장음표시 사용
101쪽
M, , ut vita calamito ius, ni ii asti: caius. Siquidem Ouid nol is for bi me Ium an Aiet tem , desperationem , illi denimi labi x a me X me et, iii concepta in Deum fiducia, inae ternas te desinetis ellei defixa mortem autem nossi nucXlt natura, communis rerum parens, summi luxi
P. . ea tu pilici instrumentum sed vitiorum corruptelaa misi bosae inque a prima mundi origine peccati labes hanimis rhm cladem hoc mortiferum vulnus, hanc letalem pia iiis uixit gam indixit itaque mors non naturae, sed conse lquentia ratione naturalis dicitur , quod omnibu ex sole. r. Sust impendeat, 2 4 fimbu omnia concluda=itur inua Gai ij autem duo conii ituantur mortis discrimina ait iis, a tare ii ii violentum, naturale alterum; ea mortis species ii ii in philosoplinis ac medicis naturalis dicitur, quae citravi vhadon lum doloris senium senibus, 'uotquot in senilem affectionem ,hoc est, frigiduini siccum habitum de uenerunt obuenire soleat . in his enim corpus mo et ab mis ibundum animam, non anima corpus deserit, quc.
.ne visensim placideque sopiantur in quodammod cidia homi obdormiscant quum alii qui casu ruina gui,ferro rii impe angin ,pleuritide, peripneumonia, aliisque morbii ..., t qui in humorum plenitudine consistunt opprimunuci ruina tur, viis lenta morte intereant, atque acerbe cumi ib; a colluctentur sic ut anima corpus derelinquerelsinii ld. cogatur, uti hospes aedes ruinosa vi tempestatum ' M S , e conq assatas ac conuulsas. mmcap polite Cicero adoici centes, quique in aetate norida constituti, iuc cui ento corpore exustunt, ac vegeto, sic obrui stari tuit ut quum inuentiore aqua fami Ra opprimitur: senes vero ut ignis, qui sua sponte, nii aque adhibita vi exstinguitur aantum autem fumi ac fuligi nis, quastauillas in aera diffundi videmusi quoscustre prius ac stridotes quae ex concur tu scintillaru crepitacula ubi luculent in ignem , aut incensos lignor uin aceruoseiffusa aqua restinguere tentamus Eci . Oniecturam iacere licet, quantas i
102쪽
DE COMPLEXION IB. LIB. I. stenili corpore luctatio , quam acris pugna, qui iii ultus, quae concertatio cum violentia morbi, vel 'o fatigenere inexhaustus naturae vigor, calor fer
dus,spiritus alacres ac vividi suffocantur quo spe a scit illa ac concinna Ciceronis comparario; i madmodum poma ex arboribus si cruda sunt, vi 'laelluntur, matura ac cocta sponte vel leui attactu ecidunt; sic vitam adolescentibus vis aufert, seni a maturitas. Haec quoniam ab instituto non sunt lena, praefari visum est, atque inculcare studiose, o quisque ab ineunte aetate primisque annis de-- inet quae corpori infesta sunt, ac minus commodalletudinem constituunt, seu extrinsecus incidant,i:u ex internis causis proueniant. Quisquis itaque ut G ps
ita maturam senectam euitare velit, ac vitam pro L.
Iς longius, eamque quam maxime diuturnam si Laicere, quum multis quae vitae nostiae insidiantur,
im potissime siccae corporis habitudini obsistere
iret, ab eaque esse remotissimus quod qua ratione bi ineri possit, post descriptas huius status condiri O- es ac notas, quam possum dilucide explicabo,com- Onitiata proxima ac compendiaria via, qua id per Notas queat id en militurum est philomusis, virisque i habiit ilicis salubre cum primis ac frugiferum. Quibus M, aque corporis habitus vel natura, vel progenitorii rigine, vela scita aliqua vitae consuetudine, nempe leuia, solicitudine vigilia moerore animi, laboren modico inductus est, corpore fere conspici solentita cili atque extenuato, cute ubi siccitas augescit,
abi , qualida strigosa, ut equis a sibi et, qui nul Si is
saginandi cura adhibetur; colore deformi, lurido ob equμ diluo; ubi ad extremum deuentum est a spei tu macilin-orrido, vultu tetrico, facie cadauerosa, illuvie ob tis. ita ac macie confecta; obiter tali proisus specie qua- :m ex pretiit Ouidius in describenda Inuidia larua Lise i.
