장음표시 사용
11쪽
raram 9ssensioni antistar D. August.ca. 7. de vera relig. 7 ori est nobis christisaantiri .es estis rectem eo Atini casio qua eariatica est, o catholua nominaiar non sitim a sese, seram etia ab omnιόω animicia. Velint enim, noImιue ipsi qaoque haere ui. O sichisema um alamni, quando naticum sitis . sed cum ρκιrunm υθaunsa catholicam nιhHabud quam caιhoticam vocaκ . Rursus vero ille ipse libro uno de utilitate credendi, contra Manichaeos,cap. II. S contra epi stolam Manichaei,cap. q. tom. s. Dabisauimus, ait, nos eam ecclesia condere gremio qcia. vis
ta. chararate aucti, verastase mala: tenes ab ipsa sede Petra postili, cui pascendas oti/s sis post resurrection m dominus commendauit, que adpraesentem episcopalam successio se indoitiis: renes postremo, iam catholica namen quod non sine euas ιnser Iam multas haereses sie ista re lon
euoreolas omni ritis pius intest crus. Contra literas Petiliani lib. a. cap. 33. eod. to. 6. Gihedra sibi qtiis feris et tisia Romanis in qas petrus sediu or ira qua hodie Anastasim stini qisa H anestus Gisiaram pestilenixashedram ponticam . Hachcnus Augistinus cuius ut ce leberrimum in ecclesa nomen est, ita dc apprime in hoc semper notauimus quod apud Sulpitium Seuerum sauem ubi vires iam conceptae, collectae, firmataeque sunt: mori
inquit Stilpitius, s exilio malauti, sed eo Iasius propaga ιa haeresis. Post varias, enim de longissimas Galliae clades, factoque pet annos 3 o. Ac amplius, Augusimianae sententiae periculo, quae tandem suit ep. 48. de so . vi poenae admoueantur, successeriant ad extremum edicta amnestica, cautumque est ut ne quis deinceps per vim fiat catholicus Chri stianus. Vide quam egregie de quaestione hac D. Chrysostomus homil. 47. in Matth. Ca. a . partem recenseo infra ad l. 3. de haeret. Sussiciat vero ista ad Rubricam, 3d legem opulenta breuitas: Multa enim paucis inuoluo, ne quod instituti mei est egredi vi
Os Hementia nostra regu imperium.
νων viais e Pωψ ων βααλ CA O na Meta rem, , , Περσυ ι , ουH ο Γυρσω P no m. Iarapnquit, sta leges Regum vim suam inιra proprios fines absinens. Romanus Impe-Gιον prascrisere nullas leges psis Persis vique Presaram R/ae Romanis. V t autem regressus ad res patrias fiat, eam sumpet fuisse Regum nostrorum curam reperione quid de prisco imperii Callici iure,ac dignitate decederet, vicum soli Deo acceptum habcant quod regnent, nihil te unquam vili concesserint vel in minimis, unde sua in populos quos regunt, intraque ditionis suae sines, imminuta, inferiorque dicatur potestas. Proinde ex vetere Chronico hibliothecae regiar cuius stagmentum nuper T. Gotosecdus, in Sen. Paris. patronus, edidit seruatum sitisse dascimus cimi venisset Imperator Carolus IV. in Galliam, an . t 37 . inuisurus Carolum V. sapientem alias vocamus in ut in ingressit vibium neque ei a procedente clero iretur obuiam, neque personantibus Nolis memorias martyrum, seu ecclesas iniret, inhilque,ait ille ipse libellus regius factum in caeteris quod vel tantillum imperii in Gallos argueret. Et cum Imperatot sigismundus,qui etiam anno i 411. Lutetiam aduenerat, ac spicnte Carolo V I. orantes in foro Lutetiano patronos de tribunali una cum amplissimo orditae audiisset testatur Iouenalis V tsinius in histor Caroli VI peccatum in eo fuisse a nostris bifariam. primum quod occupati ab eo locum superiorem, atque in quo Rex ipse scderet, ante Piaesidem maximum,
12쪽
Τit. I. De Summa Trinitate, &c. 9
ximum fuissent: dumque ex eo ad ambos supremi tribunalis fines exedrae prostant in hunc diem loco edito, cancellisque concluso, in quibus sedere solent exteri Prineipes deinde vero quod Imperator palam auditorio in medio, perque occasionem causae quet agebatur alterum e litigatoribus, qui controuerso prae sturae Belli quadrandi uulgu, vocat ti haesichaese de Brauraire iure excidebat quia eques non esset mox ense praecincto indutisque aureis calcaribus,equitem per se, proque imperio, effecisset. Vere tune cum ipso Principe despiebat Gallia , ut conquestos fuisse corἡatos plures auctor subii et t. Qii in imo A scribunt alii assignatam hanc culpam senatui a Principibus, proceribusque aulicis mox ut imperatoria haec leuitas eis renuntiata est. Prudentior longὸ Carol. V. Imperator, qui cum pariter accensus fama regionis, per varias orbis nostri Callici urbes, accepta Regis fide, nullo regio ornatu, feci hominis priuati habitu plusquam mediocri ex Hispania in primum Belgium, seu Flandriam, transisset, potestate quidem plusquam regia, quantum voluit, ubiuis locorum usus est, ait Ioan . Tillius in Latino suo de Regibus Francorum Chronico, sed hoc ita concedente Francisco I. qui indulgebat eius desiderio quicquid maius, speeiosus, augustiusque videretur in obseruanda sua Gallia hostilis nempe animi parum metuens. De distinctis praeterea in hoc i psum dominiis Principum, deque fulgurante, ac tonante Roma, vulgatae sunt constitutiones pontificiae in cap. per venerabilem. qui si . sunt legit. & in cap. meruit.
