장음표시 사용
201쪽
sECUNDUS. praeceptores,patroni fiunt morosi ijciles nubni,an tum sit istis reuerentis,obedientiao ruti,tudo prae lania, o quatenus.Atq; ita ex alijs conditionibus multiplicantur quaestiones. Verum hoc postremum genus quaestionum, quod ex conditio. ne vilicitur per occupationem commode tractabitur Eccesib Ηγpothoe αναλuἶκωρ retexuearis,e διουρ tractaueris. Methodo conefrmaueris confirmatoria,et exornaveris,uontra concio, sed tot quot sunt 3pothesis institui pose
sunt. Fateor non omnes locos communes praebere
tam Ηγpothesum stluam, Attamen nullus est tam ieiunus, quin alis o saltem suppeditet, quas ea ratione, quae exposim est, extruere oportet ex Ioco communi, quod ut dexire factis plurimum iuuabit si praedicabilium,ircdicamentorum σpropositionum doctrinam quam optime cognitam
FIRMATIONE. copiosa confirmatio constat probationum vaneribus,congerie, Expolitione argumentorum, confutatione sententis cum nostra pug tιs, de quibus ordine dicam.
PROBATIONUM. Probationum ius genus in Theologia es Tri, plex.
202쪽
LIBER plex Primum tutifimum est,cum ex pronum ciatis cripturae claris e persticuis ducitur proabatio. Vt parentes honorandisiunt, quia quartum praeceptum clareo pesisve forat. Honora a. trem tuum matrem tuam. Item ex de est uasti is, e non ex operibus, quia uerbum Domini sic pronunciat Statuimia hominem iustificari
Secundum genus ratiocinatio est, quoties uoue claris dictis pronunciatur, sed codigitur rina immota consequentia Atque hocgeη duplex est. Directumo obliquum. Directum quidem, cum simpliciter prima conclisione quod probaria dum est colligitur, quo enus sumitur a locis inutientionis: genere, pecie, sinitione,causis, desti. ratis adiunctis ac vis quaeratur an praeceuptores honorandi set, ex genere recte conclude: C aes superiores sunt honorandi, ergo inpraeaceptores Obliquum uero non fi liciter concla.dit quod probandum proponitur,sed ex opposito coiligit absurdum, ex quo ursi destruit anteceadens, quo destructo equitur ueritas oppositi. Ut si superiores non sunt honorandi, neque parentes honorandisant, sed fusum hoc est ergo G illud, constequitur igitur superiores honorandos esse. Tertium genus est infimum, quando exemplis nitimur eorum e testimon si qui in Ecclesa ex. ciausp uid tu quo genas infringitur,si supe
203쪽
s EcVNDVS. Horibra probationibus destituitur. Proponamus aliud exemplum. Sit quaestio, Vtrum Chri iussit Dem, Hoc primum probatur dicto, seu primo genere probationum. Nήm, an e fc dicitur de christo,Hic est ueras Demo vita aeterna, Seacundo ratiocinatione christm fecit diuina opera propria potenti . Christo tribuitur diuinus culm Jrgo est Dem. Obliquo ducis. Si Christus esset creatura tantum, Maledicita 19et omnis quila inum confideret. Sed iam uerbum Dei pronutisciat beatos qui in istum confidunt, Ergo non cre tura ta eruem Deus. Tertio testimonium Ecaelesiae ut Sγmbolum Atharas et omnium piorum consentientia, si brQiachi illum Deum esse te. stantur. Porro haec nostra probationum di tinctione ratione,nec exemplo caret.Ratio quidem haec est. Quicquid probatur uel improbatur in rebus
sicris id necesse sit mi uel scripturae, uel Ecclesiae testimonio Oiscriptura dft, erit alias exupre o uerbo, unde primum genus nascitur alis inclusiae ue implicite di uel in thes uel in mapothesiunde secundam genus probationum furui, tur . Ati Ecclesiis testimonio probatur aliquid tertium erit probandi genM. Exemplum uero Pauli habemM, quem hoc triplici probationum genere, in fluis scriptis usum suilye mensessum est. in od ex fides iusticia dicto probat cum inquintilius ex de uiuit Ratiocinatione: Si ex operia
204쪽
Ira Erabia est iu licia, Christum brustra mortum est. Hinc nunc equitur quod proposivit ex de spe tu timam Exemplo Credidit Abraham Dei impuatatum est ei ad iusticiaci. Item, Nos in christum credissius ut iustificaremur ex fide. Haec generis Iut d funduntur, maxima futura ei probatio. num copia d adhibendu3 1 tamen modis ne coa
pi sit intempestiua atos ideo fastidiunt pareat. DE CONGERIE .
