장음표시 사용
111쪽
86 - 89. 97 eius flagitiosissimum praetervecta est; ipse autem, qui visus multis diebus non esset, tum se tamen in comspectum nautis paulisper dedit. Stetit soleatus praetor populi Romani cum palli purpurso tunicaque datari muliercula nixus in litore. dam hoc istum vostitu Siculi civesque Romani permulti saepe Viderant. losteaquam et paulum provecta classis est et achynum quinto die denique adpulsa, nautae coacti fame radices palmarum
agrestium, quarum erat in illis locis, sicuti in magna 16 parte Siciliae, multitudo, colligebant et sis missiri perditique alebantur Cleomenes autem, qui alterum se Verrem cum luxurie ac nequitia, tum etiam imperio putaret, similiter totos dies in litore tabemaculo posito
perpotabat. Ecce autem repente ebrio Cleomene, esuri-15 entibus ceteris nuntiatur piratarum esse navis inportu Odysseae; nam ita is locus nominatur nostra autem classis erat in portu richyni Cleomenes autem, quod erat terrestre praesidium non re, sed nomine, speravit eis militibus, quos ex eo loco deduxisset, explere se 20 numerum nautarum et remigum posse. Reperta est eadem
istius hominis invarissimi rati, in praesidiis, quae cinclassibus; iam erant perpauci reliqui, ceteri dimissi. Ρrinceps Cleomens in quadriremi Centuripina malum 88 erigi, Vesta fieri, praecidi ancoras imperavit et simul, ut a se ceteri sequerentur, signum dari iussit. Haec Centuripina navis erat incredibili coloritate velis; nam scire isto praetore nemo poterat, quid quaeque naVis remis sacere posset etsi in hac quadriremi propter honorem et gratiam Cleomenis minime multi remiges et D milites deerant. Evolarat iam e conspectu fere fugiens quadriremis, cum etiam tum ceterae naves uno in loco moliebantur. Erat animus in reliquis; quamquam erant spauci, quoquo modo res se habebat, pugnare tamen se Velle clamabant et, quod reliquum vitae viriumque famesa fecerat, id derro potissimum aeddere volebant. Quodsi
Cicero Verrinon V. Bardi. Text. 7
112쪽
98 IV De suppliciis. smahl. Cleomenes non tanto ante fugisset, aliqua tamen ad resistondum ratio fuisset. Erat enim sola illa navis constrata et ita magna, ut propugnacul ceteris posset esse, quae si in praedonum pugna Versaretur, urbis instar habore inter illos piraticos myoparones Videretur; sed tum inopes rolicti ab duce praefectoque classis eundem neces-90 sario cursum tenere coeperunt Helorum Versus, ut
ipse Cleomenes, ita ceteri navigabant, neque ei tam praedonum impetum fugiebant, quam imperatorem sequebantur. Tum, ut quisque in fuga postremus, ita in periculo 10 princeps erat postremam enim quamque me piratae primam adoriebantur. Ita primam alunt inorum navis capitur, quo praeerat aluntinus homo nobilis, hylarchus, quem ab illis praedonibus Locrenses postea publice redemerunt; ex quo Vos priore actione iurato rem 15 Omnem causamque cognostis. Deinde Apolloniensis navis capitur, et eius praefectus Anthropinus occiditur 91 Haec dum aguntur, intersa Cleomenes iam ad Holori litus pervenerat iam sese in terram e navi eiecerat quadrirememque fluctuantem in salo reliquerat. Reliqui mpraefecti narium, cum in terram imperator erisset, cum ipsi neque repugnare neque mari effugere ullo modo possent, adpulsis ad Helorum naribus Cleomenem persecuti sunt. um praedonum dux eracleo repente praeter spem non sua virtute, sed istius maritia nequi astiaque Victor classem pulcherrimam populi Romani in litus expulsam et eiectam, cum primum inVesperasceret,s inflammari incendique iussit. O tempus miserum atque acerbum provinciae Siciliae O casum illum multis innocentibus calamitosum atque funestum O istius nequitiam soae turpitudinem singularem Una atque eadem nox erat, qua praetor amoris turpissum flamma, classis populi Romani praedonum incendio conflagrabat. dfertur nocte intempesta gravis huiusce mali nuntius Syracusas; curritur ad praetorium, quo istum ex illo prae ab
