Gymnasium Patavinum Iacobi Philippi Tomasini episcopi Æmoniensis libris 5. comprehensum ..

101쪽

8o Iac. phil. Tomasini Comulentar. nis,quae alias partium praeparationi praesentibus Medicorum filiis dicatae. Interdum etiam diebus scuis si qua imminet

partium corruptela.

Finita universi corporis humani Anatomia , ossa summa . celebritate comitante Clem, & Presbyterorum tui ba cuna tota Vniversitate cereis accensis in capsa reposita pannocoperta deseruntur in Ecclesia Heremitarum, vel D. Antonii , constructo magnifico se retro , iboque collocata , de more Ecclesiae justa persolvuntur. Oratio etiam sene. bris ab aliquo Humanarum literarum Prosei re ficbat. Hac solemnitate Ioannem Thullium sepE orantem audivi ἀpostea ossa monumento reponuntur. Hodie privato laneis re ante Ecclesiam S. Martini peculiari se pilicro conduntur . Haec curiosorum oculis prolixius subiicere libuit: Ad Proses sores nunc me csptus ordo ducit. Inter quos Hieronyinus ab Aqua pendente summa cum sui nominis immori ilitate

hanc lecturam voce &scriptis usque ad annum M DCXIX. Axiv Maii explicavit , quo satis senex admodum concessit. Et non renuenti Itilius Casserius Piacentinus i m di crepito in ea prosciIione substituitur anno M DC IX die xxv Augusti usque ad annum M D C X V. die ita Octobris, quo de novo attino honorario conductus est , prioribus annis Teucrcntia senis non in theatro , sed in curia Praefecti publi-ccsccuit. Anno M DC XVI cum obiisset Placentinus die xxii Decembris eiusdem annic Moravia, ubi Ordinum a3cbat Medicum accitus est Adrianus Spigelius BruDschbnus Aqua pendentis discipulus , cujus apud SenatumVenc tum judicio par censebatur tanto oneri, summae diligentiae x ir . Hic Eques D. Marci creatus auro torque decoxatus, e h aiIorario aucto aetatis suae XLVII laboribus confectus anno M D E X X l obiit. M DC XIX. die X Martii Franciscus pia et zonus Patauinus cum fidelem in castris Foroiuliensii biis Reip. Venetae medendo operam navassci, Adriano Spigelio additus suit,

102쪽

De 'mnasio Patavino Lib. I. 8r novo planὰ exemplo secundi ordinis collega , qui anno 11 D C X XIV febris maligna iuvenis excessit, privato

su nere in aede D. I iistinae conditus. M D.C XXV. vi Novembris Pompeius Caimus Vti. nensis Primarius Theoricae Medicinae interpres instituto jam plan Eobsoleto in Theatro dissertationis partes Venetus impetravit. Hieronymum Sabionum E Monte silice o tum dissectatorem nactus.

11 DCXXXII ex Cairo, seu Memphi AEgypti Eques

Ioannes Vestingius Murdanus accitus est , qui ante suam prosectionem ex Palaestina Venetiis in theatro Anatoriaco publicum dederat si a diligentiae specimen. Quam Spartam ille sic adornavit ut pauos post annis ad numerum praelectio- num ac demonstration m Anatomicarum totidem capitibus distinctum ederet Systema Anatomicum pari elegantia , ac brevitate perspicua digeshim. Quod tam avidis Medico- .i rum manibus abripicbatur, ut mox Francosutti concinniori quidem serma , sed minori diligentia recuderetur. Ea vero constantia, eoque labore in corporum dissectione versabatur , ut singularum partium praeparationes se praesente deli- neandas praeberet, quas ipsc postea pingendi non mediocriter peritus, recognitas caelatori accurato & diligenti committebat: quod nunc magno discentium commodo spectantur in ipsi iis Anatomia acutiori paulo ante mortem edita, eo omnium applausu , ut opus illud in Batavi a m et fict6 Patavii titulo prodierit , ac nuper icones minori forma summi viri Ioannis Riolani Enchiridio Anatomico accesserint.