103쪽
Et quoniam siccitas humorem omnem in depascit ac depopulatur, capillo sunt raro. qui cito defluit ivnguibus aduncis atque incuruis voce obtuta atq- tali, quaeque aliquando stridore quodam prodeat siccitate exasperante vocalem arteriam pulsu anguido , ingressi tardo oculis reconditis atque eXc vatis labis pallidis; collapsis temporibus,genis pen' dulis frigidis contractisque auribus, statura musiprocera somno vero, qui est omnium laborum ac ibi licitudinem suauissimum perfugium ob cerebri satiatorem tenui ac modico. Quodsi cerebrum p fmtus arescat, ac sit torridu,nulla fere memoria exsistunt,sed obliuiosi, ac mente ignaua, Inulq.ere
seri nequit ut facultates naturales illorum viribus destitu suas functiones obeant, sin vero nonii hil vi eat animalis virtus ac potentia,nec cerebrum cauditate prorsus sit destitutum , memoris stabili
Praefinia Quaim enim humiditas immodica obli lii ni causam aebet ac desipient ae ut infantes te aiulenti demonstrant, tam 2 4ςx x ς ix
moriam fidam animique prudentiam parit mod co
ci ore adiuta. Splendor quidem siccus mentem zi iunii: ssimam statuit quantum autem humoris, habiti. iiii tum prudentia adim tur quod et an
104쪽
DE COMPLET IGNI P. LIB. L hrietas ingressi delirent ac sint obliuiosi, quum haee
tas maxime sicca praedicetur, non ob siccitatem :i euenit, sed frigiditatena, quae omnibus palam muris animi ostici atque aduersatur ex illa enim attentia, alienario mentis, stupor, deliratio, ac sen num inopia proueniunt, quibus naturae virtutes ita
ruuntur, ut vel languide vel nihil omnino fun- iones tuas obire possint. Quum itaque memoria erui, vel affecta est, frigida dubest intόmperies. que
pugnari debet imoderate calidis nam humectarerat arefacere consulturnia non est sed si frigiditas timiditati copuletur, exsiccare; si ariditati, made cere atque irrigare. Caeterum si non prorsus fr- iata sitae radices egerit ista qualitas, hic iam me orata signa atque indicia non exacte,nec ad amus desicriptioni respondent verum inualescente tali in temperie, in dies magis magis oue se osten-
ibus hic habitus non naturalis sed aduentilius est, ut fortuito atque ex accidente, vel morbosa aliqua ectione atque animi aegritudine aduenerit nai:
astinent plerisque enim calor dum humorem ab amit, siccam intemperiem adfert, nonnumquam mi humi uita calorem exstinguit multis intonsa trigiditas siccitatem inducit quae inteperies naimae
trinsecus siccum et rcvir, quum nec adtrahere in o luenta valeat nec in usicienzerfrua quo sit ut praecipuae artes ac viscera concoquendis cibis destinata are-
nodata humoribus pituitosis redundent: quae res nonnullis impotuit, qui senes humido esse corpo-Lis habitu sunt suspicati, quum solidae attes panniculi, membranae , nerui musculi non a
105쪽
humescant sed ipsae capacitares ac sinus, tum mea xus qui corpori subsunt, ac homini ad excernendo: humores superuacuos inseruiunt, humiditate alieni implentur, eoque fit ut corpus ob caloreta in becillem atque inualidum nutriri desinat; denique in ex tremam siccitatem deuoluatur Quare non iniuri; Galenus hunc corporis habitum deterrimum cen
set sit quidem quod temporis spatio senescentibus
accidit, id adolescentibus nonnullis statim ab initici contingit. quocirca illos humectare ac calefacere oportet exercitatione moderata, nutrimento hu mectantes calido. praesertim vino calorifico actu, dulci: austera enim de acerba quale est nostrumasei ctonicum quum huic constitutioni, tum maxime . senibus inimica, nisi acchar aut melle dulcescant;liquod etiam in lacte exhibendo obseruati debet cu ni ius usus illis commodus, ubi huiusmodi condimen-Ita adhibentur. Sic enim nulla ex his incidit obstru lctio, nec ullus futurus est in renibus calculi metusi quibus ne quando obnoxius esse contingat, quod ex a crasso lentoque humore ac cibo concoctu dissicili/uς nix, quae oppilationes expediunt, ac lotium mo- liuntur praescribenda . ut sunt apium horiense aspa'.
