De igne dissertationes physicae auctore Paulo Casato Placentino Societatis Iesu. In quibus plura ad ignis naturam spectantia physice explicantur; et physicam philosophandi methodum cum Aristotele consentire ostenditur

발행: 1686년

분량: 417페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

401쪽

Frtatio Decimatertia

quam quod eri aliorum corpo im complexione nouus dolor consurigat si comminuta in tenuissimas particulas agitatione permiscem tu etiam ii millus sit ardor. Hoc videre est in conficiendo Magiste rio Tartari iuxtaReguinum lib. a. cap. I9. cum Notis nuper laudati Gluisadi. Accipe olei Tartari ex Sale resoluti & purificati uncias quatuoro Spiritus Vitrioli unciam Vnam,aut etiam alteram.Hunc guttatim supra oleum Tartari in vitrum capax instilla: Sic fiet duo rum istorum diuersis inter seraturis pugnantium ebullitio cum c lore , & tandem amica pax, coagulum albissimum. Humiditas si pernatans euocetur lento calore, vel evaporando, vel destillando adsiccitatem Salis: super quo destilla ter vel quater Spiritum vini. AN.que ita habebis Tartari albi Vitriolati fixi uncias duas & Drach-.mas duas. Quis autem Tartaro color, ex quo paratum est oleum 3

quis Vitriolo, ex quo eductus est Spiritust & tamen demum post Olci Tartari atque Spiritus Vitrioli luctam habetur coagulum illud albissimum. Quidni igitur igniculi ex ardentibus carbonibus erumpentes simile quid privstare valeant, quod Spiritus Vitrioli 3

Maur. Ignis itaque, sui caloris facultate, rerum colores mutare valet , aut aliam positionem homogeneis corporis particulis tribuendo, aut diueris naturae particulas idem corpus constituentes agitando, atque aliter commiscendo, & pritis occultas in supericlem euocando, aut alieni corporis particulas addendo,aut ab e dem corpore particulas aliquas abstrahendo,aut etiam suos ignicu-Ios insinuando: Immd ut plurimum contingit huiusmodi motuum

complexio,ita ut ignis non soluan ab admoto corpore extrudat pa

riculas aliquas ed simuletia suas in illuis poros insinuet, aut ipsius corporis particulas dis luat & agitet imulque alienas commisceat suosq; igniculos, si non semper, certe sepius immittat:Neque ficile

erit dijudicare, utrum in illa coloris mutatione unus, an plures ex enumeratis motibus interueniat.Quod Vero de Igne dicitur eruata

analogia, ad Solem transferri rationabiliter potest ut tribuenda videtur coloris mutatio in Rosa Sinica , de qua AtlasSinicus in XII Prouincia Quangiung pag. I 32. haec enim diebus Angulis colorem

mutat,purpureaque modὸ tota, modo retvrsus omnino alba euadit. Sic

Sol agricolarum faciem & man denigrat, ceram dealbat; &plura. alia huiusmodi. GracL Varum videretur superesseexplicandum,cur videlicet ignis I unc potius quam alium colorem inducat corpori,in quod suas ubres

402쪽

De Coloribusper Ignem mutatis 39I

res exercet. Haematites ustus, authore Bras auolo, in Minium vestitur; at Lapis Renalis qui a loco natali Sardinia Sardus vocatur nigerrimus cum sit, & maximi ponderiis, euadit candidissimus &l uismus, si spatio horae unius candenti serro impositus igni adminutatur, ut scribit Aldrouandus de Minerat lib.q. cap. 9a pag. 398. Similiter Belemnites lapis si aduratur , fit cinereus vel candidus . Cerussa vero in crucibulo validissimo igni e ,sita. intra exiguum tempus intensam rubedinem acquirit, & estMinium , sed, si diu in ne relinquatur, in nigram scoriam degenerat . Hoc utique contingit pro varia ipsorum corporum igni expositorum natura ; sed quaenam partes igne absumantur , ut hic vel illecolor consurgat, quaenam ex intimis recessibus in superficiem euocentur, cui us generis igniculi addantur, hoc illud est, quod curiositatem irritat. Maur. Ingentem & caecam in 'ederemur sylvam, ex qua exitum reperire difficile esset . shgulas naturas perspectas habere oporteret, earumque particulas ; id quod immensum esset, ac summi

