De methodis libri duo, quorum prior quidem omnium methodorum universalium & particularium, quarum usus est in Philosophia brevem ac dilucidam declarationem, posterior vero ecclesiasten sive methodum theologicam interpretandi concionandique continet,

221쪽

SECUNDUS.quod dolet quod necessario examinandum iudico,

propter medicamenti rectam accommodationem.

Aliter enim erigendus est, qui sua culpasibi ina,

tum accersuit,alιle cui alterus culpa malum ista, tum est Num i quis suasibi culpa crucem accerssiuit, uti infamiam, paupertatem, morb&m, moratem sc non mox medicina seu con*latio adbi.

benda est,nisi uides reum serio peccatorum sensu tangi Tum enim iste peccatorum sensu confirmandrus est uerbo Dei, c augenda δε opus uidetur. Deinde ad consolationes docendendum est sive Hγpocrin exsit,uel alioqui impius, mitti ernialedictio legis ex ira Dei proponenda sunt, do. nec Cypeccati fui atrocitatem agnouerit, ilis

lud bi ex animo dolore conbejus fuerit. Quid si

eo lege Dei dominis adigi nequit, non est nurgaarita prehcienda aut porcos contra autemsperductus fuerit reus in sui ianitionem, in ero doloris sensu ob peccatum admisum nrigatur, tum demum arte medicina adhibenda est, emexa

ponenda sunt ordine haec tria apsus primum,Deamde poenis um sim triusq; Lanum ex eo primum prouenisbe docendus est, quod timorem Dei abiecerit, idq; confirmari potest commode, copiost ex primo ad Rom caupite Deinde quod iam in ipsium facilius tanquam in inermem, insidiae diaboli, uitium curatis o m. probitu ιnd prausere potuerint . His causis

222쪽

LI ME Russus indicaris e confirmatis.secundo loco paeanam ostendere oportet, nequaquam parem esse delicto comm 'sed esse testimonitim duarum di.

uersi imarum rerum, nimirum irae Deio eiusfidem paterni fauoris o clementis. Irae quidem si non egerit reus poenitentiam, Cy non tuerit se emendari uirga Dei Paterni vero filioris erclementis, si correptus emendetur plaga, ad pocratentis portum confugerit. Post haec tertio laco finis cum lapsis, tum poenae exponendus R.

Lapsos quidem ut posthac fu cautior Poenae uero quod singulari consilio Dei cum interim mulitaimpi se facinorosis parcitur, sit c ligatu/,uon ut pereat,sed ut habeat paratum testinaenium paaterni fauom erga se . Verum quia hoc difficilius persuadetur laboranti a cruce, testin nia exempla ex uerbo Dei clara et per stud pro tu cenda sunt. Testimonia quidem qtalia sunt ho:

Paulus, oris . dicit, rebus aduertis uos a Domi. na corripi, ne cum hoc mundo damnemur. Videsinem crucis esse ne damnemur, si scilicet admonia ιi cruce egerimus poenitentiam Deinde Prouerb. 1 Fili mi, inquit Salomon, ne sua correptio nem Domini, neq; alficiaris taedio cum ab eo araguerri, quem enim diligit Deus corripit, quem uelut pater lilium amplectitur. Autor Epololae ad Hebraeos cap. 1 . dicit nos purios spe non fili,

223쪽

sECUNDUS.fimiles aptifimi sunt, quibu3 animus rei iam paeanitentis erigi potest, ut iam poenam qualemcunq; si ferre, αnquam praestituriit eo obedientium, uelit Exempla uero ni Manaspes, Dauid, Soror Nossis, Rex Uus, populus in captiuitatem abduαctus C plurimi alij, qui ob certa peccari posti sunt. postea per poenitentiam sunt reuersi. n. signe prae alijs Latronis exemplum est, qui prae, clarum patientis eisde exemplum edidit. Hic non ideo purauit se abiectum, quia morte istum.

sumi erat ob scelera sua sciendus, sed spe

christum collocata, patienter commerimn ceu

ram subjt. Post huiusimodi testimoniis excin. pla quibus patefacienda sunt iudicia Dei conseirendo mores nostrorum hominum, cum pristim populi moribM. De enim bi perpetuo similis est, siue poenam, ue misericordiam reii ci s)rolyunt addi lacos communes supra comemorati. Porro A aliena culpa illatum est quod dolet, ea ratio in consolationis accomi datιone eque i da est, quam in publica consolatione ostii urassum,de qua nunc dicendum en. Publica igitur consolatio ut recte instituatur, tria sunt obstruasda Primum,unde calamites publica Secundum,quae cause. Tertium,consolatio αnis accommodatio, pro calamitatuis causarum

224쪽

LIBER Reipulat uri .s est a Deo calamitas,ut pestis, anationae caritas, crimes, tempestates, calis non sunt extra nos quierendae sed dodii nostrae sunt enim peccata sngularum crumanium calamitetatum aust, s saepe ob unius culpam integra Reas ublica plectitur, cuius rei thles sunt Acham,

