Brunonis Seidelii Liber, morborum incurabilium causas, mira brevitate, summa lectionis jucunditate exhibens ... cum praefatione ad J. Posthium & J. Obsopoeum ... Accessit Fabritii de Paduanis Tractatus de morbis, in quibus praesentaneis uti convenit

31쪽

I2 BRvNONIs SE J DELII LIBER Onihil sublevata esse videtur ; nunquam tamen proclivitas ad ista mala penitus eximitur, quin levissimo etiam errato commisso illa redeant: adest enim & inhaeret congenita impotentia naturalis ad sanitatem integram. Multo minus desectus originalis membrorum arte restitui potest. Finge enim natos esse aliquos unoculos, quales ait Pliruus suisse Arimaspos, aut unico crure , quales Monoscelos & Sciopodas olim dictos esse idem testatur, quod in majori aestu humi jacentes umbra se pedum protegerent: aut nullo ore praeditos, qualem circa Entem Gangis Α- stomorum gentem, halitu tantum & odore nariabus attracto viventem, describit: Quem quaeso artificem reperias, qui hi, alterum oculum, vel pedem, vel os adjungat Docendi causa tantum haec exempla adduco,

non quod fabulosis istis fidem habendam esse

censeam. Quid quod nec coloris nativi alteratio possibilis est alioqui desermes puellae fuco nullo indigerent. Byzantinus quidam referente Plinio fuit, qui adulterio AEthiopis nata matre nihil a

caeteris colore disserente, ipse avum regeneravit aethiopem. Huic ergo colorem nigrum, qui in album mutare conaretur, nonne insanus fuisset Inde certe proverbium extitit, quo & aethiopem lavare dicuntur, irrito ac stulto conatu rem impossibilem suscipientes . Longe igitur minus congenita fatuitas & na- . tural ratiocinationis depravatae vitium, quale in Clau-

32쪽

DE MOREIsIN vRABILI vs. II laudio puero Imp. Augustus & mater Antoniasse crediderunt, emendari persecte ac tolli po-

'rit: sive ex temperie praeternaturali, sive ex onsormatione cerebri morbosa principium csu , erit, sive ex diuturna consuetudine etiam intro-uctum a primis annis fuerit, quemadmodum niseri privigni saepe educantur miserrime a no-ercis, & hebetioris ingenii stupidioresque pueria aulis ad absolutam amentiam, etiam data opea, sed ingenti peccato, traducuntur,quae deinde onsuetudo in naturam abit atque habitum. Femelια exemplum recenset viri cujusdam Senatorii

rdinis, qui ex conjuge sana liberos omnes suscieret surdos atque mutos. Nec raro reperiun-ur, quibus nativum in intestinis hoc vitium est. t meatus alicubi angustior, quam par sit, exi at,& tunicae serme invicem cohaeserint,vel aliastiam expellendi virtutem debilissimam habeant, deci ut sex vel decem diebus vix semel ex rementa alvi dejicere possint. Hoc malum etsi otas aliquas & conjecturas de se praebet vivene 'vdhuc homine, certius tamen post mortem ictione cognoscitur. Ex istis nonnulli, quamvis ihil non experti essent, nullo tamen adjumen-3 naturam illam mutare potuerunt, quanquam eri potuit, ut longiore consuetudine pravi vi- us incommodum illud in quibusdam exasperaim & auctum suerit, antequam ad auxilia co

gerent.

Magna igitur vis est in semine & prima hominis

33쪽

BRVNON Is SEIDALII LIEERminis origine, hic tota facultas formatrix viget fhinc prima rudimenta hominis qualia inchoantur , talia perpetuo permanent; hinc natura datur& essentia,quam mutare non est opus humanym; hine exorientes proprietates, tum substantiales, tum accidentariae, hominem usque ad vitae finem

concomitantur.