laboris Chymici in singulis corporibus dis luendis in sua principia,

tum quq integra sunt antequam ignem patiantur, tum quae vim ignis experta colorem mutarunt. In multis, immo sere in omnibus, diuinare opus esset ; neque certa aliqua regula statui posset :quamuis enim aliqua, qu lutei coloris sunt, ope ignis in rubrum transeant , ut Ochra in Rubricam, & Auripigmentum exustum in Sandaracham vertitur, quae rubra est; Sandaracha autem trita, & in aqua dis luta, ac ad pieturae opus accommodata , non rubicundum, sed intense luteum colorem refert: haec tamen non uniuersim accipienda sunt , quasi omnia lutea corpora vi ignis rubescerent, & iterum colorem luteum assumerent , si in aqua dis luantur . . Idem de coeteris coloribus dicendum. Praeterquam quod, si ex modificato aethereorum globulorum motu, prout assicitur oculi retina obiecta corpora hoc vel illo colore imbuta pronunciamus , id autem pendet ex motibus porrectionis & conuersionis ut paulo ante dicebamus secundum varias Rationes compositis, sincere fatendum est non posse a nobis nisi temere statui huiusmodi. motuum, mensuras ad . definiendami singulorum col rum naturam Illud , . ut summum, generatim non sine probabilitate assererelicet, . quod blandi colores , . quibus visus recreatur, is censendii videntur, quorum porrectionis motus non est cum V

403쪽

392 Dissertatio Decimatertia vehementi impulsu , neque aethereorum globesorum conuersio perturbata ; sed ex eorum appulsu fibrilis tunicς retisormis cum quadam suauitate titillantur aequabiliter. Rrerum affirmare non ausim, in hoc quidem colore porrectionem aequalem esse globus rum conuersioni, in illo autem minorem, in alio globulos perpetua conuolutione ferri, in alio interrupta: nullo enim solido a gumento duci possem. are mihi huiusmodi rerum ignorati xem profiteri satius est, quam diuinare.

Imprimatur. Frila: Thomas Rouetia Inquisit. Gener. Veneti DL -

FINIS.

404쪽

Rerum praecipuarum.

caustica praeditus, desucco inord cimino plenus.pag. 3i3. Cur inat rcscendo utrumque amittat. 314 ZIidentia quomodo proximὰ gignat su Uttain, si in mutatione nihil ni de novo, nisi noua coinplexio naturarum simplicium. 9o. Non migrant de subiecto insibiectiam, licet ab uno corpore in aliud fiat corpusculorum transmigratio etiam iuxta Aristatelem. I a.& seq. Vera accidentium notio conciliatur cum Corpusculis stabstantialibus; & quae ex istis hiuaccidentia metaphysica naturae simplicis uon trasmigrantia; quae vero Physica, d misrantia,expliςatur I 3. & seq. Eadem ratione exponitur, quando per accidens, vel ex naturae instituto inesse,& accidere corpori mixto,& abundare, & posse sine

interitu labiecti abesse dicenda sint. I 4 Meq. Mi s 6. Hinc explicatur physice, quomodo vis , d facultas emciendi sit accidentalis, sistatuenda sit in ipsis corpusculis, quae accidunt . ad se Accidentis vera notio etiam iuxta Aiuboteletam III.&seq. Accenuo,de excitatio flammae quandominin incalestentibus fiat, vel non fiat. 2IN& seq. Acetum licet refrigeret,an calidis sit annumeraridum. I so. Non est frigidum, nec

propter hoc Ignem extinguit sed quia repriinit Igniculos erumpentes. 228 dc seq. Quomodo restigeret. ibid. Ratione salium acrius est Omphacio, d destilla

Acidorum diuersitas ex diuersitate salium.

Acor in fructibus immaturis, vel in liquoribus vetustate coacescentibus prouenit ex sal ibus dominantibus, nec coercitis. 7 Id.& ῖI6.ex diuersiis tamen salibus ac res etiam diuersi sunt. χ2o.

Adamas quomodo salibus aquae mercuriali aiatiuisainaculis purgetur N. Aeris grauitatem quomodo ex mercurio in fistula suspenso aliqui adstruant. Impugnantur , di aere comparate laritum graui, vel leui, ut omnia alia, Constituto,

quae ad illud experimentum spectant , examinantur , , nex aeris Gravitate , 8 Pressione non fieri ostenditur a di. ad 33. Alia eandem aeris Gravitatem sit adere visa argumenta; & experimenta afferuntur,&reselluntur. 3. 8 seq. Affertur pariter pro ea, dc resellitur experimentam mercurij Siplione in equaliu crurum utraque extremitate hiante a ad s0. Eadem. aeris Grauitas comprimens , Qextrudens flammam ascendentem impugnatur ab huius figura , quae non esset onica, si ab aere premente extruderetur. αδ I: dc eq. aer non rarefactus sumoissolute grauior; rarefactus vero leuior BoyIaea in machina apparuit. 218, 3eshq. Rarefactus flammam fugit, &Λxtinguit, ac vesicam inflatain attrahit, ac discindit. 26a ac seq. eadem valida attractione , dum rarent carbones citius existinguit, quam eosdem extinguat non rares actus in vase clauso eos suffocando ἀ264- Tribuenda est aeri, 'talijs, vis elastica se etiam contrahendi, si nimis rarescendo distrahatur , quo in conatu trahit, de fugit igniculos, desilammam extinguit . Aeris viselastica cohaeret etiam cum Boylaeis experimentis . 26 Rarefactus se contrahens , dc flammam attrahens magis conspicuas reddit sci

tilias in eo raro excusias chalybe, milice,dc maiores in flammas pyrium puluerem accendit, quam in aperto aere , d fluctuantem sumum cogit undulare . 268.

