장음표시 사용
151쪽
anno Iῖz2. nune passus illine distat , sicut alias i) memoravimus , propemodum mille : quanquam Claramontius a tr
diderat , eum post eum. annum dirutum fuisset oppidulum , Caesenates iterum anno 13a . aedificasse , & licet nullis moenibus , lassaque cinxerint, antiqua tamen arce nova turri esse munitum: sed Brasthius se rasse turrim hane novam pro altera accepit, quam postea excitatam esse dicit '), iamque iam dijiare ab Hiis portus oo. fere passus : alii autem 3 tum eversionem illam , & nominatim turris quoque , tum
init aurationem ad annum retulerunt IJ28.
i5. Sed neque tredas velim , quod Clu- verium sequentes diximus , id a nobis satis firmum putari . Ut enim illud seponamus quod ipse vidit , non idem hoe tempore inter vicum Caesenaticum & Ravennam intervallum poni , quod inter hanc,& locum Ad Novas olim ponebatur ; alia sunt quae minus animadvertit , neque animadvertere ex parte potuit . Scilicet latebant Agnelli Seripta se quae , ut paulo ante s4 indicatum est , neque locorum Omdine , & serie , neque intervallis eum Itinerarii hac parte conveniunt . Sed non la
tebant Blondi libri , quem Cluverius ue
cum errorum , quos hie non vacat examinare , complurium arguat, huius praesertim
arguit , quod scripsi rit 6ὶ , tibi Rubico
mare ingreditur , esse Caesenae portum . Credo autem ideo arguisse, quod videret, non posse igitur locum qui Ad Novas appellabatur vicum esse Ca senati eum , si ad hunc esset Rubicon , quem Itinerarium ab loco illo dissitum ponebat Ill. millia passuum. Verum non satis animadvertit , minime esse veri simile , Blondum , cuius Patriam haud multum ab Rubi eone abfuisse , adeo non ignorabat , ut hinc occasionem tanto magis redarguendi caperet , Blandum , inquam , nescivisse quo loco is fluvius in mare influeret, aut ii sol te ille id nescivisset, Caesenates quoque ipsos ignorasse r quorum flentium argumento est e Cluverio , oportebat , ea in re Blondum a vero non re-μου. opus. Pars III.
celsisse . Certe autem eorum qui tune vi. vebant posteri tantum abeii ut a Maioribus acceperint , in eo esse Blondum hallucinatum , ut Clara montius , & Brasthi uxeius hae in re testimonio. utantur , id eminque confirment . Ille enim Rubicon antea , inquit , ostio ipse suo in mare exiscurrebat , ut ex Statuto nostro elicitur retempe late id sua accidisse , memorat Elon. dus , in eoque tum ostio Portum Dissse no-srum, asseυerat . Brasthius autem 8 ad Blondi verba Documenta addit certissima. annis i 47 ῖ. & i 73. perscripta, quibus inspectis, A testibus auditis ante finem XUL iaculi Romani duodecim Iudices universi
pronunciarunt , non posse in dubium revocari , quin olim is fluvius ad mare de stu-xerit prope Tagitatam, &, quod consequitur , prope Caesenae Portum e perinde a tem esse , quantum ad susceptum sermonem attinet, sive per portum , sive prope Portum , in mare influeret , manifestum est . Insuper ut magis magisque res comis probetur , causam Brasthius adiicit, quamobrem inde Rn bicon aversus fuerit , vide licet erebras antea ex illo inundationes . quibus salis eonsectio vitiabatur: itaque Cae- senates aere suo novum alveum paravisse, veterem autem finitimorum agrorum dominis vendidisse . Nee Documenta indicare omittit , unde haec pro certo cognosci queant . Utinam autem sua illi pariter i dicassent , qui aliorum aere , non Caesenatum , alveum novum paratum dicunt, cum Rubicon antea in paludem supra Caesenaticum vicum influeret : quanquam cum iis quae de crebris inundationibus modo attigi
mus , componi facile possunt quae isti tradunt de palude & quod hic praecipuum
est, alvei mutationem hi quoque ponunt . Quae mutatio quo tempore saeta sit, intelligi ex comparatione licet eorum 'uae BlOndus 9 circa medium ciculum XV. scripsi, cum iis quae Sabellicus , ut legimus apud Clara montium sto ad finem eiusdem lacnli testatus est. Cum enim ambo, ut res se haberet suo quisque tempore tra-M di de-
152쪽
diderint; ille Rubi eonem ad Caesenae Poris hieone aliquid attigerant. Strabo a ),Cae
