장음표시 사용
131쪽
loqueretur; nam, ut antea vos docui, hanc sibi iste urbem delegerat, quam haberet adiutricem scelerum, furtorum receptricem, flagitiorum omnium consciam. Itaque ad magistratum amertinum statim deducitur avius, eoque ipso Mim casu ruessanam Verres venit. Ros ad eum desertur, esse civem Romanum, qui se Syracusis in
lautumiis duisse quereretur; quom iam ingredisntom in
navem et Verri nimis atrociter minitantem ab se retractum esse et adservatum, ut ipse in eum statueret, quod 16 videretur agit hominibus gratiam et eorum beni- 161 volentiam erga me diligentiamque conlaudat. Ipse inflammatus scelere et furore in forum venit ardebant oculi, toto ex ire crudelitas eminebat Exspectabant omnes, quo tandem progressurum aut quidnam ructurus 1 esset, cum repente hominem proripi atqus in foro modio nudari ac deligari et virgas expediri iubet. Clamabat ille miser se civem esse Romanum, municipem Consanum meruisse cum L. Raecio, splendidissimo equite Romano, qui)anhormi negotiaretur, ex quo haec Verresso sciro posset. um iste, se comperisse eum specu
landi causa in Siciliam a ducibus fugitivorum esse
missum quoius rei neque index neque vestigium aliquod neque suspicio cuiquam esset ulla subindo iubet hominem vehementissime verberari. Caedebatur virgis 4 162s modio foro Messanae civis Romanus, iudices, cum interea nullas gemitus, nulla vox alia illius miseri intor dolorem crepitumque plagarum audiebatur nisi haec: Civis Romanus sum'. ac se commemoratione civitatis omnia verbera depulsurum cruciatumque a corpore deiecturum so arbitrabatur is non modo hoc non perfecit, ut virgarum vim deprecaretur, sed, cum imploraret saepius usurparetque nomen i Vitatis, crux, crux, inquam, infelici et aerumnoso, qui numquam istam pestem viderat, comparabatur.
132쪽
163 nomon deses libertatis O ius eximium nostraodivitatis Oraox Orcia legesque Sempronias O graviter desiderata et aliquando reddita plebi Romana tribunicia potestas Hucino tandem haec omnia reciderunt, ut civis Romanus in provincia populi Romani in oppido foedera storum ab eo, qui inteficio populi Romani fasces et secures haberet, deligatus in foro virgis caederetur Quid2Cum ignes ardentesque lamina ceterique cruciatus -- movebantur, si te illius acerba imploratio et vox miser bilis non inhibebat, ne civium quidem Romanorum, qui 10 tum aderant, fletu st gemitu maximo commovebare lacrucem tu agere ausus es quemquam, qui se civem Romanum esse diceret Nolui tam vehementer agere hoc
prima actione, iudices, nolui; vidistis enim, ut animi multitudinis in istum dolor et odi et communis 15 periculi metu concitarentur. Statui egomet mihi tum modum et C. Numitorio, equiti Romano, primo homini, testi meo, et M'. Glabrionem, id quod sapientissime fecit, facere laetatus sum, ut repente consilium in modio hostimonio dimitteret. Etenim Verebatur, ne O 20 pulus Romanus ab isto eas poenas Vi repetisse videretur, quas Veritus esset ne iste legibus ac vestro iudicio non16 esset persoluturus. Nunc, quoniam exploratum est omnibus, quo loco causa tua sit, et quid de te futurum sit, sic tecum agam. aVium istum, quem repentinum 5 speculatorem fuisse dicis, ostendam in lautumias Syracusis a te esse coniectum, neque id solum ex litteris ostendam Syracusanorum, ne possis dicere me,
quia sit aliquis in littoris Gavius, hoc fingere et eligere
nomen, ut hunc illum esse possim dicere, sed ad acti sotrium tuum testis dabo, qui istum ipsum Syracusis absto in lautumias coniectum esse dicant. roducam etiam Consanos municipes illius ae necessarios, qui te nunc sero doceant, iudices non sero, illum . Gavium, quem tu in crucem egisti, civem Romanum et muni-35
133쪽
163 170. 119eipem consanum, non speculatorem fugitivorum fuisse.