Ananas Ductus Brasiliensis mire salibus.

abundans, deserum corrodens. 3I2. Animantium etiam corpora,Vt Omnia alia, ex certa plurium rerum complexione

Animalcula plura minutissuna recensentut

Anti peristasis fit agitatione spirituuin igneorum ad interiora recedentium ,

Cc dum

405쪽

/ Index rerum dum a stigidis obsidentur. I3s-SUD, ac

Aqua ut numen habita. Eius cum Igne comparatio a 2. ad 8. Quomodo ard rem validiorem reddat. 2οῖ- Quaedam aqua , vel sputo adsperis accenduntur Sale discedente, de liberatis, ac irritatis Spiritibus ,&particulis sulphureis. 2IS &a ars ad 2I8. Aquae sortes cur Stygiae dictae. 3os, Metalla erodunt , & in calcem rediguut. ibid. Corpora eificacitis igne soluunt , Ain

calcem redidunt. 3o7. Earum consectio, di vis corroriuata u. Haec vis corrosiua Oriture salibus; nec tamen aeque omneSsum emcaces corrosiluae argenti, vel auri .. 32 I. Amafortis separationis, vel Regia aurum intuens intacto argento , vel argentum intacto auro . ibid. E:us

conficiendae varij modi. ibid. sc seq. & ais Aquae sortis sales metalla di subluentes eorum sales sibi uniunt.3a .eius sales agitati metalla terunt UyΑquae mercarialis adamantem lauantis ratio A viritis. 3lr.

Aqua salsa retium fila lintea ad urens. etia. & seq. Arena luto grauior. 28 Praesertim arena maris Lec Cur. ibid. Cur arcna maris sit mimis apta in aedium structura , ut Cum calce misceatur. ibid. Cur eadem praealto sabulo ad agros scucundandos conducat. 292.

Argumenti a distributivo ad Colle. tiuum infirmitas patet in opaci , ac diaphani

constitutione UT

Astroites, seu Stellarius lapis Cur in aceto

Inri ab argento arandi ratio ope sulphuris. 727A sea. Aurum an consumi carnibus, vel absoroeri, vel alia ratione in puluerem verti , & iterum suo statui reddi verum sit. χ29. Aurum fulminans quomodo paretur , veIsulminandi potestate spolietur. 326. eius

fulmineae potestatis Causa consideratur S. D Astii sententia de Aquarum multi

Boyle Roberii obseruatio de Mercurii in fistula suspensi maiori, & minori altitu- 'dine. 47, Eiusdem expertinentum circa praecipuarum.

partes nitri vehementi in agitatione cr-lorem reddentes. Iao. 3c seq. Eiusdem machina Pneumatica. so. eu 2 S cxper mentuni in ea sumpturia ante rarefactionem aeris de candelis , & facibus ibi clati sis , maioribus celerius extinctis

prae in inoribus,2 6. experimentum rarei alto ibidem per antliae agitationem aere sumptum de celeriori extinctione, e cvarijs flammae primo se contrahentis , mox caeruleae factae,ac demum in apicem ellychni j recedentis. 3c expirantis symptomatibuS-262. Cereolus pariter ibidem

recedente lilim ad summitatem et lychnij flammula extim ius; sed longi iis

exardens, tuam saces maiores. 2 8.experimentum ibidem sumptuiti de igne ex puluere pyrio accenso, Sc flamma ascendente etiam post aeris ingentem rarefactionem . 2s I. experimentum Fumi ibi. dem ascendentis ante aerem simpliciter rarefactum, etsi incaluisset; non ascendentis vero post subsecutam ex antlia ra-

renet ionem. 218 seq. Mira aeris in ea machina Raresa tio ad tredecies millies

maius spatium occupandum , quam antea. 2 Indicia violentiae aeri in ea rarefactione illatae. qGuc 26 I. exper, mentum vesicae in eadem machina appensae , &instatae , quae disruinpitur in

conatu , quo aeream circumplexus rarescens se contrahit. 262. experimentum

ibidem sumptum de accensis carbonibus post tria minuta extinctis iterum, . postquam inde sunt extracti accensis,

praesertim per circumrotationem . 16ῖ. .& se l. ijdem ibidem inclusi sine exhau-itione,& rarefactione aeris post quattuor