tum in mare, hic vero, ut nunc videmus, sena , inquit , IIvi fluvio propinqua , o in flumen alterum influentem proponit , Rubiconi . Sapis primam enim litteram cujus ollium II h. ab eo Portu passuum milli temere ab librariis additam esse , etiambos in mare patet . Quae cum ita sint, conitare Casau bono , ut alias scripsimus , vi- uides , Rubiconem ante medium saeculi XVo sum est quam prope Caesenam sit , con- proximum vico Caesenatico salise , itaque stat . Num ergo Rubiconem , qui simul nune esse non potuit se oppidulum, ab Ru Cauenm esse propinquus dicitur; Lu u ribi eone distans. III. passuum millia , quod potius esis: , credes , qui XII. passuum Ad Novas dicebatur , ut Cluverius cen- millia distat , an Pisit illum , qui II
suit, & qui ipsi alii putatur, Bralabius i . Lucanus sue parυum dixit Rubiconem &Quem miror , cum ea quae modo sunt di- Iaute cadere modics , parυisque impelli uncta . non ignoraret , imo ipse proserret, dis , & Caesar apua Suetonium c 6 γ p--
confirmaretque . non .attendisse quam repu- tem Rubiconis pauriculum vocavit . Cregnarent Cluverit sententiae, & suae, neque de musae igitur , Lusum , qui aliquanto pro hac tuenda suspieionem saltem aliquam uberior, ampliorque est fluvius, ipsum po- iniecitIe , aci eo tempore quo Itinerarium lius , quam exilem pisatellam , lasse Ru- illud perseriptum est, Rubicon longe ab eo biconemὶ Ego quidem miror , Cluverium
loco, ferme ut nunc videmus. in mare in- 7 , qui cum vidisset , per haec senten. flueret. Igitur ad caetera illa quae supra in- tiam confirmari suam . quaesiverit tametadieavimus , hoc quoque accedit , ut eam quae his repugnent , & ex cou fluxu duo mentiam non Litis firmam credamus , rum altorum amnium paulo septa eius de ad quam retinendam tot conjecturis opus quo loquimur, ollium, inde saltem conten sit. i derit , aquis esse eviosissimas, Sc aestate etiam 16. Etsi vero me extrema hac Epistola fatis copiosas. At enim, inqui idem Li nolim controversia illa nec facili, nec bre- canus 8ὶ Rubiconem dixit a inum, item- vi implicare , quae Caesenates inter, & Arb que puniceum. Fateor . Sed num Lusus ipse minenses diu , multumque agitata est , ata puniceu ς est ὶ aut e summo Apennino verti eae Rubicon Veterum id sit de quo hactenus initium ducit ἰ Nimirum poetae satis est . nasci locutus lam , flumen, Pi restavi nunc vo- Rubiconem ex Apennino , quod utrique citatum, an quod, vel magis ab Ravenna fluvio commune ei & nomine videri dissitum . nunc Lusum nominant ἔ tamen rubri aliquid lignificare . At puniceum e quae de antiquo oppidulo Ad Novas supra lorem , inquis , in eius glareis agnovit memorata sunt, eo me ducunt, ut de con' Sidonius v . Ratienna progressis ad Ru-troversia illa , non prununcianti , sed 'du- hicevem ventam e qui originem nomini debitanti similior, aliquid attingam. Si enim glarearum puniceo colore mutuatur. Si prisci Itinerarii Ruόicon I H. pasIuum mil- vero illo tempore suilla , satis est e absialia ab eo oppidulo distabat, hoc autem ab mique potuit longo laculorum cursu ea Ravenna . si Itinerarium illud attendas . , pars telluris adsitae . nnde eiusmodi glareae XX ll ; iu ipse cogita . num intervallum existebant.; ut non ita necessarium fuerit haud amplius. palsuum XXV. millibus in- eo colore glareas ad ollium de quo dictum ter Rubiconem , & Ravennam melius L est, a Cluderio quaeri & inveniri . Mul- , magis dissito, an propiori Pisates lo coa- to autem minus necesse erat ibidem quin veniat, praesertim cum AgneIlus . ut vidi- rere arundinetum , quasi . ni hoc fuisset mus a , vel eo minus intervallum pro- ad Rubiconem , nemo ibi arundine ea reponat . & loeum Ad Novas Cerviae proxi- stoὶ potuisset; si tamen . Caesare ibi hin reum fuisse, significet o Vide jam caeteros, sit ante , revera aliquis cecinit , nec fabain& vetustiores quidem Auctores, qui de Ru- Ia id , aut praestigia fuit, vel techna potius
153쪽
ilus eallide a Casare ante parata , ut iactare apud milites posset tuum illud Em
rur quo Deorum ostenta Locant .