104쪽

De Gymnaso Patavino Lib. L

105쪽

8 Iae. Philromasini Commentar. Horti Medici descriptio. Cap. XXXII.

AD Gymnasi Patavini splendorem nihil magis accede

bat , quam omnium stirpium , herbarumque medicinalium viridarium extruere : Danielis Barbari Patriarchae Aquileiensis consilio Distum resert Bellonius Lib. iii ob seruationum Cap. L. & Libro de neglecto stirpium cultu Problemate xx. Anno M D XXX III Serenissimi Senatus Veneti decreto amoenissimus ei locus inter splendida D. Antonii, & D. Iustinae Templa selectiis aquis undique irriouus, si a dente id plurimum Clarissinio Medico Franc, sco Bona fidio Patavino , qui Moderatoribus Gymnasii Sebastiano Foscareno,& Nicolao Theu polo primus ibidem sudiosis Medicinae in re herbaria erudiendis praeficitur. Anno M D XLII auctum est stipendium Bona fidio ut diligentior esset in adunandis stirpibus rarioribus, coiistituto honorario Ducatorum anno M D X L VII Aloysio Hortulano, vel Herbario, & domo in Horto. Hurius loci fabricam pei fici summopere cupientes Gymnasii Moderatores eodem anno Obsenectutem , vel adversam valetudinem Bonas dii clegerunt Petrum Noalem Patavinum Medicum & rei Bolanicae studiosissimum , ut prsellet operi, eique pisceperunt ut Andres architecti AEdis s. Iustinae consilio& ingenio uteretur. Anno M D LII eiusdem constructioni rogatus a Patribus D. Petrus Antonius Michiel p aeficitur,iterum Herbario auctum stipendium ad Ducatos centum. Rcctores Patavini a Senatu admoniti, curarunt, ut quaevis Vrbis sordes ad Hoitum stercorandum transportarentur. Ab co tempore Hortus suum incrementum persensit - . . . st ' DLoci elegantiam ostendit Icoh6logia. Ostii vero superliminare hac inscriptione in marmore enitet, qua Legcs in

106쪽

I. Portam hanc decumanam ne pulpato ante diem Minci Euan Glistae ante horam vigesimam secundam. II. Per decumanam i eous extra decumanam ne declinato. III. In viridario si pum,ne confriogito, neve florem decerpito, ne semen in Iuumve sustollito, radicem ne e ito. IV. Stirpium pus tum , succressentemque ne attrectaro, ne eareolam conculcato, transilitone. V. Viridarii iniuria non a ciuntor. VI. Nibit inet iro praeficto attentato.

Ad levam portae ingredientibus occurrit domus in adito satis commoda Praefecto Horti, cui hortulus adiacet rariorum stirpium Elonginquis regionibus, quae hyeme hypocausto conservantur, ulterius progredienti ad dexteram altera recens erecta fuit primo Hortulano. Ante ipsius viridarii limen saxo in terra sito haec incisa sunt: A. A. Q. M. D.

NE HAS FORES PVLsATO ANTE DIEM MARCI E. NEC ANTE HORA M.

Hortus ipse figurae circularis muro cingitur satis alto. Extra quem circumiacent prata & vineta, ubi extra parietes Horti versus rivum, qui interfluit coenobium Sancti Antonii Aquaeductus est hac inscriptione: Heu i lator bene precare praestantissimis Senatoribus I ACO BO FOSC ARENO DOCTORI, Praetorique Patavino, O FRANCI a CO DV ODO Pr.esecto Patavino, cui oti pessu arcntcs, adducia in viri rium aqua, lariansverunt An . M D LXXV.

107쪽

s6 Iae. Phil. Tomo fini Commentar.

Hic vero aquaeductus cum ob rivi decrementum votisph non responderet: extra portam Horti decumanam alius constructus est, aquis Emaiore Brentae ramo in aediculam huic fini paratam corrivatis. E qua rotae amplar circumartu, per fistulas plumbeas , in quatuor Horti quadrantis copios. relanduntur. Qui sartam tectamque machinam hanc tuetur, annuum viginti Ducatorum salarium obtinet. Hortus areolis, pulvillis distinctus, qua hic lustratur, Qgura. Graphicam eius descriptionem ad V.Cl. Petrum Servium Medicinae professorem Romae omni literarum genere culistissimum pereleganti Epistola misit Vir Excell. Ioannes Vestingius Eques S. Sepulcri Horti Praesectus, Phoebi det, cium, nostraeque amicitiae decus: quam Lectori non ingratam censui.