minuta b c tardius, quairtan aere rares

clo sunt extincti. et M. experimentum ibidem sumptum desune igniario accensis , qui sensim dum aer per antliam exhauriretur est extinctus, mox admisso aere reuixit,tum nimia repetita exhaustione penitus interijt.a65 seq. Idem tentatum in vase minori, ubi illico Ignis . sunt adhaerescens suffocatus eli; mox post leuiter procuratam aeris exhaustionein aperisto vase, in aere restituto reuixit , ac iterum clausus saeta exhaustione perist . 26 . experimentum scintillarum in eatim machina excussarum percussb irxtra eam per chalybem silice , dc pyrii

pulueris inflammas maiores , quam iri aperto aere accensi sumi uanima eκ-

tincta

406쪽

tincta via dulantis Roberto Boyle allata pro sua hypothcsi explicanda , Opportune , cumnon sint dubiae apud eum fidei , afferuntur pro contraria stabilienda. 2 sη & seq. Optimuexplicantur per vim aeris elasticam se contrahendi,vel explicandi,unde Ignem in vase clauso vel per suffocationem, vel

per attractionem extinguat. 26. Bucis cur dissiculter ardeat. I94.

CAlesaelio corporum explicata per

igniculos immissos intra texturam

corpuscu lorum corpora commi-itium. I i f. & seq. Ita eam fieri , & gigni calorem suadent remedia , quibus pori obstruendi curamur, ne sentiatur ignis. I; . di seq. Calefactio mutua corporis

frigidi , &frigefactio calidi explicatur per spiritus igneos , qui in frigidos in.

currunt,ut commoueant,& frigidos,quidum vi elastica se constringunt igneos arripiunt, qui di magiunt.IIS. Calida qua ratione aliquando ob mixtionem Spiritum frigidorum, & depulsionem humoris adstringant. IIo. & seq. Calida virtute in calcfaciendi modo non differunt a calidis adtu, α eorum vetum discrimen affertur, & experimentis confrinatur. I. 7 & scit.& 1 8. Plura eorum genera asseruntur. 1 37. Scia applicatione congrua excitatis sine conscicatione igniculis actu calefacit mi I 2.Quomodo per accidens refrigerent vel se solis, veleti am aliquibus frigidis spiritibus im-niissis a I . ad 16A. 3 I6 ac seu . Quo

modo cum frigidis temperentur , vel etiam cum aliis calidis diuersae naturae infirmentnr , ut constat experimentis.

. . S scq. actu calefaciunt immissis igniculis attritu, vel calore animalis applicatis, vel cum essent sopiti, excitatis, quod pluribus experimentis praesertim expirationum odoriferarum suadetur a Isa ad I . Calor cur aeras,& Ignis proprius. 27. An sit qualitas, ditan qita specie qualitatis. IOR. esse i Calor est substantia,&simul accidens iuxta ipsum Aristotelein. III se l. Consistit in Ianiculis cum commotione,

agitatione ; unde ratione etiam motus inter Accidentia recensetur. II Q exmuniatur ae ad eum spectant pluribus ex-

Index rerum praecipuarum

268. experimenta a perii item is comprobantifus, euia expli- 'candum esse per hanc spirituum igne rum agitationem etiam iuxta Arulotelem au I9. ad Iaz. Caloris diuel sissimi es.sectus, dum aliqua liquefacit, & alia o durat eadem rationo per igniculorum agitationem fieri ostenduntur a Ial. ad Iῖ2. I ruo sensu calor iuxta vulgatum

dicimia, quaenain homogenea congreget, ac heterogenea disgreget,cum aliorui etiam iuxta Aristotelem praecipuum

t Instrumentum componendi mixta .

I.& seci Caloris, & Frigoris pugna, a Temperamentum in spiritibus Igneis,&Frigidis se uiuo impellentibus, disonstringentibus proponitur, & experimen iis confirmatur a Iῖ s. ad Io I. Calx est cinis saxo m.2864 a cinere vulgari aliarum rerum differt emcacitate ob Salis copiam,quae inest saxis 3:3 Cal-cinatio ab igne quorum proprie fiat.2 . Ior. & seq. Calx cur alia mitior, vel acrior. 3OS Calcmatio cuius commodi causa ex arte sit inuenta , d exerceatur. gos. Eius conficiendae iuxta diuersa cor. pora diuersa ratio. ibid. 8 seq. quomodo disserat a metallorum Coementatione .RGOQuando per eam corpora spolientur spiritibus, oleo, & sale volatili, vel illa retineant.ibid. Igne potentiali per aquas sortes fit &conuenit cum magisterio Chymico. Ro7 experimentum de ponderis Calcis augi tento,eo quod ratione Salis apprehendat alias particulas. 29 s. eius aqua affusae calor oritur ex Igniculis, de partibus sulphurcis dissoluto per aquam sale, quo constringebantur, erumpentibus ; S reliqua ad eam spectantia hinc explicantur a III ad I 4. Camphora addita in compositione Taedarum vento inextinguibilium, cadcntibus etiam imbribus eas collucere quis scripserit. 272-

