장음표시 사용
111쪽
debet, nequis uvidus, ac vin immodice persueiboque distentus, incondite vociferetur. Si quidem inaequalis spiritus, ac violentus clamitandi impetua vocalem arteriam er asperat, ac nonnumquam n inflammationem gutturis , vel ruptis venarumbris, cruentum sputum inducit. Non desunt ci tem alia oblectamenta, quibus huiusmodi conditio in is homines se reficere possint, remissis'. studiis at ique occupationibus , animum relaxare moderatis conuiuiir,atque inter haec festiuis lepidisque sciat, bus qui seueritatem rebus seriis iocosis leporem ad hibere norint, ac sermoneb, dicendiq. petitiam tempori, aetati, personae , vitaeq.utilitati accommodas sic ut ea proferant quae tam sint usui auditori, qua raoblectamento; in quo pleri l. decoro deflectunt, nec magnam apud conuiuatores gratiam fauoremque ineunt, quod eos sermones mensis inferant, qui nec rem pori deserviant, nec utilitate ac venustate auditores assiciant. Quum enim de rebus anxiirae tortuosis differant, difficiles'. atque arduas quaestiones agitent, assidentibus graues sunt ac molesti: Sic pleri , in vehiculis, pristinis, compitis, nauigii imo inter spumantes pateras, de rebus diuinis controuersias mouent,ac de religione disceptant, sedit saturi de frugalitate, quod genus hominum iure o
ptimo peritiinxit olinia Persius in re minuaseria, quum inquit,
---α ecco inter pocula qu runt Romulida sal:ιri,quid ita poemata narret,
Quin potius Horatio sie admonent acquiescant;
Disita non inter lances ei assue nitenter.
112쪽
Ninc enim est, quod multi qui versata iuria Ium , ima rerum diuinarum ignoratione , allectibus imp lentius indulgeant,quod scopum in quem defigen pila mens, non attingant quod scrupulis se torqueat; quod de rebus manis estis ambigant, ac dubpatio ne mente concipiant; quod animus doctrina pa-ιrum syncera imbutus, ac superstitione colaminatus vacillet ac fluctuet, nec in tutum portum sidam q. stationem, sed in lium anarum opinionum atque er- xorum scopulos deferatur. Quyniam itaque mens hominis varie intra se tumultuatur, nec in opinio nibus, dictis ac factis omnique vita ratione satis fir- imiter constantiam tuetur , nulli non persuasum cupio, si pacatus esse velit, vitamque suauiter agere eXoptet, ut omnes suas actiones, consilia, mentisque conceptus ac cogitata, quae vel aggredi vel perficere limeditatur, incerta ac discriminata tempora partia . tur ac distribuat, suasque vices cuique functioni asDi garet, nec alterum alteri admisceat aut inuoluat; l quae etiam Ecclesiastae mens est, ac sententia, qui rerum tempora exordine vita diuidens, cuilibet eo tum quae geruntur, ossicium attribuit sicut nox quies, destinata .excussis quae obrepunt phantasiis somno transigatur, nec patiatur quidquam diurnorum negotiorum menti inhaerere. Edendi vero tempus, reficiendi corpus, viribusque instaurandis assignatum , ita observet, ut auersia rebusaliis cogitatio, ne, excussisque molestiis, in patinas oculos habeat defisos, nec sinat se interpellari, aut a suauioribus ierculis ac salubri victu abduci. Me in delibandis con- cioni is,in perficienda precatione, in obseruandis obeundisque sacris, singula qua tale quiddam; me ditanti ossicere possunt, excludi debent, atque abi- .lii, quo mens sola in Deum erecta, non alio quan i in maiestatem numinis rapiatur. Hoc quoq inpu-
ici priuatisque rebur, in furens bur ac domesticis,
113쪽
in exercenda mercatura ac negotiandi industria, o biter si tecκm quid agas, aut cum aliis contrahas, O, seruari debet quod hae instituendae vitae ratione ac stabilitate maxima commoditas, ac fructus uberrimus in peragendo huius aeui stadio percipiatur. De II: mid corporis habitu. A P. X.