de priuilegiis. in extrauag. communib. quo secundo textu emendatur cap. I. de malo.& obed. inelia. Extr. comm. neque abs re, opinor,fuerit seponere hic ex immenso verba ipsa,eaque paucissima Baldi, prastantissimi, ut in confesso est.legum Romanar. interpretis,ad I. I. Cod. deiu. aur. annui. Imperator ait, vicaram Dei est a se oratibas . non
enim solus ille est qui ita de culmine regio Vegetius li. a. ca. s. Cam quis accipis Iegitimum principartim. ιanqaam praesenti ct corporati Deo sidetis est eipraestanda riuoris. Animata Dei
imago, Rexi aixit Menander: Elicia, b a. θιλ II; 'ar. ἰα IAtque u i ad classicos rei ecclesiasticς auctores deducatur oratio, docet illi apertissimὸ, At passim quanta si regia in suos potestas. Arnobius li. s. sab fin. Diispraximi aloe Aogo.
hmι.mm. Tertullianus in Apologet. cap. 3o. Sciam quis tuti dederit amperiam, betana μ. homines quis sanimum, sevIiam eam Deum esse solam in cuius solius ροιestate θηι,. θυο senaseanssi, post qaem ρνιmi, ante omnes, o super omnes Deos. Idem ad Scapulam cap. a. Omni- has maior est, dam Isti Deo vera minoris. D. Hieronymus in epistola ad Rusticum, mo nachum ad haec verba . Tibi soli ceaui uia, inquit, sura Regem sus Deus est. Verba Optati Milleuit. haec sunt lib. 3. Merito Paulus docti strandam essepro Remb.s, opore ιiso, ιιiam statis esses Imperaror qui gentiliter viseret. manto quod Christianus, ct c. verba Anastasii Papae apud Burchard. lib. I s. cap. I s. quem velat vicariam Deus pias dere iugis in aereis. Sic denique D. Chrysostomus honii l. 13. epist. ad Roman. de obsequio debito
.c dimino odi. Id est, Ista imperanιαν omnibas, o sute νῶι ibas, O monachis, nee soliam sititilaribas. Eiiamsi Apostolassis eιiamsi Euangelista. etiamsi propheta ,s qui quis tandem fueris. Es non simpliciso diciι p. Paulus) obediat, sed, subdita sit. Longe plura tota illa ho- mil. & apud Iuonem Carnutens in singulari epist. 17i. Sed quotus sere quisque est qui tinctus vel leuiter literis querelas sanctissimi auctoris, popularis iue nostri nesciat, quod aliud aetate sua fieret Verba enim D. Bernardi haec sunt libro I. cap. s. de consideratione ad Eugenium: Habent hae insima, o ι rrena iudices suor, or Reges, o Principes terra. 2uid D/ι atios insaditis 3 quid fatiem vestram in alienam messem extenditis ρ rursusque lib. 1.
cap. s. eod. de consideratione: vox domini estis Eaangetio: Reges genitum dominansureorum. Et post: Vos datem non se. Planam ei Z, Apostolis intersietiar dominatus. Post iterum:
Fyma postitie. Me est: dominario inserditiιών, indietiar ministrario. Plura ille eo loco, di lib. η. cap. 3. d. lib. decans deratione. Scio quid in hoc ipsum Io. Fabet ad hanc partem legis. Liquet autem plus satis ex monumentis Gallicis quo more in hunc diem 1 temporibus Caroli Calvi, Phil. Augusti Ph. Pulchri, Car. VI. & Lud. XII. sua semper constiterit sceptro senatuFrancico integra, sarta, tectaque maiestas regia. Et cilm mota esset illa quaestio in Parisiens comitiis an. isi . &an. isis. eam pruuentusime cogni-
13쪽
tioni, suae se eit Ludoicus XIII. cui hodie paret, beneque indies preeatur uniuersa sua Callia. Colit enim,culturique sunt christiano semper, & catholico obsequio sanctum Romanae sedis tribunal quotquot unquam postea habituri sunt Principes imperium
Francicum, cui cum derogasset Bonifacius 8. d. cap. I. alias, unam sanctim. de maior.&obed. in extraha ag commvn. successit Clemens V. auctor capituli, meruit. Qui
omnia noluisssimo eo decreto in pristinum statum restituit ob gentis nostrae merita in sedem Apostolicam ast ille. Patiunturque Romani pontifices legatos suos quos mittunt in Galliam, Lugduni semper, atque in hunc diem gradum sistere, donec singula lega tioni cλpita temperentur a Senatu Francico qui inducit, de ea neellat libere si imminutum in aliquo ius ip re profana, seu temporali, regium viderit. Trado ex auctoribus qu:e ad primam nostrae huius primae legis quaestionem pertinere visa sunt. Secunda pars est legitimatio, de qua nec abs re etiam dixit Iustinianus Nov. qui b. mod. natur. e sciantur legitimi g. s vero . eam esse & donum patris, & principis. Nam vi optimὸ isti e Bariolus, atque Tira quellus ad tit. I s. consuet. Picton. glo. 8. num. 227. legitimatio facta a Principe nihil proficit vi qui ita natalibus restitutus est consequatur bona quae in ditione alterius Principis sta sunt: traditque hoc ipsum scientissimus motis Calliei Io. Faber adi. Imperialis. de nupt. Exceptio una est, nisi scilicet mutatis sedibus ciuitate donetur ab eo sub cuius principatu perpetuus sat incola: nata rati ri, hoe dicimus: Tunc enim legitimus ad percipienda omnia tuta aeque habebitur ac si Gallus quidam nobilis larem in I talia alioue apud exteros loco constituat. Vt enim durat ubique nobilitas, ita & quaesita semel legitimatio: quae tamen ut a patriis cuiusque regni, ac ditionis Principibus contenda est,miror Rebustum inseruisse titulo de litetis requi storiis: Comitem Palatinum legitimare solere in Gallia. Nullo enim id teste, nulloque auctore dicitur, miratique sunt me eum nec immerito viri eruditi credulum scriptoris, alioquin diligentissima, ac per necessarii animum, narrantis nempe metas in ea fabulas unde nec sibi blangiantur ipsi exteri. Quaestum deinde utrum qui in causa e pilis veniales codicillos a Principe suo impetrauit, in cuius ditione crimen admissum est possit ille ex eadem causa damnari in Callia in quam postea sese receperit. Tutum vero eum esse omni ratione senserunt experientissimi ad Hemicyclium,seu columnam consultoriam, tum quia locus delicti ac originis, plenaque Prinei pum ad liberandos