Canopi AEgyptiorum dei origo

Carbonum duplex genus .aῖ . eorum eXpi Tationes noxiae, vel salubres ibid. de seq. nde oriatur mira eorum firmitas aduersus putredinem. 2 36. &seq. Pro eorun diuersitate Hamma ab ipsis excitata metallis fusis duritiem , aut fragilitatem Cominu nicat. 238. In olla ignita clausa an accendantur, di gnescant, nec tamen consumantur. a C eq.Quis ratione, cicur in vase clauto,in aere rarefacto , per

exsuctionein igniculorum; per suffoca-C c a tionem

407쪽

Index rerum

tionem vero ibidem aere non rarefacto sin aere autem libero sensim extinguam tur per expirationem,incipiendo a partibus extremi l&seq. Cardiacarum affectionum remedia e salibus petenda 3Iue Causae aequivocae notio non suffcienter in plurimis experimentis de rebus virtute sollini, non actu calidis, vel f sidis explicatur, nisi corpuscula inimissa, & per repentia admittantur. I 6.&seq. Cera calore mollescit, vel liquescit, dum igniculi eius particulas ita commouent, ut vel illae locum faciant compressioni , yel earum nexus soluatur. I 27. Cinis quorum combustorum proprie sit,&quatenus a Calce differat m, &seq.&3οῖ.&seq. Quomodo differata fauilla. M. Quomodo ex sceno combusto, vel lignis, dum ardent,succum emittentibus lapidescat in vitrum,uel massulas saxeas.

arti& seq & 282 De eo lapidescente intelligendum est , quod de eo alicubi aventis non dimipato narratur.282. Cineres,quorum usus est in vitro constando,

dc alii etiam salibus abundant. 287. Vsus cinerum in cibis, & medicamentis ibid.& χιγρ eqseqeorum diuersa virtus , &potissilia ui ex sale 28 . & seq.1eq. sal ex i)s educitur, & lixivium para

tur.288 20ς. usus cinerum in agris palustibus purgandis 288. et seq. Ratio cur agros , ct plantas seecundent is 20, ad

29 r. Cineres praesertim ficulnei an od

rem seruent,quo mures arceant a 29χ ad

20ς. Cinercs in aqua caementi loco saxa mire conglutinantes o Collocutio cum inmitinus ministerio Ignis.ia eius ratio facilis. II. Color ex sulphurilvis lucem temperantia

bus,et varie re percutientibus. I .Colorum e Grinatio, et varietas ex Igniculorum vibratorum complexione, et motu.36 et seq. conciliantur, qui colorem t tum corporibus inessse , vel a luce compleri dicunt.365. Fit ex temperatione lucis facta vel in ipso corpore, vel iterum per vitrum coniecta 37s. Colorum mutatio difficile iuxta vocabula Peripateticorum explicatur. ibid. eorum pariter varietas difficile explicatur per solam diaphani,seu perspicui, et opaci Commi Bionena. 376. et seq. luci temperatae in ipsius corporis particulis tribuenda est.

377. Quod confirmatur exemplo soni .

praeeipuarum.

378. Idem corpus integrum, vel comini. nutum diuersos habet colores,quia variὰ Iux temperatur 3 77 et seq. Ipsa corporis asperitate , vel laeuitate colores variantur. Gignuntur omnium igniculo. rum, nec solius sulphuris I sed etiam salium motu.ibid.quod experimentis confirmatur. 38 Io q8s variari etiam ex mutata compositione particularum corporis experimento Chymico probatur.38ῖ- et seq. variari etiam ex corporum comin stione pluribus experimentis constit . 384. et seq. variari etiam additione, vel amissione particularum pluribus experia mentis confirmatur a 38 s. ad r9a, Colmres blandi sensum recreantes unde proueniant. 39I- et ses. Combustio a dissolutione in cineres quomodo distinguatur,et quando iungantur

Complexio plurium facta casu, vel seciens

unum per accidens quomodo etiam iuxta Aristotelam disserat a varia complexione clementorum acta a natura. Sq. ct seq. Corpora componi ex Igne,et aqua quinam enserint. Det praesertim ex Igne I et seq.

reorum,et membrorum certa conser-matio, et figura spiritibus, et salibus sic particulas disponentibus est tribuenda . undenam figura coniectandi sundamentum praebeat Physognomonibus ,

veIstirpium,herbarum, dic. virtutem indicet. 0 I. Corpora constant minimis particulis intra certos terminos , et figuras circumscriptis. I . et i I 2. Inter corpuscula non dantur spatiola vacua, II P non

ex sola corpusculorum figura, qua inuicem cohaereant ; sed aliunde etiam corporum ex eis formatorum densitas, soliditas, fluidas petenda est a II P ad II Dcorporibus an ultra vim impulsivam aliorum obuiorum,ne detur penetratio, data stetiam a natura vis tractiva Contiguorum , ad impediendum vacuum.