Ioannes Vestingius S. P. D. TE vero flicem mi Servi, tam otii, qu curarum i Et quanto tu dignior amoeno ED Ianiculi secessν, quem sitὸ

eleganterque describis, quam aut si Disa plebs, aut vano metu perculsa pectora. Sessu r institutum tuum, or per vestigia tua repo, quamvis longo intervallo. Nam quo fugere te foriὸ nyta debet, a quotempore Horto Medico Praescius sum, locum imhabito Patavinae Vrbis longe amoenissimum , remotum a frensi tumultu, a Medarum, opificumque strepitu, inter duo augusta, M. Antonii Con stris, is Diuae Iussiuae mainoris Templa com- Irehcnsium, prope Trentae ripas, Quod per amoenam Vrbem leni suit agmine sumen. Ex eo versiss Loream, Scptem irimc , H es prospicio, qua β mi sines, O nnio b Lo sum tam Germaniam, non ne suavim si Pythi repraesentant. Inproximo vero curiam ampli mam , palatia, ium puli missam Minerva arcem, atque in ea theatrum

108쪽

irum istud, quo Vesilii, Fasivii, Fabruit, Vigelii, hominum EocIisi norum utilissimi labores, non cruenti gladiatorum ludi,

sis nobilitarunt. Orientem versus in ca η's excurrunt oculi,

frugum f. rtilitate , vinique saluberrimi copia nulla secundos,

quos bellansibus undis iracundus Adria deinceps excipit, or illa Neptuni dicam , an Apollinis manu raudatae I enetiae. Cum ad Occidentem Solem convertor , urniunt in consperitam E auri colles , pulchra serie , laetissimoque virore mire voluptatem oculorum accendentes, tum e tot medicatorum torrentium venιs assur- etassemus. Aponus praesertim vcre απονος τε λυσιπονος

de quo rectὰ, non ambitiose Claudiani Musa cecinit. Ille pater rerum, qui secula dividit astris, Inter prima poli , te quoque dona dedit. T ' rubiculo meo cum ad Austrum vultum circumfro, non Cereri ;Fd pudica Florae dicatum Circum intueor. Hortum sic ilicet, omnium quot per Italiae tractus vidcre licuit , structura pulcherr mum: qucmque vel eo magis commenssis , quo minus tessiliato. emblemate, sontium arti scio, marinis coralliis, conch horumque ustis, ct si gnorum pompa; sd nativa potius venustate confrgit

univimus. Forma rotundus cst, valido e latι ribus muro ,propugnacuti instar cinctus ; quom tamen hed rae extorius , intιrius tauri penitus occultant. Dirimitur e ccntro suo quatuor in quadrantes , totidem Florae templa , totidemve hortos amplitudine compr. L ndentcs. Hi qWingentis ardoris inst)llas, rosasqui digestis, non tam vulgaris notitiae ploro, quὰm rarioresstirpes exhi-bjnt, quas Carolus Clusiius Atre tum decusis Fabius Columna,mir ingento, oculisque lynceo, fraeclaris monumentis, rustis. I haebeis di lin. Munt. Malo profrmo tua tutis nostrae bono,quae in hoc ainueno compendist facile discit, quoruin maxima pars ingenti di pendio. atque 1 inerum diracultare,per abrupta montium conquiranda for t. Eo a me adhibito studio, ne quid semel positum quentibus in pulvillis r peteretur multitu inem hi νίδε rum , gratissima ocWtis varietas comitaretur. In qua rantium gularum intcrnis angulis, eugantes assurgunt muae, heiarai co-