Sed quid ego plura si Gavio ' Quasi tu Gavi tum 16s1 fueris infestus ac non nomini, generi, iuri civium hostis. Non illi, inquam. homini. sed causam communi libortatis inimicus fuisti Quid enim attinuit, cum Mamertini more atque instituto suo crucem fixissent post urbem in via Ροmpeia, te iubere in ea parte figere, quae 1 ad fretum spectaret, et hoc addere, quod negare nullo modo potes, quod omnibus audientibus dixisti palam, sidcirco illam Iocum deligere, ut ille, quoniam se civem
Romanum esse diceret, ex cruce taliam emere ac domum suam prospicere posset' disque illa crux sola, ad iudices, post conditam essanam ill in loco fixa est. Italiae conspectus ad eam rem ab isto delectus est, ut ille in dolpro cruciatuque moriens perangusto fretu divisa sorvitutis ac libertatis iura cognosceret, Italia autem alumnum suum servitutis extremo summoque supplicio 25 affixum videret Facinus est incire civem Romanum, 170 scelus Verberare prope larricidium necare; quid
dicam in crucem tolloro Verbo satis digno damnesaria res appellari nullo modo potost Non fuit his omnibus 4ste contentus; spectet', inquit, patriam cina conspectu legum libertatisque moriatur. Non tu hoc loco sarium, non unum hominem nescio quem, sed communem libertatis et civitatis causam in illum cruciatum et crucem egisti. Iam vero videte hominis audaciam lNonne eum graviter tulisse arbitramini, quod illam civis bus Romanis crucem non posset in foro, non in comitio,
134쪽
120 IV De suppliciis A Wahi.)non in rostris defigore Quod enim his locis in provi mei sua celebritate simillimum, regione proximum potuit, elegit monumentum sceleris audaciaeque suae voluit esse in conspectu Italiae, Vestibulo Siciliae, praetervectione omnium, qui ultro citroque migarent. 6171 Si haec non ad cives Romanos, non ad aliquos amicos nostrae civitatis, non ad eos, qui populi Romani nomen audissent, denique si non ad homines, Verum ad bestias, aut etiam, ut longius progrediar, si in aliqua desertissima solitudine ad saxa et ad scopulosio haec conqueri ac deplorare Vellem, tamen omnia muta atque inanima tanta et tam indigna rerum acerbitato
commoVerentur. Nunc ero cum loquar apud senatores
populi Romani, legum et iudiciorum et iuris auctores, timere non debeo, ne non unus iste iris Romanus ilia 15
cruce dignus, ceteri omnos simili periculo indignissimi
172 iudicentur. aulo anto, iudices, lacrumas in morte misera atque indigna nauarchorum non tenebamus et recte ac merito sociorum innocentium miseria commo-Vebamur quid nunc in nostro sanguine tandem facere sodebemus Nam civium Romanorum omnium sanguis coniunctus existumandus est, quoniam et salutis omnium rati et veritas postulat. Omnes hoc loco cives Romani, si qui adsunt et qui ubique sunt, Vestram severitatem desiderant, vestram fidem inplorant, Vestrum auxilium si requirunt; omnia sua iura, commoda, auxilia, totam donique libertatem in vestris sententiis Versari arbitrantur.