suos potestas concurrunt, in unumque confluunt: tum quia etiamsi destitueretur enterus ille rescripto, tamen ne vel damnetur, vel remittatur e Gallia eo loci ubi deliquerit,obstant leges patriae quibus sit libet quisquis de quacumque orbis parte solum Gallicum , asili vice, contigit: profert in id Tolosena decreta Ioan. Bodinus lib. i. cap. s. de Republ Docet in quaestione smili Oidradus consito i 14. remittendum non esse e Romana curia in A ngliam qui in Anglicis finibus deliquerat, atque idquamuis a Rege
ipso peteretur remissio. Consuetudo enim ea semper inualuit in Romana curia, cum maxima st omnium, ut numquam remittantur alio qui semel eam accesserint, ait ille. Idem vero esse εἴ in caeteris quotidiano ex usu distimus, nisi princeps loci unde aufugit Reus, eum repetat quia sua intersit vel ob maiest. crimen, vel ob furtum pecuniae publicae, aut smilia, ut an .isos. in fraudatore Pigretici visum est Cum enim aufugisset in Flandriam plenus opum quas foro cedens exportauerat, furto earu facto principi. θί priuatis, rcquisiuit praedonem, peculatoremque exulem Herticus Magnus apud Archi ducem Belgicum ut poenas lueret eo loci ubi convasauerat. It aut aliquanto post memorabili iudicio nudus adusque interulam, impactoque in collum laqueo, per omnes urbis maiores vias taedam ardentem gestarit, posteaque alligatus triremi fuerit. de his plus satis. Transeo iam ad interpretatione, necessarias relativi, de quo hic. Non enim sempcr restringit, sed demonstat magis. ae declarat, ut fuse apud Bariolum tit. de iust. dctu. ad i. omnes populi. Puta, si subiiciatur pluribus quae generaliter, atque in uniuersum cnuntiata sint. Quod tamen ita intelligit Decius consit. s19. ut dicat qualitatem iverbum Dech retineol quae per relatiuum adiicitur, de uniuersali, seu, ut
Graeci, accipi oportere. Tradam sicilius cum Tira quello ad arti c. I s. consuet. Pictonicae, glo.7. in Verbo, expres. num. I 83. relationem nempe eo casu fieri oportere ad totum, non ad partem dispostionis, id vero cum omnibus eius qualitatibus, sic
enim ille: cdque sensu. accipiendum quod dici solet a vulgaribus practicis, relatum videlicet esse in referente. Quod si plura antecedant, scribit Molinaeus ad Alexand.
14쪽
Τit. I. De Summa Trinitate, &c. 11
lib. s. consil. ros. satis esse dummodo relativum convehiat cum ultimo. Tamen in stenere natura relativi haec est, ut & demonstret,& restringat si applicetur verbo generali sine copula, l. si debitor. g 1. verisimile . de contrah. empl. l. si certos. de verb. oblig. l. i.& . sed S si . de dote praeleg. l. sed si certos. de legati r. l. catamen adiectio. de leg. 3. secus si adiiciatur copula, coenim casu non resti ingit, sed auget, veluti si quis dixerit, quaeque eius causa parata sunt: singularis in hoc d. lex, ea tamen adiectio. cum duo illa distinguat, s videlicet relatiuum si cum copula, vel sine copula. Verum de alia iursus Minctio est, nimirum si quis dixerit, lego, vel, promitto quod ex eo sundo natum erit: tunc enim S legatum, it stipulatio quasi laxationis vicem obtinent, ait lex, cum certus numerus. de trit. vin.& Ol. leg. cui SI adtonge legem, si debitor. g. i. quam citam supra. Si vero dictum sit, quotannis, puta ex vino quod in illo iando nascetur, haeres inciis decem quotannis in annos singulos dato: eo casi si legatum non potest solui ex fructibus unius anni de fructibus alterius supplendum videtur, argumento legis, ex eo vino, de trit. vino. & legis II. legatum. s. i. de ann. legat. F. distinguit Cui cius ad l. firmio. K. quando dies legati ced. vi scilicet legatu eo ditionale existimadum non sit ob designationem, si certa pecunia ex reditu praedioru legetur. l. quidam testa mento. de legat. l. quia tunc suppletur ex sequentis anni fructibus, d.l. semio. secus siceita fructuum quantitas legata sit. Tunc enim si nihil perceptum est, nihil debetur: s minus, id quod perceptu est, d. l. cum certus. quana eo modo cociliat cum l. firmio. Vide de in hoc ipsum,legem i. s. vlt. de codit.& dem. s. vnii in vero 3c adiiciam ex decretis Senatust si nimirum testator legauerit, puta libras centum annuas maritio quas