26s. et se

Creta communiter in Igne obdurescens flexilis etiam redditur ex nimio calore, et copia salium, quibus abundant ligna, queis illa excoquitur.28s. Cucurbitulae medicorum attrahentes carnem, quomodo per aerem, qui carnem premat, ab aliquibus exponantur. I i. Impugnantur. Sa.

408쪽

Iudex rerum L Scoctionum, et Infusionum conside-

ratiosioruet seq. iii ritus,et alij atomorum assertores in quo errauerint , vel non errauerint, II S. et seq. Dentium dolori quibus cineribus , et quatenus aliqui medeantur. 296. et seq. et aquis sortibus. ῖ ΦDiaphani explicatiocx Aristotele , eteius Interpretibus,3 I. et seq. eius vera notio respectu aspicientissumenda. 743. eius perspicuitas seinper a directis meatibus, per quos lux penetrat, ab Aristotele explicatur.33I- et seq. et 3 9 Quriodo in opacui transeat, si ineatus directe non

Di estio naturalis ciborum in animalibus ni ex igneorum spirituuin agitatione .HI. Huius imitatione pariter fiunt Chy-

. inicae operationes. ibidia

Dissolutio Chymica corporum se in tria prima principia, seu elementa, nimirum mercurium, salem, et sulphur. 7C- Dulcia palato sulphure abundare ostendi- uua 314 ad 3I7EBenum cur dissiculter ardeat. I94.. Ebullitio fit ex igniculis vas clausum permeantibus , qui ibi conclusi , &ab

crculo reflexi tumultuantur ν non autem ab externo stigore obsidente petenda suadetur pluribus experimentis. et seq- Elementum quid sit iuxtθ veram eius notionem . 23. Elementorum numerus ex numero varia rum complexionum qualitatum. 27. elementa apud nos non sunt pura elementa iuxta veram notionem acceeta.28.vd sunt alijs mixta. 3q.elementa singula ita sunt sub genere clementI ,

ut 'numquodque plures sub se habeat

s cies. 20. elementa Physica omnium rerum sunt quattuor p tria autem apud chyinicos. 3 I. In tuo sensu accepta ele. inenta sint, vel non sint principia nauta. tionis, et materia omnium, etiam iuxta

Aristotelein.82.et seq. et M. In quo sensu eadem sint , vel non sint dicenda esse inmixto , etiam iuxta Aristotelein. 88. et seq.

praecipuarum.

Ephestites aquainferuemem quomodo refrigeret . N8

Esdrae locus pro grauitate Ignis expenditur. 6α

Eucharistiae inysterium optime cum Accidentibus , et qualitatibus per corpuscula explicatis conciliatur , et exponitur a

IIa, ad I 76. cxarsio corporum est solum vehemens calor, seu vehemensconcitatio laniculorum soluentium coagmentationem corporis, quod comburitur. 3sa. nihil ira

ea de no producitur; sed solum incipit moueri Ignis, et soluere compagem corporis, cui inerat, et quod componebat. Ei Aliqua ab exarsione in Igne vel penitus , vel aliquatenus, et quomodo immunia a roo. ad 211ὶ inguia sollim,et oleosa non exardent, quia nimis cohaerescunt, unde et lychnium, vel cineres adhibentur , ut aditus detur Igniculis

erupturis. 2M.

Exiccatio humidorum fit per extrusionem particularum aquae factam ab Igniculis

incurrentibus Experimentum inagdeburgicum affertur, et examinatur. 4ς. et seq. experimenturi

mercuris in fistula hiante . 4 Alia experimenta vide supra in verbo Bovie. Exustio aeque ac conglaciatio non est vllius nouae substantiae productio , etiam iuxta Aristotelem a 97. ad Im, In quo differat a Glacie.oo est Ignis in materia, quae dissipatur , quod non accidit in FG. ro candente. IOS.Quibus rationibus h suadeatur. ibid. et seq. quid demum sit etiam iuxta Aristotelem. I 2. FAces extinctae cur in angulis parietum , vel parieti, aut pauimento admotae iterum accedantur. 24 et 2Iq. Faces vento

inextinguibiles quomodo formentur , et unde hoc habeant. 2 2. Fermentatio sine igneorum Spirituum agitatione commode non explicatur. ISI. eius ratio in musto, ut addebi tam maturitatem perducatur , vel vino ut cor. rumpatur ibid. Et a 2 ad 2 . Fermen, ti, et Fermentation s natura, modus, et

series in pane a 2ω ad 2CO. Ferrum candens quomodo Ignem habeat. Ioq.In eo non m exustio, quia non dissoluitur. Io ,

409쪽

lex rerum Flumina, & Prunae ardentes Ignis sunt; sed

non de nouo productus,etiam iuxta Aristotelerit a Ioo. ad Io4.. Flamma, licet Igniculi sint plusquam aer graue&, in aere grauiori ascendit eis illo leuior

ratione vaporis Igniculos abripientis.

