Ocera 'o quam quo reserat in ambiguo est, vitium latere contendit atque pro ea nocleto ut scribamus suadet, cum arbitrium nobis relinquat, utrum ἄπερ κεῖ an ,aκεῖ anteferamus. At equidem plane non intellego, cur vocem auo tentemus, cum iacillime atque ex grammatica ratione rectissime in verbum antecedens δικαζε referatur, cui structurae non obstat illud antecedens περὶ του quod item saepissime Verbo δικύζειν sese conjungens a proprio

pendeat subjecto. Utique utra lectio einelliana alteri ad metricam disciplinam praestet, nobis ambiguum esse non jam potest.

V. D tribrachi quinti odia.

Rarissime inveniuntur tribrachi post alteram syllabam incisi

in quinto pede videlicet ob sam causam, cum hic pes ad Versus finem proXime accedens numeros desideret quam maxime legitimas, ut solutionum omnino haud ita patiens sit. Ac profecto numeros impeditius progredientes in nullo deprehendas versu, immo in solutiones, quaecumque obviam fiunt, excusationum

ansas ex pedibus superioribus satis notas transferre possumuS.

An etiam quis paululum haerebit in tribrachis, quos legimus in qu v. 1245 ποτερον εν rosia 1392 ου a d Ia piaγῶν, quorum in priore praepositio, in altero articulus quasi primam sequentis vocis efficiat syllabam. Neque magis puto Av. v. 1677

27쪽

syllabas voces proxime conjungi inter se et cum sequente Ocabulo non est quod iterum moneam. lane similiter conformatam solutionem habemus in hesm. v. 632, si probamus Engeri emendationem scribentis ταυτ μεν ῆκουούς ον τί δε τρίτον, cum prima monosyllaba cum antecedente Verbo conjungenda sit,

altera et tertia quasi unam forment bisyllabam vocem. ide-grenus num talis solutio serenda sit, alii dijudicandum relinquit cf. de numero et conformatione pedum solutorum 4, 63. Certe non minus bene versu consulitur, si vel cum Benhleio omisso G scribimus τι δ', τριτον, vel cum Elmsteio τι δαὶ τριτον, vel cum Fritzschio τι ' ν τριτον. lane vero ejicienda est Brunkii lecti τι δε το τριτον, cum talis solutio tantum in primo pede locum habeat. Duo versus nobis tribrachos praebent, in quorum altera syllaba longius terminatur vocabulum, sed quibus item formis ex similitudine locorum jam superioribus pedibus probatorum statim veniam vindicabis. Sunt ac v. 538 ἴθι νυν βορει, ubi encliticam νυν omnem adimere offensionem luce clarius apparet, et ch. v. 830 τὰ χοιρίδι πεδου, ubi ultimae longioris vocabuli elisio solutionem probam reddit neque offendendum in hac omnium librorum lectione, quamquam libenter concedo multo

elegantius processuros esse Versus numeros, si cum Elmsteio Scriberetur πεδου τὰ χοιρία.

VI. D dactylia primi odia.

Ad dactylorum si jam nos convertimus formas post priorem brevem syllabam incisas, eorum libertatem ac licentiam etiam latius patere videbimus, quam tribrachorum similiter incisorum. Cujus rei in primo quidem pede causam inde derivandam esse puto, quod saepissime in Versus initi conjunctiones et pronomina trochaica mensura ponenda erant, quae maximo tantum

labore textui inseri poterant, nisi poeta liberiorem sibi sumpsisset numerorum pangendorum rationem. Et nisi fallor, ut liberius tractaret dactyli formas, Aristophanes ea re adductus est, quod longa antecedens liquidiorem pedis soluti roddit m-

nuntiationem.

28쪽

Hoc quoque loco sejunctim libet tractare solutiones, quarum prior syllaba brevis exprimitur vocabulo monosyllabo ab eis, quae post priorem brevem syllabam verbi isyllabi finem ostendunt. Prior arsis solutae syllaba proxime continetur cum voce insequente, si articuli brove formae hunc locum obtinent: eh. 125 εἰς ὁ στρυτaνεῖον, 867 νη ὁ Σύλαον; qu. 58 ου ον ἐμόν;

praepositiones non minus arcte cum insequentibus conectendas:

Ach. 21 οἱ δ' εν rosia 615 οἷς π ἐρύνου; lut 888 υκ ἐπ' dya oo 1001 καὶ προς - τουτοις; Fragm. 300 καὶ κατ' dyaθον, sive particulam si in juris jurandi sermula καὶ μὰ ta: Vesp. 134, ac. 416. In nonnullis versibus bisyllaba vox elisione mutilata cum insequente nomine cohaerst: Nub. 261 λλ εχ

oτόμι' ἐπιβυoaς. Sententia cum sequentibus arcte conjungenda est media syllaba in solutione Lys. v. 438 καὶ συ μετ4. Cujus generis multa enumeravimus in primi pedis tribrachis exempla, ut μεν, δε γαρ particulae alteram solutionis syllabam explentes primam et tertiam quasi vinculo quodam contineant, ejus inter