ei debet Titius, hoe adiecto, vi instrumenta annui illius reditus tradantur eidem mae-ilio. Tunc enim si instrumenta tradita ab haerede fuerint, plenissima liberatio est, etiamsi postea sat minus soluendo debitor. Ita Senatua an . I 6 6. is. Ianuar. etiam in legato pio contra Franciscanos Ambianetis pro I. Cornelio . his ita discussis quae niscum pudore praeteriri non potcrant cum expostus et hic locus, & ad quotidianas fori quae suones anseriti tura sint, superest nunc vi subiiciam ex Io. Fabro ad hane l. haben dos esse omnes pro extraneis, ac peregrinis, qui ex sacto fortunarum suarum sedem
extra limites, metasque Galliae constituerunt, nisi tamen singulare in id rescriptum fuerit, quale obtinuit non ita pridem praestantissimus ille eques Sangoardius, Pisantis Marchio, in gratiam filiae quam Romae, legatus cum esset, nuptui, apud nobilissimam familiam, collocauit. Aut nisi moretur quis apud eos Principes quibuscum percussa sint pacis. societatisve scidera ex conuentionibus publicis, ac nis id speciali priuilegio concoctum si, cuiusmodi hodie videmus Brabantios, Lamburgios, Luxem- burgios, Artesios, Sequanos, Hannoncs, ultralcnos, Namurtios, Hollandos, seu inferiores Batavos, Coda non ς, seu Selandos, Tornacenses, Salingios, Mechlinienses, Candauenses, de quibus uniuersis & singulis sussime Chopinus lib. i. tit. D. de doman. SI Bacq parte I. cap. R. de iure metrectae, seu Albinatus, ut loquimur. Addendi autem Nauatri ex senatusconsulto illo celebri anni Isoq. as. Marth, perorantibus Ania. Roberto, S: dona. Dolaeo, nunc Consistoriano Comite: rursusq; ex altero quod in subsidiorum curia latum est an . isos. 8. Mart. causam agentibus Pet. Germano, de Ab. Sammartano. Potissima enim ratio in duabus illis actionibus fuit, quod toto adauersante iure naturali. AI gentium, Nauarram inuaserit centum ab hinc annis Ferdinandus qui tandem sibi conscius restitui eam iussit moriens, posteaque Carolus V.
filius. SI post Carolum, Philippus: itavi per inexplicabiles fere iniustissimae detentionis nodos, impleatur numquam ultimi, in re aliena. decessoris voluntas. Hoc Io. An ton. lopes, hoc Doctor Nauarrhis, ac Nebri sensis, qui cum Hispani snt tanto maiorem rei fidem afferunt, quanto &accuratius exploratum ab eis tu erat inuasisse Ferdinandum quod alienum sciret, coloremque in ici quaesiisse ex edicto ponti scio, atque ex foedere quod in hoc unum, ac solum cum Ioanne Fuxio Alebreti filio, Nauarrorum Rege, inierat, ut ne scilicet ei hostis esset Nauatrus. Legi non semel Arnoldi Ferroni historiam in Ludovico XII. qui nihil insuper de eo scedere praeter iactatas a Ferdinando minas: quo 'roinde, ut nec Ope Iullh a. mirari, defendi, munirique tam ani- quam eiectionem non posse agnoscunt perpetuo in hunc diem inuasores, quique ini Hispaniis ipsis scribunt viri optimi. Caeterum de Gallis qui alienas ditiones incolunt, quatenus eis deferatur apud nos haereditas, dixi ad i. amissione. ε r. de cap.
15쪽
minut. immensa est quaestionuin, quas interpretes ad hanc legem, ceu de fruticantiabus ramis, portigunt, scetura, ac series, scd scligo quae intra legem sunt,non quae extra.
Vidi qui dieerent referendum hoc ad coetaneos discipulorum Apostolici Senatus. Sed cum quadringentis fere annis aResurrectione lata sit hςc constitutio vix est vi Ima peratores Gratianus, Valentin.5: Theod. ita senserint. Nimia enim discrepantia tem porum. Frequens autem titulus sanctitatis ille est in conciliis Craecis, ac Latinis atque apud seriptores Ecclesiasticos, ubi de Episcopo, aut Presbytero, cuius ingens pietas, mentio incidit. D. Bernardus de Apostolis loquens in sermone sanctorum Petri, Aepauli: pra nobis, ait, facιι eoram vita, eorum Actrina, ae etiam mors ipsa. Iidem in sermone eminensium, inpassone sapasiensium nobis conrolerans: sic ille. Et cum Ecclesiae Constan tinopolitanae praeesset Gregorius NarianΣ. vsque adeo Apostolicae astius sanctitatis ue nerationem Imperatoriae cuiusdam imaginis loco esse oportere scribat epist. s. ut Arvocet manum suam ς γειν, is sti κω, Id est sacrificam, Si incruentam qua nempe ceu deducebat Aurelium, sacrae militiae desertorem, ad Olympium ut tanto magis ei parceret. Sanctitas denique Apostolica vere ea est qua Praelati Ecclesiarum hoc unum in dies, At horas apud commissos greges praestant, ut per suos mores, perque inde iras hinc illinc conciones iniiciant ubique suis populis non spontaneum modo, sed&quasi necessarium vitae emendatioris institutum, honorique pontificio partem illam duntaxat tribuant quae ad componendos mores, sacrique cultus dignitatem faciat, incinores nempe verissimae, diuinaeque huius sententiae apud D. Chtysostomunitionii l. a. ad epist. ad Titiam: 1ι - λυω δεξης 4φιεQ , λλα τει-ἀ--- λζ. Non prohibeo. ait, gloriam aurai, sed ista voti ambulaν g ria qai vera est, qua ex Des s. Caeteras autem ambitionum species ita auersatur vi terrorem de
oena fidei dudum a maioribus tradita , in diuina religionis
testimonio, atque assertionesirmati, obseruantia semper mansum t