ragus, Vescaria, gingidium. cuius naturae nostrum 3.. lchae ephylion faxiti agia, crithmon , vulgo crina irina, quae in Galliis copiose prouenit, betonica, adiat hos,roris malini flosculi & si aluus sit astrictior, i
mercurialis fumaria, cilicus, vulgo cartha muscum ptisana, brassica marina. ex carnium elixarum liquamine, malua, a triplex, blitus, lapathi genera, urticae, lupi salictarii, ac satiabuci turiones seu cacumina, ver-lnis praesertim mensibus aut si quae alia aestate atque liautumno vigent, vitiint cerasa, piuna, ficus mora, primis metalis illata: nam quod Holatius docto qui de maceleganti carmine nora commendauit, eaq.
postremo peractoque prandio edenda consubiit.
106쪽
D E GO SI EAE ID N IB I. rs,n ex artis medicat. aut salubritatis ratione id recit, d ex communi tu ac vulgata consuetudine, quum liquit, in res Lib. 2.
. . ates peraget, qGi nigri prandia morta dat. . inret, antegrauem qua legerit arbore silem.
Hac si quidem, ut uuae, persica, corna, quaecula' te aestate diu asseruari nequeunt, cibos praeire de- nt; nam praepostere assumta putrescunt, ac coriori corruptelam inferunt, ventremque alib. dis-hndunt Brumali quoque tempore multa obuia int, quae aluum a X amissiciunt, quaeque intestinacroluunt, ut est mustum, caricae, hoc est, ficus aridae, eique uuae passae, quae in fiscellis reconditae ex Hispa- liis in has oras deferuntur, pruna Damascena, eaq- 'el elixa, aut liquore aliquo macerata, cui plusculu 'acchari aut mellis admixtum sis quibus accedunt ure exiguam medicamenti vim obtinent Sena, po ypodium, mel aereum, vulgo manna, epith Imus,
assia fistularis, ac cylindracea, rhabar atque hebent, oc est, ligni Indici dilutum myrobalani thamareu dactyli Indi, eaque omnia vel ex sero lactis, velare gallinaceo. Et quoniam non solum senibus, sed inanib. qui morbosae alicui affectioni obnoxii sunt, lihil resina terebinthina in sanitate tuenda, profli Terebin andisque morbis salubrius, haec quoque praedictis thina snnumeranda. Siquidem non solum aluum citra cauta. ioxam soluit, sed viscera omnia, internas partes, ecur, splenem, renes, pulmonem expurgat, modo ,erlucida sit, non adulterina, nempe ex latice pinea et abiete lecta sum enim ecticacissimam hanc ex- ertus in eliciendo suppresso lotio, in comminuentis calculis, instranguria,atque urinae stillicidio hui- eroso ac foedo, quem Belgae vocant, en in er in odagra ae chiragra, in pudendorum atque obscoe-:arum partium affectibus etiam a contage Ven crea
107쪽
contractis; in expugnandis internis doloribus, quc idem morbus inuexit, quorum nonnulli ossibus vldentur infixi, quod membranat, nerui musculi, temdones qui ossibus adhaerent, humorum saeuitia coaciundi ac dilaniari contingat. Quum autem Gale
gale. li. 3. nus nucis Ponticae, vel auellanae magnitudine, nomTMEvac numquam duarum aut trium hanc exhibere soleaz. Libro . tum ego quo commodius dimanare in venas parte
Tmeitiva que corporis uniuersas subire possit, in potionis for letti l mam conficio ac liquore aliquo si illa titio aut in Teribin diluto absque igni enim liquescit, candoremq. exi tibi e prae tum agitatione continua asciscit, quod in hune . paraua. modum perfici solet Terebinthinaei isticae, hoc est lTerebin probatae, & cui tuto citra ullam fraudis suspicionem, thina in possis sidere, unciam aut seaetantem in mortario pi,
Lyciorem stillo dissoluo adiecto lutei seu vitelli oui pusillo