pluribus locis ea particula elisione breviata in asi hac sedo obviam fit, quam elisio arcte cum insequentibus conjungit: Ach. 90 αυτ αρ' ἐφενύκιζες Nub. 1252 υκ ρ' ποδῶοεις; Τhosin. 168 αυτ βρ ὁ Ecel. 389 υδ αρ'Ἀν. Atque ne eas quidem dactylorum Ormas sollicitandas esse, quarum prior arSissolutae syllaba particulara expletur, complures loci luculenter demonstrant. Huc pertinent: ub. 755 1250 υκ αν ἀποδοίμην:Ρac. 848 ου δν τι; v. 1126 στ δν ἐπύνω, 1289 Η δν ἐνεμοντο. orro Ran. 488 ου δν τερος, si codicis V probamus verisimilem scripturam. Quid quod quam mullus omnino

29쪽

tribrachus patitur numerorum licentiam, ut enclitica in priore arsis syllaba ponatur, ea in dactylis primi pedis nobis duobus vfrsibus indubitatis tradita est: ac. v. 444 εἴ τις - θυριον et Τhesm. v. 335 ει τις ἐπιβουλευει. Excusationem huic libertati indo fiori mihi frisimilo est, quod pronomen τις efficiat graviorem enuntiati partem atque ita graviore voce pronuntiari possit. e arsis syllabae singulis vocibus monosyllabis expressae sunt, quae arcte inter se cohaerent et quasi unam Ormant

Ρriusquam solutionum, quarum altera in syllaba terminatur vox isyllaba, fusius exponam condiciones, errorem refutabo, de quo Engerus in disputatiuncula sua lectoribus persuadere studet. Cum enim voces bisyllabae maximam partem compositae sint ex binis monosyllabis, in hac compositione causam positam esse contendit, cur hanc solutionem ut legitimam poeta probaverit.

Ex eis ipsis, quae adhuc de tribrachorum solutionibus disputavi, facile sequi nobis videtur verbi alicujus compositionem ita non

talis libertatis excusationem afferre posse, ut contra, Si re vera de verbi compositione cogitetur, hoc solutioni obstaculo esse debeat. Nam ubique servata est regula, ne arsis solutae syllabae umquam duobus tribuantur vocabulis, quae non aliquo contineantur inculo neve unquam ob eam rem prior arsis solutae syllaba enclitica exprimatur, quae antecedenti sese octinans vocabulo ab insequonte sejuncta sit. Ac profecto ipse Engerus intellexit, quam statuit regulam, eam non usquequaque sustinerisOsse atque cum plures versus voco diad inchoari videret, hanc certe Voculam, etsi composita non esset, justum ordiri pedem

concessit. At mihi quidem illam regulam funditus perversam

esse persuasum est, cum Aristophanem non multum curavisse ex

insequentibus exemplis appareat, quomodo conjunctiones et prο- nomina trochaei explentia tempora neque vero pyrrichi ut οτι τε, quod Engerus contendit versuum initiis insereret, modo expedito ac libero pronuntiari et cum insequentibus conjungi possent. Ceterum no in his quidem plerisque solutionibus difficile erit excusationis quasdam causas, quibus saepius solutionibus

30쪽

praesidium parari vidimus, investigare. Ac primum quidem in nonnullis versibus verbum trochaicum bisyllabum sequitur enclitie vol aliud antecedenti verbo proxime se acclinans ODO- syllabon, ut artissimo contineantur arsis solutae syllabae Nub. 244

labum verbum trochaicum sententia cum insequente longiore vocabulo ita rete continetur, ut unam duae Voces notionem reddere videantur. Quod quidem vel maxime apparet in elocutione δῆλον οτι Ρlut 826 1003 deinde in πολλὰ κακώ Ecel. 436 et in υτος ὁ τοoειδῖν v. 1657. Sententiae vinculum satis praebere Xcusationis, cum continentur pronominum accusativucum insequentibus verbis, exemplis allatis nemo jam infitiabitur: Τhesin. 66 μηδεν ἱκετευε Eccl. 795 αυτ καταθείην Vssp. 172aυτον ποδουκην; qu. 23 amis φύοι. Quorum versuum primum tantum genuinam praebere formam Engerus putat atque id falsa ductus pinione, cum in ux)δεν verbi compositione quaereret genuitatis indicium. Quod cum ceteri versus non haberent, eos omni modo emendare studet atque mirum in modum se torquet, ut aliquam quamvis longe arcessitam excogitet emendationem. Nos quidem X ea causa, qua Engerus ductus est, Versus in Spuriorum numerum reserri nunquam concedemus; immo quae est Aristophanis in dactylorum primi pedis usu libertas ac licentia, quattuor solutiones eodem modo comparatae atque codicum auctoritate firmatae aptae atque idoneae nobis videntur,

quae ortam indicent illam Aristophanis in versibus condendis rationem, quam in hujus capitis initio notavimus. anta enim erat nostri poetae in primi pedis dactylis conformandis