113쪽
89-95. 99esar convivio reduxerant paulo ante mulieres cum cantu atque symphonia Cleomenes, quamquam nox erat,
tamen in publico esse non audet includit se domi;
neque aderat uxor, quae consolari hominem in malis posset. Huius autem praeelari imperatoris ita erat severa a
domi disciplina, ut in re tanta et tam gravi nuntionem admitteretur, nemo esset, qui auderet aut do mientem excitare aut interpoliare vigilantem. Iam ero re ab omnibus cognita concursabat urbe tota maxima mul- 10 titudo. Non enim, sicut erat antea semper consuetudo, praedonum adventum significabat ignis e specula sublatus aut tumulo, sed flamma ex ipso incendi navium et cal mitatem acceptam et periculum reliquum nuntiabat. Cum praetor quaereretur et constaret neminem ei nuntiasse, 1 fit ad domum eius cum clamore concursus atque impetus. Τum iste excitatus audit rem omnem ex Iimarchide, 94sagum sumit lucobat iam fere), procedit in medium, vini somni stupri plenus Excipitur ab omnibus eiusmodi clamore, ut ei Lampsaceni periculi similitudo ver-20 saretur ante oculos hoc etiam maius hoc videbatur, quod in odio simili multitudo hominum haec erat mamma. Τum istius acta commemorabatur, tum flagitiosa illa comvivia, tum appellabantur a multitudine mulieres nominatim, tum quaerebant ex isto palam, tot dies continuos, pera quos numquam Visus esset, ubi fuisset, quid egisset, tum imperator ab isto praep0situs Cleomenes flagitabatur, neque quicquam propius est factum, quam ut illud Uticens Oxomplum de Hadriano transferretur Syracusas, ut duo sepulcra duorum praetorum impro-30 borum duabus in provinciis constituerentur. Verum habita
est a multitudine ratio simporis, habita tumultus, habitastiam dignitatis existimationisque communis, quod is est
conventus Syracusis civium Romanorum, ut non modo
illa provincia, Verum etiam hac re publica dignissimusa existimetur Confirmant ipsi 40 cum hic etiam num 5
114쪽
100 IV De suppliciis. Ausmahl. semisomnus stuperet, arma capiunt, totum forum atque Insulam, quae est urbis magna pars, complent. Unam illam noctom solam praedones ad Helorum commorati, cum fumantis etiam nostras naves reliquissent, accedere
incipiunt Syracusas qui videlicet saepe audissent nihil sesse pulchrius quam Syracusarum moenia ac portus, si fuerant se, si a Verre praetore non Vidissent, numquams esse visuros. Ac primo ad illa aestiva praetoris accedunt ipsam illam ad partem litoris, ubi iste per eos dies habe naculis positis castra luxuriae conlocarat. Quem postea Ioquam inanem locum offenderunt et praetorem commosse ex eo loco castra senserunt, statim sine ullo metu in ipsum portum penetrare coeperunt. Cum in portum dico,
iudices, explanandum est enim diligentius eorum causa, qui locum ignorant in urbem dico atque in urbis 15 inhumam partem Venisse piratas. Non enim portu illud oppidum clauditur, sed urbe portus ipse cingitur et continetur, ut non adluantur mari moenia extrema, sed set ipse influat cim urbis sinum portus Hic te praetore Heracleo pirata cum quattuor myoparonibus parvis ad soarbitrium suum navigavis di immortales P Uraticus myoparo, cum imperii populi Romani nomen ac fasces essent Syracusis, usque ad forum Syracusanorum et ad Omnis crepidines urbis accessit, quo neque Carthaginiensium gloriosissimae classes, cum mari iuri ab mum poterant, multis bellis saepe conatae umquam adspirare potuerunt neque populi Romani invicta ante te praetorem gloria illa navalis umquam tollunicis Siciliensibusque bellis penetrare potuit qui locus eius modi est, ut ante Syracusani in moenibus suis, in urbe, in foro hostem armatum soae Victorem quam in portu ullam hostium navem Viderint