17 Α, tametsi satis habent, tamen, si res aliter acciderit, plus habebunt fortasse, quam postulant. Nam si quavis istum do vestra severitate eripuerit id quod neque ad metuo, iudices, neque ullo modo fieri posse video), sed si in hoc me ratio fefellerit, Siculi causam suam
perisse querentur et mecum pariter moleste serent, populus quidem Romanus brevi, quoniam mihi potestatem apud se agendi dedit, ius suum me agente suis 35
135쪽
sum agiis ante Kal. Februarias recuperabit. Ac si domea gloria atque amplitudine quaeritis, iudices, non est alienum meis rationibus istum mihi schoc iudici ereptum ad illud populi Romani iudicium reservari. Splem dida est illa causa, probabilis mihi et facilis, populo grata atque iucunda denique, si videor hic, id quod
ego non quaesivi, de uno isto Voluisse crescere,
isto absoluto, quod sine multorum scelere fieri non potest, de multis mihi oroscors licebit. 16 Sed mehercule vestra reique publicae causa, iudices, nolo in hoc elocio consili tantum flagitii esse commissum, nolo eos iudices, quos ego probarim atque delegerim, sic in hac urbe notatos isto absoluto ambulare, ut non cera, sed caeno obliti esse videantur Quam ob 1741 rem te quoque, Hortensi, si qui monendi locus ex hoc
loco est, moneo, Videas etiam atque etiam et consideres, quid agas, quo progrediare, quem hominem et qua ratione defendas. Neque de illo tibi quicquam in finio, quo minus cingenio mecum atque omni dicendi ad facultate contendas cetera si qua putas te occultius extra iudicium, quae ad iudicium pertineant, facere posse, si quid artificio, consilio, potentia, gratia, copiis istius moliri cogitas, magno opere censeo desistas et illa, quae temptata iam et coepta sunt ab isto, a me autem a pervestigata et cognita, Mone ut exstinguas et domgius progredi ne minas. agno auo periculo seccabitur in hoc iudicio, maiore quam putas Quod 175onim ris liberatum iam existimationis metu, defunctum honoribus laesignatum consulem cogites, mihi larede, ad ornamenta ista et beneficia populi Romani non
minore negotio retinentur quam comparantur.
Τulit haec civitas, quoad potuit, quoad necesse fuit, regiam istam vestram dominationem in iudiciis ot in omni re publica, tulit; sed, qui die popules Romanor tribuni plebi cisistituti sunt, ininia ista vobis, si forte
136쪽
nondum intellegitis, adempta atque erepta sunt omnium nunc oculi coniecti sunt hoc ipso Ompore in unum quemque nostrum, qua fide ego accusem, qua aeli - 176 gione hi iudicent, qua tu ratione defendas. somnibus nobis, si qui tantulum de recta regione de s flexerit, non illa tacita existimatio, quam antea contemnere solebatis, sed ehomens ac liborum populi Romani iudicium consequetur. Nulla tibi, Quinte, cum isto cognatio, nulla necessitudo quibus excusationibus antea nimium in aliquo iudicio istudium tuum defendere sole 10 bas, earum habere in hoc homine nullam potes. Quae iste in provincia palam dictitabat, cum ea, quae faciebat, tua se fiducia facere dicobat, ea ne vera putentur, tibi 177 maxime est providendum. Ego mei rationem iam officii confido esse omnibus iniquissimis meis persolutam nam si istum paucis horis primae actionis omnium mortalium sententiis condemnavi. oliquum iudicium iam non de mea fide, quae perspecta est, nec de istius ita, quae damnata est, sed de iudicibus et, Vere ut dicam, de te futurum est. At quo tempore futurum est 'am sol maxime providendum est; etenim cum omnibus in rebus, tum in re publica permagni momenti est ratio atque inclinatio temporum. Nempe eo, cum populus Romanus aliud genus hominum atque alium ordinem ad res iudicandas requirit, nempe lege do iudiciis studicibusque novis promulgata quam non is promu, gaVit, quo nomine proscriptam Videtis, sed hic reus, hic, inquam, sua spe atque opinione, quam de Vobis habet, Iogem illam scribendam promulgandamque
178 curaVit. Itaque, cum primo agere coepimus, lex non 30 erat promulgata cum iste vestra severitate permotus multa signa dederat, quam ob rem responsurus non
