장음표시 사용
161쪽
tur in lepidio qus Serapio dicit. inquit enim: Virtus eius, sapor odor sunt similia viratuit,saporivi odori nasturtii, nisi quia est intanus desiccatiuum ipso, calefacit in quarto gradu Galenus vero de lepidio in septimo de simplicium medicamentorum facultatibus libro ita disi erit,Lepidion ex quarto est ordine calefacientium,simile nasturtio,ium od re,tum gustu, tum viribus, sed minus eo desiccat. Ex his igitur facile sumi potest Arabum scet taragi esse lepidio Graecorum S E. Hoc equidem constat,si Serapionem contemplemur. At si Auicentiam in secundo canone
legamus, ubi inquit,sceitaragi est frusta ligni parua,subtilia vi cortices sicuti caryophylli: alia res apud ipsum esse videtur, quam lepidion A R A. Avicenna equidem nescio quid aliud in principio illius capitis velle videtur: mox in processu in Dioscoridis lepidion atque Graecorum incidit.Tu considera quibus proficiat secundu Avicennam,in quo tamen complura corrigenda sunt: nam cum dicit, Assimilatur enim eius sapor Modo cordument, similiter virtus eius lege, ut facit Gale ius,nasturtio,donon cardumeni,vel cardanio. Et quod legitur apud Auicennam si spenditur eius radix super aurem eius,qui habet dolorem vesicae lege,ut Dioscorides: su
spenditur eius radix collo eius,qui habet di
162쪽
lorem dentium .s N. Optarim scire quid sit Lepidibu lios Lepidion re, non nomine: nam ide est apud me audire lepidisi ciceitaragi, nisi herbam ipsam ad ocul uno uerim B R A. Et ego illam tibi ostendere curabo. vertim eamus ad
diuae Clarae religiosas quas corporis Christi sorore vocat. sa Forte lepidion religiosum. R A. Non quidem religiosum sed in religiosarum viridario nascens.Multi putar ut herba, quae vulgo raphanus dicitur, lepidion esse, Minter alios Hermolaus Barbarus. Verri ut arbitror decipiuntur: nam lepidion aua phauiu imiolus describitur, Raphanus vero rumicis folia potius habet. N. Si lepidion sit Arabum sceitaragi, Avicenna scet taragi solia similia facit nai turtio Qu'modo igitur lauri folia habebit A. Inconstantissimus es vi confusissimus in eo capite Avicennarnam de illa tuor rebus simul agit sam Q a'nario do hoc fieri potuit B A. Quomodo factuna ignoramus ita vero fecisse constat. nam
primo descetiaragi Indo verba facit quod est ut inquit frusta ligni parua subtilia, cortices sicuti caryophylli. Et de hoc sorte ista Messiae compositio intelligit, quoniam dicit sceitaragi Indi. Secundo de fluctu ito iam agit, quod inquit declinare ad rubedinem nigredinem. Tertio de duabus herbis sint ulloquitur,de una quam exprimitvi describit, inqua
163쪽
inquiens orici in parietibus antiquis, Libition ingitur, habet folia sicuti sunt folia itasturtii. Deinde est valde ofusus naipsum euam comparat foliis cordiament, vel melius cardami Denique huius herbae tres prosequens lepidi Dioscoridis vires affert: ut hine videre possis quanta sit in uno capite apud I uicennam authorem 6fusio quam ab ipsis librariis faciam esse censeri potest, qui in ordinem capitis posuerunt, illa quae erat tanquam glossemata, de illa quae erant in margine ad id tum locum etiam non spectantia. d.