115쪽
95 - 103. 101Ρosteaquam e portu piratae non metu aliquo adsecti, sed satietate exierunt, tum coeperunt quaerere homines causam illius tantae calamitatis. Dicere omnes
et palam disputare minime esse mirandum, si remigibus militibusque dimissis, reliquis egestate et fame perditis, praetore tot dies cum mulierculis perpotante tanta ignominia et calamitas esset accepta. Haec autem istius vitu 101 peratio atque infamia confirmabatur eorum sermone, quia suis civitatibus illis navibus praepositi fuerant. Qui
1 ex illo numero reliqui Syracusas classe amissa refugerant, dicebant, quo ex sua quisque naVe missos sciret esse. Res erat clara, neque solum argumentis, sed etiam certis
testibus istius audacia tenebatur. Homo certior fit agi nihil in foro et conventu tot die nisi hoc, quaeria ex nauarchis, quem ad modum classis sit amissa; illos respondere et docere unum quemque, missione remigum, fame reliquorum, Cleomenis timore et fuga. Quod posteaquam iste cognovit, hanc rationem habere coepit. Causam sibi dicendam esse statuerat iam ant a quam hoc usu venit, ita ut ipsum priore actione dicere
audistis idobat illis nauarchii tostibus tantum hoc
crimen sustinere se nullo modo posse. Consilium capit primo stultum, Verum tamen clemens Nauarchos ad se 102Vocari iubet; veniunt accusat eos, quod eius modi de 2 se sermones habuerint rogat, ut in sua quisque dicat navi se tantum habuisse nautarum, quantum oportuerit, neque quemquam esse dimissum. Illi enim Vero se ostendunt, quod vellet, esse facturos. Iste non procrastinat, advocat amicos statim quaerit ex iis singila latim, quot quisque nautas habuerit; respondit unusquisque, ut erat praeceptum iste in tabulas roseri, Obsignat signis amicorum providens homo, ut contra hoc crimen, si quando opus esset, hac videlicet testificatione uteretur Derisum esse credo hominem mentem a suis 1033 consiliariis et admonitu hasce mi tabulas nihil prο-
116쪽
102 IV De suppliciis smahl. futuras, etiam plus ex nimia praetoris diligentia suspicionis in eo crimine futurum. Iam iste erat hac stultitia multis in rebus usus, ut publice quoque, quis Vellet, in. littera civitatum referri iuberet; quae omnia nune
intollegit sibi nihil prodesse, posteaquam certis litteris, testibus auctoritatibusque convincitur. Ubi hoc videt, illorum consessionem, testificationem suam, tabellas sibi nullo adiumento futuras, init consilium non inprobi praetoris nam id quidem esset serendum), sed inportuniatque amentis tyranni statuit, si hoc crimen extenuari 10 votist nam omnino tolli posse non arbitrabaturi, nauarchos omnis, testis sui sceleris, ita esse privandos. 104 Occurrebat illa ratio: Quid Cleomen fiet Ροterono animum ad Vertere in eos, quos dicto audientes esse iussi, missum facere eum, quoi potestatem imperiumque 15 permisi Ροterone eos afficere supplicio, qui Ieο- menen secuti sunt, ignoscere Cleomeni, qui secum fugere et se consequi iussit Ροherone esse in eos Vehemens, qui navis non modo inanes habuerunt, sed etiam apertas, in eum dissolutus, qui solus habuerit constratam navem 20 et minus exinanitam P erea Cleomenes unal Ubi fides, ubi execrationes, ubi dexterae conplexusque, ubi illud
contubernium muliebris militiae in illo delicatissimo litore 2 Fieri nullo modo poterat, quies Cleomeni lar -
10 ceretur. Vocat Cleomenen, dicit ei se statuisse animum 5 advertere in omnis nauarchos ita sui periculi rationes ferre ae postulare. Τibi uni parcam et potius istius culpae crimen vituperationemque inconstantiae suscipiam quam aut in te sim crudelis aut tot tam gravis testis Vivos incolumesque esse patiar. Agit gratias Cleo somenes, adprobat consilium, dicit ita fieri oportere, admonet tamen illud, quod istum fugerat, in malacrum, Centuripinum nauarchum, non posse animadVerti,