Voniam autem Humidum primigenium nati des caloris fomes exiistit, vitamque alit ac conseruat, ut oleum inelychni flammanxia temperamentum non prorsus poenitendum constituit Est enim quum Medicis, tum philosophis humida tem peries laudata, nec penitus visa a naturali dispositione aliena, quamquam enim in initio ac piimis annis paulo deterior censeri possit, aetatis tamen ac caloris accessu praestantior euadit. Siquidem humiditatis calorem promte concipit, atque illius actio Humidi nibus obsequitur, utque argillauda, subigi se fingi q. statvic patitur. Quocirca ad nutritionem mirifice confert, ditio. atque ad longitudinem, proceritatem,augmentum, Simile plurimum adminiculatur tametsi enim humiditas ab argil caeteris functionibus ossiciat, atque perficiendis a- ctionibus suapte vi nihil adferat adiumenti, sed prorsus inefficax sit: in ualida , quum nec attrahere idonea sit, nec continer nec expellere; calore tamen perfusa nonnihil essicit, atque in alterandis iis quae inter se coniuncta sunt, illi qualitati assistit, atque auxiliatur. Vt enim aqua, quae non minus frigida, Zimile a quam humida percipitur, ignis ardore concalefacta feruenti cruda elixat, eaque esculenta essicit ut denique o- aqua O leum subditis sartagini prunis aut accensis carboni-- bus feruet, ac pisces frixos esui essicit idoneos; sic insita corpori humano humiditas calore natiuo imbuta, multa in corpore perficit, ut Luna in terra Solis radiis ac splendore illustrata Quemadmodum enim
hoc sidus meastiuo decursu saltus reficit ac nemora, rebusque
114쪽
bus lue terrenis auctu fac incrementa confert ' calor hut, mali nos concitat, sinus, portus, itationes, litto mi 'a accessu recessuque reciprocante fluctu nunc in Soli, hi nunc deserit, ut ostrea, conchylia sic salutaris OrL-italisque humor membris undique perfusus corpus c0 alnadidum Scit , atque irrigat eoque fit ut huius ratur. modi naturae homines longaevi ericiantur, atqueae Luna et u atem in multos annos proferant, si accedat mode in inferistatio, nec humiditas calore destituta plus fatis in ra.
nalescat Vt enim affluentior aqua ignem exstin- ;uit ita nimia humiditatis copia calorem natiuum Simiis opprimit Quod si moderate inter se hae qualita ab aqua..tes consistant, nec humor, quam par est, sit redundantior nec calor plus satis remissus, aut languidus qui humiditati incumbit, omnia naturae munia ex actis ii me ei ficiuntur. Si quidem quum calor humorem obsequentem habeat, cibum attractum o Catie sarptime concoquit , atque i roris speciem redii mo e ομ ctum , in intimos abditosque corporis recesus re sequasi condit , utque animitetur membris ac coalescat, habetiessicit itaque humiduas caliditatis munere ad nutrimentum conferendum mirificam vim obtinet, atque ut corpus tum augescat tum extendatur prae-lidrum adfecti, in caeteris functionibus imbecillis atque inualida neque enim vita attrahendi, conco quendi, alterandi, digerendique vi pollet sed non Sicci nullam expellendi facultatem obtinet, ob lubricae fracta, natura conditionem . Videre si quidem est illos, humidi qui ob euiunt ac succulenti, udoque corporis habitu, laxa a cita sere aluo esse ac profluentio retinentem . se uo. cultatem parum firmam , quod ineatus laxiores hutnoribus transitum patefaciunt. In calidis vero siccisque corporibus contrarie euenit, ut qujbus retinendi virtus robusta sit, 'expultrix vero ob ariditatem dc quod meatus collapsi sint anguida extistat; quo tu in deliciendis excrementis ac proluendis
115쪽
intestinis in tussi, screatu, vomitu irritos aliquando labores subeant, nihilque promoueant. Humi- v. rict da itaque constitutio siccae aduersiaria omnia feresne in cotraria obtinet, ut pueri&senesan aetate enim puero se . Illi calor innatus sentim augescit,atq. affluentilium i-