Quomodo aerum impellat, de alium attrahat. 2 γ. Aere etiam rarefacto in pari mole leuior. ylaeo experimento arguitur , quamuis Igniculi sint graues. 2 l. Non ideo Flamma tota aere leuior ascendit, quod abeo grauiore sit pressia; sed sponte erumpens ascendit,& aerem propellit ἰ nec ei let cuspidata, si ascenderet ab aere circumfluo pressa , 5c extrusa in altum. o.& 2II. Ac seq.Eadem aeris propulsio per flammam Igniculis erumpentibus facta Sc flammae in apicem fastigiatae ratio asseritur. 27 I. . Ratio item, cur flamma sit cuspidata,& semper agitetur, ex maiori materia incensa amplior prorumpat a II. & seq. Flammae colores

varii ex varia materiae accensae natura . a D. Eius caeruleus color ex sulphure . .

ibid.& a s .Quomodo flamma erumpat, postquam spiritus ignei, sales volatiles,&sulph ireae particulaea partibus fixis sunt solutae,& quoniodo cesset a 22O ad 2 2. 22 seq. non semper lucci, licet Mat. 222. Aliquando est sumus, vel mino- 'exhalatio , etiam iuxta Aristotelem . ibid. Plura, e quibus gignitur ad pellendas tenebras. 223. Ad eam excitandam requiritur humor is vel pingue aliquid . 22s aio. Amplior ex sarmentis,quam carbonibus in apice emcacior ob attenuatum, umor III.In ignibus artificiosis cur quomodo amplior in . aquis erumpat. 229 seq. Flammae aliae

bus, quam ex ligno flamma sit purior, validior arridi se . Ratio, cur licet vim habeat urendi, saepe tamen per eam inno Me manu traijciatur , quae vix calefit , cum traiici nequeat per aquam seruentem, cui calefaciendi solum; non autem urendi vis inest . 278. seq. Flammae aliauae curanualidiores. 239. &se l. In Ethna quomodo innoxiae dicantur nivibus. 24 Iuxta materiam diuturniores,vcI minores. 2; seq. Phusica redditur ratio, cur i lamma in prunis statu accendatur; in et lychnio ve ro extinguatur, statu iterum accendatur a P O, ad aTῖ. Flammae notio non in solis

particulis igneis solutis,& agitatis,sed hi

vehementi,& continuata earum eruptio. ne,3c ei fluuio, ac humore e vapore accenso consistit.2s . 260. Quali flatu sit propellenda, ut extinguatur. 260. 3e se l. Cur aliquando in apicem fauigiata non sit; sed conglobata in ijs, quae unico impetu tota sit nul , in non per partes exar descunt. 2 I. Qud ratione praecedentis nam mae erumpentis fuga iuuet alterius subsequentis eruptionem. ibid.& sseq.Eo extinguittir, qui di ascendenti obstinat,& ulterius eam diuellat a materia , nec ad eam corripiendam deserat. quod fit in incendiis , quando vi venti augescit. 27γParatos simul igniculos ademptionem , dc subsecuturos debet flatus dissipare, ut flamma pereat. 272. eX- tinguitur etiam, si in aere celeriter agitetur, ita ut in motu dissipentur igniculi erumpentes. ibid. Flatu accenditur in prunis, quia igneas particulas insterit aliis addit, ut mox consertim erumpant. 27'. Cur flamma minor maiori admota textinguatur modicum incendium is inporum displosione discutiatur. 27 . iIuxta materiae ardentis naturam framma

extinguitur, si igniculi flatu disiiciantiar; vel accenditur,s eo ingerantur,& collia gantur. ibid.& seq. . 'Foeni spontaneum. incendium ex salium , discessione prouenit. unde ad illud excitandum sulphurei,& ignei spiritus libbre

prorumpunt.1 II & seq/2IO Fontium , &fluuiorum origo commodὰ nequit explicari,nisi proprius locus Ignis sit in centro terrae. N. Fons gelidus, in- quo saces accendi solitas scribunt S. Augustinus,& Plinius,cum accensas,& im- inersas extingueret, vix per amiseri stasi inexplicabilis ι vel solum post extinctionem eas statilia admotas accendebat ἀris seq - Forma rei etiam iuxta Aristotelem nihil aliud est, quam certa complexio eorulo, ex quibus res componitur sunt eius materia.. 87. seq. Ita explicatur eius Neductio ex potentia materiae destriactu . .Forina re, vel notione distincta a materia quaenam sit iuxta Aristotelemos. Ac seq4. Formicae salein acrem habent. 7 Io, earuo usus, ut neruoru ii doloribus, e paralWGsubueniatur. ibid. Frigus cur terrae Igni tribuendum laTino.