t 7. Pro Luso autem illud certe praecipuum eli , quod propius quam Pisatellus, ab Arimino absit: quam Appianus i
urbem circa auroram , Plutarchus autem
αὶ nondum illucescente die occupatam ait a Cesare , cum Rubiconem transire non
potuisset , nisi valde appropinquante iam die , si, quod eaeteri praeter Brasthium
3 ponunt, sub eiusdem noctis' initia
Ravenna exierat . Quem ad dissolvendum nodum videas velim , an satis sint quae , praeter illam qua Caesar conficere omnia solitus erat, incredibilem celeritatem , Uiri inter Caesetates ingeniosissimi animadverterunt . Scilicet Clara montius ex Caesaris tum Commentariis , tum Epistolis quae inter eas extant quas Cicero ad Atticum scripst , ex hisque ipsis Cicero nis , aliisque Pompeii inter easdem serva. tis , apparere posse , eensuit , diem quo Rubiconem traiecit Caesar, in medium circiter Ianuarium incidisse . Non est muhi tempus inquirendi , an ratione habita, quam se habuisse , ait Claramontius , anni postea emendati . rem bene ipse constituerit , ut neque obstet quod Sulpicium Lucani interpretem seripssse , aiunt, cum is Rubiconiς transitus accidit , appropinquabat Ianuarii finis , nec quod Pluta elium tradidisse , ipse quidem Claramontius dicit, eo'tempore , scilicet necdum anno emendato , solstitium . id eli brumam , circa eum diem fuisse . Certe &Lucanus tunc hybernum tempus indicavit . Ttinc vires , inquit , praebebat Dems . Attamen , ut dixi, hac velim a
te perpendi , quando Brasthio 6 ob
anni eorrectiones visum est , eum incidisse diem circa medium Novembrem : simulque illud attendas . velim , an eo p sito , quod Claramo itius i latuit , anni. tempore , noi tu hae reqione fuerit, ut ipse ait , horarum I F. ρο minut. 2O. cropuscula autem tum sorae unias , oe minu-
torum quinquaginta . Quod si line aecessioset solis eclipsis , quam Eruditus Vir memoria nostra ex auctore Dione retulit . Rubiconem transeunte Casare , accidisse ;quanquam nec apud Dionem legisse id memini, sed hoc dumtaxat apud Lucanum , qui , ut poeta', confingere potuit , exoriente mox die , moesiam tenu/se nubila lucem .' aucta ea quoque ratione illitis noctis longitudo videri potuisset . Sed ista dumtaxat quam Claramonti s in
ditavit , posita & noctis , & crepusculo rum longitudine , Dandinus 8 satis componi inter se posse , censuit, tum quod Lucanus ς de Caesare superato modo Rubicone scripst , Sic fatus , n iis tenebris , tum quae ab Appiano tradita diximuς de Arimino circa auroram , a plutarcho autem nondum illucescente die , occupato , tum quod difficilius est . ab Sue. tonio cio autem scriptum de duce a quo
Caesar.ad Rubiconem perduceretur , randem ad lucem reperto . Praeterea qui pro Caesenatum Rubicone sunt , alii alio loco trajectumPa Caesare esse , contendunt ἔ ut eius tum ab Ravenna illuc , tum in te
Ariminum itineris longitudo , & , quod
consequitur, etiam temporis minuatur.
18. Sed & alia proferri hic possent suae
pro alterutro flumine disputantur, in iisque ad Pliniani loci si i) interpretationem s ctantia , qui locus initium octavae Italiae Regionis ad hune modum proponit . I. ora fluvius Crustumium , Ariminum col nia cum amnibus Arimino , rufa . Flavius hinc Rubico , quondam fmis Italia'.