Est iterum Cratiani, Valentin . At Theodos qui eam promulgarunt an . 38 . sumpta autem ex l. s. Cod. Th. de haeret. Quantum ad Nicaenum concilium. constat fuisse illud primum vniuersale, S: cecumenicum, idque pro diuinitate Christi contra Arriuman. 318. Sylvestro Papa, A Constantino Magno Imperatote. Varia' tamen iam antea locales synodi fuerant, Antiochena aduertiis paulum Salno tenum, sub Aureliano Imperatore, Ancyrana, AI Neocresariana, ac tres Apostolicae in actis. ImO Tertullianus libro de Ieiunio, 31 Cyprianus variis locis disertam conciliorum prouincialium, quae habita prius fuerant, mentionem faciunt. Sed ab omnibus orbis uniuersi sinibus congregari Episcopos, ante Constantinum, non licuit, auerso a Christianis, ante Constantinum, imperio. Ad Nicaenam ergo Synogum S caeteras crcumenicas decurrimus. ubi de fidei Christianae doctrina quaeritur: Tridentinosque canones venerari se professa semper est Gallia. nisi in quantum seruatis ab antiquo Ecclesiae Gallicae consuetudinibus aduersentur, aut S. Ludovici, Caroli V II. ac Francisci I. sanctionibus pragmaticis. Cui que enim nationi, ac prouinciae suos mores illibatos, m τα αρεκεια,
relinqui oportere sanxit ipsa Nicaena Synodus in haec veabat via .. M - σών Ase
16쪽
Τit. I. De Summa Trinitate, &c. I 3
ipsum Ephesina, quae habita est an . 43r. sc enim in can. vlt. o. et , - οι H moope , m Ao εκώςν ἐκ χα vis, s ,-- αυτὴ δικαιαί ν, 4τε,αλαι κρατ - λς. Iura nimirum cuiusque prouinciae violanda nuinquam esse vult, si longissima in Ecclesiis consuetudo corroborauerit. pere id uno verbo, αρεκεῖν, patres Nicaeni Concilia dixerant. Eo& spectant Gregori) Magni epistolae, nempe quadragesima- prima, septuagesima-quinta, in registro, lib. I. atque trices ma- septima, lib. 2. nec alia maior, evicaciorque ratio reddi posse quam quae a Tertulliano traditur cap.3. de corona militis, cum ait ided tenendas esse vetustas Ecclesiae consuetudines, quod de traditione sine dubio manatini. Stat igitur clerus Gallicus, haeretque tam tenaciter in iis quae de tutibus Eccles asticis, per decur
rentes aetates, seruata sunt, ut, ne unquam in uertantur mores in quibus consenuerit
Gallia, prosteri semper Gallorum Reges in ipsa inauguratione soleant defensuros sesellita, statutaque antiqua Ecclesae Gallicae: priscisque in hunc diem literis sacramentum Philippi vales; legitur sub eius statua pro foribus fani Senonensis, hoc disticho:
Regnantu veri cupiens ego eaθον haberi, Iuro ram cieri, tiberialemque rueri.
Tractarunt haec ex professo viri doctissimi, 3: pientissimi, P. Pithaeus, Nicol. Hotomanus, in Sen. Paris. Patroni, Natalis Brullarius, Procurator Regis Catholicus, Bapt. Mesnilius, fisci in eod. Senatu Patronus celeberrimus, Io .illius, receptissimus Gallicarum originum, morumque interpres, Falcetius, in monetarum curia Praeses, Vid. Conchylius, Ni uernens. Patronus, totius, quamdiu vixit, prouinciae oraculum. Vide rursus ad Nou. Frid. Cassa, te irrita. inf. de 1acr. Eccles. LEx 3. al. q.
domo clericus. Duriam facit iudicio reuerendissima D- nodi su p. Calcedonensis) si quis semel iudicam, ac recte dissos tareuoluere, G publice disturare conranderit.
Haec igitur ad auctoritatem conciliorum quae cecumeni ea,vniuersaliaque fuerint Iulianus, Episcopus Cous, qui legatus fuit Leonis I. Papae, in eoncilio Calcedo ianens, scribit in haec verba ad Leonem Imperatorem: ubi congregata fuit tantorum multitudo pontificum, & sanctorum praesentia Euangeliorum, Ac frequens simul or tio, illic creaturae totius opificem, inuisibili virtute, credimus suisse praesentem. D. Augustin. lib. a. de baptismo contra Donatistas, cap. i. quod, inquit, per uniuersae Ecclesiae statuta firmatum est, vel unius Episcopi iussicio, vel unius prouinciae conculio praeserendum est. Denique, ut olim scripsit Simeon Stelites epist. ad Basil. Antiochenum Episcopum, apud Niceph. lib. s. cap. 39. quid sanctius, 3e verius, quam quod in sanctis illis patrum Ecclesiae comitiis decernitur, quorum in medio stiturum se promist ille qui mentiri nescit LEX q.
Obseruabitur primum in inscriptione, Ioannem Episcopum urbis Romae, post ponere nomen seum Imperatori ut& in can. dilectissimis. ra. q. i. Clemens Pontifex postponit nomen suum etiam fratribus &eondiscipulis quibus scribit. Panormit. ad procem . decretal. in veth. Gregorius I l. in pr. notat seruari hogie cottarium de Mio curiae. Caeterum Romani Pontifices vocabantur olim modo Romani Episcopi, ut in Sardic. Synodo, can.3. Ae in Constantinopol. Synodo, can. 3. modo etiam dicebant Papae, ut in Carthagin. Synodo, in princi p. Papam enim Ze Episcopum pro eodem accipi apud veteres, constabit plus satis ex variis epistolis apud Sidonium, quod nec Praeterinisi doctiss.s auaro, eius interpres ad epist. i. lib. s. de aliis locus, atque ante eum
17쪽
Corrasius lib.f. miscellan. Cap. I s. Nomen autem Papae desiit tribui Episcopis circa annum Sso. quo peculiare illud factum est soli Romano Pontifici: testatur Batoniux in Martyrologio ad diem Io. IanuariJ. Vnum ad inscriptionem legis istius superest suspectam nempe fuisse adeo nonnullis hanc Ioannis Papae epistolam, ut detrahendam omnino de hoc titulo dicerent, contra quos propterea scripserunt Alciatus lib. . p
Ierg. cap. 23. &, qui familiam ducit, Cuiacius lib. I 2. obseruat. cap. 26.