Quare non audiendi sunt, qui omnia morborum genera auferri semper posse ex hominum corporibus salvo individuo existimarunt, etiamsi aliuis argumentum haberemus nullum contra ipsos, quam ex manifesta experientia morborum quorundam haereditariorum collectum. De intemperie recitat exemplaPliniin, his verbis: Quia basdam perpetua febris es, ut C. Mecanati. Antipater Sidonius Poeta, omnibus annis uno die tantum natasi

corripiebatur febri, o re consiumtus est satis longa s

necta. Non autem vero simile est, nihil hos tentasse quo liberarentur. Benireniis prorsus smilem casum descripsit. Quidam Ioannes archιtectus, inquit, ingulis annisflato die, hoc est, quo natus fuerat, febre implicabatur, qua ex putrescente bile genita suum circuitum servans quartum is decimum non transgrediebatur diem, donec senio confectus, ct eadem ex more implicitus febre, natali fluo Ae ri morbi prostratus natura concesiis. Verum morbos hos se te , non ut in specie, sed in individuo, incurabiles aliquis dixerit; tametsi prosecto, quo modo in his conspecti sunt, quin eodem in aliis etiam

oriri possint, nihil obstat. Sed persectiora tamen

34쪽

Dg MOREIs INCvRABILI s. Is empla alia producemus. Marasmus igitur torris non possibilem curationem habet, nisi Deus duerit, quemadmodum testatur praeter caetes autores etiam ipse Avicenna: cujus causami medico erudito ignotam esse putemus Idem attendum de aegritudine illa, quam hecticam nectutis vocant, quando est confirmata. Tum lim non curatur, nam si esset ei ingenium , idt, remedium aut via curandi, esset morti inge-um, inquit idem . Avicenna. Quod si adhibentur landoque remedia, non alio istud fit fine, nisi interitus aliquantisper differatur, & vitae mirae aliqua mora adjiciatur. Audi etiam GaI. Io.eth. Io. ubi scribit: Indιcapimus prius in hujus ο-ris septima , tum in libro de Marama, tum in libristaenda sanitate, fieri non posse, ut solidarum par-m fucitas consummate sanetur: offert i posset, que fieri posset, ut non senesceret, qui ea virtutis r

ne uteretur.

Neque ex hoc numero eximere possem se-em pestilentem validiorem. Tametsi enim aeservationis modos nequaquam contemnot rejicio, cum saepe multum juvent, in vehe-ente tamen malignitate ejus credo neminem, i ope & voluntate Dei singulari, servari, ut-mque falsis laudibus & ad ostentationem ma- quam veritatem, confictis praeconiis antido- quaedam vulgo extollantur. Idque praesertim

i statuo, si pestilentas febres sint ejusinodi, e si alim a principio hecticae fiant ex maligna

. aeris

35쪽

x6 BRvNONIs fg IDALII LIBAR. aeris putredine. Quomodo enim aut quibus praesidiis homunculus tantillus resistere possit aeriuniversaliter ac pessime insecto, cujus insignem quantitatem continuo singulisque diebus haurit, per plura etiam loca, per palati & narium soramina ad cerebrum, per asperam arteriam ad pulmones atque cor ipsum, per oscula cutis in ambitu totius corporis ad arterias, quae tandem e iam ad cor correptum venenum effundunt.

Quam igitur excogites Galano ipso quarente pracsi. exput. 2. medicinam ad putredinem, quae cor occupavit Quare & veteres unanimi consensu idem fassi sunt, de Lucretius de horribili peste Attica vere dixit: Mulsabor tacito medicina dolore. Quare si aliqui evadunt interdum, id non nisi in miti ac lenta peste accidit, ac rarius omnino ope pharmacorum. Fuga autem remedium est α χνον, non enim curatur, qui peste nondum correptus est , sed cavendi ac praeservandi tantum causa fugit: Apoplexiam quoque , cum ad eum statum &quasi speciem deducta est, ut spirationem adimat homini, solvere impossibile este Hippocrates affr-mat 2. Aphor. 62. Huic etiam ego obediens inquit Theodorus Prisc. hos sic suadeo vistari, ut eos, quos sine sensu penitus inspexero jacentes , & nimium frigidos , anhelantes tantummodo , plena eos delperatione pronunciem. Huc referenda sunt morborum genera ex venenis manifestis ac violentissinus contraeta , qitibus nullo modo