David,Oedipus ex alij multi, qui sceleribus publi

cum calammtem accersuerunt. Hic non est dis cile accomodare consolationem, exepti sancto rum Prophetarum sequi ualuerimusMorum enim exempti quidfaciendumst mouent. Hi enim prismum consueverunt publice taxarescelera, eaque triplicia, desertionem Dei, Impocrisia, iniuriam proximio horum genera quae potifimum viso pulo grassari uidentur, exempla pasta extant Propheticis scriptis Deinde publice multare soleabunt totum coetum ad striam poenitentiam, ieiunium G orationem triuis rei exempla his an nu aliquot insignia, ad mandatum Serens mise, nostri,edim sunt, a minifri nostrarum Eciae.1iarum, non sine ructae mitigatione pararum

commeritarum.Postrent admonere confiueuerunt

Prophetae eos,quos prae alijssceleribu3 contaminatos animaduerterunt nostris ministris uerbi eramplum relinquentes, ut eos priuatim admonea ant,corripianto emendent,quos animaduertunt

sua idolatria, fuis usuris, adulterijs,t rannide, fraudibus, auaritia oc. Relabi toti poenam acacerbea

225쪽

s EcUNDUS.cessere, hoc pacto, TFresias runcisi Ethnicia sua cerdos Cedipum Irannum, ob cuivi scelus Theabanassub peste puniebatur, ad durum poenia tentium reuocauit. Hoc modo Esaias Cy Ieremias Reges suorum temporum castigauerunt eis ima

putauerunt communes calamitates. Et 'ridea

bent ministri uerbi hane non infrnum partemesbe fui muneris, quam βι negligunt uel metu uel ignauu graues poetin Deo daturi sunt, quemad. modum hulet comminatio apud Ezechielem eralibi. Sin autem ab hominibus uenit)iue priua. α sinu publica calamitas,id fit uel propter iusticisam,uel non . Si propter iusticiam consolatiosa, tim adhibenda est a communi forte filiorum Dei in hoc mundo, et ostendendum quanto honore nos dignetur Dein, quod ita nos peculiari suae militiaenm insignit,unde Apostoli plagis feci gaudent quod digni habiti ni pro nomine Chroti contu, meliam pati Haec enim Decies crucis delium ma, ximae propria est, qua uult christus in nobis gla. rificari, quem modum Petrin docet prioris piastola cap. q. Porro non propter iusticium nobis ab hominibus calamitas publica inducitur, causem nobis ipsis quaerendae sunt, inquemadmodum supra explicatu est, ubi dictum est de cruce diuinitus illata, consolatio adhibenda est. Ex his puto constare qua ratione erila cum priuatae tum pua

226쪽

DE OBIURGATO

RlA ONCiONE. Concio obiurgatoria eslon qua uel cessititem, uel delinquente, uel etiam cotumacem auditorem obiurgat Eccusaflices, uuis firis debet spe corarectio, C emctndatio eius qui obiurgatur. In hac spectentur poesimum hi loci: Primus turpitudo rei perpetratae. Secundus,adiuncta, ut sunt miscoscientia,periculam reiectionis civi impetradentis iudici Dei, ac praesentium aeternarumsporrarum Terim,Dignitatis personae e turpi. tudinis rei collatio Q nariu3, Exempla. Quintus, Convexa personae, ut chrisu caput G Rex ηfer Ecclesia quae est patria stiritualis,cors minofrum quod dedicatum est Deo, ut si templum Dei. Huc Reipublica domus amilia σc.reserana

tura

Dum hos locos enumero, non sentio omnes in qua uis obiurgatione adhibendos spe ed nunc hos nunc sto prout prudens concionator uiderit umla fore. Exemplum petatur primae cor lath. c. Vbi sornicarios obiurgat Paulus. Porro tractationis Methodus non similis est tractationi exhorta,

toriae. Quare non opus est iudico exemplum ad. scribere, praesertim cum locisin persti heri aium At si gula confirmatoria Methodo probana da,comprobanda σ exornanda e*e. Verum hic auo ad cienda duxi. Priuque danimas obiur,

227쪽

sECUNDUS.gandi praemolliendus sit ad obiurgationes patienate audiendas id quod feri potes commodest mi. nille officium suum erga eum declaret, C pua blicam nece1sitatem sibi impositam ut id faciato a tendat, ne putetur obiurgatio proficisci exulta quo prauo afectu Sic Paulus prorosiluit corni,

thiorum animos ante acerbiorem obiurgationem. Posterius ut intermisceantur conditiones poenitentis, ne uti seriori obiurgatione fractus, auia munia pondeat,uel mortem ibi conciscat. Haec funt honesti auditores,quae iudicaui indi.