Uberi Ecclesiasticis disciplinis Romana sedis reuerentiam con
seruatis, Gr ει cuncta subiicitis, ad eius deducitis unitatem, ad cuius auctorem, hoc est Sepostolorum primum, domino loquente praeceptum est: pasceoum mea : quam esse omnium vere ecclesiarum caput, O patrum reguis, m Trincipum statuta declaranta, &c.
Vt Petrus appellatur hic Apostolorum primus, ita SI apud D. Chrysostomum lio- mil. 11. in Matthae. τε DS M AI ποῦ λαγ O , o et M m χοῦ ώς, ο 6 χωοῦ
iam ἀλων νγρυφαῖοι.&c. Vocat nempe Petrum, sesorum os, o catus Apostolorum verticem. Vere autem esset, adiuuare solem facibus, si quis probare instituat Romanum pontificem esse&episcoporum primum, & totius ecclesiae caput. Hoc enim D. Cyprianus, Tertullianus, D. Hieronymus, D. Augustinus, D. Ambrosius, D. Chrysosto mus,& vetera passim concilia. Loca ex corum scriptis designant Alciatus ad hane l. at que ex prosello Onufrius tractatu In id clegantis limo, Boerius, praes. Burdig. consit. ro. & alii plurimi. Quod autem fuerit instar omnium, scribit D. Augustinus epist. iss. ad Generosum. in haec verba: M ordo visioperam sibi succedentium considerandus est. P.Moeretius se vere salubriteν ab ipso Ptiro numeramus, cui totius ecclesia figuram gerenti dominas ait, superbaneptiram edificabo ecclesiam meam,&c. Im & prosper Aquitanicus lib. I. cap. i6. devoc. gent. Romam ita exhibet: Romaper Apostolici sacerdotiiprincipatum ampliorfacta
es arce religionu, quam solio potestatis, de cum agit ille ipse aduersus Pelagianos i Pestem subeuntem prima recίδι sedes Roma Perri qua pastoralis honoris secta caput mando quicquid non continet armis religione tenet. Tamen ut finem facit Chopinus libris de Domanio, in dominatu pontificio aduersus Principes, ita 8c seruata in hunc diem Francica praesidia, aetura docebit singularis equidem libellus Ioannis Feraltii, regii apud Coenomanos procuratoris, qui longe antea in Iucem prodierat de priuilegiis regni Franciae. Quinimo M verba Codicis liberi. eccles. Gallic. haec sunt: Regum Francia, eiusquenninemias dare in praedam Papa non praest, neque eo Regem priuare, aut alio quouis modo dispouere, dcc. Notum denique ex omni Gallorum historia quid ad Romanos impetus praestiterit firmata armis de consilio longa satis Regum nostrorum scries, nempe Lud. Pius, at te Debon-naire,Car. Caluus, Lotharius, Philippus Augustus, Philip. Pulcher, Ludoim XI. Ludou. XII. nouissime autem Henr. 3. & 4. quorum dignitatem & iura vindicarunt, inter ardentis Galliae ignes medios, acerrimis in hoc ipsum decretis amplissimi ordines, Parisiensis,Caesaroduni Turonum an . ispi io. Iunii,*rursus Cathesauni, ubi alterum tanti Senatus examen considebat eodem anno issi. 29. Aug. deinde Neustrinus, C domi codem anno, r3. Aug. Tolosanus Biterris, in colle Septumaniae ad Obrim fluuium munitissimus: atque ita fere per uniuersam Galliam.
Scriptum es enim, labiis regit Rex. & iterum: Cor Regis in manu Dei est, oe ubi voluerit, inclinabis illud, &c.
Praeeipua haee sunt inter preces inaugurationis regiae, quas egregia serie componit Io. Tillius in commentariis rei Francicae, cap. de sacris Regum, ac Reginarum inamgurationibus. Docent vero etiam censendos numquam a populo mores principis, qualescumque illi sint, armaque in eum multo minus mouenda. Solus enim Deus iudex
Principum, aiebat Marcus Aurelius apud Niphilinum. Ad improbum vero, & rebellem
18쪽
Τit. I. De Summa Trinitate, &c. ij
Iem populum ait Deu , Oseae is. Dabo tibi Regem in furore meo, & auferam in indi
gnatione mea. Denique cum immensum illud sit, verba diui Ambrosii liate sunt id psalmum so. vers. Tibi soli peccaui: Rex utique erat, nullis ipse legibus tenebatur. Sic ille Longe autem antea, pater omnis virtutis, Homerus, lita enim Iustinianus no ster) cum Vlyssem profert monentem Graecos ne iram accondant Agamemnoni, sul, inde adiicit formidandos apprime iratos Reges, cum alumni sint Iovis, 3c ab Ioue sit honos quem eis subditi deferunt: Homerici versus sunt, A. β.Sημος ο μαγα ta βασιληος, Debetur autem id maxime illis ipsis quos natura,non fortuna, ediderit. Quod si in vilis unquam,at in Francis maxime, ut apud quos regnandi vices perpetuas obtineant consanguinei semper Principes. Anastasus, bibliothecarius Adriam secundi in haec verba loquitur: Genti Francorum moris est domnum,id est Regem,secundum genus princi pari. Instar vero omnium nerit quod Agathias, patronus Constantinopolitanus,notat lib. r. Inter caeteros enim Francorum mores optimum hunc seligit, solere apud eos regna ex paretibus suscipi. In quo & Deum habuere semper adiutorem ac vindicem. E. perti enim id olim Britanni pulsi tandem virgineae virtutis miraculo. Experti & nuper IHispani superati heroicis armis Herrici I U. qui tunc, heu, ab humanis exemptus est, ctar, pacatis Gallis, firmatoque tribus filiis regno, noua longius, procedente iam La
reato exercitu,meditaretur imperia.
grchimandris sanctorum monasterioru cc.