redacita, deinde admisceo certis vicibus aquae vesicariae, vel a ipsculenta pii, vel alterius liquoris ut exigit morbi natura, aut hominis conditio huncias duas aut tres, haec tantis per subigo, dum omnia coalescant,mixtura tam suxi Biei uiter candore lacteo albescit, ut collostro,aut Belgi' , Roem vocato cremori prorsus reddatur assimilis, nec aliud esse sibi persuadent, quibus huiusmodi potiones e-l. bibendas offero. Soleo quoque eam in orbiculos ac catapotia, quas pitulas vocant, redigere, atque inuolutam pane azymo ex amylo conse isto, qui laeuore perpolitus pontificiis canonibus hostia vocatur, quod hoc sacra peragantur, deglutienda exhibere; vel denique Cydoniato carnes Cotoneorum vocant' incrustare , prius terebinthina aqua rosacea, aut feniculi elota , quo resinatum saporem exuat. lc atterum quum nihil sit huic constitutioni quam . 3,-- describendam suscepimus, somno placido salubrius, ivrcitat quod eo membra undique si igari contingat ac tepore perfundi, illi ii culcitra mollius suba ista largius ac liberalius heuisendum cst enim nocturna qui ea
108쪽
MONII. LIB. I. 87, VPoris mentisque laxamentum ac refocillatioia animi quam cura jugit,quae corpora dura Fosa ministeriis mulcet, reparatque labori.
Qusdsi discuta somno , frictioni insistant inter
mollem ac durum mediocri, dici vix queat, quan ram commodi ex ea sint percepturi. Siquidem utes robur excitat ae moderate calefacit deni- ue efficit ut distributio in corpus fiat facilior, ac nu- itio promtior, praesertim si uncta manu vel subuitido panno ac villos perficiatur: quis enim non tercipit manus,genas, brachia, collum i aures conticatas rubescere , atque effuso in illas partes san- e;uine calorem concipere 3 Et quamquam defitandi ungendique usus apud nos in dissuetudinem 'enit, atque exoleuit, eo tamen veterea inconstasilienda valetudine , firmandisque viribus crebro et sunt. die Augustus Caesar aliquando conspicatus Pollionem comitem annum centesimum prae': ergressumi, sciscitatus est, qua ratione obtinuis let vires tam validas, tam crudam viridemque serae tam . qui respondisse dicituro Intus vino, foris aleo. Neque enim ad luxum atque estoeminatas mollesque delicias, unguentis atque oleo abusi sunt iuperioris aetatis homines, sed in sanitatis tutelam , e quo morbis minus essent expositi. Vnctiones enim dc frictiones certa ratione ac modo adhibitae sunt enim Galeno teste complures differentiae :orpus vel densum i praestant , ne aeris ac vento- tum impulsu feriatur vel rarum , ne interna humorum fuligine stranguletur. Sie dura corpus co-;it ac condensat, Mollis, laxat ac resoluit e Multa, :xtenuat atque imminuit Mediocris augendi im- plendique vim obtinet. Aspera, ad extimas partes elicit Lenis nihil adimit sed vim in partibus et iner. Ex his frictionum generibus illa quae in mediocrita-
is coassilit calcuta ac macilentis ex usu est. Ut enim Fri L
Frictis inissereu-tia sex. Simile a rigido eo
109쪽
ocreae duriores accoria quae obtigescunt ac stuo, ducta sunt, macerata oleo mollescunt sic senuin iat, 'ue aridorum corpora, intus vino toris oleo perfusa ac mitigata seueritatem exuunt autem olim multiplex fuerit via tionum usus, praeter Euangelicas conciones, praeter Solinum de Plinium. ia Strabo quoque testatur, qui Indorum mores conscribens; ines cina, inquit, plurimum apud eos per cibor ferscitur, victi auic per me amenta,ex medicamentis maxime notionesprobario cataplasmata catera,vii isentiu