36쪽

sodo resisti potest, cum ipsorum sorina & vis to genere perniciosa sit, & vitae plane inimicatque contraria, implorabilique dissidio illam ino admissa tamdiu oppugnent, donec mortem indem inserant, alia citius, alia tardius. Puellu-: quaedam cum sitiens casu arripuisset lagenu- m, in qua aqua fortis, cuius usus est in metal-irum & auri ab argento separatione , asserinibatur , bibit illam , & diris miserandisque

uciatibus periit. Nihil, ut arbitror, in natura:rum indagatum est hactenus, neque revelaim, quod in tali casu opem adferre potuisset, &m istam aquae corrosivam prohibere,vel erosas artes sanare. Exempla plura commemorare In libet propter multas causas, praecipue autemropter pericula abusus. Peritis & exercitatis edicis non deerunt tot etiam, quot optandum

at nunquam conspici neque audiri in genere

Caeterum morbi etiam in numero persecte:ficiente, nunquam in integrum restitui posint, veluti cum oculus ei nus est , vel aurisi scissa, & a communitate spiritus caloris vitarie penitus segregata ; ita ut cum principiis vitae illum amplius commercium habeat,animaeque ganum esse desierit. Fabulae enim absurdistnae sunt, quae de oleis quibusdam circumsentur, quae abscissas & resectas partes mortuane corpori vivo agglutinent restituantque. Adium aliquod cohaerent fortassis,vivere autem

37쪽

S BRv NON Is S g IDALM LIBER& animatae fieri nequeunt, sed corrumpuntur. Dei vero ista potentia est solius, quemadmodum Christus Malcho praecisam aurem restituit. Istis jam succedunt solutiones continui notabiles in principalibus visceribus, quae omnium

tam veterum , quam recentiorum medicorum

consensu lethales esse solent. Etenim si totum corpus est συμπων & συρρουν, secundum Hippocratem, ut una aliqua insigniter laesa nunquam fiat, quin consensus etiam alias attingat, neque in illa sola praecise contineatur &terminetur affectio adversa, quid de principibus cogitandum, ad quas reliquae respiciunt universae, a quibus dependent, alimentum, vitam, sensum, motum habent Nunquam igitur sine certa pernicie cordis aut cerebri, vulnera praesertim magna & profunda, conspecta fuere, & quarundam quoque aliarum partium, de quibus extat Hippocratis sententia talis, ε. Aph. I 8. ΚυΠνδὶα-

ἡ τῶν hτερων τι των , πτων ἡ κοιλω, η η7Παρ, νατωδες. quem locum Cornelivi Celsus lib. s. his verbis interpretatus est: Serrari non potest, cui basis cerebri, cui cor, cui stomachus , cui jecinoris porta, cui instina medulla percussa est, cuique aut pulmo medius, aut jejunum, aut tenuius intestinum, aut ventriculin, aut renes vulnerati sunt, cuire circafauces grander vena vel arteria pracsa sunt. Et paulo ante hanc commonefactionem prae mittit idem

autor ad medicos : o prudentis hominis, inquit.

primum .

38쪽

DE MORBIs INCvRABILIBUS. Is imum eum, qui serpar non potest, non attingere. einde utigrapis metus fine certa tamen disperationet, indicare necelsariis periclitantis in disycili stemsie, nes picta ars malo fuerit, vel ignorasse velfefetisse videatur. Libro I. etiam de morbis Hippo- rates haec habet: Nervus pracsus ac dissectus non alescit, neque aliquod ex tenuibus inteflinis, neque ina sanguisua. Item ante haec: Necsitatem ta-ι habent, ut flant hac cum ipsa fiunt, velut verbi cau-:, in pulneribus eos, qui crassos nervos sauciatos ha-nt, necesse est claudos feri, itemque s musculorumpita saucia snt, praesertim eorum, qui in femoribusnt. Moritur autem ' quis cerebro sauciatus fuerit , it spinali medulla, aut hepate aut septo transverso,nprimis parte ejus nervosa, Gal. 3. Meth. 9. iιν ca, aut pena sanguiflua, aut corde. Cur au-m & quomodo vulnera harum partium pernia em inevitabilem adserant, non est hujus loci

,piosius explicare.