Abbates intelligit quod monachi primum eia inis μυα ραμ, id est, septis, caulis, speluncis 'Iuestribus habitarent. Ita Cnim Hesychius, Θθαι, ερκη, piebat id maxime in Palaestina, de Syria, unde & Palaestinos Archimandritas vocat Sidonius lib. 8.epist. 14. dicique posset de iis iure optimo quod Plin. lib. s. cap. II. de Egenis in haec verba: gens sola, de in toto orbe praeter caeteras mira, sine ulla foemina, omni Venere abdicata sne pecunia, socia palmarum. In diem ex aequo convenarum turba renascitur, large frequentantibus quos vita sessos ad mores eorum fortunae fluctus agitat: ita gens aeterna est in qua nemo nascitur. Tam foecunda illis aliorum vitae poena tentia est. Hactenus Plinius. Hodie,per opes nimias, sancta illa priscae pietatis asceteria in Commendarum nomen, Rc titulum transierunt ad partem maximam. Modo nimirum excogitato, ait Corrasius rectissime in paraphr. facerd. parte I. cap. s. quo
clerici hoc praetextu fructibus ecclesiae perdite luxurientur, cum carionico titulo illas possideant, quibus propterea nihil ad mores, disciplinamque monasticam concessum est. Hoc excepto, possunt caetera quoad dignitatem Abbatum: praesidendi enim ius est in ecclesia,non in capitulo. possunt etiam solennibus,aliisque diebus Missas in choro monastico facere: Ze quod supererat dubium, consensus eorum in nouitiis admittendis necessarius est. Ita enim obtinuit nuper Abbas Commendatarius contra Abbatiae Liuericae monachos, cum iam antea idem consecutus fuisset contra S. Ioannis Suessionensis coenobium Cardinat. Gondius iure tamen Cardinalitio.
f. Suscipimus sancta . concilia: Nicanum, in quo damnatus es eArrius: Calcedon rest, in quo Gyches: Constantinopolitanum, in
quo Macedoniin: Ephesimum n quo Nemrain.
Compone legem 3. quicumque. ins de haeret. can. sunt igitur. rs. dist. Ad can. quidam. 34. q. 3. nota autem obiter Ephesinam secundam synocium damnatam fuisse ut impiam. Cur hoc, aperiunt acta concilii Calcedonensis, de epistolae Leonis Papae, volumine primo conciliorum. Cur etiam praeter concilia generalia, & c umenica, haberi cogique soleant prouincialia, tradit, inter caeteros, in ii. Bened. ad cap. RaΥ- nuntius. in Verbis,& uxorem nomine Adelasiam, num. 234. dc My. Concilia enim ge-
19쪽
neralia temperanda sunt in iis quae ad mores,pro temporibus, de locis, addendo scilicet vel detrahendo, vel modum, aut formam adhibendo, Vt attigi supra ad i. a. ex Ephesi-noxeumenico, atque pragmaticis huius regni sanctionibus. Eadem ratione videmu ius civile, seu Romanum ideis vocari commime, aut etiam, dixerimus, a cumenicum, quia e praefatus sum ad i. r. de iust. Sc iv. ff.ius illud omnium prope christianarum gentiam usu, Se approbatione admissum est, quasi fusus sensim per omnes rerum naturae partes spiritus, is m---πιλι υα -ου , quod fere de anima mundi Aristoteles libro de mundo, cap. q. tamen Vt suus cuique genti, de loco naturalis semper genius, habent praeterea singulae prouinciae suos mores, ritus, de consuetudines, ε, , a quibus numquam recedunt. Prouincialibus igitur conciliis opus est,de quibus,&cecumenicis hoc unum adiicio: illa nimirum cogi non posse nisi ex rescripto Principis,haec autem a Romano pontifice Sc cogi,& confirmari.
Τ I T. II. l D E SACROSANCTIS ECCLESIIS.
ET DE RE Bus, ET PRIVILEGIIS EARUM. Obseruabitur prim lim ad fori disceptationem, capellas contineri sub nomine ee-clesiae, seu beneficii simplicis, proindeque referendas esse ad ius collationis regiae,
seu, regaliae ecclesiasticae, ut loquimur, vide actio. dom. Seruin , Volum. 2. Vbi notandum in id Senatusconsultum traditur. In quo de monebo, ως αε ea . , atque in transcursu, praeclaram quidem esse eorum obseruationem qui capellam, Se Capellanos deducunt a Cappa S. Martini vel quia capella pro capsa dici debeat in quo ossa martyrumconderentur,ut in eapitularibus Car. magni, εc apud Marculsum t sed cum res in propinquo sit, frustra nos in abstruse eruendis torserimus: vere enim dicere solebatCuiaci Gallos in ea dictione ut in aliis plurimis, o omo, seu affectare Graecisimos. Amram enim apud Hesychium sunt o vinci , fana de sacra, ita ut solum, C, praepositum sit a nostris.
Habeat mn quisis licentiam sanctissimo, embolico, venerabilique
concilio decedens bonorum quod optauerit relinquere non simi cassa iudicia eius. Nihil enim est quod magis hominibus debeatur, quam ut suprema Soluntatis, postquam iam aliud velle nonpossunt, liber sit
lis,m licitum,quod 1 erism non redit, arbitrium .