videretur, montio de lege nulla fiebat posteaquam iste recreari et confirmari visus est, lex statim promulgata est Cui legi cum vestra dignitas vehementer as
137쪽
ad Versetur, istius spes falsa et insignis inpudentia maxime suffragatur. Hic si quid erit commissum a quoquam Vestrum, quod reprendatur, aut populus
Romanus iudicabit de eo homine, queis iam rantes iudiciis indignum putarit, aut ei, qui propter issem sionem iudiciorum do veteribus iudicibus lege nova no Viiudicem frunt constituti inhi porro, ut ego non 17sdicam, quis omnium mortalium non intollegit quam longe progredi sit necesso' lotero silere. Hortensi, Iotem
1 dissimulare, cum tantum res publica Volnus acceperit, ut expilatae provinciae, exati socii, di immortales spoliati, cives Romani cruciati et necati inpune me actore esse videantur riter ego hoc onus tantum aut in hoc iudicio sponere aut tacitus sustinere Non agitanda res 1 erit, non in medium proferenda, non populi Romani fides inploranda, non omnes, qui tanto se scelere obstrinxerunt, ut aut fidem suam corrumpi paterentur aut iudicium
corrumperent, in discrimen aut iudicium vocandi Quaeret aliquis fortassses Τantumnes igitur daborem. tantas 180s inimicitias tot hominum suscepturus os γ' Non studio quidem herculo ullo neque voluntate; sed non idem licet mihi, quod eis, qui nobili genere nati sunt, quibus omnia populi Romani beneficia dormientibus deferuntur; longo alia mihi lego in hac cistat et condicione vivens dum est. Vonit mihi in montem . Catonis, hominis sapisntissimi et vigilantissimi; qui cum se Virtute, non genere, popul Roman commendari putaret, cum ipse sui genoris initium ac nominis ab se gigni et propagari
vellet, hominum potentissimorum suscepit inimis citias is, maximis daboribus suis rusque ad summam senectutem summa cum gloria vixit. lostea Q. om 181psius humili atque obscuro loco natus nonne plurimis inimicitiis maximisque suis periculis ac laboribus amplissimos honores est adoptus Μodo C. Fimbriam, C. Mium, a C. Coelium vidimus non mediocribus inimicitiis ac labo-
138쪽
124 IV D suppliciis sWahi.)ribus contendere, ut ad istos honores pervenirent, ad quos Vos per ludum et per neglegentiam pervenistis. Haec eadem est nostrae rationis regio et Via, horum nos hominum sectam atque instituta persequimur. Vi domus, quanta sit in invidia quantoque in odio apud quos sdam nobilis hominos novorum hominum virtus et industria si tantulum oculos deiecerimus, praesto esse insidias si ullum locum aperuerimus suspicioni aut crimini, accipiendum ratatim 'olnus esse; semper inobis 18 Vigilandum, semper laborandum Videmus. Inimicitiae sunt 10- subeantur labor, - suscipiatur etenim tacitae magiso occultas inimicitias timenda sunt quam indictae atque apertae. Hominum nobilium non fere quisquam nostrae industriae favet nullis nostris officiis benivolentiam illorum allicere possumus; quasi natura et genere diiuncticis sint, ita dissidoni a nobis animo ac Voluntate. Quare quid habent forum inimicitiae periculi, quorum animos iam anto habueris inimicos et invidos, quam ullas inimi- 183 citias susceperis Quam ob rem mihi, iudices, optatum illud ost in hoc reo finem accusandi facere, cum 20 et populo Romano satis factum et receptum officium Siculis, necessariis meis, erit persolutum doliberatum autem est, si res opinionem meam, quam de Vobis habeo, fefellerit, non modo eos persequi, ad quos maxime culpa corrupti iudicii, sed etiam illos, ad quos 5 conscientiae contagio pertinebit. roinde, si qui sunt, qui in hoc reo aut potentes aut audaces aut artifices ad corrumpendum iudicium Velint osse, ita sint parati, ut disceptante populo Romano mecum sibi rem videant futuram; et, si me in hoc reo, quem mihi inimicum ad
Siculi dederunt, satis vehementem, satis perseVerantem, satis Vigilantem esse cognorunt, existiment in eis hominibus, quorum ego inimicitias populi Romani salutis