117쪽
adulescens nobilissimus, testis relinquetur In praesentia', inquit Cleomenes, quoniam ita necesse est; sed post aliquid videbimus, ne iste nobis obstare possit Haec posteaquam acta et constituta sunt, procedit 106
iste repente e praetorio inflammatus scelere, furore, crudelitate in forum venit, nauarchos vocari iubet. Qui nihil metuerent, nihil suspicarentur, statim accurrunt. Iste hominibus miseris innocentibus inici catenas imperat. Imploraro illi fidom praetoris et, qua re id faceret, rogare. 16Ium iste hoc causae dicit, quod classem praedonibus prodidissont. Fit clamor et admiratio populi tantam esse in homine inpudentiam atque audaciam, ut aut aliis
causam calamitatis adtribueret, quae omnis propter Varitiam ipsius accidisset, aut, cum ipse praedonum socius 15 arbitraretur, aliis proditionis crimen inserest; sinde hoc quinto decumo die crimen esse natum, postquam classis
ossos amissa Cum haec ita fierent, quaerebatur, ubi 107 esset Cleomenes, non quo illum ipsum, cuicuimodi est, quisquam supplicio propter illud incommodum dignum
a putaret; nam quid Cleomenes facere potuit 2 non enim possum quemquam insimulare salso). Quid, inquam, magno opere potuit Cleomenes facere istius avaritia navibus exinanitis Atquo eum vident sedere ad latus praetoriso ad aurem familiariter, ut solitus erat, insusurrare. um 25 vero omnibus indignissimum visum est homines honestissimos electos e suis civitatibus in ferrum atque in vincla coniectos, Cleomenem propter flagitiorum ac turpitudinum societatem familiarissimum esse praetori Apponitur eis 108 tamen accusator aerius urpio quidam, qui C. Sacerdotea praetore iniuriarum damnatus est, homo bene adpositus ad istius audaciam, quem iste in decumis, in rebus capitalibus, in omni calumnia praecursorem habere solebat et
Veniunt Syracusas parentes propinquique mise-35 rorum adulescentium hoc repentino calamitatis suae nuntio
118쪽
104 IV De suppliciis. Augmahl.)commoti vinctos aspiciunt catenis liberos suos, cum istius avaritiae poenam coli et cervicibus suis sustinerent; -- sunt, defendunt, proclamant, fidem tuam, quae nusquam erat neque umquam fuerat, inplorant. ater aderat Dex Τyndaritanus, homo nobilissimus, hospes tuus. Cuius tu domi fueras, quem hospitem appellaras, eum quom illa auctoritate miseria Videres perditum, non te eius lacrumae, non senectus, non hospitii ius atque nomen a scelere aliquam ad partem humanitatis revocare potuit γ10 Ss quid go hospitii iura in hac inmani belua comme 10 moro Qui thenium hermitanum, hospitem suum,
cuius domum per hospitium exhausit et exinanivit, absentem in reos rettulerit, causa indicta capite damnarit, ab eo nunc hospitiorum iura atque officia quaeramus Cum hominen crudeli nobis res est an cum sera satque inmani belua Τ patris lacrumae de innocentis filii periculo non movebant cum patrem domi reliquisses, filium tecum haberes, te neque praesens filius de liberum caritate neque absens pater de indulgentia patria com-110 monebat Catenas habebat hospes tuus ris heus, o Doxonis filius. Quid ita Frodidora classem. Quod ob praemium 2 Deseruerat. Quid Cleomenes Ignavos
fuerat. At eum tu ob virtutem corona ante donaras. Dimiserat nautas. At ab omnibus tu mercedem missionis acceperas. Alter parens ex altera parte erat βΗ0rbitonsis Eubulida, homo domi suae clarus et nobilis; qui quia Cleomenem in defendendo fili laeserat,
nudus paene est destitutus. Quid erat autem, quod quisquam diceret aut defenderet leomenem nominare non licet. At causa cogit. Μoriere, si appellaris' num 30 quam enim iste quoiquam est mediocriter minatus. At