congeries hoc loco est, quiud propositioni seu loco communi probando sub ciuntur praecii puorum argumentorum capim, inqua is uirunt fasciculum congeruntur. Vis haec propositio tra. ctanda esset. Legi diuisae nemo futis uiribus satisfaucere potest, posFent sequentia argumentorum caspita percoligeriem in hanc modum subiungi, hoc enim experientia omnium hontinum conuincit. Hoc fluctu natura congemisiens Quoit. Hoc uaniuersi scriptura clamitat. Hoc denis uictima fili Dei horrendis modis lacerati in patibulo cruacu comprcbat. Hoc modo Cicero propositioni subiungit argumentorum congeriem, quem in dis Donendis argumentis doctifim quis imitari o lent. Caeterum tametsi Cicero interdum ab ultιmo capite, expolitionem argumentorum in congerie positorum incipit, cui primum subtangit e po
ite pergit is adpcnuuinium, quod si tra Ia
205쪽
s ECUNDUS.tione ultimum, tamen Theologo concionatori tutius ei ordini in m congerie positum in expoliitione siqui.
Expolitio es per quam argumentum propo situm confrimaturo exornatur. Constat autem copio sim expolitio,propositione,ratione,ol, Iogia. ornutione ciconclusione propositio Istcyae argum ou caput aliquod proponit, tanquam e frutationis propositionem Ratio probat proepositionem,er haec talis se debet ut it inmors Alopsi .asstrologia, rationis causam addit, mistem se conuenit, ut uel imio stllogi mi, uel esus probatio sit, At l, ita ex propositione, ratione er
retiologia si h Qisini integer, sed ordine ina
uerso. retiologiam sequetur exornatio, quae sumenda ex a sententiis,comparatis contrari s milibus exemplis re trema erit conclusio, quaest , periorum ummam colligit, C propositionem principalem concludit. Hic expolitionis praecepta sunt, nec pugurint quae dixi cum illoruta bententia, quiseptem expolitioni partes numerarunt. Non emines unum expolitionis genM,bed ego id innatum delegi quod aptifimum uouit conclaratoaribus fore arbitrabar. caetervm ut praecepti expolitionis intelligariatur,unum exemplam ubi ciam. Proposui supra o cum communem Leydisinae nemo
206쪽
L I ERtisfacere potest. Deinde huic loco quatuor pronationum capra per congeriem subieci, quorum primum fuit quod experientia omnium hominum id uerum esse conuincat. Hoc caput sit expolitioim propositio in hunc modum. Experientia omnia uia hominum conuincit, neminem legi Dei satis sacere. Ratio Omnes enim homines in stipsis ficile sentiunt, quam procul ab sent a Legis Dei perfectui perpetua obedientia AE tiologia. Vident enim Iegem Dei sanctum G perfecte uia uendi regulam seipsos plane prophanos ratumra, imbecisses. Exornatio a sententia. s adeo uerum est quod Propheta clamitat,omnes iusticius uo iras esse ueluti pannum menstructae mulier s, quae sententia quo modo constaret,s experientia ullius hominis sunt diuersum esset experta. Exora
natio accmparatis. Quenladinodum. n. arbor cua
ius radix es putridie uenenato flucco infecti, nunquam bractus ius uenenatos producit, Ita hoamo cuius cor peccati ueneno Uectam exi lit, neo quaquam potest puram integram obedientia avi praestare legi Dei. Exornatio ab exemplis Aunon hoc fatetur functus Abel in suo sacri icio Profecto sic est. Nunquam enim Devi prob flet Abelis sacrificium, nisi christum promissam Sanc2us ille uir agnouisset eum qui credentes i lificaret, cr uim peccatum intest libet, quo se impediri uoluit, ut non potiιerit lini Dei satisfacere. Nam
207쪽
Ii pureuiseis legi Dei satisfacere posse,nunquam recte sacrificust et, hoc in sacrificio declarasset promissam semen esse legis completorem. Huc erDauid locupletifimus testis adqciatur, qui ad
Dominum clamans aperte fatetur non iustificari hi constectu Dei ullum mortilium. Omnes enim declinalbe et inutiles factos conqueritur etc. Conis clusi, cum igitur Duuidem testem habeamus, cum peccati uim agno camiu, cum legis purit autem,et immundiciem nostram contemplemur,quis quaeso nisi amens negabit se experiri suam in praefanda obedientia legi Dei imbecistitatem in ut ita dicam unxiαp. In hoc exemplo utcunq; ubdere est expolitionis usum, quod si busim tractare institu Fem,sngulis partibus dilantiso malitiplicatis integra oratio uel ex hoc primo proba.tionis capite fluxisset. Ad eundem modum reliqua tria capita in congerie posim spetit expedienda. Hinc non distitiis iudicare possunt Studiosi Adbal centes, huius expolitionis spe fumnum utilita αtem. Quare operaeprecium facturis:it,simulatum se in expolitionis tractatione exerceant. Hinc enim eam faculatem con=equentur, litio. yea in strijs negocisso sacris concionibus haec expolitionis praecepta, uel non cogitata dicentia