109쪽

88 Iae. Phil. Tomasini Commentar. Ombifera indutae , e quibus per fistulas plumbeas aqVae '

rum M ,sti squallantes plantas largiter refecturae, cum Procyon surit , Et stella vesani leonis , Sole dies reserente siccos. Ornant areolas arbu lae variae,praecipue regia laurus , det bus assa,vitices variosiorum colore , phylureae,n canthi, iunocrus, raseae sambucus, o verbasii arborscentes. Cumque collectae inmerticibus montium herbae ,sub acriore Sole di culter aetatem ferant,umbram aestuante solo, atque opacum friguspraebent, cupressi proceritate in ignes, ac potissimum is dextris abi s, tere linthus, Haternus, carpinus: Ministris ingens platanus,cerrus Th. Ophrasti, Dryx, tilia, styrax. Adiacent quadrantibus figmentaperiphoriae octo, partim laureo, buxeoves imento,parum e ligustris, atque ulmis Ionsili plexu inrius. E quibus quatuor orientem, occidentemque Solem spectantia, narcissis, se rinthis, licionarus sis, leucoiis, Aphri nota ceto,solano mirabili, amaranthisque ornare uolui, ut plebeios oculos manus procaces, b nobilis imirum stirpium iniuria diveriant. Distinguunt reliqua uorti latae

et ii, a quatuor oppositas e regione ponas euntem preducentcs. Loius quoque per circuitum ambulacrum est, is quo sensim verasus ambiantem murum acclivis, ac velut in collem assurgens tel-rus , arborum pomis rarum tita specie,tum Africana loto, ac rhoe consita, amans imi nemoris intuitu, circumspicientium lumini bus Mera imponit. In hunc, mi Servi, quotiescunque pedem penetro,exulare viles omnes ordidasque curas iubeo. Nil inter papavera sua Tarquinio, ni Catoni vestro invidens: Luculum ipsum Diocletianum n Horro otiantes Principes, moliore bonae

mentis cultu μperare cootendo. Per occidentalem portam cum regredior, Gisistris obviam ex Driferis arboribus,platano, fraxinoque omam habeo tum canis alicibus maritatam vitem o dextris aedes meas i s rosarum frutice, marina patina, grana illa Hispanica, latiusque opars Indica comatide, fundamento decoras. Harum finem passerior: m Canaden sis quinque socia vitis, reptili

110쪽

De Gymnasio Patavino Lib. I. 39

-iditare occupas totam . Sub ea hortulum obtineo, maioris aeris Vii seminarium, qui tanto mihi magis in delitiis, quanto ra rura sum, qua brevi sed secundo complectitur. In eo a borum arida poma frentium, o ia inorum ex Arabia, Indiis que fragrantia ,ps lugubrium tractarionem siro reficior. In eo quidquid ex Amtricanis Creticisque plantis, asperitatem hyemis ferre non potest in Illibus conditum aspris. Haec obsic amenta studiorum meorum sunt imo haec ιncisamenta: quibus ita Vpcior, ut de praxi medica parum solicitus sim. Abuntae comenius si

icis, exterisque huc diuertentibus, operam meam impendum. Itaque animo te sequor optimὸ Servi,inad exemplum me tuum

porro componam. --

uod iuuEni, qui Istuini mo Episcopo Tomasino ὰ secretis, tam

prompse am benigne a D. νυ, plurimum gaudeor nec dubito lau dati senum Antistitem, para mente, collatum in suos beneficium, excepturum. Viae ulter,atquι inpublicis Gymnasii seriisprviter solitum loquaci, veniae gratiam impertire. Scribo Paravit xx i x Augusti A. S. M DC XLVI.

Hortus iste vero cum Anno M DC XL plantis exoticcis penitus destitueretur, opera , studioque Viri Cl. Ioannis Vestingit, tunc Horti Piaesecti, allatis ex AEgypto, Hispania, Indiis,& praecipue Creta, omnis generis stirpibus rarioribus plurimum cultus suit. Nam cum Illustris imis, & Excellentissimis Gymnasii Moderatoribus exposuisset, Horto Patavino, jam alpt stribus herbis satis instrueto, ingcns ornamentum allaturas, E Creta insula,cie renissimae Reipublicae Venetae Dominio subdita, depromptas plantas. V pote quς obraritatem, virtur: mque singularem, in tanta semper aestimatione gentiun siue imi, ut etiamnunt Galeni aevo Imperat res Romani,hei barios suos in Creta alerent, qui singulis amnis ad nobil tim antidotorum compositionem stirpes Urbi necessarias submmistrarctar. Persuasionemque apud eoLdem pro codic, lateatur Plinius, quicquid in Creta nasci-