Primum quicquid comminiscatur Molinaeus ad Decium, cona. 489. de anno huius legis, constans omnium ea sententia est latam filisse a Constant mo anno 31I. qui tacite abrogauit constitutionem Diocletiani, Be Maximiani in I. g. collegium. in de haered. tristit. Hi enim,ut infensissimi christianis vetuerant paulo ante ne quis christi no collegio,tanquam illicito,ia aereditatem,legaliuraue relinqueret. Imb& prohibitum filici hoc ipsum a principibus christianis testatur D. Hieronymus epist. ad Nepotia numquia Ac iam concessione illa legandi, dc instituendi, facta motientibus, abuterentur clerici.Nec de lege conqueror inquit, sed doleo cur meruerimus hanc legem , proinuida, severaque legis cautio, 3c tamen nec sc refraenaturauaritia. Per fideicommiga sup .'tacita Iegibus illudimus, de quali maiora sint Imperatorum scita, quam Cliristi Ieges, timemus, Euangelia contemninus. Indignationem vero istam D. Hieronymii imabit peropportune apud Gallos quod scribit Argentraeus ad consuet. Armor. art. 79. rit. des Boias do Prisce,in verbis, stupraues armisor nerunt. Sic enim ille : extant libelli aduersarii controuersiarum Petri Cunerit, Franciae olim cancellarii, dc epit copi Heduetas, quibus, inter alia, Cunerius obiicit quod mortuos intestatos non aliter se-
20쪽
Τij II. De sacrosanctis ecclesiis,&c. IF
peliri paterentur, quam de suis supposuissent aliquem qui vice defuncti testaretur S:
quippiam ecclesiae,aut loco pio relinqueret. Hactenus Cunerius de more illo improbo quem adeo tenaciter haesisse tradit Io. Gallus num Iog. ut aresto, quo penitus antiqua retur opus fuerit : tandemque successit Aurelianensis constitutio art. 17. quae presbyteros ab eius testamenti, cui subscripserint, quodque exceperint, legato penitus, indistincteque summouet ut omnis clericis fraudandi spes praecidatur. Nascuntur ex eo, dixit D. Ambrosius lib. 3. cap. 9. de ossi c. aucupia quaesitae haereditatis, continentiae, atque grauitatis simulatione captatae. His ergo animaduersis quae olim in frequentissimo usu fuerunt apud clericos, iam subiicio in genere pauca quaedam ex Tiraquello intractatu,timori sui si levis declaratione quinta, parte T. num. Io. vocat ille,argumento
huius legis testatores defunctos. miserabiles personas, quia nimirum destituti tint omni auxilio, &iam aliud velle non possint. Quo proinde de faciunt ista D. Augustini, tractatu de ovibus, cap. 13. tomo 9. Si aliιeν sitios suos diuiseras noa ris quam Hsosectis, δε-
men Iam tuam stereonira ipsam luem Imperatoris reqviris. Finem denique facio ex singulati, tam eis pro malitiis hominum saepissime irrito consilio Vult. Benedicti, ad cap. Raynuistius . in verb. si absque liberis. I. num. 27. usque ad s. in a. parier vult enim deberi quae relicha sunt pro exoneratione conscientiae etias adita non sit haereditas, deinde executores, Ac tutores posse sine ullo speciali niadato restituere usuras,A caetera male ablatarquin & eiusmodi relata pro male ablatis posse imminuere filii legitima. Plura eo loco.
Styli testamentatii libertas ea fuit Romanis moribus, ut non modo haerede omnem instituere vel legare cuilibet, sed etiam increpare alios in testamentis, maledicere, M liberam .de quibuscumque vellent,vocem edere liceret. Ita explicat Vasaubonus hunc locum Sueton. in August eap. de inhibenda ιesa mensoνtim licentia, ne Senaitis quicquam constiIuerer, miracesiit. Vide etiam de eadem hii ultimi libertate apud Tacitum lib. 14. Nullum enim maius solatium mortis, quam voluntas post mortem: dixit Fab. decl. 3 8. Desciuerunt aurem in eo Romani a Graecorum institutis, quibus prohibita erat haeredis quaecumque institutio, apud Plui. in sol. & Demosth. υκ descivimus&nos Gallia Romanis, praesertim in ea parte regni quae perscriptos mores admittit. Testandi enim libertas vel in gratiam ecclesiae, intra certos fines coercita est quos egressi est nefas. Caeterum de stylo forensi, quando sequendus sit, & quando mutandus, vel non ,vide Rebus tract. de consuetudine,art. h. glo. I3. M 23. de stylo etiam ferreo cuius parte altera scribebant veteres, parte altera delebant, pulchre D. Augustin. lib. de vera relig. cap. 2 . LEX M
I emo Apostolorum vel martyrum sedem humandis corporibus existimet esse concessam.
Arguit manifestissime haec lex iam ex temporibus Gratianii Valentin. & Theodosii Christianos sibi permisisse hinc illinc gratia, vel pretio sepulturas in ecclesiis. Edacta
enim vix est ut promulgentur nisi ad reprimendum quod licentiosius, arg. l. I. ff. ad Maced. Existimabant vero qui tunc moriebantur, se tanto beatiores fore quanto propius sepulchra mar rum contingerent, ut scribit D. August. lib. 8. de Dulcitii quae stionibus,q. 1. Scripssse autem se ex ea causa librum, de cura pro mortuis agenda, D tat lib. 2. cap. 6 . retractationum. Atque ut de verbis nostri textus agamus, durauit in hunc diem error in Codice Iustinianeo ut legatur passim, humanis, cum vera lectio st, humandas,ex Cod. Theodos. lib. I. tit. 17. l. s. sedes etiam intelligenda est de sepulchro,seu conditorio: docuerunt plurimi. Pet. Burgius,vir pererudatus,li. I. electorum, cap. 4. tradit in hoc veterem inscriptionem cuius verba ipsa neque ex eo, opinor, sui