410쪽

Index rerum

monurito reparetur a liquoribus, ut in vaporem re tui desinant, explicatur per desectum igniculorum succedentium ad continuandam diuulsionem uncinulOna in singularum pansum , quae iterum sua vi e lassica adltringutumas. Non est Ela priuatio igniculorum sed constat particulis natura frigidis, seu pugnantibus cum calidis a r3a. ad Ir6. & 1 7. , selfunii cum flamma cognatio . 222. &kq. non solae lignorum expirationes sumus sunt ed etiam metallorum, omnium, quae flammae speciein induere possuntra . 'seq, Plurimis salis, & terrae particu fundat. 22 s. variae sumi in varijs

sui initius virtutes ex rerum, unde exhalet,expirationibus salinis, sulphureis,&c. a 237.ad 236. Fumus, licci pari: culas habeat grauiores aere innia resecto a eius tamen totam molem aliunde esse secundum speciein acre leuiorein aere aincla Iam rarciacto grauiorem , ct ideo meo

non alendere,nisi aliquantisper propellatur,Boylaeo experimento patuit, a &GAgates lapis sumo , ct nidore litor ocomitiali laborantibus opitulatur , lerpentes fugat,&cum232. deseq. Idem imminis,quas hvstericae Passiones inuadunt leuamen affert, non autem arreptis adaeinone. 234.

Ulacies in vase modo solidior fiat , si

circa vas nix aqua ardente, vel sale conspergatur. Iclo. Grauia omnia est equi asserunt,idem tenemde Igne. 36. eorum opinio non idco admittenda , quia faciIe omnia ex-

S Naetianaeni sententia de Igne

lignum absumente, i antea inerat. Is

Ηηmatites quomodo aquam feruentem rcfrigeret, singuinem sistat, δα

inlis feruore defendat. Ii 8.ri litus odorati cur ῆ Ionginquo siauioresunt, assertur Aristotelica, &suae ratio praecipuarum, renia seq cur ijdem stat suaviores.si

aromata cineribus, quam si carbonibus imponantur. ibid.

Hau mons sinicus sub Zona torrida friata .dus,& unde, I 38. Humiditas aeris, de aquae propria, & quomodo. 26.

Hyacinthus gemma quomodo magis stigescat in Ore . I37.

ΙAracatia a unum Brasilicum facis loco

flammam fouet, ct Cur. 9ή. Igniculi corporibus inhaerentes quatenus ea calida virtute possint denominare a Iq9. ad L 3. Igniculorum nomine venit quodlibet ex principiis calidis,sue spiritus ignei sint, siue sales, sue particulae sulphuremi 87. igniculos omnia vasa, vitrum etiam penetrare pluribus experimen is os cnditur a 127. ad quod praesertilia suadetur communi ex usu operculorum , quae vasis adhibentur, ut liquor ebulliato a Ignieuris debitus est fulgor, sed non lucent, cum latent, dicorpora coinponunt;sulgent autem,cum

educti vibrantur. 3qDIgnes missiles in motu inextinguibiles se usitati unde hoc habeant , 273

Ignis ut numen cultus. a.deum esse qui rutarint. I 8. Feris territa sci. serpentes fugat.ibid.& seq.eius utilitates,& commoda ad humanam vitam. Ioraca Ia. ad Io,

eius damna. Ira coomodo iuxta lactantium dici possit index immortalitatis humani animi. Io. Mes. In syinbolum Potentiae, &aeciae dignitatis adhibitus. I , cq. In Dmbolum etiam amumptus diuinitatis. 18. dein eius usus in religi innis exercitio. IP& let Ignis variae species ex diuersis locis, qualitatibus,& naturis. 2I, & seq. eius definitio, Ataliuisio.32. Proprium eius locum sublimein esse popularis fert opinio. ys. Resellitur.ibid.& seq. Potest este grauis, etiamsi ascendat, Z Flamma sit acre te.

uior. 6C, Argumenta pro eius grauitate ducta ab experimentis. 6I. experimenta in contrarium soluuntur.62.experimenta pro eius grauitate confirmantur reiecto

recursu ad fuligines. ab igniculis s lis intrusis pondus rerum augeri Ostere ditur a M. ad 68. Argumenta pro loco proprio Ignis omnium elementorum gra

SEARCH

MENU NAVIGATION