remiges non erant. Ῥraetorem tu accuses Frange cervices. Si neque praetorem neque praetoris aemulum
appellari licobit, cum in his duobus tota causa sit, quid
119쪽
und wamen de Gesse tandistano es Fre ungen. Quibus omnibus rebus actis atque decisis producuntur e carcere, deligantur. Quis tam fuit illo sim 121pore ferreus, quis tam inhumanus praeter unum te, qui non illorum aetate, mobilitate, miseria commoveretur γEcquis fuit, quin lacrumaret, qui ita calamitato illami putaret illorum, ut fortunam tamen non alienam, perbculum autem commune arbitraretur Feriuntur securi. Laetaris tu in omnium gemitu et triumphas testes Uaritiae tuae gaudes esse sublatos. Errabas, Verres, et Vehementer errabas, cum te maculas furtorum et flagiis hiorum tuorum sociorum innocentium sanguine eluere arbitrabare praeceps amentia serebare, qui te existimares avaritiae volnera crudelitatis remediis posse sanare. Etenim
quamquam illi sunt mortui coloris tui hostes, tamen eorum propinqui neque tibi neque illis desunt, tamen exa ipso illo numero nauarchorum aliqui vivont et adsunt, quos, ut mihi videtur, ad illorum innocentium poenas fortuna et ad hanc causam reservavit. adest hylar 122 chus Halunt inus, qui quia cum Cleomene non fugit, oppressus praedonibus et captum est; cui calamitas a saluti fuit; qui nisi captus a piratis esset, in hunc praedonem sociorum incidisset. Dicit is pro hostimonio demissione nautarum, de same de Cleomenis fuga. Adest Centuripinus hala crus in amplissima civitate amplissimo loco natus eadem dicit, nulla in re discrepat. ad ori deos immortalis Quo tandem animo aedetis 123 iudices, aut haec quem ad modum auditis Utrum fgo desipi et plus, quam satis est, doleo tanta calamitate
miseriaque sociorum, an vos quoque hic acerbissumus innocentium cruciatus et maeror pari sensu doloris ada ficit Ego snim eum merbitensem, cum meracliensem
120쪽
106 U. De suppliciis smahl. securi percussum esse dico, versatur mihi ante oculos indignitas calamitatis. Eorumne populorum civis, eorum agrorum alumnos, ex quibus maxima vis humenti
quotannis plebi Romanae illorum operis ac laboribus quaeritur, qui a parentibus spe nostri imperii nostraeque saequitatis suscepti educatique sunt, ad C. Verris nefariam inmanitatem et ad eius funestam securem esse seriatos 212 Quom mihi Τyndaritani illius venit in mentem, quom Segestani, tum iura simul civitatum atque officia considero. Quas urbes . Ahicanus etiam mandas esse sΡΟ- 1oliis hostium arbitratus est, eas C. Verres non solum illis ornamentis, sed etiam viris nobilissimis notario scelere privavit En, quod Τyndaritani libenter praedicent: Nos in septemdecim populis Siciliae numeramur, nos semper omnibus unicis Siciliensibus queris bollis amicitiam fidem qu populi Romani secuti sumus, a nobis omnia populo Romano semper et belli adiumenta et pacis ornamenta ministrata sunt.' ultum vero haec iis iura promorunt in istius 125 imperi ac potestate Vestros quondam nautas contra 20 Carthaginem Scipio duxit, at nunc navem contra praedones paene inanem Cleomenes ducit vobiscum Africanus hostium spolia et praemia laudis communica Vit, at nunc per uno spoliati nave a praedonibus abducta ipsi in hostium loco numeroque ducimini. Quid asVero Illa Segestanorum non solum litteris tradita neque commemorata Verbis, sed multis officiis illorum usurpata et comprobata cognati quos tandem fructus huiusce necessitudinis in istius impori tulit Nempe hoc iure fuit, iudices, ut ex sinu patriae nobilissimus 30 adulescens istius camifici Sextio odorotur. Cui civitati
maiores nostri maximos agros atque optimos com cesserunt, quam immunem esse voluerunt, haec apud
te cognationis, fidelitatis, vetustatis, auctoritatis ne hoc quidem iuris obtinuit, ut unius honestissimi s