maleficii non se expertia. Illis enim morbos propulsare solent, alium mitigare, lassitudines discutere, ac defatigatas vires, sopitosque spiritus erigere, quem
admodum nos odoribus animam fovemus, ac facultates naturae collapsas instauramus. Nec minus utilitatis huic corpori adfert aquae dulcis calidum bal in eum;humectat enim &calefacit lassitudinem dis isoluit; duras densasque partes emollit humorum redundantiam quae cuti subest, per halitum dissipat; fatus resoluit somnum allicit quoniam O madore t suaui, ac rosido vapore cerebrum imbuit Naturalia luero balnea, seu thermae quae ab alumine, ferro, calce, ocra, sulphure, nitro,bitumine, plumbo, aere,cu- pro vires sortiuntur, non usque quaque huic naturae accommodae , nisi quis consulto fido expertoque medico, corporis sui conditionem illi exponat, atq. explorandam offerat, quo possit dispicere, an tale quiddam aggredi expediat. Venus autem seu concubitus quum siccis omnibus naturis inimicus, tum is iis qui praeter siccitatem frigidi quoque exsistunt,no .centissimus; nec minus noxia nimia exercitatio, assitudo,vigilia, sollicitudo, inedia moeror animi ra cundia,qua raro quidem horum mens exardescit; at ubi incanduit, quae non facile sedari queat. Et quo lniam intempestiua lucubratio studiosos fatigat, ac corpus macie coniicit,illi quo a modus statui debet, Videre
110쪽
idere siquidem est nolintillos qui literis co itinen- addicii, nullam valetudini, cuius fultu ita animus sistit, operam impendunt, colore ecte exsangui, lain usque florido , corpore X tenuato, ventii culo ut ualido ac languenti, attritis deiectisque vitibus: laim quum se nocturnis vigiliis macerant, ac studia in multam noctem producunt , ex intentione im Cura cor modica spiritus animales resoluuntur, atque humi porta non edita natiua exarescit. Quocirca adhibenda mode negligem latio, ac ne corpus assiduo meditandi labore ex hau da. tiri contingat , illius incolumitati sedulo insisten-4 Titum mam ut plutarchus asserit, Omnium bonoruni qua DeTueac raestat homini cultura animi nihil excelzentilia daripotes valetud.
irpori, quam ut omni careat impedimento vel ad virtutis O.
ruitionem, vel adusam vitae iecessarium. Siquando enim morbus incidit, aut capitis vertigo oboritur, conse serpinis lim mens corporis adminiculo destituta languescit animus nec se alacrem ac vegetam praestare potest inexer mutuo af : etendis animi muniis, sed una cum collega omnium sciuntur. lique laborum socio ac comite asticitur, parique incommodo inuoluitur. Quo recte monuisse Plat
nem accepimus, ut ne q. corpus quis exerceat abs .arimo, nec animum sine corpores sed veluti coniugii Simile a cuiusque aequilibrium conseruet, ac consensum, consensis intriusque, aequalitate maritali conspirantem Quum connubia litaque insitus calor exercitatione motuque corporis i. augescit ac vires concipit, animusque fit erectior, aereuiuiscit danda cum primis opera, ut studiosi quique, dc quotquot valetudine vacillanti sunt ae dii. bia, huic alliuescanti praesertim illi exercitationis generi, quod nullam adfert lassitudinem, atque intras mediocritatem consistat; qualis est concinna vocisi nodulatio, acclara, sonique intensioris lectio vel de Salubruclamatio dici enim vix queat, quantopere illa spiri exercitatus excitent, ac fuliginem densiasque nebulas cordiolo sudis