Maria. ditate perfusus,vsq. dum adoleverit aetas ac virile robur cosequuta est auctus at incrementa cocipit in senili vero paulatim calor deficit, absumto J. humo rein frigidam liccamq. intemperiem, deniq inmorte homo deuoluitur. Quarum qualitatum conditio cum paulo ante a nobis descripta sit,orationis conti nuatio ac series exposcit, ut quibus argumentis, quibus . indiciis humida constitutio deprehendi possit atque obseruari, demonstrare aggrediar. Constituit autem haec temperies, corpus contra qua sicca, molle non scabrum nec asperum , cute candida atq. albescent tum glabra venis articulis'. parum expies iis, nec satis conspicuis, capillo lan denso pleramque ac numeros , quod in sexu muliebri perspici potest nam in puellarum vertice modo sint pro gressiae paululum aetatis coma densior est ac magis quam adolescentibus, longa; hoc tamen huic corpori nonnumquam usu venit, quod solo palustri atq; liginoso, in quo ob immodicam humiditate nulli innascuntur frutices, nulla viresciat gramina, ut nec in arida terraq ieiuna ac siticulosa. Siquide ubi humiditas affluentior exsistit, quam par est, rari emergunt crines, quod desit calor, aut is sit impotetior, aut in i nus enicax, quam ut humore qui cuti subest, in capillamentum possit elaborare ac laxatis meatibus foras producere qua ratione etia essicitur ut crines colore albo exsistant,vel piceo vel flauo, aut deni q. russo; qui tam e progre tui talis. Jcubi calor fit auctior, mo-cculi djce incipiunt nigrescere quibus frons subest laeta x - ser ua; oculi fere caesi ac subglauci, qui color ex viri' .le dia albo contemperatur: prominentes ac veget obci ista l-
116쪽
'stallini humoris puritate splendidi grata Oi,venia' a te blandi,quae omnia integritatis placidi ingenii, data mentis,animi aperti ac simplicis minimeque i ii postiem bonae indolia qua humanitatis spe nenno dubiu nec fallax ex m. et sunt indices at l. gum eta, nihil enim iis subest fellis aut amaruletiae, a cholerae aut atrae bili obnoxiis,quibus maligni hu- ores ad turbulentos affectus sunt incitamento: am humido temperamento homines minus irrita- 'ontingit, nec ra, nec vindictae cupiditate diuexa- siquidem quum calor humorem non accendat, inusseruescit animus pauloque mens est quam is sedatior Quod vero ad corporis decus, ad spe-iem, formamque ac figuram spe stat sunt sere hi us notae liomines statura mediocri ampla magis, iram procera, ventre obeso ac protenti; quod non olunia a natura consequuntur, verum etiam a vitae consuetudine, ab otio, atque exercendi disiuetudiae, a victu hi: Rectant ac proli ziore somno, tum alerisque aliis , quibus corporis moles opima fit. itque ingrauesicit Possem equidem reliqua partium humani corporia signa, qua se in humido hobitu proferunt, res erre, ut natum fere sp m ac sepressumia, circa extremum atque ima su parte, liva in cartilaginem tractabilem desinit, obtusum , inflatas tumidasque buccas, mentum rotund- , tum pleraque alia ,sed ea singularem partium, non toti his qualitatem ac naturam indicant, sic ut ex naparticula non liceat de toto corpore pronuntiare: veru de quoquo membro proprio sumenda consideratio, tametsi magna parte membra naturam uvam ac temperamentum is principe ac praecipuo viscere sortiuntur, nempe corde& hepate. Quod ve ro ad internas notas attinet, Mens huius naturae hominibus, quemadmodum ia lingua eius in teipreta
minus agilia Nersedita quod immodicae humiditati
117쪽
immersi, non faei leproserre se aut illucere possiti ingenium nec acre nec eximium; animus humilis ad demissus, qui nihil sublime meditatur, ob imbecililitatem caloris , qui stimulos atque incitamen triad res praeclaras admouet; eoque fit ut viri magis quam sue minae sagaces sint, solertes, industrii; nam mulier omnia deterius pei ficit, nec ea utitur dexte ritate in negotiis peragendis ac centractibus muco spectat ac referri potest id Sapientis Meliortas virι, quam mulier benefaciens , caloris scilicet ratio
ne atque effetilia quo qui sunt destituti, eumque . languidam obtinent, molles plerumque exsistunt, ieis Eminati inertes, somnolenti, ignaui, eneruati, at lique ad excitandas proles minus appositi quoniami/iluta sit genitura ac plus fatis iusto humida quo fit ut nequeat coalescere cum muliebri semine accon globari Quamquam enim Veneris intemperantialvi plurimum ex lubrico doq. corporis habitu pro fi lciscitur, illique hominum generi minus sit noxia, pcuni tamen calor humorem egnius impellit nec ge-lnitales partes spiritu turg do inpleat, ad concubi-ltum segnes sunt, aut non magnopere illo assicivo i tur, at i hinc est quod mulieres opimae at a besaei astate magis sint salaces ac pruriant, quam hieme; quod calor aestivus humorem accendat, ac Venerem stimulet,in viris vero exstinguat. nam calore immodico virile robur resoluitur ac saccescit Pari ratione thymus, ruta, ac pleraque impense calidain siccaviris vim concubandi eripiunt, quod humorem genitivum depopulentur in foeminis vero acuant irritentque inducta obscoenis abditisque partibus caliditate quo sit ut ubi en talia frigescant, atque humor gignitivus ab insito calore non incitetur , nec in calaicat, ea exhiberi debeant quae lumbos incitet, ac concitata tentigine humorem genitalem in excursum exstimulent. Ea autem ratione isti valetudinem