Quid igitur illud est, quod habet folia nasturtii AE R A. Hiberis Dioscoridis, de qui Hiberis. ipse ita dicit. Hiberis siue cardamatice quan Cardamanuis nonnulli non καὶ Aaμαντικυ, sed aer Ala tice. μ/ν legendum censuerint, quibus non dissentio etsi in omnibus Grςcis codicibus aer Aors αντικὴ legatur, de quare alias solium habet nasturtii, floret semper sed Vere magis amplitudine sesquipedis,aut etiam minore: nascitur locis incultis,la, eum flore state fundit, quo tempore efficacior quoque habetiir. Confundit igitur hoc loco Avicenna
hiberim cum lepidio. Diosco rades sua lingua illud no habet in hiberide foret semper:
sed habet Aea ετεραata vero ab Hermolao vertitur, qui ex Plinio accepi lib. x x, cap. VIII. ut fere semper facit. EN Ad lepidion redeun
164쪽
redeuntes quomodo a Dioscoride pingitur I R A. Dioscorides lepidion non pingit, sed litotam herbalia esse dicit. 4. Mihi vero noltissima est B, . Non erit semper ignota. nam la Paulo ilinio describitur. E. Nos Pata si legimus septimo lib. tamen nec ipse describit in R. Id incidenter facit . lib. cap. XX VII. cum de coxendicis affectibus, cura tionibus lloquitur. nec disserentiam facere videtur,ni lsi quoad nomen inter hiberidem, lepidioti, &agriocardamon: neque Galenus differen htiam facere videtur inter lepidion liberidem: nisi velint hiberim etiam esse nomen i pidii tamen hiberim Dioscoridis esse aliam
herbam, de qua nullam mentionem fecerit Galenus, Paulus laetius set, Intueamur
agitu lepidi estigiem v R.De lepidio ita disis erit Paulus Quae vero apud nos nascitur,fruticosa est folia lauri comparia, multo naaiora possidens Haec Pavius. Plinius vero lib. xix cap. I ii prope finem, inquit exire in cubitalem altitudine, soliis laurinis, sed mollibus ut accipere possis Paulum dicere malo,ribus, Plinium mollibus utrunq; verum est. Propterea si coniungantur, dici poterit maioribus mollibus: tamen o sunt adeo mollia dum veterascunt sam. Nondum herbam apsam visu noui. BAE A. En harum retiolosarum claustra ingrediar, ad te asseram:nam ipsae
165쪽
ipsae ex hac lierba optimos intinctus parare solentis E .Possumne ego ingredi B, A.Nolicet. Ε . Si tu, qui vigens aetate es, ingred iis, cur ego,qui senio iam confectus sum ingredi non possum ZA, A. Aetas ipsa haec claustra ingredi non facit, sed ars ipsi necessi ras sam Cito expedias. R A.Nbiane citiusquam putasses ad te redit en hoc est antiquorum lepidion .si N. Ego putabam esse piperitim, illam, quae a Plinio siliqua striani vo P perisse. catilr. BR A. Ita a multis putatur , ego ali Siliquast is quando alias halic sentetiam sequutus sum. nunc vel meliore, vel peiore animi ductu sententiam mutaui, Iane esse puto lepidion: en cubitalem altitudine habet, paulo maiorem in ista, in hac minorem folia sunt modum lauri haec latiora ,hςc minus lata,hec aequalia. Vide mollitiem in iis foliis iunioribus in his antiqiaioribus non est tanta SIN. Cur haec folia sunt laurinis soliis minora ΘΗ R. Nondum sunt adulta, sed in adolescetia ad . huc crescut: cum ad summuna creuerint, eruttaurinis seliis maiora. Hi etiam, qui volui raphanum vulgo vocatum esse lepidiota, dic ut cum e terra exit, folia lauro similia mittere, postea crescere. At mentiuntur,nam cumraphanus e terra erumpit, folia habet auro dissimilia imis rumicem semper repraesentat, folia exeunt ab radice, nec crescit in cubitalem
166쪽
talem alti iudinem scapus aliquis. Vnde inserdiuere a. euerellam esse antiquorum p n 'nsiereligiosae uixta terram praecidere, postea iterum crescet, futuro anno fores semiana paraei. VN.Quid ergo erit vera piperitis, relati quatiti una si ea non sit, quam impraesentiarum ostendis,&quae vulgo a sapore, quem iobet, peuerella dicitur in . De hac herba anceps sum, coepique nunc primum suspica-
et ira libus supra fenestras viret, Hispanum piper I nominata sit Plinii&antiquorum piperitis: quoniam seminam oblonga silia uas I rotundas contineatanam aurifolia habet paulo maiora mollioraque etsi solatrum etiam imitari videatur caulem habet rubrum dira veterascit, de longum: prius ver ue, quam veterascat, viride est. densos habet genicillos.&semen albia, tenue, gustu piperis imo piper excellere videtur: si etiam cperiri tentes ad eadem valere compera ea ad quae piperitis. Sed unu estet admiratione dignum, a 'ud authores nullam de folliculo illo in quo semina conduntur,mentio nem esse factam forte authores de folliculo illo aut siliqua mentionem non faciunt, quia
ab eo nomen acquisiuit, scilicet siliquastrum: vade hoc omittat,vesu ex ipso nomine ma-
167쪽
ro per suspicione dicta sint,& potius ad rem
herbariana ampliandam, quam ut id ceruico se sentire velimus: nani in simplicium examine hydropiper esse suspicabamur, δ vocata
persicariam esse Plinii liquastrum piperitim Vel dicamus Plinium idem intelligere per lepidion siliqua strum, piperitim: tamein diuersis locis haec posuit veluti ea quae di
uersis nominibus appellaretur, re vero diuersa non es lent: ut etiam dedasypode facit, at D ispin.