causa suscepero, multo graViorem atque acriorem fu
139쪽
181 - 186. 125 Nunc te, Iuppiter optime maxime, quoius ciste 184 donum regale dignum tuo pulcherrimo templo, dignum Capitolio atque ista arce omnium nationum, dignum regio mores, tibi factum ab regibus, tibi dicatum atque promis sum per nefarium scelus de manibus regiis extorsit, cuiusque sanctissimum et pulcherrimum simulacrum Syracusis sustulit, teque, Iuno regina, cuius duo fana duabus in insulis posita sociorum, elitae et Sami, sanctissima et antiquissima simili scelere idom iste omnibus donis 10 omamentisque nudavit, teque, inerva, quam item duobus in clarissimis et religiosissimis templis expilavit, Athenis, cum auri grande pondus, Syracusis, cum omnia praeter tectum et parietes abstulit, teque, Latona et 185 Apollo et Diana, quorum iste Deli non fanum, sed, 1 ut hominum opinio et roligio fert, sedem antiquam divinumque domicilium nocturno latrocinio atque impetu conpilavit etiam te, Apollo, quem iste Chio sustulit, teque etiam atque etiam, Diana, quam ergae spoliarit, cuius simulacrum sanctissimum Sogestae aist apud Segestanos consecratum, semel ipsorum religione, iterum . Africani victoria, tollendum asportandumque curarit, teque, excuri, quem Verres in domo et in privata aliqua palaestra posuit, . Africanus in urbe sociorum et in gymnasio 'daritanorum iuvontutis illo-a rum custodem ac praesidem Voluit esse, teque Hercu 186les, quem ciste Agrigenti nocte intempesta servorum instructa et comparata manu convellero ex tuis sedibus atque auferre conatus est, teque, sanctissima mater Idaea, quam apud Enguinos augustissimo mi religior sissimo in homplo sic spoliatam reliquit, ut nunc nomen modo Africani t ostigia violatae religionis maneant,
monumenta victoriae sanique omamenta non exstent, Vosque, omnium rerum forensium, consiliorum maximorum, legum iudiciorumque arbitri et testes coloberrimo a in doc populi Romani docati. Castor et lollux,
140쪽
126 IV De suppliciis sW l. quorum e templo quaestum iste sibi et praedam inprobissimam conparavit, Omnesque di, qui vehiculis tonsarum sollemnis coetus ludorum initis, quorum iter iste ad suum quaestum, non ad religionum dignitatem 18 faciundum exigendumque curarit, teque, Ceres et 5 Libera, quarum sacra, sicut opiniones hominum ac religiones serunt, longe maximis atque occultissimis caerimoniis continentur, a quibus initia vitae atque victus, morum, legum, mansuetudinis, humanitatis hominibus o civitatibus data ac dispertita esse dicuntur, quarum 10 sacra populus Romanus a in aedis adsona et accepta tanta religion et publice et privatim tuetur, non ut ab illis huc allata, sed ut steris hinc tradita esse videantur, quae ab isto uno sic possuta ac violata sunt, ut simulacrum Ceroris unum, quod a Vir non modo tangi, 15 sed ne aspici quidem fas fuit, e sacrario Catina comvellendum auferendumque curaverit, alterum autem Henna ex sua sede ac domo sustulerit, quod erat tale, ut homines, cum Viderent, aut ipsam Videre se orerem aut offigiem Cereris non humana manu factam, sed de caelo 20 188 lapsam arbitrarentur: Vos etiam atque etiam . imploro
et appello, sanctissimae deae, quae illos Hennensis lacus lucosque incolitis cunctaeque Siciliae, quas mihi defendenda tradita est, praesidetis, a quibus inventis frugibus si in orbem terrarum distributis mos gentes ab ac nationes Vestri religione numinis continentur ceteros item deos deasque omnes imploro et obtestor, quorum templis et religionibus iste nefario quodam uxores audacia instinctus bellum sacrilegum semper impium- quo habuit indictum, ut, si in hoc reo atque in hac o
causa omnia mea consilia ad salutem sociorum, bgnitatem rei publicae, fidem meam spectaVerunt, si nullam ad rem nisi ad officium et virtutem omnes meae curae, vigiliae cogitationesque elaborarunt, quae meis mens in suscipienda causa fuit, fides in agenda, eadem β