canda esse novis concionatoribus, si ero,nili: me ualde fallit op mio, adolescentesion parum iuva.ri pose indicatione huius Methodi. Sunt autem praecepta omnia quae a me recitata sunt ex Dialeecticoramo Rhetorum fontibi de umpta Era c. covimodam ad usum Ecclesia licum, utilia cum

Sacrorum scriptorum enarratione, tum in sacris

concionibus formandis, quibω sis regi patiauturadolescentes,non dubito ij polliceri faciliorem in Iludque Theologicis, concionibus sermundis progressem. ter in quia non satis est apte inuenit hir prudester ordinalbe ea quae dicturi

sumus,misi crux adsit memoria,uolo veluti coro, nidem huic Methodo ad cere pauca de me ria, idque non ueterum more qui imagines e signa, commmiscebantur, quae sperit quasi memoris, πακῖu quaedam, hanc enim subtilitatem

libens

228쪽

LIAE E Rribenter illis relim uo sed ea untummodo coetig4m, quibus se iuueri intelligant Studiosi in edis

E MEMORIA.

plicem iuuandae memoriae rationem in itituamus,sucrum prior quidem artificio lar,so. ferior uero radior erit. Artificiosior illa d lubit

duabus rebM,Ordine nimiru cinumero itis enim constat artes tradio percipi vi ut ordo quaeque suo loco coilocat, initia, progresioneis Metis con siderat, is numerus res rerumque o menta metitur. Quoniam igitur Methodus quam tradidi rerum ordinem monstrat, ac qua si numearat partes, optima erit distendi uia eundem ora dionem mentis acie aspicere,feri enim non potest, ut qui perite ordinem rerum instituit, ac rerum puncta obseruauit,et uelutinumerauit, quin eunudem facile mente retineat, a qua si depojitum ab eadem reposcat dicturus. Vnde ridiculum videri posset,alium edi ceni rationem praescribere, praesertim hominibus qui in artib. dicendi instituti erexercitati sunt. Vera tames haec ita reuera fetuisbeant,non tamen statim ut omnibus percipiuntur. Q propter ut distinctius haec intelligantur, eradi uni concionatorum propit accommodentur totam hanc rationem ediscend quam dixi mora

dine umero positam esse, in quatuor membra flue praecepta distribuam Primum si,ut rem exa.

229쪽

LIAE E Rege lateriat,nrentes otia reisummariam quandavi comprehelisionem teneat concionaturus. Dacundum membrum, ut locos, hoc est κε φαλαα. ut Graeci uocant in numerato habeat. Tertium membrum, ut locorum tractandor uin siectiones faciat,quas certo nutetrem complare nece e rit Ee

scarmine aliquo ad id parato fat, aerit inu. ille uis usus legi explicandus e et Primi in tera iram sectionem non incommode facere quam cura plecti positi hoc uersiculo: Distruit e dumttat fontes, cet atq; renatos. Et qui prima pars huius femorus plures haubet particulaso causas, posset res hoc uersu complecti: Mandulum,poenae,pax publica ux ad Iectum. His enim quatuor paedagogicu ψω legis abusoluitur, Ad eundem modum de alijs duabus paratibus institui possunt uersiculi verum Legis meis dicitione Doctor PETRUS PALLADivs

Episcopas noster uigilantisimus, ac de EcclesiuDanicis, Noraegiis crastindicis optime meritus, hoc carmine complexus est:

Lex quid eram, quid sum, quid ero, per quem man estuti

Quartum membrum sit, ut certis in lacis di. grsiones in in consolationes, σὰχhortatio, nes collocentur, ne digrediendo memoria impedia . atur et abstrab tardictura a re propos quod

230쪽

non obseruant. Vbi autem iuxta haec quatuor praecepta concionaturM orationem ordurauerit, ac veluti numerauerit ad edscendum 'accingat iuxtis distositionis ordinem. Ac prinis loco manidetur in oriae summaria comprehensio, ut quae primo loco rectitanda est. Deinde loci seu capita seorsim . Tum lacorum tractatio cum fui sedito,nibas, ac siectionum particulis. Har: rationera

edisicendi optimam Ibe non dubito quum haud dubie omnes docti sequuntur. Porro pollerior ratio, quam dixi rudiorem esse hominibus indoctis, qui artem dicendi mons gustarunt utilis est,er haec fue noti numerorum, siue literis instituatur perinde est, seri potesam hunc modum.

Primum euritis uult di cereurtium rudis concionator, distinguat primum notis numero arum,aut uteris singulis. Deinde repetendo uideat quid pud Angulti notus fue literas deposuerit. Postremo ediscat iuxti dolinctiones factas, inasngulis notis siue literis tanquam depositum rea petat, quod istas antea corum erat. Non parum profuerit, A primum concioliem describat,a deinde iuxta praescriptas regulas di jlinguato edificat, faciles enim mens tenet,quod

Kas antea ustinuerat.