que lepore:constat enim non esse aliud dasy Lepio. podem a lepore qua nuis apud Aristotelem inter asypodem cleporem differentia poni videatur,& Theodorus vir egregius da ypodem cuniculum interpretetur. S, N. Cum
superius de hiberi lementionem feceris, abs te scire optarem, quaenam herba sit, inde dicatur hiberis. R. Marcellus unde dicatur nescire arbitratus est Videtur ab Iberia in qua potissim dat crescit, nonaen sortita esse. quod si sit, absq; aspiratione proferri debet. Ibeiis,haec est illa herba de qua tuus Atticen Ibρω na simul cum lepidio confundens dicit nasci prope antiquos parietes, ubi non mingitur, habere nasturtii foliu ac sapore. Et Dioscorides dicit habere folia nasturtii, A vere esse pulchriorem, S nasci locis incultis habere que state norem lacteum,id est,albu,binis radici
168쪽
radicibus nasturtio similibus.Plinius verylibro X F.cap. v Ii inquit nasci maxillae circa Vetera monumenta parietistasq; Minculta itinerii Floret semper,sola nasturtii,caule cubitali, semine tam paruo, ut vix aspici possit,radici odor nasturtii. DE N. Ego hanc picturam cosidero, sed quaenam herba sit co-cipere nescio. Quid etiam in hac herba suspicer, aperire non negabo. Noscisne Vincitoxi herbam illa, quae vulgo vincitoxicum Fer- cum rariensibus diciti: N. Fia hic est prope hunc antiquum parietem religiosarum diui Rugustini. R A. Illa quidem est, quae si folia incisa in morem nasturtii haberet ab hac sententi non dimouerer, quin hanc hiberidem esse putarem nam in Giquis ita hiberis est, ut nullus vel caecus no videat s E N.Cum her ba ipsa in proptu sit, notas omnes tum Dioscoridis tum Plinii consideremus.BRA.Vt lubet. J N. Semper foret,inquiunt, de sua hiberi teloquentes praedicti ait thores.BRA. Et haec vincitoxicum dicta semper foret. En ab hac parte semina decidere hic florere incipit,
hi sunt calyces, qui desinent in fores,inter quos alii citius,alii tardius foret, ut: imo hyeme non extinguitur,licet frigoris inclementia decidant folia.Vere est pulchra planta. sua folia sunt ob αλ ερα , id est, pulchriora, quam cardam folia: nam plenius
169쪽
virelat,3 maiorem quandam laetitiam prae se feriit. nascitia incultis locis prope antiquos parietes, sepulcram inculta itineru: unam radicem habet,&quandoq; duas Dioscorides duas habere censet, ut plurimum vero unam habet:caulis inest illi cubitalis S semea de paruu ut vix conspici possit, radix i nasturtii odorem habet: propterea nisi esset folium, quod o est simile nasturtio statim hi
berim esse dicere. ss. Mirum videtur,unum iudicium poste totalia corrumpere B R. PO-test quidem cum indicium ex re ipsa suerit, quale hoc ex extrinseca inura verila quid prohibet dicere, habere folia similia nastur-tio, non his similia quae prope radicem sunt, ct infimi sed sit perioribus quae non sunt incisa Θs E. Hiberis igitur erit nostrum vincito-Xacum. R. Hoc non assero sed subdubito ut alios ad hanc rem considerandam incitem atq; prouoce: nam pulchrum est alios in
certamen vocare,&ad res naturae peculan
das inuitare,etias is qui inuitat nihil probi aus boni dixerit, modo id verisii nile sit Maliquam habeat apparet iam quod dixit. Nam exinde lector sed illus iter apertum videns multa alia inuenire potest. Aliam herba hic Ferrariae habemus, quae Min antiquis pari
tibias,&circa antiqua sepulcra nascitur, ac solitaria loca,quae ut nasturtii incisuras baia
170쪽
belm eius radix inania adurit. E .Quo nomine viilgo dicitur B R A. An vulgus aliquo nomine eam vocet ignoro: sed en haec est herba. E. Huius herbae Ferrariae copia habetur: plerianq illam vidi inter diui Francisci uianas post magnum huius templi altare. R A. Et eoo illam vidi Romae inter maiores lini Pet druinas sa Si radix linguam mos licet, illam esse putarim, quae a Diosc.hiberis vocatur.B R. Gusta. E. Imo folia quoda modo mordicat verum in hac una solum est radix non dure ut hiberis habere debet. R. Et si Dioscorides hiberi binas radices attribuat nasturtio similes, tamen nasturtiti nam ha bet radicem , quanuis nonnunquam in duas fibras disiecta sit. Ego in hac magi, inclinor, quod hiberis sit quam in vincitoxicum, pro pter foli orum incisuras, quae huic herbae insunt, vincitoxico non iniunt. E. Neq; mordicat vincitoxicum. B, A. Inao mordicat,non
interim dum aditur sed posteaquam mansum est. Ad rem vero longius intermissam redeuntes colligendunt est, in hac pibilarum compositione prostellaragi Arabes lepidio
intelligere lepidio vero illa herba esse videtur quam nostri euerellam nuncupant. Uerum hanc compositionem a principio considerans concipere nescio quid in ipsa faciat