Etsi autem supra ita descripsi ejusmodi momas,de quibushic agitur quod eorum curationum 'emplum fuerit visum nullum,non obstare huic detur, quod interdum nonnulli ex jam comemoratis evaserunt: rarissimum enim id est ,&ei potius voluntati auxilioque immediate ad-ribendum , quam artis medicae beneficio. uemadmodum Galenus ipse8.uspari. Io. admi-bile atq; incredibile spectaculu id vocat, quodnyrnae in Ionia accidisse refert, ubi adolescens, inere in altero anteriorum 'entriculorum ce-B a rebri

39쪽

ro BRvNONII SEIDELII LIEr Rrebri accepto, superstes tamen fuit & servatus est. Admiramur ea quidem , quorum causae ignorantur. Nullam vero causam habuisset G Iemu, cur admirabilem atque incredibilem rem appellaret, si curatio talis vulneris esset methodica , & in natura possibilis. Neque diserte affr- .mat arte curatum hominem fuisse,sed simpliciter. inquit, superstitem modo vixisse, cum hoc Ioco,tum etiam 6. Iph. I 8.

De corde etiam recentiorum aliquot obser vationes a veterum opinione dissentiunt nonnihil , in quo quidem, cum sons vitae nostrae sit

repositus, nonnulla de ejus affectibus morbosis docendi ignaros gratia addemus. Veteres stante vita nullum graviorem morbum cordi accidere posse existimarunt, quam intemperiem, repletionem, tremorem, palpitationem, syncopen,

di id genus morbos alios, vel ex materialibus causis & sanguinis humorumque vitiis, Vel eς. qualitatibus primis manifestis, ac flatu halituue , vel ex malignis qualitatibus, seu viribus venenatarum causarum , si non sint illae validissimae. Unde Plinius, & ante ipsum Aristoteles, adfirmat.

quod cor noxias aut glaves affectiones nullas citra vitae discrimen & animalis interitum susti neat, sic inquiens: Solum hoc viscerum vitiis non macerataer , nec supplicia vita trahit , iasumque.

mortem ilico adfert. Causa apud philosophum est, quoniam vitae principio perdito nihil restet, unde auxilium habeant, & conservationem retia quas

40쪽

lua, quae ex hoc principio dependent , cujusententiae signum adfert ad experientia sumtum , luod scilicet in nullo animali propter sacrificianterfecto, aut alias occiso dissectoque, unquam onspecti fuerunt assectus morbidi in cordishbstantia, quales in aliis partibus saepe reperti,itpote lapides & phymata in renibus, hepate,

mimone. Pulcherrime etiam explicat causam um Aristotele consentientem Gala ins in s. de oc Q. In 6. vero Aph. I 8. sic scribit: Quod cordiavitnia mortem nexesario adferat, unum est ex iis, quaen confesso sunt apud omnes. Nam δακοπη in hoc ex septo transsterso glutinari nequit ob perpetuum e um motum. Idem I loc. aff. ait: Impsibile esse, ut ibscessum cor sustineat. Recentiores tamen melici quaedam annotaverunt exempla passionum jusmodi cordis non levium, quas sustinuerit alia fuando diu vivente homine. Beniνetitus in muli e vidisse se scribit frustulum nigrioris carnis in inistro ventriculo supra arteriam, quod mespili Irmam haberet. Idem furis cujusdam corpus innistro cordis ventre abscessum pituita redunantem habuisse narrat : Et alium hominem tum in cordis tunica convaluisse ac supervixis. :; quendam item alium post obitum dissectumi sinistro cordis ventriculo obduratum habuisseucis magnitudine callum. Cardanus sic sentit ruIneratos corde ad viginti quatuor horas pipere, sim ad ventriculos vulnus penetraperit, tunc enim

ιtim mori, exscirrho autem diu superpi νere posse.