DE CONFUTATIONE conpintlam Methodus quae con stat proposi,
208쪽
Quare hic tantum admonebo auditores de loco confutationis. Locus ms proprius consuritioni signatur mox post con 'nutionem, quem reti locum perpetuo no habet. Nam quoties alia sententia quam stra, auditorum animos occupauit Exordium
sumi potest a confutatione, quam legem non solum Aristoteles e Cicero, uerumetiam Paulus sequvatus in Epistola ad Romanos . confrritaturus enim hanc propositione, Quod iusticius ex fide, primum confutat Gentium C Iudaeorum praeruo dicta Gentium quidem quae lege naturae se usos putabant Iudaeorum uero qui ex lege diuinitus sit. bi traditis iustos gloriabantur. Ex hac con 'matione praeiudiciorum dilabitur Paulus in propos, tionem, quam repetit primum, e postea iustum confirmationem ei subiungit Hoc Pauli exemplum sequendum iudico, quoties alia quam nostra lena
temia occupantur auditorum animi.
Digrefioni praecepta ad quinque momenta rea uocari polyunt, G sunt locu ,modum,materia, tema p. reditus a digresione.De loco hoc obstruundum est, quod digresio probatae alicui propositioni sub ci debeat. Importum enim digresio est, qui ire nondum confirmi Modus talis adhibendM
209쪽
s EcVNDVS. bendia est ne distentiam memoriam interturbet molesta prolixitate. In 'liciter enim docent,qui neglecta doctrina enfima aliqua a secti iniuria, retegras horas declamitant m unum atque altearum quem fendisse iudicant Materia digresto. ni ad exhortationes, consolationes Cy biurgautiones sed non qua uita pertinet. Talis enim debet ye digresionis materia, uisonte uideatur fucire ex doctrina,non accersita aliunde. Nisi enim doctrinae uiso natura, digresionis materiam oli' ru feri non poten ut ad aedificationem faciat. Hoc praeceptum ideo diligentius obseruandum est, quia non raro ab inexercitata contra istud peccatur,non ine uerbi Dei iniuria, er auditorum daami . Quarto loco tempus posui, quod requirit
necessario digresionem. Quando enim auditores uel a doctrina abhorrent uel pigriores uidentur, uel pusidanimes existunt,tum obiurgandrexcitanet
dis consolandi suntReditus a dersione sit non
uiolentus, sed uel inta eius ita aptetur, ut coeat cum ea parte oratiotita,unde digrestium est, quod feri uix potest, misi ut doctrinae digrestonis mauteriam praebuat, uel aliquo schemate adhibito reis currat ad doctrinam. Cum primum Beatus Luatheria coepit uindicare doctrinam Euangeli cori. tra Pupalem γrannidem op erat acrioribus stimulis, quare crebrior fuit in diu fionibus, queamadmodum in ipsim scriptis uidere est, Nunc uea
210쪽
LIAE E Rro cum doctrina frin.ta est,et redditus est Ecessas, nostris tranquissiorflatus, parcius istis acrio. riis stimulis utendum est. Deinde quia nes uocatio similis, eos autoriatus omnium par est, cogitatunt uouiti conciona. tores suae in destia esse rarius extra metas eua. gari. Caeterums quis horum praeceptorum de di. gresione exempla requirat, legat Epistolam ad
Hebraeos. Haec enim una ingentem exemplorum
c ONc LUSIONE. Dixi supra qualis conclusio adhiberi debeat si singulorum argumentorum expolitione. Hic dicendum est de loci alicuius seu concionis intea grae epilogo,in quo haec fiunt obseruanda Primum una propositione repetendus est locu explicatus.
Secundo instituenda est breuis enumeratio arguamentorum, Crixtaxime praecipuorum capitum.
Tertio sequatur illatio, in qua tria comungi posistat, quae tribus propositionibus ab bluenda unt. id doceat praebens lacus, quid conputet, quidnaeneat. Quarto omnia ira ordinanda sunt uti a.
cilior si transitu in locum sequentem, i plures explicandi restant. Vt explicato loco quem supra proposui: Quod nemo suis uiribi' legi Dei satisas cere positi non incomino a foret haec conclusio Loci