118쪽
DE COMPLEXIONI B. LIB. I. s tueri debeant,atque morbis se prastare im- une, obrio indicabo. Principioquviam in id luerem peramento sanitas consistit, coeruati debet ea constitutio humido victu hoe u '
imento illi familiariae cognato eu fit usti
loris ines quale est vinum i bdu'seri ui
eus, oua subliquida caro vitulina, ac suilla, pini, iique ad ultiores agni, aues aquaticae Cpali , a castane cicer, palmulae, vae pasta sicus, amyg- alae, nuclei pini, uuae pensiles ac dulees, qua es int i cerebella, in oleraceis, lactuca, a triplex ranadaucus, pastinaca colore rubenti aut ui G arva Vulgo dicitur, melones, cucula, e re quor ut Iiamen limus ih in tei dicendii, ne eo, o tu Tiditas plus iis inualescat siquidem e immo in
ilium idi Victus ratione pituitam coaceruari conti
g t humo xesque frigidos ac glutinosi,s quil li ',
i animal derepente, tamquam i ii numinis V iione stranguletur, oppressio spiritu ac sectilia irati ii ut lquocirca intra ianitatis ac temperamenti ei llimitesque conseruari debet huius corporis status adhibita exercitatione excusoque otio tque ona luia; in primis autem expurganda sunt corpori κ-
.l concitatiore motu, vel ambulatiori iis iuri
modice turgescere a iustilai nu P.
119쪽
illos qui somno ac venit liberalius, quam par est,indulgent, tam obesos effici ac corpulentos, ut mentupectori committatur, ac ut ait Persus, Pingui aquAlic uim propensis quipede exstet. Qias fit ut nonnumquam inopinatis subitisque a morbis opprimantur. nam quum venae hic arteriae exiles sint. 5 angustae, tu sanguine d spiritu vacuae, cito ipsis vel paruam ob causam calor nativus suffo-eatur; quod Hippocrates designat quum inquit ius
natura admodum crassi sunt ii ccui sintereunt, quam qui
gracilei; quod isti laxiores obtineant meatus, ac sanguinis conceptacula ampla, sic ut non facile ab externis internisque causis offendantur; qui tametsi ex delicatiore victu, vita a. otiosa ac somno immodico ad corporis plenitudinem nonnumquam deueniat, minus tamen periclitantur oborta aegrotatione aliqua, quam quibus ab ineunte aetate is habitus obtigit licet enim pinguedo, caro, adeps, iis adnascatur, qui primis annis gracili. tenuique corporis contextu
exstiterunc venae tamenin arteriae, tum meatus reliqui ampli persistunt ac patentes, quod ei spici potest, siquando inclinata valetudo vena sectionem expostic. no enim in asci titio habitu quamlibet obesus sit effectus, venae delitescunt, ut in iis quibus erassitudo naturalis est sed se proferunt ac commode secandas exhibent. Quamquam itaque humidus corporis status, ubi illum calor foueat, laudabilis sit, quod vitam diuturnam ac longaeuam essiciat, quod senectutem remoretur, ac corpus exsiccari prohibeat; si quando tamen ad summum progressus est. atque in extremo constiterit, periculosius Quum enim oppletis venis corpus nutriri desinat, naturaeque facultates quae dimenta distribuunt, cessent atque ab opere desistant, nec habitus ulterius progreditur necesse est,ut velut ruina quadam prolabatur in deterius, sicut vel repentina mors immineat, vel
120쪽
vel vaserum venarumque ruptura incidat. Quociri lca mature luere hunc habitum expedit,atque eua-lcuatione moderata, inedia, vigilia anticipare peri inulum;adhibita praescriptaque ea victus ratione qua. corpus ad securiorem , minusque ancipitem ac peri: alculosam constitutionem posset reduci. Statui enim i debet corpus ea ratione debere esse humidum, non ob excrementi atque humorum redundantiam, sed a partium omnium ac totius humiditate temperata, qua calor natiuus tamquam fomite uti,tur, ac vitam maxime lon