Ab eo Sapis Vitis, σου. Nam Caesenates hoe Plinii ordine spectato . poti amnem Ariminum , nunc vulgo. Matrechia
hoe igitur esse non posse Rubiconem , coutendunt . Ariminenses vero , astipulantehac in parte Cluvetio si 4 qui caeteroquia haud alium . quam Caesenates, Rubiconem agnoscit . Aprusam esse volunt i Aufam , qua urbs sua ita ab oriente sole perstringitur sct De Bellis C;.ilib. Roman. l. a. sa I in Caesar 33 e. o. I Apparat. Hist. P. a. IIJ l. I. cit. t si e. s. I l l. I. eἰt. 8J Adnot 3. ad B ixit Deseripi. Cesen sol I. I. cit. si os in Caesare e 3I. IIII Nat Hat. l. 3. e. I s. stat Ital. illul r. Reg. 6. LIII Destrit. di tuita Ital. Reg. 4. i. 9 Ii I. Ant. I. R. s. I.
154쪽
tur , ut Maracchia ab occidente : consue- villa enim Plinium , cum propinquos urbi cuipiam fluvios memeraret , ad eundem modum ad quem illo loco, scribere , Ra
venna eum amne , Pisaurum cum amne , Truentum eum amne e nec quod Aprusam
post flumen Ariminum nominaverit , id aliam ob eausam factum videri , quam quia hoe illa multo nobilius est . Verum etsi illud potius adnotari licebat , non semper a Plinio exacte servatum esse ordinem in fluviis nominandis , ut apparet; ne longius abeamus ; ex capite i quod paululo praecedit locum de quo sermo est.; ibi enim legimus flumina Albulates , Sui. num , Helvinum , quando hoc in Cluverit Tabula Albulati continuo succedit , tribusque aliis interjectis , denique cernitur Suinum ; tamen cum multo omnibus notius
est , tum in hae ipsa nolira octava Regione manifestissimum , a Plinio , ubi aliud peculiaris eausa aliqua non requirat , eius modi amniculos praetermitti . quos inter Atio habet locum ; nisi me hie forte memoria fallit ; interque torrentes ponenda est , quemadmodum . Ausae ponuntur , sive A sae aliae duae , quarum altera a me fuit juxta Popilii Forum memorata ab altera
autem Bononiam secat ; ut saepe venerit mihi in mentem quaerere , unde in Regione hae originem habuerit hoe Ausa ,sive Avera nomen , quod in eadem animadvertebam crebro adeo repetitum . Verum;
ne a proposito divertamus ; illud denique non est omittendum quod pro Luso contra Pisatellum inculcari solet , parvo huic amat minus eonvenire, quam Luis , fuisse
limitem Gallorum , quos diu ab Italis disterminavit . Hae tamen licet animadvertere , primum non videri pacis conficiendae , & diutissime servandae causa fuisse hune limitem electum ; sed casu potius, ut belli tulit fortuna , inter validas utrinque gentes relictum rideinde ex iis quae supra 3 attigimus , satis ei instare , parUum suille Rubiconem ; ut minime liceat, qua-eunque is ratione limes fuerit , parvitatem objicere : novissime ut paucis praeditus aquis suerit; tamen & satis altum initium.& proprium olim in mari finem , sicut antea ostensum est ; non tum alii geommunem , neque in palude ; nam hoo quoque nonnulli obiiciunt; habuisse: quam . quam palus obstare non poterat ei de qua loquimur , terrarum disterminationi. i9. Verum quae de Rubicone cursim attigi , velim , ut initio ue) dixi , sie aeci
pias. Neque revera hic aliud seel , nisi ut ingenue Laterer , in qui huς haeutaverim locis , eum pleraque utriusque Partis Scripta legerem , ad hunc usque annum editai 7 i. 6 . Fateor quoque , me non fugere , quot , & qui Viri cum Ariminensibus faciant; tametsi aliqui ex reeemiis mi quasi sui obliti , modo illis , modo Caesenatibus astipulentur . Ego vero qui apud utrosque Amicos & habui . & habeo non minus quam ipse , veritatis cultores , si quae post haec quae utrinque iam diu in.
euleata sunt, nova . ut fore audio , proserentur , in eam libenter sententiam transbo , per quam planius tolli dubitationeς, intelligam . Vale.